Khi biểu diễn tại căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho hôm 17/5, hai tiêm kích EA-18G Growler thuộc Phi đoàn Tấn công Điện tử số 129 hải quân Mỹ đã va chạm và dính chặt với nhau, xoay vòng mất kiểm soát rồi bắt đầu rơi tự do. Cả 4 phi công đều phóng ghế thoát hiểm an toàn, không gặp nguy hiểm tính mạng.
Giới chức hải quân Mỹ đang tiến hành điều tra, chưa công bố nguyên nhân sơ bộ dẫn tới sự việc. Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ cho biết vào thời điểm xảy ra sự việc, khu vực có tầm nhìn tốt và gió giật khoảng 47 km/h.
Howard Altman, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định tai nạn có thể bắt nguồn khi hai máy bay cơ động và mất dấu nhau, khiến chiếc EA-18G thứ nhất lọt vào điểm mù dưới mũi máy bay thứ hai.
Video hiện trường cho thấy chiếc EA-18G thứ hai đang hạ độ cao và rút ngắn giãn cách khi máy bay còn lại đang kéo cao. Cả hai tổ lái dường như không phát hiện nguy hiểm cận kề, không thực hiện động tác vòng tránh nào cho đến khi xảy ra va chạm.
Đây là nguyên nhân từng dẫn đến thảm họa ở một số triển lãm hàng không khác, trong đó có vụ oanh tạc cơ B-17G va chạm với tiêm kích P-63F tại bang Texas hồi năm 2022, khiến toàn bộ 6 người trên hai máy bay thiệt mạng.
“Phân tích mô phỏng cho thấy các phi công bị hạn chế về khả năng quan sát và né tránh, do đường bay và tầm nhìn bị các bộ phận trên phi cơ che khuất”, Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) cho biết trong báo cáo sau tai nạn khi đó.
Tiến sĩ Carl Morris, cựu chuyên gia từng làm việc tại Cục Số liệu Giao thông thuộc Bộ Giao thông Vận tải Mỹ, hồi năm 2025 công bố báo cáo về các vụ va chạm trên không, cho biết tổ lái có nguy cơ không phát hiện máy bay sắp đâm vào mình trong một số tình huống như tăng và hạ độ cao, hoặc bay bằng cùng độ cao với góc chéo.
Chuyên gia an toàn hàng không Jeff Guzzetti nhận định nguyên nhân là do lỗi của phi công. “Có vẻ như đó không phải trục trặc kỹ thuật. Bay sát nhau để tạo đội hình là điều rất khó, đòi phải thực hiện chính xác để tránh những sự cố như trên”, ông nói.
John Cox, CEO công ty tư vấn an toàn hàng không Safety Operating Systems, lưu ý rằng trình diễn tại các triển lãm hàng không đòi hỏi trình độ cao, mọi lỗi lầm đều có thể dẫn tới thảm họa. “Bay trình diễn rất khó khăn và cho phép mắc rất ít sai sót. Tôi rất mừng vì mọi người đều an toàn”, ông cho hay.
Theo chuyên gia Guzzetti, cả hai tổ bay Growler đều thoát hiểm an toàn là điều đáng kinh ngạc, do những vụ va chạm trên không thường đi kèm nguy cơ tổ lái bất tỉnh hoặc thiệt mạng ngay khi máy bay đâm vào nhau, cũng như không thể phóng ghế do máy bay bị hư hại.
“Thật ấn tượng khi chứng kiến cảnh đó. Có vẻ hai tiêm kích đã đâm vào nhau theo cách rất đặc biệt, khiến chúng vẫn nguyên vẹn và dính vào nhau. Điều đó nhiều khả năng đã cứu mạng họ”, Guzzetti nói.
Đây là lần đầu căn cứ Mountain Home tổ chức sự kiện trình diễn kể từ năm 2018, thời điểm một người chơi dù lượn thiệt mạng khi biểu diễn tại đây. Tháng 9/2003, một tiêm kích F-16 gặp sự cố khi thực hiện động tác nhào lộn trên căn cứ này, phi công đưa máy bay ra khỏi khu vực đông người và phóng ghế thoát hiểm chỉ một giây trước khi máy bay chạm đất.
Có khoảng 200 triển lãm hàng không diễn ra tại Mỹ mỗi năm và các nhà tổ chức đã nỗ lực cải thiện vấn đề an toàn trong nhiều năm qua.
John Cudahy, chủ tịch kiêm CEO của Hội đồng Triển lãm Hàng không Quốc tế, cho biết trước đây trung bình mỗi năm có khoảng hai người chết tại các triển lãm hàng không của Mỹ. Con số này đã giảm xuống còn trung bình gần một trường hợp mỗi năm trong vòng một thập kỷ qua.
