Chị Nguyễn Thị Hòa (sinh năm 1982), hiện sống tại Phúc Yên, từng có một hành trình đầy gian nan để cân chỉnh vóc dáng. Sau khi sinh bé thứ ba, cơ thể chị biến đổi trầm trọng. Cân nặng tăng không kiểm soát, kèm theo bệnh lý suy giáp do viêm giáp tự miễn khiến chị luôn trong trạng thái mệt mỏi và tự ti về ngoại hình mà chị tự mô tả là “sồ sề”.
“Mình cao 1,52 m nhưng nặng tới gần 55 kg, vòng eo chạm mốc 82 cm. Cảm giác như mỗi ngày đều phải vác một chiếc ‘thùng nước lèo’ trước bụng. Điều mình trăn trở nhất là làm sao để khỏe mạnh, làm tấm gương về lối sống cho ba đứa con”, chị Hòa chia sẻ.
Nôn nóng tìm lại vóc dáng, chị bắt đầu với chế độ ăn Keto (cắt giảm tối đa tinh bột). Trong hai tháng kiên trì, chị có giảm được số cân như ý nhưng cái giá phải trả không hề rẻ. Cơ thể chị luôn uể oải, thiếu sức sống do thiếu hụt tinh bột trầm trọng. Chồng chị thậm chí phản đối kịch liệt vì thấy vợ “hành xác” thay vì khỏe lên. Ngay sau khi quay lại chế độ ăn bình thường, cân nặng của chị nhanh chóng quay về vạch xuất phát.
Keto (ketogenic) là phương pháp giảm cân dựa trên việc cắt giảm tối đa carbohydrate, tăng chất béo và ăn protein ở mức vừa phải nhằm buộc cơ thể chuyển sang trạng thái đốt mỡ thay vì đường (ketosis). Tuy nhiên, chế độ ăn này cũng tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ như có thể khiến cơ thể thiếu chất, rối loạn điện giải, gây táo bón, những vấn đề về thận nếu không áp dụng đúng cách hoặc kéo dài, theo Very Well Health.
Tháng 6/2023, sau nửa năm theo dõi và tìm hiểu qua một người bạn, chị Hòa quyết định tham gia chương trình cân chỉnh vóc dáng dựa trên cơ cấu dinh dưỡng bền vững. Thay vì loại bỏ nhóm chất, chị học cách ăn đúng và đủ 4 nhóm: Đạm động vật, đạm thực vật, chất xơ và tinh bột.
Từ tháng 6 đến tháng 9/2023, trong vòng 90 ngày, chị Hòa tuân thủ nghiêm ngặt cơ cấu bữa ăn nhưng với tâm thế hoàn toàn thoải mái. “Điều mình thích nhất là không phải ăn kiêng. Mình nhận ra bấy lâu nay cả gia đình đã ăn sai, ăn thiếu chất mà không biết. Giờ đây, thực phẩm chỉ là rau củ quả theo mùa, theo vùng miền nên rất dễ chế biến và tiết kiệm”, chị Hòa cho biết.
Song song với việc điều chỉnh thực đơn, chị Hòa chọn đi bộ làm môn thể thao chính. Bắt đầu từ những bước chân nhỏ với 5.000 bước mỗi ngày, hiện tại chị duy trì đều đặn 10.000 bước.
Theo chị, đi bộ là bộ môn “rẻ nhất, dễ nhất” nhưng mang lại giá trị tinh thần cực lớn. Nó không chỉ giúp đốt cháy năng lượng mà còn là khoảng thời gian để chị giảm stress, kết nối với thiên nhiên và những người xung quanh. Sự nhẹ nhõm về cả thể chất lẫn tinh thần khiến chị cảm giác như được tìm lại “thanh xuân lần thứ hai”.
Đi bộ 10.000 bước mỗi ngày được xem là mục tiêu vận động của nhiều người. Hiệu quả tùy thuộc vào thể trạng của từng cá nhân, song bài tập này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể như giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tăng cường các cơ thân dưới, giảm cân hiệu quả, cải thiện tâm trạng và tập trung.
