Chiều 21/5, TAND Tp.Hà Nội tiếp tục phiên xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và các cá nhân liên quan đến sai phạm trong dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức (thuộc tỉnh Hà Nam cũ, nay là Ninh Bình).
Theo đại diện VKS, hậu quả của vụ án không chỉ nằm ở con số thiệt hại vật chất mà còn là sự đình trệ kéo dài của dự án, gây bức xúc trong dư luận và làm giảm niềm tin của người dân đối với ngành y tế cũng như các dự án đầu tư công.
Sau hơn 10 năm triển khai, hai dự án vẫn chưa phát huy hiệu quả, trong khi nguồn lực Nhà nước bị “đóng băng”. “Có ai đong đếm được hậu quả từ việc chậm trễ này hay không?”, đại diện VKS nêu.
Về thiệt hại cụ thể, cơ quan công tố xác định có hai nhóm hậu quả chính gồm thất thoát hơn 70 tỷ đồng và hai khoản lãng phí với tổng số tiền hơn 700 tỷ đồng, nâng tổng thiệt hại được xác định khoảng 804 tỷ đồng.
Cơ quan công tố cho rằng nguồn vốn đầu tư cho hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 vốn đang được gửi ngân hàng sinh lãi, sau đó được điều chuyển để phục vụ mục tiêu xây dựng bệnh viện theo chủ trương của nhà nước.
Tuy nhiên, do các sai phạm trong quá trình triển khai, nguồn tiền này không được sử dụng hiệu quả, không tạo ra công trình đưa vào khai thác đúng tiến độ, khiến nhà nước mất đi khoản lợi ích đáng lẽ có thể thu được.
Đại diện VKS nhấn mạnh việc xác định khoản lãng phí được thực hiện trên cơ sở tính toán của các cơ quan chuyên môn, áp dụng mức lãi suất thấp nhất và tính theo từng ngày phát sinh nhằm bảo đảm khách quan, có lợi cho các bị cáo.
Riêng với khoản thất thoát hơn 70 tỷ đồng, đại diện VKS cho rằng nhà nước không cấm thuê tư vấn nước ngoài. Tuy nhiên, Ban Y tế trọng điểm (Bộ Y tế) đã thực hiện việc lựa chọn nhà thầu tư vấn không đúng quy định pháp luật, dẫn đến hàng loạt sai phạm tiếp theo trong ký kết, thanh toán hợp đồng.
Theo cơ quan công tố, sai phạm đã xuất hiện ngay từ giai đoạn đề xuất lựa chọn tư vấn nước ngoài. Hồ sơ vụ án thể hiện Ban Y tế trọng điểm chưa đánh giá đầy đủ năng lực các đơn vị tư vấn trong nước nhưng vẫn báo cáo rằng đơn vị trong nước không đáp ứng yêu cầu. Một số tài liệu được lập nhằm hợp thức hóa việc lựa chọn Công ty VK Group (Bỉ) trúng thầu tư vấn.
Đại diện VKS tập trung phản bác quan điểm của các luật sư cho rằng việc áp dụng Thông tư 11 để xác định thiệt hại là không phù hợp do văn bản này được ban hành sau thời điểm xảy ra vụ án.
Theo đại diện VKS, tội danh gây thất thoát, lãng phí đã được quy định trong Bộ luật Hình sự từ trước. Thông tư 11 chỉ nhằm thống nhất phương pháp xác định thiệt hại trên phạm vi toàn quốc.
Đại diện VKS cho biết trước đây, việc tính toán khoản lãng phí tại các vụ án có thể áp dụng nhiều cách khác nhau, như căn cứ lãi suất của từng ngân hàng khác nhau để xác định khoản thiệt hại. Vì vậy, Thông tư 11 được ban hành nhằm tạo ra một phương pháp tính thống nhất, bảo đảm vừa thu hồi tài sản Nhà nước, vừa bảo đảm quyền lợi cho những người liên quan.
“Không phải bây giờ mới có tội phạm lãng phí. Hành vi lãng phí đã được quy định trong Bộ luật Hình sự rồi. Thông tư 11 chỉ để thống nhất cách tính trên toàn quốc”, đại diện VKS nêu quan điểm.
Theo đại diện VKS, hậu quả của vụ án không chỉ nằm ở thiệt hại kinh tế mà còn tác động lớn đến an sinh xã hội. Nếu hai bệnh viện được đưa vào hoạt động đúng tiến độ từ nhiều năm trước, nhiều bệnh nhân tại khu vực phía Nam Hà Nội và các tỉnh lân cận có thể đã được cấp cứu, điều trị kịp thời.
Ngày 13/7, Phạm Vũ Khiêm bị TAND Hà Nội tuyên tổng 26 năm tù về 3 tội, trong đó 11 năm về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; 9 năm tù cho tội Vi phạm quy định về toán gây hậu quả nghiêm trọng và 6 năm tù do Rửa tiền.
