Trả lời báo chí nhân Ngày tăng huyết áp thế giới 17/5, GS. Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim Mạch – Bệnh viện 198, nói tăng huyết áp là “kẻ giết người thầm lặng” bởi bệnh thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm nhưng có thể gây ra các biến chứng nặng nề như đột quỵ não, nhồi máu cơ tim, suy tim, rung nhĩ, suy thận mạn, tổn thương mạch máu và tử vong sớm.
Tại Việt Nam, tỷ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành khoảng 25-30%, tương đương hàng chục triệu người mắc bệnh. Đáng lo ngại, bệnh đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng do lối sống ít vận động, stress kéo dài, ăn mặn, béo phì và sử dụng nhiều rượu bia.
Kết quả Điều tra quốc gia yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) năm 2021 của Bộ Y tế cho thấy lượng muối trung bình người Việt tiêu thụ mỗi ngày khoảng 8,1 g, giảm so với mức 9,4 g năm 2015 nhưng vẫn cao gần gấp đôi khuyến nghị dưới 5 g/ngày của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Khoảng 8,7% dân số thường xuyên sử dụng thực phẩm chế biến sẵn chứa hàm lượng muối cao.
Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo ăn mặn là một trong những nguyên nhân dẫn tới tăng huyết áp và hàng loạt bệnh lý tim mạch nguy hiểm. ThS.BS. Ngô Thị Hà Phương, Viện Dinh dưỡng cho hay natri (thành phần của muối) là khoáng chất cần thiết giúp cơ thể duy trì cân bằng dịch, dẫn truyền thần kinh và hoạt động cơ bắp. Tuy nhiên, dư thừa natri so với nhu cầu khuyến nghị, gây tăng tính thấm, tăng trương lực thành mạch, gây ứ nước trong tế bào, tăng sức cản ngoại vi gây ra tăng huyết áp.
Bác sĩ Phương nhìn nhận điều đáng lo ngại là tăng huyết áp do ăn mặn thường diễn ra âm thầm qua nhiều năm. Tiêu thụ nhiều natri (muối, gia vị, các thực phẩm chứa muối…) trong thời gian dài làm tăng huyết áp ở hầu hết mọi người và tương tác với các con đường chuyển hóa liên quan đến béo phì, kháng insulin và tổn thương thận.
Nhiều người cho rằng thận có thể tự đào thải lượng muối dư thừa nên ăn mặn không đáng lo nếu cơ thể còn khỏe mạnh. Thực tế, khi lượng muối nạp vào quá lớn trong thời gian dài, thận phải làm việc liên tục để đào thải natri và nước. Quá tải kéo dài khiến chức năng thận suy giảm, đồng thời làm tăng nguy cơ tăng huyết áp.
Không chỉ vậy, chế độ ăn nhiều muối còn khiến các thuốc điều trị tăng huyết áp, đặc biệt là thuốc lợi tiểu, giảm hiệu quả. Huyết áp tăng kéo dài làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch, tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim và bệnh mạch vành.
Theo một nghiên cứu năm 2011, trong khẩu phần ăn của người Việt, khoảng 80% lượng natri đến từ gia vị được thêm vào khi nấu nướng và chấm trực tiếp như nước mắm, bột canh, hạt nêm, mắm tôm, xì dầu. Khoảng 20% đến từ thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, giò chả, đồ hộp, snack, mì ăn liền và các thực phẩm tự nhiên có chứa muối. Nhiều món ăn quen thuộc tại hàng quán cũng chứa lượng muối cao do khẩu vị chuộng đậm đà. Điều này khiến không ít người vô tình vượt ngưỡng muối khuyến nghị mỗi ngày mà không nhận ra.
Nghiên cứu chỉ ra nếu lượng muối tiêu thụ mỗi ngày được kiểm soát ở mức 5-6 g, huyết áp có thể giảm 2-8 mmHg. Nếu duy trì chế độ ăn nhạt lâu dài, nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ cũng giảm đáng kể.
