Chuyên trang quân sự The War Zone hôm 26.5 đưa tin về những thay đổi trên phi cơ mặt nước (WIG) – một dạng thủy phi cơ – của Trung Quốc, gần 1 năm sau khi phương tiện này lần đầu được phát hiện.
Phi cơ mang biệt danh “Quái vật biển Bột Hải” lần đầu được nhà phân tích quân sự HI Sutton phát hiện vào tháng 6.2025, khi xuất hiện tại một bến cảng trên biển Bột Hải, Trung Quốc.
Máy bay nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới quan sát quân sự. Trong hình ảnh mới nhất được lan truyền trên mạng xã hội, máy bay đã được chụp cận cảnh và truyền thông đã phát hiện được nhiều chi tiết đáng chú ý.
Máy bay mang thiết kế giống thủy phi cơ, sử dụng 4 động cơ cánh quạt thông thường. Điều này phù hợp với những đánh giá ban đầu cho rằng loại phương tiện WIG này ưu tiên động cơ cánh quạt để đạt hiệu quả hoạt động tốt hơn khi bay sát mặt biển.
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở các giá treo xuất hiện dưới hai cánh. Mỗi cánh có hai điểm treo, dường như được thiết kế để mang và thả tải trọng. Về lý thuyết, các giá treo này có thể được dùng cho thùng nhiên liệu phụ hoặc các thiết bị cảm biến. Thế nhưng, sự hiện diện của các cơ cấu móc treo khiến nhiều chuyên gia cho rằng chúng được thiết kế để mang vũ khí.
Một số loại tải trọng phi quân sự như xuồng cứu sinh phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn vẫn có thể được triển khai từ các giá treo này. Dù vậy, màu sơn quân sự cùng định hướng phát triển của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) khiến giả thuyết về khả năng mang vũ khí trở nên thuyết phục hơn, theo The War Zone.
Ngoài tên lửa hoặc ngư lôi hạng nhẹ, các máy bay không người lái (UAV) phóng từ trên không cũng được xem là một loại tải trọng tiềm năng, phù hợp với xu hướng mà quân đội Trung Quốc đang theo đuổi.
Một giả thuyết khác được nhiều chuyên gia nhắc tới là “Quái vật biển Bột Hải” thực chất chỉ là mẫu thử nghiệm thu nhỏ nhằm kiểm chứng công nghệ máy bay WIG.
Nếu dự án thành công, Trung Quốc có thể phát triển các phiên bản lớn hơn nhiều, với tải trọng cao hơn, hệ thống động lực mạnh hơn và khả năng mang vũ khí đáng kể hơn.
Các phương tiện WIG từng được Liên Xô nghiên cứu sâu trong thời Chiến tranh Lạnh. Chúng tận dụng hiệu ứng khí động học khi bay sát mặt nước để đạt tốc độ cao và hiệu quả nhiên liệu tốt hơn so với tàu biển thông thường.
Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, công nghệ này dần bị lãng quên. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nó đang nhận được sự quan tâm trở lại nhờ những ưu điểm như vận tải trên biển với tốc độ cao, có khả năng bay thấp giúp khó bị phát hiện bởi radar.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hôm nay cho biết binh sĩ này đã gửi 2 video ghi lại cảnh phòng không đánh chặn tên lửa trong cuộc chiến 12 ngày với Iran hồi tháng 6/2025 và nhận thù lao từ đối phương. Người này còn bị cáo buộc chuyển cho đặc vụ Iran một số video quay tại các địa điểm quân sự, trong đó có hình ảnh hiện trường tên lửa rơi xuống khu dân cư được đăng trên mạng.
"Do cảm thấy áp lực, bị cáo đã báo với người trong đơn vị rằng mình từng liên lạc với đặc vụ nước ngoài. Anh ta lập tức bị Cơ quan An ninh Nội địa Israel (Shin Bet) bắt giữ sau đó", IDF cho hay, song không nêu thời điểm tiến hành bắt quân nhân trên.
Kết quả điều tra cho thấy binh sĩ Israel được một người lạ liên hệ thông qua mạng xã hội và nhận được nhiều tin nhắn mời làm việc. Trong đó có đề nghị từ một đặc vụ Iran, hỏi liệu anh có muốn kiếm tiền bằng công việc liên quan chụp ảnh và quay video hay không.
Danh tính của binh sĩ Israel không được công bố. Công tố viên quân đội đề nghị mức án 7 năm tù, song tòa án đã xem xét một số tình tiết giảm nhẹ.
"Tòa án cân nhắc bị cáo không chuyển giao dữ liệu quân sự hoặc thông tin thu được trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Chính bị cáo đã chủ động cắt đứt liên lạc với đặc vụ nước ngoài và nhanh chóng báo cáo sự việc cho chỉ huy", IDF cho hay.
Ngoài án tù, binh sĩ Israel còn bị phạt 1.000 shekel (khoảng 335 USD), giáng quân hàm xuống binh nhì.
Giới chức Israel cho biết các cuộc không kích của Iran trong 12 ngày xung đột đã gây tổn thất nghiêm trọng về hạ tầng công nghiệp và dân sự, khiến 28 người thiệt mạng, song không đề cập tới thiệt hại ở các căn cứ quân sự và tình báo.
Nhóm nhà nghiên cứu tại Đại học bang Oregon của Mỹ, những người chuyên xác định thiệt hại trong chiến sự dựa trên dữ liệu nguồn mở, năm ngoái công bố phân tích cho thấy 6 tên lửa đạn đạo Iran nhiều khả năng đã đánh trúng 5 căn cứ quân sự Israel.