Vợ của Khiêm là Trần Thị Huệ (quản lý, điều hành Công ty Herbitech) bị tuyên 7 năm cho tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; 5 năm 6 tháng tù cho tội Vi phạm quy định về toán gây hậu quả nghiêm trọng. Tổng hợp, Huệ bị tuyên 12 năm 6 tháng - mức án cao thứ hai, sau chồng.
17 bị cáo còn lại đều là nhân viên công ty bị tuyên phạm một trong các tội trên.
>>Mức án tòa tuyên cho 19 bị cáo
Ngoài án tù, vợ chồng Khiêm cũng bị tuyên buộc nộp lại toàn bộ tiền hưởng lợi bất chính từ việc bán hàng giả và kê khai sai sổ sách kế toán, do là chủ mưu, chỉ đạo toàn bộ sai phạm và hưởng lợi chính.
Kiến nghị Bộ Y tế và cơ quan chức năng sát sao quản lý ngành hàng này
Ngoài án tù, HĐXX cũng kiến nghị Bộ Y tế và các cơ quan chức năng, trong phạm vi chức năng và nhiệm vụ của mình, cần tiến hành thu hồi các mặt hàng giả do Herbitech sản xuất hiện vẫn còn đang lưu hành trên thị trường.
Việc này thực hiện theo đề nghị của cơ quan cảnh sát điều tra để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Từ thực tế vụ án, tòa cũng kiến nghị các cơ quan quản lý cần thực hiện việc đối chiếu các sản phẩm thực phẩm chức năng với hồ sơ công bố một cách kịp thời. Điều này nhằm phát hiện sớm các sai lệch về thành phần, hàm lượng so với đăng ký để ngăn chặn và xử lý kịp thời hành vi sản xuất hàng giả, tránh việc doanh nghiệp tự ý thay đổi công thức sản phẩm.
HĐXX cũng lưu ý cơ quan điều tra và các bên liên quan cần xem xét sự chênh lệch giữa số lượng hàng hóa mua vào, bán ra trên thực tế so với sổ sách của các cá nhân và khách hàng khác có quan hệ với Herbitech, vì những dấu hiệu này có thể liên quan các hành vi vi phạm pháp luật khác cần được làm rõ.
Đối với những khách hàng đã mua phải hàng giả của Herbitech, HĐXX cho hay, họ có thể thực hiện quyền yêu cầu các bị cáo bồi thường thiệt hại thông qua các vụ kiện dân sự khác nếu có yêu cầu.
Theo cáo buộc, dù các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe đã được đăng ký công bố chất lượng, Khiêm vẫn chỉ đạo cắt giảm thành phần, giảm hàm lượng hoặc thay thế nguyên liệu bằng phụ liệu giá rẻ để tăng lợi nhuận và sức cạnh tranh.
Để đối phó thanh tra, nhóm bị cáo lập hồ sơ giả gồm phiếu kiểm nghiệm, phiếu nhập - xuất kho nhằm hợp thức hóa các lô hàng. Công ty đã sản xuất 67 dòng sản phẩm bị xác định là giả, tổng hơn 13 triệu đơn vị sản phẩm (gói, hộp, lọ...).
VKS xác định trong 6 năm hoạt động, Herbitech đạt doanh thu 335 tỷ đồng nhưng chỉ kê khai thuế 145 tỷ đồng, che giấu 190 tỷ đồng, gây thiệt hại cho ngân sách 55,8 tỷ đồng.
Ngoài ra, Khiêm bị cáo buộc sử dụng 12,3 tỷ đồng từ nguồn lợi bất hợp pháp để nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và đầu tư bất động sản nhằm rửa tiền.
Tại phiên tòa, Khiêm cho rằng dùng tiền để đầu tư thì không thể coi là rửa tiền. Trong khi luật sư cho rằng thân chủ chỉ bớt xén thành phần phụ, không ảnh hưởng chất lượng sản phẩm thì không thể gọi là làm hàng giả.
Đối đáp, VKS đây là cách hiểu "sai lệch hoặc cố tình cắt xén" quy định pháp luật để lập luận cho hành vi phạm tội.
Theo VKS, chỉ cần vi phạm một trong các điều kiện về chỉ tiêu chất lượng hoặc đặc tính kỹ thuật đã đủ căn cứ pháp lý để kết luận là hàng giả. Đặc thù sản phẩm dinh dưỡng, mỗi sản phẩm chính hay phụ đều gắn liền niềm tin người tiêu dùng. Pháp luật không bảo vệ kiểu kinh doanh có lợi thì hưởng, quy trách nhiệm lại chối.
