Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cuối tuần qua đưa ra thông điệp kêu gọi người dân áp dụng các biện pháp tiết kiệm trong bối cảnh xung đột Trung Đông gây sức ép lên nền kinh tế, trong đó có một đề xuất đặc biệt gây chú ý: hạn chế mua vàng trong ít nhất một năm.
Lời kêu gọi này có thể gây tác động rất lớn, bởi Ấn Độ hiện là nước mua vàng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Trong năm tài khóa 2026, Ấn Độ nhập khẩu lượng vàng tương đương 72 tỷ USD, tăng 24% so với một năm trước đó.
Tổng lượng vàng người Ấn Độ mua trong năm 2025 là hơn 710 tấn, trong khi tiêu thụ trang sức vàng là khoảng 430,5 tấn, theo số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới.
Loại tài sản này được đông đảo người dân Ấn Độ ưa chuộng không phải vì mục đích đầu tư, mà vì những giá trị tinh thần, tập quán trong các mùa lễ hội và thể hiện vị trí trong xã hội. Một phần lớn nhu cầu mua vàng ở Ấn Độ cũng gắn liền với truyền thống các đám cưới.
Khuyến nghị kiềm chế mua vàng được xem là một trong những biện pháp có thể tạo tác động trực tiếp tới nền kinh tế 1,4 tỷ dân. Khác với nhiều giải pháp phụ thuộc vào chính sách vĩ mô hoặc điều kiện bên ngoài, đây là lựa chọn mà từng cá nhân có thể chủ động thực hiện, giúp Ấn Độ chặn đà chảy máu ngoại tệ và giảm bớt áp lực lên dự trữ đồng USD.
Theo dữ liệu Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, dự trữ ngoại hối của nước này tính đến ngày 1/5 đạt 690,7 tỷ USD, giảm so với mức 728 tỷ USD hồi tháng 2. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính thâm hụt tài khoản vãng lai (CAD) của Ấn Độ năm nay có thể lên tới 84,5 tỷ USD, trong đó nhập khẩu vàng là một nguyên nhân quan trọng.
Thâm hụt tài khoản vãng lai xảy ra khi một quốc gia chi nhiều ngoại tệ hơn số thu về từ xuất khẩu, các khoản thu từ nước ngoài và chuyển tiền. Khi nhập khẩu vàng tăng, Ấn Độ phải chi thêm ngoại tệ để thanh toán, khiến hóa đơn nhập khẩu phình to.
Khoản thâm hụt tài khoản vãng lai sẽ gây áp lực lên đồng rupee của Ấn Độ, làm tăng nhu cầu vay nợ từ bên ngoài và khiến nền kinh tế dễ tổn thương hơn trước dòng vốn toàn cầu biến động. Đồng rupee mất giá cũng sẽ trực tiếp làm tăng lạm phát trong nước, gây thêm áp lực với người dân.
Vàng nhập khẩu đều được thanh toán bằng USD. Trong tổng hóa đơn nhập khẩu 775 tỷ USD của nước này, bốn nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn gồm dầu thô, vàng, dầu thực vật và phân bón, cộng lại chiếm hơn một phần ba.
Dầu thô đứng đầu với 134,7 tỷ USD. Tuy nhiên, đây là mặt hàng thiết yếu, khó có thể cắt giảm mạnh tại quốc gia đông dân nhất thế giới. Tình hình tương tự với dầu thực vật, trị giá 19,5 tỷ USD, và phân bón, 14,5 tỷ USD, vốn đóng vai trò quan trọng với an ninh lương thực.
Với hóa đơn nhập khẩu khoảng 72 tỷ USD, gần gấp đôi tổng giá trị nhập khẩu dầu thực vật và phân bón cộng lại, việc giảm nhu cầu vàng được xem là cách rõ ràng nhất để Ấn Độ kiểm soát cán cân ngoại tệ.
Theo dự báo của NDTV, nếu lượng vàng nhập khẩu giảm 30-40%, Ấn Độ có thể tiết kiệm khoảng 25 tỷ USD. Nếu mức cắt giảm nhập khẩu vàng đạt 50%, khoản tiết kiệm ngoại tệ có thể tăng lên 36 tỷ USD.
Chính phủ Ấn Độ có thể dùng khoản ngoại tệ tiết kiệm được này chi cho nhập khẩu năng lượng, lĩnh vực thiết yếu cho các hoạt động quan trọng như nông nghiệp và nhập khẩu năng lượng.
Áp lực hiện nay càng lớn khi xung đột Trung Đông khiến giá dầu leo thang. Một nguyên nhân trực tiếp là rủi ro đối với các tuyến vận tải biển, làm gián đoạn thương mại dầu mỏ. Khoảng 20% lượng hàng hóa năng lượng toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, nơi gần như tê liệt kể từ khi chiến sự Iran bùng phát.
