Mẹ tôi 58 tuổi, đã phẫu thuật cắt một phần dạ dày do ung thư cách đây 6 tháng và hiện đang hóa trị. Gần đây mẹ thường xuyên mệt, ăn kém và sụt cân nhiều. Xin hỏi bác sĩ đây có phải tác dụng phụ thường gặp của hóa trị hay không và nên chăm sóc dinh dưỡng như thế nào?
(Thảo Vy – Đà Nẵng)
ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai trả lời:
Với những thông tin như bạn chia sẻ thì rất khó để khẳng định chính xác tình trạng ăn kém, sụt cân là do tác dụng phụ của hóa trị, do bệnh tái phát hay do nguyên nhân khác.
Tuy nhiên, có một vấn đề rất quan trọng mà người bệnh sau phẫu thuật dạ dày thường gặp, đó là chức năng sinh lý của dạ dày đã bị thay đổi đáng kể.
Bình thường, dạ dày không chỉ có chức năng chứa thức ăn mà còn giúp nhào trộn và tiết enzyme hỗ trợ tiêu hóa. Sau khi cắt bán phần dạ dày, những chức năng này bị rối loạn, khiến người bệnh nhanh no, khó hấp thu, ăn kém và dễ sụt cân.
Vì vậy, trong nhiều trường hợp, đây không hẳn là do thuốc hóa trị hay ung thư tái phát mà có thể xuất phát từ việc hệ tiêu hóa không còn hoạt động như trước nữa.
Với những người đã phẫu thuật dạ dày, tôi thường tư vấn thay đổi chế độ dinh dưỡng theo hướng chia nhỏ nhiều bữa trong ngày thay vì ăn quá nhiều trong một lần.
Ngoài ra, nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu như đồ hầm, cháo, súp hoặc thức ăn được chế biến kỹ. Rau củ cũng nên nấu chín mềm trước khi sử dụng để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
Việc chia nhỏ bữa ăn và lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ giúp ruột non và các đoạn tiêu hóa phía sau hấp thu tốt hơn, từ đó hỗ trợ cải thiện dinh dưỡng và giúp người bệnh tăng cân trở lại.
Hàng trăm y bác sĩ từ hơn 100 bệnh viện chia nhau đến 168 trạm y tế trên toàn TP HCM để khám sàng lọc và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí cho người dân. Hoạt động này trong chiến dịch của thành phố nhằm nâng cao thể trạng nhân dân, theo Nghị quyết 72 Bộ Chính trị.
Phát biểu tại lễ ra quân sáng 17/4, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết thành phố đặt kế hoạch trong năm 2026 khám, tầm soát bệnh ít nhất một lần cho 100% cư dân. Mục tiêu hướng đến là xây dựng một đô thị hiện đại nơi mọi người đều tiếp cận dịch vụ y tế công bằng và sống khỏe mạnh.
Người dân có thể đến trạm y tế gần nhà để kiểm tra các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch và ung thư nhằm phát hiện sớm, giảm chi phí điều trị. Điểm mới của đợt này là mọi kết quả khám, xét nghiệm sẽ được lưu vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Nhờ đó, mỗi người có thể theo dõi tình trạng sức khỏe lâu dài, còn ngành y tế có "bức tranh sức khỏe" tổng thể để chăm sóc tốt hơn cho cộng đồng.
Đây là lần đầu tiên TP HCM triển khai khám tầm soát bệnh miễn phí cho người dân trên diện rộng. Hơn hai năm qua, thành phố đã triển khai khám bệnh miễn phí cho người cao tuổi (trên 60).
Chiến dịch ra đời trong bối cảnh hệ thống y tế TP HCM nhiều năm liên tục quá tải do tập trung chữa trị khi bệnh nhân đã phát bệnh. PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, xác định đây là bước chuyển chiến lược từ chữa bệnh thụ động sang phòng bệnh chủ động, với các đội y tế trực tiếp "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để rà soát nhóm nguy cơ cao.
"Phát hiện sớm giúp can thiệp kịp thời, giảm chi phí điều trị và giảm áp lực lên các bệnh viện tuyến trên - vấn đề mà thành phố chưa giải quyết được bằng cách mở rộng bệnh viện đơn thuần", đại diện ngành y tế cho hay.
Hôm 5/4, 58 bệnh viện và trung tâm y tế TP HCM đã triển khai tầm soát sức khỏe cộng đồng tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân. Trong gần 14.000 người dân tham gia, các bác sĩ phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu. TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh. Từ năm 2023, thành phố tiên phong cả nước khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi.
Ngày 9/4, Sở Y tế tỉnh Đăk Lăk cho biết Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên xét nghiệm 10 mẫu bệnh phẩm người ngộ độc thì 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella. Đối với thực phẩm, phát hiện hai mẫu nhiễm Salmonella (rau và dăm bông), một mẫu rau nhiễm vi khuẩn Escherichia coli (E.coli).
