Chị Nguyễn Thị Hòa (sinh năm 1982), hiện sống tại Phúc Yên, từng có một hành trình đầy gian nan để cân chỉnh vóc dáng. Sau khi sinh bé thứ ba, cơ thể chị biến đổi trầm trọng. Cân nặng tăng không kiểm soát, kèm theo bệnh lý suy giáp do viêm giáp tự miễn khiến chị luôn trong trạng thái mệt mỏi và tự ti về ngoại hình mà chị tự mô tả là “sồ sề”.
“Mình cao 1,52 m nhưng nặng tới gần 55 kg, vòng eo chạm mốc 82 cm. Cảm giác như mỗi ngày đều phải vác một chiếc ‘thùng nước lèo’ trước bụng. Điều mình trăn trở nhất là làm sao để khỏe mạnh, làm tấm gương về lối sống cho ba đứa con”, chị Hòa chia sẻ.
Nôn nóng tìm lại vóc dáng, chị bắt đầu với chế độ ăn Keto (cắt giảm tối đa tinh bột). Trong hai tháng kiên trì, chị có giảm được số cân như ý nhưng cái giá phải trả không hề rẻ. Cơ thể chị luôn uể oải, thiếu sức sống do thiếu hụt tinh bột trầm trọng. Chồng chị thậm chí phản đối kịch liệt vì thấy vợ “hành xác” thay vì khỏe lên. Ngay sau khi quay lại chế độ ăn bình thường, cân nặng của chị nhanh chóng quay về vạch xuất phát.
Keto (ketogenic) là phương pháp giảm cân dựa trên việc cắt giảm tối đa carbohydrate, tăng chất béo và ăn protein ở mức vừa phải nhằm buộc cơ thể chuyển sang trạng thái đốt mỡ thay vì đường (ketosis). Tuy nhiên, chế độ ăn này cũng tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ như có thể khiến cơ thể thiếu chất, rối loạn điện giải, gây táo bón, những vấn đề về thận nếu không áp dụng đúng cách hoặc kéo dài, theo Very Well Health.
Tháng 6/2023, sau nửa năm theo dõi và tìm hiểu qua một người bạn, chị Hòa quyết định tham gia chương trình cân chỉnh vóc dáng dựa trên cơ cấu dinh dưỡng bền vững. Thay vì loại bỏ nhóm chất, chị học cách ăn đúng và đủ 4 nhóm: Đạm động vật, đạm thực vật, chất xơ và tinh bột.
Từ tháng 6 đến tháng 9/2023, trong vòng 90 ngày, chị Hòa tuân thủ nghiêm ngặt cơ cấu bữa ăn nhưng với tâm thế hoàn toàn thoải mái. “Điều mình thích nhất là không phải ăn kiêng. Mình nhận ra bấy lâu nay cả gia đình đã ăn sai, ăn thiếu chất mà không biết. Giờ đây, thực phẩm chỉ là rau củ quả theo mùa, theo vùng miền nên rất dễ chế biến và tiết kiệm”, chị Hòa cho biết.
Song song với việc điều chỉnh thực đơn, chị Hòa chọn đi bộ làm môn thể thao chính. Bắt đầu từ những bước chân nhỏ với 5.000 bước mỗi ngày, hiện tại chị duy trì đều đặn 10.000 bước.
Theo chị, đi bộ là bộ môn “rẻ nhất, dễ nhất” nhưng mang lại giá trị tinh thần cực lớn. Nó không chỉ giúp đốt cháy năng lượng mà còn là khoảng thời gian để chị giảm stress, kết nối với thiên nhiên và những người xung quanh. Sự nhẹ nhõm về cả thể chất lẫn tinh thần khiến chị cảm giác như được tìm lại “thanh xuân lần thứ hai”.
Đi bộ 10.000 bước mỗi ngày được xem là mục tiêu vận động của nhiều người. Hiệu quả tùy thuộc vào thể trạng của từng cá nhân, song bài tập này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể như giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tăng cường các cơ thân dưới, giảm cân hiệu quả, cải thiện tâm trạng và tập trung.
Lưu ý 10.000 bước không phải là mục tiêu tối ưu với mọi người. Số bước tốt nhất với mỗi người có thể thay đổi hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, dựa trên một số yếu tố như tuổi tác, thể lực, cân nặng, mục tiêu cá nhân, thói quen hoạt động thể chất nói chung. Người mới tập thể dục có thể giảm số bước chân mỗi ngày, trong khi người hay hoạt động cường độ cao trong thời gian ngắn có thể tăng số bước.