Lưu ý 10.000 bước không phải là mục tiêu tối ưu với mọi người. Số bước tốt nhất với mỗi người có thể thay đổi hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, dựa trên một số yếu tố như tuổi tác, thể lực, cân nặng, mục tiêu cá nhân, thói quen hoạt động thể chất nói chung. Người mới tập thể dục có thể giảm số bước chân mỗi ngày, trong khi người hay hoạt động cường độ cao trong thời gian ngắn có thể tăng số bước.
Kết quả sau 3 tháng khiến chính chị cũng ngỡ ngàng. Cân nặng giảm từ 54,8 kg xuống 49 kg, vòng eo giảm ngoạn mục 15 cm (từ 82 cm xuống 67 cm). Vòng một và vòng ba cũng trở nên săn chắc, gọn gàng hơn.
Dữ liệu từ cân sinh học – thiết bị đo lường tác động của lão hóa lên chức năng cơ thể – ghi nhận tuổi sinh học của Hòa dao động ở mức 32, trẻ hơn tuổi thực khi đó 10 năm.
“Mặc dù khái niệm tuổi sinh học vẫn còn nhiều tranh luận trong giới y khoa về phương pháp đo lường chuẩn xác, nhưng sự cải thiện rõ rệt về năng lượng và sức bền của là những bằng chứng thực tế”, người phụ nữ nói.
Thay đổi của chị Hòa đã lan tỏa thành lối sống của cả gia đình. Con cái chị hào hứng hơn với những bữa cơm “đa dạng sắc màu”, đủ chất xơ và đạm sạch. Thậm chí, người phụ nữ còn có thể áp dụng quy tắc ăn uống này ngay cả khi đi dự tiệc mà không lo tăng cân trở lại.
“Từ một bà nội trợ vừa kinh doanh vừa chăm con, việc thay đổi vóc dáng thành công không chỉ giúp mình khỏe hơn mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp mới. Mình có thêm công việc tay trái từ chính trải nghiệm của bản thân”, chị Hòa hạnh phúc chia sẻ.
Những kiến nghị trên được người dân gửi Sở Y tế TP HCM sau kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, liên quan chất lượng khám chữa bệnh, cơ sở hạ tầng y tế và quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT).
Mới đây, Sở Y tế TP HCM có văn bản gửi Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM và UBND thành phố, phản hồi những kiến nghị trên. Một trong những vấn đề được người dân quan tâm là tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến cuối. Bà Trần Phương Nga (phường Phú Nhuận) phản ánh nhiều người khám BHYT phải chờ đợi lâu, ảnh hưởng đến trải nghiệm khám chữa bệnh. Bà kiến nghị mở rộng phòng khám, tăng nhân lực và cải tiến quy trình để giảm thời gian chờ.
Trả lời kiến nghị này, theo Sở Y tế, các cơ sở khám chữa bệnh đã rà soát quy trình tiếp nhận, phân luồng người bệnh, bố trí thêm bàn khám vào giờ cao điểm để hạn chế ùn ứ. Song song đó, các cơ sở y tế đẩy mạnh chuyển đổi số, cho phép bệnh nhân đăng ký khám trực tuyến, sử dụng thẻ BHYT điện tử trên ứng dụng VssID, VNeID và thanh toán không tiền mặt nhằm rút ngắn thủ tục hành chính.
Bài toán nhân lực cũng được xem là nguyên nhân khiến một số bệnh viện quá tải cục bộ. Sở Y tế TP HCM đã triển khai đề án hỗ trợ đào tạo bác sĩ nội trú và phát triển đội ngũ quản trị bệnh viện giai đoạn đến năm 2030. Đề án này nhằm củng cố lực lượng y bác sĩ nòng cốt, nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị tại chỗ cho các cơ sở y tế.