Trang tin Axios ngày 5/5 dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết "Nhà Trắng tin rằng họ đang tiến gần tới việc đạt được đồng thuận với Iran" về Bản ghi nhớ (MOU) dài một trang, gồm 14 điểm, do đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner, soạn thảo, cộng tác với một số quan chức Iran.
Một quan chức Pakistan tham gia nỗ lực hòa bình cũng xác nhận với Reuters thông tin trên. "Chúng ta đang rất gần, rất gần rồi", ông này nói.
Nội dung MOU đề xuất hai bên tuyên bố chấm dứt chiến tranh và kích hoạt giai đoạn đàm phán 30 ngày, hướng tới thỏa thuận mở cửa eo biển Hormuz, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt của Mỹ với Iran.
Mỹ yêu cầu Iran dừng mọi hoạt động làm giàu uranium trong tối thiểu 12 năm và lệnh này sẽ tự động gia hạn nếu Iran vi phạm. Sau giai đoạn này, Iran sẽ được phép làm giàu uranium ở mức thấp 3,67% phục vụ mục đích dân sự, cam kết không được tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân và phải chấp nhận các cuộc thanh tra kiểm soát tăng cường cũng như đột xuất.
Hai nguồn tin cho hay Iran sẽ đồng ý loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao hiện có và các nhà đàm phán đề xuất chuyển số vật liệu này sang Mỹ.
Trong giai đoạn 30 ngày đàm phán, các hạn chế của Iran đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng biển Iran sẽ dần được dỡ bỏ.
Tuy nhiên, nếu đàm phán đổ vỡ hoặc hai bên không đạt được thỏa thuận, Mỹ có thể khôi phục lệnh phong tỏa hoặc tái khởi động chiến tranh.
Trong khuôn khổ MOU, Mỹ cam kết từng bước dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran và dần giải tỏa hàng tỷ USD trong các quỹ của nước này đang bị đóng băng trên khắp thế giới.
Axios nói rằng "chưa có gì được thống nhất chính thức" nhưng các nguồn tin cho hay quá trình hiện tại là thời điểm Mỹ và Iran tiến gần thỏa thuận nhất từ khi cuộc chiến bắt đầu hôm 28/2. Mỹ kỳ vọng nhận được phản hồi từ Tehran về các điểm mấu chốt trong vòng 48 giờ tới.
Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn từ ngày 8/4. Tuy nhiên, tình trạng Iran siết chặt eo biển Hormuz và Mỹ phong tỏa các cảng biển đối phương đã khiến thị trường toàn cầu thiếu hụt hàng triệu thùng dầu, đẩy giá nhiên liệu tăng cao.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 5/5 tuyên bố chiến dịch "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng" nhằm vào Iran đã chấm dứt. Theo ông, các vấn đề liên quan chương trình hạt nhân của Iran, trong đó có số phận kho uranium làm giàu ở mức cao, sẽ được giải quyết thông qua đàm phán.
Hình ảnh được chuyên trang quân sự Mỹ War Zone phân tích hôm 25/5 cho thấy những thay đổi trên phi cơ ekranoplan có biệt danh "Quái vật Bột Hải" của Trung Quốc, gần một năm sau khi phương tiện này lần đầu xuất hiện.
Ekranoplan là khái niệm phương tiện do Liên Xô phát triển, kết hợp giữa máy bay và tàu thủy, thường di chuyển ở độ cao 1-5 m để tận dụng "hiệu ứng mặt đất". Hiệu ứng này xuất hiện khi phi cơ bay cách mặt đất hoặc mặt nước ở độ cao nhỏ hơn sải cánh, khiến luồng không khí đi xuống từ cánh bị chặn lại và tạo ra "đệm khí" áp suất cao, có thể tăng lực nâng thêm 20-30% và giảm lực cản.
Điều này giúp ekranoplan đạt tốc độ cao như máy bay và tải trọng lớn như tàu thủy. Bù lại, phương tiện chỉ có thể hoạt động an toàn trong điều kiện thời tiết tốt và ổn định, đồng thời tầm bay bị hạn chế và chi phí bảo dưỡng cao.
Phương tiện của Trung Quốc được đặt biệt danh "Quái vật Bột Hải" do lần đầu xuất hiện ở bến tàu bên bờ Bột Hải. Chiếc ekranoplan có cánh đuôi đứng dạng chữ V và phần thân kiểu thuyền bay đặc trưng. Trong bức ảnh rõ hơn xuất hiện sau đó, phương tiện này không được lắp cánh quạt, làm dấy lên nghi vấn nó sẽ sử dụng động cơ tua-bin phản lực.
Dù vậy, hình ảnh mới cho thấy chiếc ekranoplan trang bị 4 động cơ tua-bin cánh quạt, mỗi chiếc được lắp bộ cánh quạt ba lá. Dưới mỗi cánh có hai giá treo, được cho là để gắn thùng dầu phụ, cảm biến và thiết bị bên ngoài.