Kết quả sau 3 tháng khiến chính chị cũng ngỡ ngàng. Cân nặng giảm từ 54,8 kg xuống 49 kg, vòng eo giảm ngoạn mục 15 cm (từ 82 cm xuống 67 cm). Vòng một và vòng ba cũng trở nên săn chắc, gọn gàng hơn.
Dữ liệu từ cân sinh học – thiết bị đo lường tác động của lão hóa lên chức năng cơ thể – ghi nhận tuổi sinh học của Hòa dao động ở mức 32, trẻ hơn tuổi thực khi đó 10 năm.
“Mặc dù khái niệm tuổi sinh học vẫn còn nhiều tranh luận trong giới y khoa về phương pháp đo lường chuẩn xác, nhưng sự cải thiện rõ rệt về năng lượng và sức bền của là những bằng chứng thực tế”, người phụ nữ nói.
Thay đổi của chị Hòa đã lan tỏa thành lối sống của cả gia đình. Con cái chị hào hứng hơn với những bữa cơm “đa dạng sắc màu”, đủ chất xơ và đạm sạch. Thậm chí, người phụ nữ còn có thể áp dụng quy tắc ăn uống này ngay cả khi đi dự tiệc mà không lo tăng cân trở lại.
“Từ một bà nội trợ vừa kinh doanh vừa chăm con, việc thay đổi vóc dáng thành công không chỉ giúp mình khỏe hơn mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp mới. Mình có thêm công việc tay trái từ chính trải nghiệm của bản thân”, chị Hòa hạnh phúc chia sẻ.
Từ ngày 5/4, ngành y tế bắt đầu thí điểm mô hình này tại một số khu vực xa trung tâm, ở các trạm y tế xã điểm Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước. Nhân viên y tế sẽ chủ động đến từng hộ gia đình, đặc biệt ưu tiên người cao tuổi, để thăm khám và theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Đi cùng họ là "túi y tế thông minh" - bộ dụng cụ nhỏ gọn nhưng có thể đo huyết áp, SpO2 (nồng độ oxy trong máu), làm xét nghiệm nhanh để phát hiện sớm các bệnh mạn tính phổ biến. Kết quả sẽ được cập nhật ngay vào hệ thống quản lý sức khỏe, giúp bác sĩ theo dõi liên tục mà người dân không cần đi lại nhiều.
Với cách làm này, nếu cần thiết, bác sĩ tuyến cơ sở cũng có thể kết nối từ xa với chuyên gia tuyến trên để tư vấn thêm. Người dân vì thế vẫn được khám đúng quy trình, nhưng thuận tiện hơn rất nhiều.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết đây là bước khởi động nhằm vận hành đồng bộ mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư". Để mô hình hiệu quả, Sở Y tế xác định cần sự phối hợp của ba lực lượng, tạo thành thế "kiềng 3 chân".
Trong đó, ngành y tế xây dựng quy trình, đào tạo, đảm bảo thuốc, thiết bị và hệ thống dữ liệu. Chính quyền địa phương phân chia địa bàn, huy động cộng tác viên, tạo sự tin tưởng với người dân. Trạm y tế phối hợp với cộng tác viên sức khỏe, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, tổ chức chăm sóc tại nhà khi cần thiết.
Khi mô hình vận hành ổn định, người dân không chỉ được khám khi bệnh mà còn được theo dõi sức khỏe định kỳ ngay tại nhà, phát hiện sớm nguy cơ để xử lý kịp thời. Trạm y tế vì vậy cũng gần gũi hơn, trở thành nơi đồng hành chăm sóc sức khỏe lâu dài cho mỗi gia đình, thay vì chỉ là "nơi khám bệnh ban đầu", góp phần giảm tải tuyến trên.
Song song đó, TP HCM cũng đang đưa bác sĩ từ 56 bệnh viện lớn về 60 trạm y tế để khám, tầm soát ung thư và một số bệnh phức tạp miễn phí cho khoảng 16.000 người dân, bắt đầu từ 5/4. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, và có thể đi khám ở bất kỳ cơ sở y tế nào mà không cần phụ thuộc nơi cư trú.
Phần lớn các ca bệnh đều có thể phòng ngừa được nếu cha mẹ để ý từ những điều rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày.
Trẻ thường sốt, đau họng, biếng ăn. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là siêu vi nhưng thời tiết nắng nóng tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh xuất hiện nhiều hơn.