Bên cạnh tình trạng chờ khám lâu, nhiều cử tri phản ánh vẫn còn xảy ra thiếu thuốc và vật tư y tế tại một số bệnh viện, khiến người bệnh phải mua thuốc bên ngoài, phát sinh chi phí điều trị.
Theo Sở Y tế, tình trạng thiếu hụt cục bộ một số loại thuốc và vật tư thời gian qua xuất phát từ gián đoạn chuỗi cung ứng và vướng mắc trong đấu thầu, mua sắm. Để giải quyết tình trạng này, các bệnh viện rà soát tồn kho, chủ động lập kế hoạch mua sắm và có phương án thay thế thuốc tương đương khi cần thiết, hạn chế tối đa việc người bệnh phải tự mua thuốc ngoài bệnh viện.
Áp lực hạ tầng y tế cũng là nỗi lo của người dân. Cử tri Nguyễn Sỏi (phường Lái Thiêu) kiến nghị thành phố sớm đưa vào hoạt động bệnh viện đa khoa 1.500 giường, tức Bệnh viện đa khoa tỉnh Bình Dương cũ. Sở Y tế cho biết đây là công trình y tế trọng điểm của thành phố, hiện đã cơ bản hoàn thành phần lớn hạ tầng nhưng vẫn cần hoàn tất đấu thầu, lắp đặt thiết bị chuyên sâu và nghiệm thu trước khi vận hành. Ngành y tế đang phối hợp với các đơn vị liên quan tháo gỡ vướng mắc để sớm bàn giao công trình.
Không chỉ lo ngại về chất lượng khám chữa bệnh tại bệnh viện lớn, nhiều cử tri ở khu vực xa trung tâm phản ánh khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế khẩn cấp.
Ông Nguyễn Văn Dực tại xã An Thới Đông cho biết địa phương chưa có xe cấp cứu phục vụ chuyển tuyến nên trường hợp cấp cứu khẩn cấp rất khó khăn. Với ý kiến này, Sở Y tế cho biết đang phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng định mức trang bị xe cứu thương cho y tế cơ sở, ưu tiên các khu vực xa trung tâm. Trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục mua sắm, khi cần, người dân có thể liên hệ hệ thống cấp cứu 115 để được điều phối xe từ các trạm vệ tinh gần nhất.
Cũng vấn đề cấp cứu, tại đặc khu Côn Đảo, người dân phản ánh những bất cập trong việc chuyển bệnh nhân nặng vào đất liền bởi chi phí vận chuyển cao, phụ thuộc điều kiện thời tiết và tình trạng khan hiếm vé máy bay mùa cao điểm. Giải pháp lâu dài là nâng năng lực điều trị tại chỗ, tăng cường thiết bị, luân phiên bác sĩ tuyến cuối ra hỗ trợ và đẩy mạnh hội chẩn từ xa, theo Sở Y tế.
Ngoài ra, nhiều nhóm bệnh nhân đặc thù cũng gặp khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế.
Người dân xã Thanh An phản ánh người bệnh tâm thần phải lên tuyến trên để nhận thuốc điều trị định kỳ, gây tốn kém và bất tiện. Để giải quyết khó khăn này, Sở Y tế đang mở rộng mô hình khám và cấp phát thuốc tâm thần tại trạm y tế xã đối với những nơi đáp ứng đủ điều kiện về nhân lực và cơ sở vật chất.
Người cao tuổi cũng là nhóm bệnh nhân được quan tâm. Một số ý kiến đề nghị đơn giản hóa thủ tục chuyển tuyến khám chữa bệnh BHYT cho người từ 65 tuổi trở lên để giảm gánh nặng giấy tờ và đi lại.
Theo Sở Y tế, thành phố đang thúc đẩy số hóa thủ tục chuyển tuyến, kết nối dữ liệu liên thông và hoàn thiện bệnh án điện tử để giảm phiền hà cho người dân, đặc biệt là nhóm cao tuổi. Về lâu dài, giải pháp căn cơ để giảm quá tải bệnh viện là nâng năng lực hệ thống y tế cơ sở. Thành phố đang từng bước mở rộng danh mục thuốc BHYT, kỹ thuật điều trị và quản lý bệnh mạn tính tại trạm y tế, giúp người dân được chăm sóc sức khỏe thuận tiện hơn ngay tại nơi cư trú.