Hải quân Ukraine ngày 14/7 tuyên bố đã phá hủy tàu tuần tra Izumrud của biên phòng Nga ở vùng biển gần thành phố Novorossiysk, cách tiền tuyến khoảng 300 km. Lực lượng này thêm rằng chiếc Izumrud bị xuồng không người lái Sargan-3000 đánh trúng, khẳng định đòn đánh đã khiến một số thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng và bị thương, song không nêu số liệu cụ thể.
Ảnh vệ tinh do hải quân Ukraine công bố cho thấy phương tiện nghi là tàu Izumrud đang neo ở cầu cảng và bị thủng một lỗ lớn ở mạn phải.
Giới chức Nga chưa bình luận về thông tin.
Theo hải quân Ukraine, tàu tuần tra Izumrud từng tham gia "cuộc tấn công" của Nga nhằm vào các tàu của lực lượng này ngày 25/11/2018, còn được gọi là "sự kiện eo biển Kerch". Đây là một trong những cuộc đụng độ nghiêm trọng nhất giữa hai bên trước khi Nga phát động chiến dịch đặc biệt tại Ukraine đầu năm 2022.
"Trả thù là điều không thể tránh khỏi và sẽ còn tiếp tục", hải quân Ukraine cho hay.
Trong sự việc ngày 25/11/2018, tàu pháo Berdiansk, Nikopol và tàu kéo Yany Kapu của hải quân Ukraine tiến gần tới eo biển Kerch do Nga kiểm soát, nối liền biển Đen với biển Azov. Kiev cho biết nhóm tàu di chuyển từ thành phố cảng Odessa tới Mariupol theo kế hoạch đã được thông báo trước cho Moskva.
Tuy nhiên, Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) cáo buộc ba chiến hạm Ukraine đã "không tuân thủ quy trình", khẳng định không nhận được thông tin về chuyến di chuyển.
Biên phòng Nga triển khai tàu tuần tra liên tục yêu cầu tàu chiến Ukraine rời khỏi lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế nước này, nhưng nhóm tàu dường như đã phớt lờ. "Họ đi vào khu vực bị phong tỏa, thực hiện nhiều động tác cơ động nguy hiểm và không chấp hành mệnh lệnh từ phía Nga", FSB cho hay.
FSB gọi hành động trên là "khiêu khích", lo ngại rằng nó có thể gây ra "tình huống xung đột". Các tàu tuần tra Nga sau đó truy đuổi, đâm va và nổ súng cảnh cáo để buộc nhóm chiến hạm Ukraine dừng lại.
Cả ba tàu cùng 24 thủy thủ Ukraine bị bắt. Những thủy thủ này được trả tự do trong cuộc trao đổi tù nhân hồi năm 2019.
Izumrud là chiếc thứ 5 trong loạt 14 tàu tuần tra tốc độ cao Đề án 22460 "Rubin" được cảnh sát biển Nga biên chế kể từ năm 2009. Lớp Rubin được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ tuần tra biên giới, lãnh hải và các vùng đặc quyền kinh tế của Nga, cũng như tìm kiếm cứu nạn, chống buôn lậu và cướp biển.
Mỗi chiếc có hai lớp vỏ kín nước bên sườn và dưới đáy để tăng khả năng sống sót. Hình dáng bên ngoài của lớp Rubin có nhiều góc cạnh, tăng đáng kể khả năng tàng hình trước radar so với những thế hệ tàu tuần tra cũ của cảnh sát biển Nga.
Tàu Izumrud dài 62,5 m, rộng 11 m và có lượng giãn nước 630 tấn. Thủy thủ đoàn gồm 20 người, tàu cũng có thể chở thêm 14 hành khách. Tàu được trang bị động cơ diesel MTU 16V4000M73L, đạt tốc độ tối đa 46 km/h, tầm hoạt động 5.600 km và dự trữ hành trình 30 ngày.
Đuôi tàu có sàn đáp trực thăng, tiếp nhận được trực thăng vận tải Ka-226 hoặc máy bay không người lái Horizon Air S-100, giúp thủy thủ đoàn xác định mục tiêu kích thước nhỏ từ khoảng cách tới 150 km.
Ukraine gần đây tăng cường tập kích tàu Nga gần bán đảo Crimea. Robert Brovdi, chỉ huy Lực lượng Không người lái Ukraine (USF), hôm 13/7 cho biết lực lượng nước này đã đánh trúng 15 tàu Nga trong đêm, trong khuôn khổ chiến dịch tấn công hệ thống hậu cần hàng hải của đối phương ở biển Azov.
Theo ông Brovdi, các cuộc tập kích trên đã nâng tổng số tàu Nga bị đánh trúng trong ngày 6-13/7 lên 105 chiếc.