Ngày 24/6, Nhung bị Cơ quan điều tra VKSND Tối cao khởi tố, tạm giam để điều tra tội Làm sai lệch hồ sơ vụ án, theo khoản 3 điều 375 Bộ luật Hình sự.
Vụ án được phát hiện khi cơ quan điều tra thu thập hồ sơ, tài liệu liên quan đến vụ Đỗ Ngọc Hà cùng đồng phạm Tổ chức đánh bạc và Đánh bạc. Cơ quan điều tra VKS sau đó phát hiện có hai bản kết luận điều tra vụ án hình sự, cùng số, ngày tháng năm ban hành.
Tuy nhiên, hai bản kết luận điều tra lại khác nhau về hành vi đánh bạc, số tiền đánh bạc chênh lệch hơn 89 tỷ đồng không được HĐXX tuyên tịch thu sung quỹ nhà nước.
VKS xác định, Nhung đã có hành vi làm sai lệch hồ sơ vụ án khiến quá trình truy tố của VKSND thành phố Hà Nội và xét xử sơ thẩm bỏ lọt nhiều hành vi đánh bạc và số tiền đánh bạc của các bị can.
Ngoài hành vi này, VKS còn chuyển hồ sơ đến Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội để xử lý theo thẩm quyền. Công an Hà Nội sau đó đã khởi tố 8 người về hành vi Tổ chức đánh bạc và Đánh bạc.
Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TPHCM vừa công khai kết luận giám định chữ ký và kết quả thẩm định lại giá 2 bất động sản đang tranh chấp để các đương sự tiếp cận.
Theo kết luận giám định, chữ ký trên bản di chúc được cho là do cố nghệ sĩ Đức Tiến lập tại Mỹ ngày 9/8/2023 (với nội dung để lại toàn bộ tài sản cho vợ là Nguyễn Bình Phương) và các chữ ký mẫu mang tên anh trên nhiều tài liệu từ năm 2009 đến năm 2023 "không phải do cùng một người ký ra".
Kết quả thẩm định lại giá vào tháng 5 xác định 2 bất động sản là di sản thừa kế đang tranh chấp, gồm nhà đất tại phường Hiệp Bình (TPHCM) và thửa đất tại tỉnh Tây Ninh (trước đây thuộc Long An), có tổng giá trị hơn 8,7 tỷ đồng.
Các tài liệu này được thực hiện theo yêu cầu của bà Ánh trong quá trình Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TPHCM thụ lý, giải quyết vụ tranh chấp di sản thừa kế do con trai bà để lại.
Trong quá trình giải quyết vụ án, bà Ánh đề nghị HĐXX không công nhận bản di chúc vì cho rằng di chúc này không hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Ở phía ngược lại, bà Bình Phương khẳng định di chúc của chồng được lập hợp pháp tại Mỹ, có hai người làm chứng trước công chứng viên được bang Texas cấp phép và đã hoàn tất thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Mỹ.
Năm 2024, diễn viên Đức Tiến qua đời tại Mỹ. Sau đó, bà Bình Phương xuất trình bản di chúc thể hiện chồng để lại toàn bộ tài sản cho mình. Bà Ánh cho rằng di chúc không hợp pháp, từ đó phát sinh tranh chấp giữa hai bên. Không đạt được thỏa thuận, tháng 3/2025, bà Bình Phương khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế.
Ngày 28/10/2025, TAND TPHCM xét xử sơ thẩm, xác định bản di chúc được lập tại Mỹ là hợp pháp và đã được hợp pháp hóa lãnh sự. Tòa xác định di sản của diễn viên Đức Tiến gồm căn nhà tại phường Linh Đông, TP Thủ Đức (nay là phường Hiệp Bình, TP HCM), trị giá 6,2 tỷ đồng, và một thửa đất tại Long An (nay thuộc tỉnh Tây Ninh), trị giá khoảng một tỷ đồng.
HĐXX không chấp nhận quan điểm của bà Bình Phương cho rằng toàn bộ tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân, bởi căn nhà được mua trước khi hai người kết hôn, còn thửa đất đã được thanh toán khoảng 70% giá trị trước thời điểm đăng ký kết hôn.
Với tư cách là người giám hộ hợp pháp của con gái, bà Bình Phương được hưởng và quản lý hơn 70% giá trị khối di sản; đồng thời được giao nhận hiện vật và có trách nhiệm hoàn trả cho bà Ánh phần giá trị tài sản tương ứng.
Sau phán quyết trên, cả bà Phương và mẹ chồng đều có đơn kháng cáo.
Trước đó, Tòa phúc thẩm Tòa TAND Tối cao tại TPHCM dự kiến mở phiên tòa phúc thẩm vào tháng 4 nhưng đã quyết định hoãn để trưng cầu giám định chữ ký và thẩm định lại giá các tài sản tranh chấp theo yêu cầu của bà Ánh.