Báo Telegraph của Anh cho biết 6 tên lửa này không nằm trong số 36 quả đạn mà IDF thừa nhận để lọt. Các mục tiêu trúng đòn nằm ở miền bắc, trung và nam của Israel, trong đó có căn cứ không quân trọng yếu Tel Nof, một trung tâm tình báo và một cơ sở hậu cần.
Kết quả phân tích cũng cho thấy phần lớn tên lửa Iran bị đánh chặn, nhưng tỷ lệ vượt qua lưới phòng không Israel đã tăng đều trong 8 ngày đầu xung đột.
Iran phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo trong ngày 13-14/6/2025, tỷ lệ vượt qua phòng không Israel chỉ đạt 2-2,5%. Trong những ngày tiếp theo, Tehran chỉ phóng vài chục quả đạn mỗi ngày, nhưng tỷ lệ để lọt mục tiêu của IDF lại tăng liên tục và đạt mức cao nhất là 16% trong ngày 19/6/2025.
Nguyên nhân được do quân đội Israel cạn dần tên lửa phòng không, Iran cải thiện chiến thuật tập kích và chuyển sang sử dụng các loại vũ khí hiện đại hơn.
Dư luận Israel đã nhiều lần đặt nghi vấn về khả năng căn cứ quân sự nước này đã trúng đòn trong chiến sự, nhưng không có thông tin nào được công bố do chính sách kiểm soát truyền thông chặt chẽ của Israel.
Tại họp báo thường kỳ ngày 4-6, trả lời đề nghị cho biết quan điểm của Việt Nam trước các phát biểu gần đây của phía Trung Quốc và Hà Lan liên quan đến hoạt động của tàu De Ruyter (Hà Lan) tại khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng nêu rõ:
"Như đã nhiều lần khẳng định, Việt Nam có đầy đủ chứng cứ lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của Việt Nam với quần đảo Hoàng Sa, phù hợp với luật pháp quốc tế. Việt Nam đề nghị các nước khác tôn trọng thực tế này.
Với tư cách là quốc gia thành viên của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, là quốc gia ven Biển Đông, Việt Nam luôn tôn trọng quyền tự do hàng hải, hàng không của các quốc gia ở Biển Đông phù hợp với các quy định của luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982".
Hôm 27-5, quân đội Trung Quốc tuyên bố đã xua đuổi tàu De Ruyter của Hà Lan ở vùng biển Hoàng Sa trên Biển Đông.
Phía Hà Lan khẳng định tàu này đang đi qua Biển Đông và hoạt động đúng với luật pháp quốc tế.
Truyền hình nhà nước Iran hôm nay đưa tin lực lượng hải quân nước này đã chặn một tàu chiến Mỹ định đi qua eo biển Hormuz.
Fars News, hãng thông tấn liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, dẫn nguồn tin địa phương nói rằng hai quả tên lửa đã bắn trúng tàu chiến Mỹ gần đảo Jask, sau khi tàu này phớt lờ các cảnh báo của lực lượng Iran.
Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó lên tiếng bác bỏ thông tin này. "Không tàu chiến nào của hải quân Mỹ bị tấn công ở eo biển Hormuz. Lực lượng Mỹ đang hỗ trợ chiến dịch Dự án Tự do và thực thi lệnh phong tỏa với cảng biển Iran", CENTCOM thông báo trên X.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 thông báo khởi động "Dự án Tự do", chiến dịch dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz. Iran đã tuyên bố sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào eo biển này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay ra tuyên bố rằng "người Mỹ lẽ ra phải hiểu họ không thể sử dụng ngôn ngữ đe dọa và vũ lực đối với dân tộc Iran".
"Cộng hòa Hồi giáo Iran đã chứng minh rằng chúng tôi chính là người bảo vệ và gìn giữ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch", phát ngôn viên nói thêm.
Theo ông Baqaei, ưu tiên của Iran ở giai đoạn này là chấm dứt chiến sự. "Phía bên kia cần cam kết thực hiện cách tiếp cận hợp lý và từ bỏ những yêu cầu quá đáng đối với Iran", ông nói thêm.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đình trệ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. Cho đến nay, mới chỉ diễn ra một vòng đàm phán trực tiếp giữa hai nước. Vướng mắc then chốt là việc Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, trong khi Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Tehran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho rằng eo biển Hormuz từng là "tuyến đường an toàn và đảm bảo" cho vận tải quốc tế trước khi chiến sự nổ ra. "Cộng đồng quốc tế cần buộc Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm vì đã gây mất an ninh cho tuyến đường biển này, dẫn đến những hệ lụy đang lan rộng toàn cầu", ông cho hay.
Ông Baqaei nêu thêm rằng Iran và Oman, quốc gia có đường bờ biển nằm ở phía nam eo biển Hormuz, đang tiếp tục các cuộc đàm phán về việc quản lý tuyến hàng hải này. Hai nước "cùng chia sẻ trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải" tại eo biển.
Oman chưa lên tiếng về phát biểu này.
Trước khi ông Trump công bố kế hoạch dẫn đường cho tàu hàng, phát ngôn viên Baqaei cho biết Tehran đã đưa ra đề xuất 14 điểm "tập trung vào việc chấm dứt chiến sự", và Washington đã phản hồi thông qua bên trung gian Pakistan.
Đề xuất này kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại. Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Ông Baqaei ngày 3/5 cho hay Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan và Iran đang xem xét. Hiện chưa rõ nội dung phản hồi của Mỹ.