Cơ quan chức năng xác định nguyên nhân 86 người ngộ độc là do ăn bánh mì mua tại tiệm Quốc Hùng (xã Ra Đrăng) nhiễm vi sinh vật gây bệnh.
Cơ quan chức năng cũng ghi nhận hôm 27/3 tiệm Quốc Hùng bán khoảng 300 ổ bánh mì. Tối cùng ngày xuất hiện những ca đầu tiên ngộ độc sau khi ăn bánh mì, triệu chứng như sốt, đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn. Những ngày sau đó lần lượt nhiều người khác nhập viện.
Đến nay tất cả bệnh nhân đã bình phục.
UBND xã Ea Drăng đề nghị UBND tỉnh xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm đối với hộ kinh doanh tiệm bánh mì Quốc Hùng, dự kiến mức phạt 80 triệu đồng.
Vi khuẩn Salmonella và E.coli đều là tác nhân hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm và nhiễm trùng đường ruột nghiêm trọng, thường xuất hiện trong các vụ ngộ độc quy mô lớn tại Việt Nam do ăn uống thực phẩm không vệ sinh. Triệu chứng thường là tiêu chảy, sốt, đau bụng.
Thời gian gần đây các tỉnh phía Nam xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm sau ăn bánh mì, nguyên nhân chủ yếu là nhiễm hai loại vi khuẩn này.
Kết quả giám định pháp y công bố hôm 7/5 xác định hũ thực phẩm thu giữ tại bang Burgenland chứa 15 microgram thuốc diệt chuột. Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sức khỏe Áo (AGES) cho biết liều lượng này dù không gây tử vong ngay lập tức nhưng đủ sức phá hủy sức khỏe trẻ nhỏ, gây rối loạn đông máu với các triệu chứng như chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc đi ngoài ra máu.
Nhà chức trách đã bắt nghi phạm gốc Slovakia, đồng thời là cha của 3 đứa trẻ, từ ngày 5/5. Hiện người này ở phòng biệt giam có camera giám sát 24/7 nhằm bảo đảm an toàn, do các tù nhân khác phẫn nộ trước hành vi hắn nhắm vào trẻ em.
Cơ quan công tố thành phố Salzburg cáo buộc cựu quản lý này đã đánh tráo, bơm chất độc vào các hũ hỗn hợp cà rốt và khoai tây tại nhiều siêu thị ở Áo, Cộng hòa Czech và Slovakia. Sau đó, anh ta nhắn tin yêu cầu lãnh đạo HiPP chuyển 2 triệu Euro bằng tiền mã hóa.
Vụ việc tạo ra làn sóng hoảng loạn, buộc hơn 1.500 cửa hàng tại Áo lập tức thu hồi sản phẩm. Đến nay, cảnh sát đã thu giữ 5 hũ thực phẩm chứa độc trước khi chúng đến tay người tiêu dùng, nhưng cơ quan chức năng lo ngại ít nhất một hũ vẫn đang lưu lạc trên thị trường.
Khám xét căn hộ của nghi phạm tại khu vực hồ Wolfgang, cảnh sát thu giữ nhiều hũ trái cây HiPP, các bao thuốc diệt chuột và những nhãn dán đỏ dùng để đánh dấu hũ nhiễm độc mà cơ quan điều tra tin rằng anh ta lấy từ chính nơi làm việc cũ. Lực lượng chức năng cũng đang trích xuất dữ liệu định vị từ chiếc xe Range Rover của nghi phạm để đối chiếu với hiện trường các siêu thị ở ba quốc gia.
Các điều tra viên nhận định động cơ tống tiền bắt nguồn từ khủng hoảng tài chính cá nhân và sự thù hằn công việc. Nghi phạm vừa trải qua một vụ ly hôn tốn kém, khiến anh ta gánh khoản nợ pháp lý khổng lồ. Trước đó, công ty đã sa thải anh ta khỏi vị trí quản lý chi nhánh ở Gmunden với mức lương 7.000 Euro mỗi tháng do sai phạm công tác. Đáng chú ý, vào ngày diễn ra cuộc họp sa thải 27/3, nghi phạm thể hiện thái độ vui vẻ bất thường. Đúng 11h55 trưa hôm đó, HiPP nhận được thông điệp đe dọa ẩn danh: "Thời gian sắp hết".
Bất chấp hàng loạt bằng chứng từ cơ quan điều tra, cựu quản lý kiên quyết phủ nhận mọi cáo buộc tống tiền và đầu độc. Luật sư bào chữa Manfred Arbacher-Stöger lập luận rằng thân chủ sở hữu một trang trại tại Slovakia nên việc mua tích trữ thuốc diệt chuột để trừ hại là hành động bình thường. Hiện cơ quan chức năng Áo vẫn tiếp tục mở rộng điều tra, chờ kết quả giám định các hũ thực phẩm thu tại Cộng hòa Czech và Slovakia để sớm đưa vụ án ra xét xử.
