Máy bay chở khách Mỹ nghi va chạm drone trên không

Hạ nghị sĩ Dân chủ Eric Swalwell và Hạ nghị sĩ Cộng hòa Tony Gonzales cùng từ chức ngày 14/4, ngay trước khi Hạ viện Mỹ khởi động quy trình bãi nhiệm, nhằm tránh một cuộc bỏ phiếu có thể khiến họ nhanh chóng bị khai trừ khỏi cơ quan lập pháp này.

Swalwell, thành viên đảng Dân chủ, từ chức vài ngày sau khi truyền thông Mỹ đưa tin ông bị một nhân viên cũ cáo buộc tấn công tình dục. Ba phụ nữ khác cũng tố cáo ông Swalwell gửi ảnh, tin nhắn nhạy cảm cho họ. Bê bối khiến Ủy ban Đạo đức Hạ viện, Văn phòng Công tố Manhattan tuyên bố mở cuộc điều tra.

Trong thư gửi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đêm 13/4, ông Swalwell thừa nhận những "sai lầm trong phán đoán đã mắc phải trong quá khứ", gửi lời xin lỗi tới gia đình, nhân viên và cử tri.

"Tôi sẽ chống lại các cáo buộc nghiêm trọng và sai trái nhắm vào mình, nhưng phải chịu trách nhiệm và đối mặt với những sai lầm đã thực sự gây ra", ông Swalwell viết.

Cuộc bầu cử đặc biệt để thay thế ông Swalwell đại diện khu vực bầu cử số 14 của bang California dự kiến diễn ra ngày 16/6.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Tony Gonzales cũng từ chức khi đang bị Ủy ban Đạo đức Hạ viện điều tra. Hồi tháng 3, nghị sĩ đến từ Texas này thừa nhận có quan hệ ngoài luồng với một nhân viên cũ. Ông cũng bị cáo buộc gửi tin nhắn khiếm nhã cho một cựu nhân viên chiến dịch tranh cử, nhưng không thừa nhận.

Việc ông Swalwell và ông Gonzales chủ động từ chức giúp lãnh đạo hai đảng tránh một quy trình bãi nhiệm phức tạp và nhiều rủi ro về mặt chính trị, vốn hiếm khi xảy ra trong lịch sử quốc hội Mỹ. Từ trước tới nay, Hạ viện Mỹ mới bãi nhiệm 6 nghị sĩ.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và lãnh đạo phe Dân chủ Hakeem Jeffries đều đồng ý với quyết định từ chức của hai nghị sĩ, dù trước đó chưa công khai kêu gọi hai người rời ghế.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 1-5, Lầu Năm Góc thông báo Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ trưởng Quốc phòng) Pete Hegseth đã ra lệnh rút 5.000 trong tổng số 38.000 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Đức trong vòng sáu tháng đến một năm.

Theo News Nation, quyết định này xuất phát từ việc các đồng minh châu Âu "không thể hiện mức độ cam kết" mà Tổng thống Donald Trump mong đợi.

Việc rút quân sẽ đưa lực lượng Mỹ tại châu Âu về mức trước năm 2022 - trước khi chiến sự tại Ukraine nổ ra khiến chính quyền Biden phải tăng cường quân số.

Căng thẳng bùng phát trực tiếp từ bài phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 27-4 tại một trường trung học ở Marsberg.

Tại đây, ông Merz cảnh báo Mỹ có nguy cơ sa lầy ở Trung Đông, chỉ trích Washington đã thể hiện "sự yếu kém" khi bị Iran "làm nhục" và thiếu một kế hoạch mạch lạc để rút khỏi xung đột.

Ông còn lưu ý rằng phía Iran "hiệu quả hơn trong đàm phán" so với phía Mỹ, và khẳng định các hành động quân sự tại Iran cùng việc đóng cửa eo biển Hormuz đã giáng đòn mạnh vào kinh tế Đức.

Chỉ hai ngày sau, ngày 29-4 ông Trump phản pháo trên mạng xã hội Truth Social, gọi ông Merz là người "hoàn toàn không biết mình đang nói gì", chỉ trích ông đang "làm việc rất tệ" khiến nước Đức phải đối mặt với đủ loại vấn đề, và khuyên Thủ tướng Đức nên tập trung ít hơn vào Iran, nhiều hơn vào việc giải quyết xung đột Ukraine.

Đây không phải lần đầu ông Merz bày tỏ bất đồng. Trước đó, ông đã lên tiếng rằng người Đức và châu Âu không được tham vấn trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28-2, đồng thời trực tiếp đặt câu hỏi về lối thoát của Washington khỏi cuộc xung đột này.

Hãng CBC nhận định quyết định rút quân là lời nhắc nhở mạnh mẽ về "sự sẵn sàng đáp trả của ông Trump đối với những gì ông coi là sự bất trung từ các đồng minh".

Tờ Politico dẫn lời nhà phân tích Todd Harrison nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Đức: nơi đây không chỉ là nơi đóng quân của gần 40.000 binh sĩ Mỹ, mà còn là trụ sở của Bộ Tư lệnh Mỹ tại châu Âu và châu Phi, cùng bệnh viện quân sự lớn nhất của Mỹ ở nước ngoài. Việc rút quân nhanh chóng, theo ông Harrison, sẽ "tốn kém và có thể làm suy yếu khả năng răn đe".

Tờ Telegraph ngày 1-5 cũng lưu ý rằng NATO chưa thảo luận về khả năng rút quân này, vì bất kỳ động thái nào cũng đòi hỏi một thỏa thuận song phương giữa Mỹ và Đức - điều hiện chưa tồn tại.