Không ít người khi về nhà thường chọn thay sang quần đùi rộng, quần ngủ thoáng hoặc không mặc đồ lót để dễ chịu hơn khi nghỉ ngơi. Đây cũng là lý do câu hỏi "có nên mặc quần lót khi ngủ hay không" trở thành băn khoăn phổ biến.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, cho biết dưới góc nhìn nam khoa, không có khuyến cáo bắt buộc mặc hay không mặc quần lót khi ngủ. Điều quan trọng là sự thoải mái, vệ sinh và phù hợp với từng người.
Tinh hoàn trong bìu vì quá trình sinh tinh cần môi trường nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt. Bìu có cơ chế co giãn để điều hòa nhiệt độ này. Khi vùng bẹn - bìu bị bó trong quần lót chật, cộng với mồ hôi và thời gian ngồi lâu, cảm giác nóng, ẩm, bí có thể xuất hiện. Điều này không đồng nghĩa mặc quần lót gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản, nhưng sự thông thoáng hợp lý có thể giúp giảm khó chịu và hạn chế kích ứng da vùng bẹn.
Một nghiên cứu của Mínguez-Alarcón và cộng sự đăng trên Human Reproduction ghi nhận nam giới thường xuyên mặc quần boxer có mật độ và tổng số tinh trùng cao hơn nhóm mặc đồ lót bó sát. Tuy nhiên, đây chỉ là mối liên quan quan sát, chưa chứng minh quan hệ nhân quả. Lợi ích rõ nhất của việc không mặc quần lót hoặc chọn đồ rộng khi ngủ không ở khả năng cải thiện sinh sản, mà là cảm giác dễ chịu, giảm bí nóng, ma sát và giúp ngủ thoải mái hơn.
Tuy nhiên, không có lựa chọn nào phù hợp cho tất cả. Một số nam giới thoải mái khi không mặc đồ lót, trong khi người khác hợp với quần đùi cotton rộng hoặc quần ngủ thoáng khí. Quan trọng là trang phục sạch, không quá chật và đảm bảo khô thoáng. Bẹn là khu vực dễ đổ mồ hôi và ma sát. Nếu mặc đồ chật, ẩm hoặc vệ sinh kém, nguy cơ hăm kẽ, kích ứng da hoặc nhiễm nấm có thể tăng, nhất là ở người thừa cân hoặc sống trong khí hậu nóng ẩm.
Theo tổng quan nghiên cứu của Durairajanayagam và cộng sự trên Reproductive BioMedicine Online, tăng nhiệt độ vùng tinh hoàn có thể ảnh hưởng bất lợi đến quá trình sinh tinh. Tuy nhiên, quần áo chỉ là một yếu tố trong lối sống, bên cạnh dinh dưỡng, giấc ngủ, rượu bia, thuốc lá và bệnh lý đi kèm.
Bác sĩ Duy từng tiếp nhận một bệnh nhân nam 36 tuổi làm văn phòng, có thói quen mặc đồ bó sát cả ngày và tiếp tục dùng quần lót chật khi ngủ, sau đó ngứa, cảm giác ẩm bí vùng bẹn kéo dài về đêm. Bác sĩ khám ghi nhận tình trạng hăm kẽ, nghi nhiễm nấm nhẹ, vùng bìu ẩm, trong khi tinh dịch đồ trước đó vẫn trong giới hạn bình thường. Vấn đề chính liên quan đến thói quen mặc đồ quá chật và thiếu thông thoáng kéo dài.
"Nếu bạn nóng bí, khó chịu vùng bẹn khi ngủ, có thể cân nhắc chuyển sang mặc quần rộng hoặc không mặc đồ lót, miễn là đảm bảo vệ sinh và môi trường ngủ sạch sẽ", bác sĩ Duy khuyên. Ngược lại, nếu đau bìu, sưng tinh hoàn, ngứa kéo dài hoặc nghi ngờ hiếm muộn, cần đến chuyên khoa nam học khám thay vì chỉ thay đổi thói quen.