Khi trời quá nóng, nhiều gia đình cho trẻ ở phòng máy lạnh nhiệt độ thấp, uống nước đá hoặc ăn đồ lạnh để giải nhiệt nhanh.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa bên ngoài và trong phòng lạnh làm niêm mạc họng bị khô, giảm sức đề kháng tại chỗ, từ đó siêu vi dễ xâm nhập. Ngoài ra, việc để quạt thổi trực tiếp vào mặt trẻ khi đang ra mồ hôi cũng khiến đường hô hấp dễ bị kích thích.
Gần đây có nhiều ca ngộ độc thực phẩm. Không chỉ bệnh hô hấp, tiêu chảy cấp cũng tăng trong mùa nắng. Nhiệt độ cao làm thức ăn nhanh hư nếu bảo quản không đúng cách. Trẻ ăn phải thức ăn nhiễm khuẩn hoặc uống nước không sạch rất dễ bị tiêu chảy.
Với trẻ nhỏ, tình trạng mất nước do tiêu chảy lại cộng thêm việc ra mồ hôi nhiều khiến bệnh có thể nặng lên nhanh chóng.
Đây là bệnh do vi rút đường ruột, lây qua tiếp xúc và đường tiêu hóa. Mùa hè trẻ thường chơi chung, nếu không rửa tay sạch thì vi rút rất dễ lây lan.
Để giúp trẻ hạn chế mắc bệnh, cha mẹ chỉ cần chú ý những điều đơn giản. Giữ nhiệt độ phòng khoảng 26-27oC, tránh chênh lệch quá lớn. Khi trẻ đi nắng về nên lau mồ hôi, cho nghỉ rồi mới tắm.
Trong ăn uống cần đảm bảo ăn chín, uống sôi, hạn chế thức ăn để lâu và không lạm dụng nước đá, đồ lạnh. Quan trọng nữa là nhắc trẻ uống nước đều trong ngày và rửa tay bằng xà phòng đúng cách. Khi trẻ có dấu hiệu bất thường cần đưa đi khám sớm.
Theo Hãng tin AP ngày 31-5, các nhà nghiên cứu công bố kết quả thử nghiệm cho thấy loại thuốc mang tên daraxonrasib giúp bệnh nhân ung thư tụy di căn sống thêm được trung bình 13,2 tháng, so với 6,7 tháng ở những người tiếp tục điều trị bằng hóa trị.
Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí y học New England và trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) ở thành phố Chicago, bang Illinois, Mỹ.
Tiến sĩ Zev Wainberg thuộc Đại học California tại thành phố Los Angeles (UCLA) - một trong những người đứng đầu nghiên cứu - cho biết dù thuốc chưa thể chữa khỏi bệnh nhưng đây là bước tiến lớn sau nhiều năm điều trị ung thư tụy gần như không có đột phá đáng kể.
Daraxonrasib là thuốc uống hằng ngày, được thiết kế để ngăn chặn một loại protein bất thường thúc đẩy sự phát triển của khối u. Loại protein này xuất hiện trong hơn 90% trường hợp ung thư tụy.
Nghiên cứu được thực hiện trên 500 bệnh nhân ung thư tụy đã di căn và không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị trước đó. Một nhóm được dùng thuốc mới, nhóm còn lại tiếp tục hóa trị.
Không chỉ giúp kéo dài thời gian sống, thuốc còn giúp nhiều bệnh nhân giảm đau, cải thiện chất lượng cuộc sống và làm khối u thu nhỏ.
Tiến sĩ Rachna Shroff từ Trung tâm Ung thư Đại học Arizona cho biết bà đặc biệt ấn tượng khi thấy nhiều bệnh nhân có thể tiếp tục dùng thuốc trong thời gian dài nhờ hiệu quả rõ rệt mà thuốc mang lại.
Tiến sĩ Brian Wolpin thuộc Viện Ung thư Dana-Farber nhận định thuốc có tiềm năng trở thành phương pháp điều trị tiêu chuẩn mới cho bệnh nhân ung thư tụy giai đoạn di căn đã điều trị trước đó.
Hiện các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu khả năng sử dụng thuốc ở giai đoạn sớm hơn của bệnh nhằm tăng cơ hội phẫu thuật cho người bệnh.
Ung thư tụy là một trong những loại ung thư gây tử vong cao nhất do thường khó phát hiện ở giai đoạn đầu.
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, khoảng 67.000 người được chẩn đoán mắc bệnh này tại Mỹ trong năm nay và hơn 52.000 người dự kiến tử vong.
Tỉ lệ sống sau 5 năm hiện chỉ khoảng 13%.
Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đang đẩy nhanh quá trình xem xét cấp phép đối với loại thuốc mới này.