"Thiết bị phục vụ công tác tìm kiếm và cứu nạn, như thùng chứa bè cứu sinh, là một phương án. Tuy nhiên, màu sơn quân sự và học thuyết của quân đội Trung Quốc cho thấy khả năng lớn hơn là nó được trang bị một số vũ khí tấn công", Thomas Newdick, bình luận viên của War Zone, cho hay.
Một trong các vũ khí tiềm năng là thiết bị bay không người lái (drone), do đây là lĩnh vực mà quân đội Trung Quốc đang ngày càng quan tâm. "Chắc chắn 'Quái vật Bột Hải' không phải phương tiện vận tải đơn thuần, mà khả năng cao là một dạng khí tài đa nhiệm", Newdick nêu quan điểm.
Newdick cũng nêu giả thuyết "Quái vật Bột Hải" là nguyên mẫu thu nhỏ, được chế tạo để đánh giá tính khả thi của chương trình ekranoplan trước khi phát triển phương tiện lớn hơn, trang bị động cơ khác và có tải trọng vũ khí vượt trội.
Tại khu vực Thái Bình Dương, ekranoplan được xem là giải pháp tiềm năng cho một số thách thức tác chiến, như vận chuyển hàng hóa, nhân lực và trang bị đến các địa điểm xa xôi không có đường băng. Ngoài ra, bay sát mặt nước giúp ekranoplan nằm ngoài tầm phát hiện của radar, cũng như không bị thủy lôi hay tàu ngầm đe dọa.
Ngay cả với kích cỡ hiện tại, "Quái vật Bột Hải" vẫn có thể là phương tiện kiểm soát trên biển hiệu quả, đảm nhận cả vai trò chống ngầm và diệt hạm. "Nó đủ lớn để mang theo cảm biến, tối đa 4 ngư lôi và tên lửa diệt hạm cỡ nhỏ dưới cánh. Bom chìm cũng là một khả năng", Newdick nhận định.
Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Tân Hương, Trung Quốc, ngày 29/5 tuyên án 24 năm tù và phạt tiền 515.000 USD đối với Thích Vĩnh Tín, tục danh là Lưu Ứng Thành, vì nhận hối lộ, chiếm đoạt và biển thủ hàng chục triệu USD trong thời gian giữ chức trụ trì Thiếu Lâm Tự và chủ tịch Quỹ Phúc lợi Từ thiện Thiếu Lâm giai đoạn 2003-2025.
Cùng ngày, Hiệp hội Phật giáo Trung Quốc đã ra tuyên bố trên trang web, khẳng định bản án này thích đáng vì Thích Vĩnh Tín đã "gieo gió gặt bão". Hiệp hội cho rằng phán quyết thể hiện nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, đồng thời là lời cảnh tỉnh đối với tăng ni Phật giáo.
Tuyên bố khẳng định "với tư cách là người trong Phật giáo, chúng ta phải xây dựng vững chắc ý thức quốc gia, ý thức công dân và ý thức pháp luật; nhận thức sâu sắc rằng không có tôn giáo nào nằm ngoài luật pháp, không có vùng đất nào nằm ngoài luật pháp và không có cá nhân nào đứng trên luật pháp".
Hiệp hội Phật giáo Trung Quốc cho biết sẽ tiếp tục triển khai toàn diện hoạt động giáo dục "Học pháp quy, giữ giới luật, trọng tu vi, dựng hình tượng", thực hiện nghiêm túc "7 sáng kiến" về khuyến khích tiết kiệm, chống xa hoa lãng phí, dẫn dắt Phật tử và tăng ni tuân thủ pháp luật, giữ gìn giới luật, kiên quyết bảo vệ hình ảnh thanh tịnh, trang nghiêm của Phật giáo.
Thích Vĩnh Tín sinh năm 1965 tại thành phố Phụ Dương, tỉnh An Huy. Ông đến chùa Thiếu Lâm vào năm 1981 và bái trụ trì thứ 29 Thích Hành Chính làm thầy.
Sau khi trưởng lão Thích Hành Chính viên tịch vào năm 1987, ông Thích Vĩnh Tín kế thừa y bát và đảm nhiệm chức vụ Trưởng ban Quản lý Thiếu Lâm Tự, phụ trách toàn bộ công việc của chùa. Ông nhậm chức trụ trì Thiếu Lâm Tự vào năm 1999 và trong những thập niên sau đó đã mở rộng nghiên cứu cũng như quảng bá võ Thiếu Lâm ra nước ngoài.
Ông được gọi là "sư thầy CEO" vì đã lập hàng chục công ty. Bản đồ kinh doanh của Thiếu Lâm Tự không ngừng mở rộng, lấn sân sang các lĩnh vực văn hóa, ẩm thực, dược phẩm, trang phục. Tuy nhiên, ông cũng bị chỉ trích là thương mại hóa Phật giáo. Ông bắt đầu bị điều tra từ tháng 7 năm ngoái và bị bắt vào giữa tháng 11.