Một số trường hợp đặc biệt như sau phẫu thuật vùng bìu - bẹn hoặc bệnh lý cần nâng đỡ tinh hoàn, lựa chọn trang phục khi ngủ cần tuân theo hướng dẫn bác sĩ.
Tóm lại, theo bác sĩ Duy, đàn ông không bắt buộc phải mặc quần lót khi ngủ mà phụ thuộc vào cảm giác thoải mái và thói quen cá nhân. Quan trọng nhất vẫn là giữ vùng bẹn - bìu sạch, khô và thoáng. "Thả rông" không phải giải pháp y khoa cho sinh sản, mà chỉ là lựa chọn sinh hoạt giúp dễ chịu hơn trong một số trường hợp. Nếu có triệu chứng bất thường kéo dài, nam giới nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tự điều chỉnh theo cảm tính.
"Bệnh viện cơ sở 2 tại phía Tây Hà Nội giúp trẻ em và gia đình khu vực này dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ y tế chất lượng cao, tiết kiệm thời gian, chi phí di chuyển, giảm áp lực cho cơ sở nội thành", PGS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện, nói tại Lễ khai trương và chính thức đưa vào hoạt động Cơ sở 2 tại xã Kiều Phú, Hà Nội, hôm 1/6.
Bệnh viện Nhi Trung ương cơ sở 2 được triển khai theo quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đã được Thủ tướng phê duyệt từ năm 2011. Dự án được khởi công xây dựng từ năm 2023 trên diện tích gần 6 ha với tổng mức đầu tư hơn 880 tỷ đồng. Sau quá trình triển khai xây dựng, hoàn thiện cơ sở vật chất và các điều kiện hoạt động theo quy định, đến nay cơ sở 2 đã hoàn thành đầy đủ các điều kiện pháp lý, chuyên môn và nhân lực để chính thức đi vào hoạt động.
Trong giai đoạn đầu, cơ sở 2 có quy mô 300 giường bệnh nội trú, gồm 11 khoa lâm sàng cùng các đơn vị cận lâm sàng và chức năng cần thiết; có khả năng tiếp nhận từ 1.000 đến 1.500 lượt khám ngoại trú mỗi ngày. Cơ sở này tập trung vào các chuyên khoa có nhu cầu khám chữa bệnh lớn, góp phần giảm tải cho cơ sở chính, đồng thời tăng cường năng lực điều trị trong các lĩnh vực như Sơ sinh, Điều trị tích cực, Hô hấp, Bệnh nhiệt đới, Ung thư, Thần kinh, Miễn dịch - Dị ứng - Khớp và nhiều chuyên ngành nhi khoa chuyên sâu khác.
Ông Điển cho biết để bảo đảm chất lượng hoạt động ngay từ những ngày đầu vận hành, bệnh viện đã chuẩn bị đầy đủ nguồn nhân lực, hệ thống quản lý, quy trình chuyên môn, kỹ thuật và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Quy trình khám chữa bệnh, xét nghiệm và điều trị tại cơ sở 2 được chuẩn hóa, thống nhất với cơ sở 1, bảo đảm mọi bệnh nhi đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng. Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên tại cơ sở 2 được bố trí theo kế hoạch chung của bệnh viện nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn và chất lượng phục vụ người bệnh.
Tại buổi lễ, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đánh giá việc đưa cơ sở 2 vào hoạt động không chỉ góp phần giảm tải cho cơ sở chính mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới của bệnh viện trong thực hiện sứ mệnh chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe trẻ em Việt Nam.
Với sự đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nhân lực và hệ thống quản lý chất lượng, cơ sở 2 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực hệ thống nhi khoa quốc gia, để ngày càng có nhiều trẻ em được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao, an toàn, hiện đại.