Tổng thống Trump mở đầu bài phát biểu bằng cách đặt ra nghi vấn về an ninh bầu cử Mỹ, mà theo ông "không đáp ứng tiêu chuẩn một cách nghiêm trọng". Thế nhưng, cho đến khi kết thúc, nhà lãnh đạo không đưa ra bất kỳ bằng chứng rõ ràng nào cho thấy đã xảy ra tình trạng thao túng phiếu bầu hoặc kết quả bầu cử bị can thiệp.
Chủ nhân Nhà Trắng dù không có bằng chứng nhưng vẫn nhiều lần khẳng định ông đã bị tước đoạt chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, thời điểm ứng viên đảng Dân chủ là ông Joe Biden thắng cử. Trong cáo buộc mới nhất, ông Trump nói rằng Trung Quốc đã bí mật tiến hành âm mưu mà ông mô tả là "vụ xâm phạm dữ liệu bầu cử lớn nhất trong lịch sử" vào năm đó.
Cụ thể, nhà lãnh đạo Mỹ nghi ngờ Bắc Kinh đã tiến hành thu thập một cách phi pháp thông tin của 220 triệu hồ sơ cử tri Mỹ trước năm 2020. Tuy nhiên, ông Trump lại không đưa bất kỳ lời giải thích nào có thể chứng minh việc Trung Quốc tiếp cận hồ sơ cử tri đã giúp ông Biden chiến thắng năm đó.
Trong lúc ông Trump phát biểu, Nhà Trắng ra mắt một website với nhiều tài liệu được công bố nhưng thiếu bối cảnh đầy đủ, bao gồm những phần được chọn lọc từ các hồ sơ điều tra, tài liệu phân tích tình báo và thư từ trao đổi. Tổng thống Mỹ lập luận rằng những tài liệu trên cho thấy "hệ thống bầu cử Mỹ đối mặt nguy cơ bị thao túng và tham nhũng". Ông thêm rằng giới chức liên bang đã gửi thông báo cho những tiểu bang bị lộ dữ liệu bầu cử.
Tổng thống Trump một lần nữa kêu gọi siết chặt các biện pháp nhằm đảm bảo an ninh bầu cử, thúc giục quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật SAVE. Đây là dự luật yêu cầu cử tri xuất trình giấy tờ tùy thân có hình ảnh, cung cấp bằng chứng về quốc tịch khi đăng ký bỏ phiếu và trao thêm quyền cho chính quyền liên bang tiếp cận dữ liệu cử tri tại các địa phương.
Ông Trump cũng chỉ trích các đài truyền hình không phát trực tiếp bài phát biểu của mình và cho rằng nên tước giấy phép của những đài này, trong đó có ABC, NBC và CNN. Theo truyền thống, những bài phát biểu của tổng thống Mỹ trong khung giờ vàng chỉ dành cho những sự kiện đặc biệt quan trọng như chiến tranh, khủng hoảng quốc gia hoặc thiên tai. Và các đài truyền hình có quyền từ chối phát sóng nếu cho rằng nội dung quá thiên về chính trị. Trước đây, một số bài phát biểu của ông Biden và ông Barack Obama đã không được lên sóng vì lý do trên.
Những tuyên bố của chủ nhân Nhà Trắng đương nhiệm về tính liêm chính của hệ thống bầu cử Mỹ lập tức vấp phải chỉ trích dữ dội từ các đối thủ chính trị và làm dấy lên lo ngại trong nội bộ chính quyền liên bang.
Reuters dẫn lời thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mark Warner, Phó chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện, khẳng định những tuyên bố "chấn động" của ông Trump về Trung Quốc hoàn toàn là sự bịa đặt. Toàn bộ 24 thống đốc của đảng Dân chủ cũng ra tuyên bố cáo buộc ông Trump tìm cách "đe dọa và bịt miệng cử tri".
Khi được hỏi về tuyên bố trên của ông Trump, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm hôm qua khẳng định đây là những lời bịa đặt và bôi nhọ một cách ác ý. "Trung Quốc không quan tâm đến bầu cử Mỹ và chưa bao giờ can thiệp vào hoạt động này", AFP dẫn lời phát ngôn viên.
Trong khi đó, giới quan sát cảnh báo bài phát biểu trên là dấu hiệu cho thấy Tổng thống Trump đang tìm cách gieo rắc sự hoài nghi về cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới, trong bối cảnh đảng Cộng hòa có thể mất thế đa số một hoặc thậm chí cả hai viện của quốc hội, theo Reuters.