Bất đồng Mỹ - NATO thực ra đã âm ỉ từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump (2017 - 2021), khi Washington liên tục gây sức ép buộc các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP.

Khi đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã giúp hóa giải khủng hoảng, còn kế hoạch rút 12.000 binh sĩ của ông Trump bị đình lại sau khi ông thất cử và chính quyền Biden đảo ngược quyết định này.

Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đẩy căng thẳng lên một nấc mới: từ đe dọa rời khỏi NATO, chỉ trích châu Âu "quân sự hóa" Ukraine gây cản trở hòa đàm, đến áp thuế quan lên các thành viên EU.

Bài phát biểu của Phó tổng thống J.D. Vance tại Hội nghị an ninh Munich năm ngoái - cáo buộc một số nhà lãnh đạo châu Âu đang theo đuổi các chính sách có thể dẫn đến "sự hủy diệt của nền văn minh phương Tây", đồng thời ám chỉ sự ủng hộ công khai đối với các lực lượng dân tộc chủ nghĩa và cánh hữu tại châu Âu - càng khoét sâu thêm hố ngăn cách.

Trang Al Arabiya nhận định những khác biệt trong NATO đang "gay gắt hơn bao giờ hết". Nhà khoa học chính trị Emilian Kowalski thuộc Đại học Tampere lập luận rằng Mỹ không trực tiếp phá hủy NATO, mà đang dần biến liên minh này thành một "cầu thu phí" phục vụ lợi ích Washington, ngày càng ít dung nạp các cơ chế an ninh thay thế của châu Âu.

Ở phía châu Âu, các ý tưởng về lực lượng vũ trang độc lập và "ô dù hạt nhân" riêng - ban đầu do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề xuất - đang được bàn thảo nghiêm túc hơn.

Dù vậy, Chiến lược Quốc phòng quốc gia Mỹ (NDS 2026) công bố đầu năm nay khẳng định Washington không có ý định rời NATO, với khoảng 80.000 binh sĩ vẫn hiện diện tại châu Âu.

Trọng tâm đang dịch chuyển: Mỹ tiếp tục ở lại, nhưng đòi các đồng minh gánh phần lớn hơn trong chi tiêu quốc phòng.

Hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 7 và 8-6 tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) sẽ là phép thử quan trọng: liệu đây sẽ là thời điểm hòa giải, hay là bước ngoặt dẫn đến sự đổ vỡ của liên minh tồn tại gần tám thập niên?

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Nền tảng Brave1 của Ukraine về phát triển công nghệ quốc phòng cho biết loại bom lượn thả từ trên không đầu tiên do nước này phát triển được đặt tên là Vyrivniuvach.

Bom được thiết kế để tương thích nhiều loại máy bay khác nhau như F-16 và Mirage. Bom cũng có các thuật toán dẫn đường hiện đại, giúp cải thiện khả năng nhắm mục tiêu và độ chính xác.

Bom Vyrivniuvach mang đầu đạn 250kg và có thể tấn công các mục tiêu sâu phía sau chiến tuyến của đối phương. Nó có thể được triển khai bất kể điều kiện thời tiết hay thời gian nào trong ngày, và việc chuẩn bị triển khai chỉ mất không quá 30 phút.

Điều quan trọng là nó do Ukraine chế tạo, "không sao chép từ các hệ thống của phương Tây hoặc Liên Xô" và mất một năm rưỡi để phát triển.

Tờ Business Insider dẫn thông tin từ Brave1 cho biết Vyrivniuvach được Công ty DG Industry sản xuất đã sẵn sàng triển khai chiến đấu, sau khi hoàn thành "tất cả các cuộc thử nghiệm cần thiết".

Loại bom này được cho là rẻ hơn đáng kể so với các loại tương đương của phương Tây. Cụ thể, nó có giá thành thấp hơn khoảng ba lần so với bom JDAM-ER (Joint Direct Attack Munition-Extended Range) do Mỹ sản xuất, loại bom mà Ukraine cũng đang sở hữu, theo thông tin từ DG Industry.

Trước đây, Ukraine dựa vào bom JDAM-ER từ Mỹ và các đồng minh châu Âu. JDAM-ER được trang bị bộ dẫn đường và cánh, biến chúng thành vũ khí lượn chính xác tầm xa, cho phép tấn công các mục tiêu từ bên ngoài tầm phòng không của Nga.

Mỹ chuyển giao bom lượn JDAM-ER cho Ukraine lần đầu tiên vào đầu năm 2023 và đến nay đã chuyển hàng ngàn quả bom. Đầu tháng này, Mỹ đã phê duyệt bán thêm bom dẫn đường chính xác GBU-62 JDAM-ER.

Cả Nga và Ukraine đều đã sử dụng bom lượn trong suốt cuộc chiến. Phía Nga sử dụng nhiều loại bom lượn, một số chuyển đổi từ các loại bom thời Liên Xô và một số do Matxcơva chế tạo. Những quả bom này nặng tới 3.000kg, có khả năng tàn phá một khu vực rộng lớn.

Bom lượn rất khó đối phó vì chúng có tín hiệu radar nhỏ, thời gian bay ngắn và bay theo quỹ đạo phi đạn đạo. Do đó ưu tiên hàng đầu để đối phó là tiêu diệt máy bay thả bom, nhưng chúng thường nằm ngoài tầm bắn.

Vyrivniuvach là ví dụ mới nhất về nỗ lực của Ukraine trong việc phát triển nhiều loại vũ khí và công nghệ phục vụ chiến sự, thay vì dựa vào các quốc gia đối tác.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