"Giờ đây, sau 40 ngày chiến sự, khi Mỹ đã hết hy vọng đạt được bất kỳ mục tiêu nào trong cuộc chiến với Iran, họ lại đề xuất đàm phán", Ngoại trưởng Abbas Araghchi hôm nay nói trước báo giới tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ. "Chúng tôi không có chút niềm tin nào vào người Mỹ. Đây chính là trở ngại lớn nhất trên con đường thực hiện mọi nỗ lực ngoại giao. Chúng tôi có đủ lý do để không tin tưởng Mỹ, trong khi họ không có lý do gì để không tin tưởng chúng tôi".
Dù mô tả lệnh ngừng bắn hiện nay giữa Iran với Mỹ đang "rất chông chênh", ông Araghchi khẳng định Tehran vẫn cố gắng duy trì nó nhằm tạo không gian cho các nỗ lực ngoại giao.
Người đứng đầu Bộ Ngoại giao Iran cho biết thêm Tehran đã "nhận được các thông điệp" từ phía Washington về việc tiếp tục các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
"Những tin đồn về việc Mỹ bác bỏ đề xuất từ Iran hay Iran từ chối đề xuất của Mỹ, thực ra là chuyện của vài ngày trước, khi ông Trump đăng bài nói rằng điều đó là không thể chấp nhận được", ông Araghchi phát biểu trước các phóng viên. "Tuy nhiên, sau đó chúng tôi lại nhận được thông điệp từ phía Mỹ nói rằng họ sẵn sàng tiếp tục đàm phán và duy trì mối tương tác này", ông cho hay.
Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh tất cả tàu thuyền hiện nay đều có thể đi qua eo biển Hormuz với điều kiện họ phải phối hợp cùng hải quân Iran, ngoại trừ những tàu thuộc các nước "đang có xung đột" với Iran.
Tuy nhiên, ông lưu ý tình hình xung quanh tuyến đường thủy huyết mạch này đang "rất phức tạp".
Khi được hỏi liệu Tehran có sẵn sàng đón nhận Bắc Kinh trong vai trò trung gian hòa giải hay không, ông Araghchi cho hay Iran trân trọng nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng giúp đỡ.
"Chúng tôi có mối quan hệ rất tốt đẹp với Trung Quốc", ông nói. "Chúng tôi là đối tác chiến lược và chúng tôi biết người Trung Quốc có thiện chí. Vì vậy, bất cứ điều gì họ có thể làm để hỗ trợ ngoại giao đều được hoan nghênh".
"Chúng tôi hy vọng với tiến triển của các cuộc đàm phán, chúng ta sẽ đạt được một kết quả tốt đẹp để Hormuz được bảo đảm an toàn và chúng ta có thể đẩy nhanh việc bình thường hóa hoạt động giao thông qua eo biển", Ngoại trưởng Iran nói thêm.
Trung Quốc có quan hệ thân thiết với Iran và cũng là khách hàng tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của quốc gia Tây Á. Trước khi Tổng thống Mỹ lên đường thăm Trung Quốc, nhiều người dự đoán ông sẽ hối thúc Bắc Kinh gây áp lực lên Tehran để nước này chấp nhận thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz.
Vài giờ trước khi ông Araghchi phát biểu, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông đang cạn dần kiên nhẫn với Iran. Ông cho biết đã đạt được đồng thuận trong các cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng Tehran phải mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Ngay trước khi lãnh đạo Mỹ - Trung gặp nhau để dùng trà chiều hôm nay, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã ra một tuyên bố thẳng thắn bày tỏ thất vọng về cuộc chiến của Mỹ - Israel với Iran: "Cuộc xung đột đáng lẽ không nên xảy ra này không có lý do gì để tiếp tục".
Trên chuyến bay trở về Mỹ, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông không "yêu cầu bất kỳ sự hỗ trợ nào" từ Trung Quốc về vấn đề Iran.
Mỹ và Israel phát động chiến dịch chống lại Iran vào ngày 28/2, kéo theo các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào Israel cũng như đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh. Iran cũng gần như phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển dầu và năng lượng của thế giới, từ khi chiến sự bùng phát. Trong khi đó, Mỹ cũng áp phong tỏa với các cảng của Iran.
Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan. Iran ngày 10/5 chuyển cho Pakistan phản hồi của họ đối với đề xuất hòa bình của Mỹ, trọng tâm là yêu cầu kết thúc chiến sự ở mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon. Iran muốn được bồi thường thiệt hại do xung đột và nhấn mạnh "quyền chủ quyền" của họ đối với eo biển Hormuz. Tổng thống Trump mô tả phản hồi của Iran là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".
Trưởng đoàn đàm phán Iran ngày 12/5 tuyên bố Mỹ phải chấp nhận kế hoạch hòa bình mới nhất của Tehran, nếu không sẽ đối mặt thất bại.