Các chuyên gia khuyến cáo để phòng tăng huyết áp và bệnh tim mạch, người dân cần thay đổi thói quen ăn uống từ sớm. Biện pháp quan trọng nhất là giảm dần lượng muối trong chế biến, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và giảm thói quen chấm thêm nước mắm, nước sốt trong bữa ăn. Khi mua thực phẩm đóng gói, cần chú ý đọc hàm lượng natri trên nhãn dinh dưỡng.
Từ ngày 11–17/5 diễn ra Tuần lễ Thế giới nâng cao nhận thức về muối. Chiến dịch năm nay kêu gọi giảm lượng muối trong thực phẩm chế biến và thực phẩm đóng gói.
Trong thông báo phát đi ngày 2/4, CPSC chỉ rõ mẫu chảo xào không gỉ Granitestone Diamond Pro Blue chứa lỗi kỹ thuật tại phần vít nối tay cầm. Khi thiết bị tiếp xúc với nhiệt độ cao, nắp kim loại trên ốc vít dễ dàng bung và bắn mạnh ra xung quanh. Nhà sản xuất đã tiếp nhận 98 phản ánh về tình trạng này, trong đó một khách hàng chịu vết bầm tím và bỏng do linh kiện văng trúng.
Hãng E Mishan & Sons phân phối dòng dụng cụ nhà bếp này theo bộ gồm hai chiếc có kích thước 25,4 cm và 29,2 cm mang mã vạch 0-80313-08131-6 với giá 40 USD (khoảng một triệu đồng). Các hệ thống bán lẻ lớn tại Mỹ như Costco cùng hai nền tảng thương mại điện tử Walmart, Amazon đã tung lượng hàng trên ra thị trường từ tháng 8/2021 đến tháng 2/2026.
Cơ quan chức năng Mỹ khuyến cáo người dân lập tức ngừng sử dụng mẫu sản phẩm nói trên. Người mua cần chủ động liên hệ trực tiếp công ty E Mishan & Sons để hãng hướng dẫn thủ tục hoàn tiền.
Ngày 16/5, BS.CKI Nguyễn Hữu Bút, Khoa Phẫu thuật - Gây mê hồi sức, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, cho biết bệnh nhi được chuyển tới trong tình trạng mê sâu, đồng tử hai bên co nhỏ. CT sọ não cho thấy bệnh nhi bị xuất huyết não nặng, máu tràn vào não thất gây chèn ép não cấp tính. Hình ảnh chụp mạch máu não tiếp tục phát hiện bé bị dị dạng động - tĩnh mạch não (AVM), tức các mạch máu nối bất thường và bị vỡ, gây xuất huyết ồ ạt.
Trước tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", bệnh viện kích hoạt hội chẩn nhiều chuyên khoa, thống nhất can thiệp mạch DSA gây tắc dị dạng mạch máu nhằm cầm máu khẩn cấp, ngăn xuất huyết tiếp diễn trước phẫu thuật.
BS.CK2 Nguyễn Lưu Giang, Trưởng Đơn vị DSA, cho biết đây là ca bệnh khó do bệnh nhi còn nhỏ tuổi, tổn thương mạch máu não phức tạp và nguy cơ tử vong cao. Sau khi kiểm soát được nguồn chảy máu, êkíp tiếp tục đối diện thử thách lấy khối máu tụ để giảm chèn ép não, hạn chế tổn thương và nguy cơ di chứng.
Theo BS.CK1 Nguyễn Quang Hưng, Trưởng đơn vị Phẫu thuật thần kinh, êkíp ứng dụng công nghệ định vị máu tụ 3D, hệ thống Navigation định vị thần kinh và kỹ thuật vi phẫu ít xâm lấn để tiếp cận chính xác vị trí tổn thương, hạn chế ảnh hưởng đến mô não lành.
Sau mổ, bé được chuyển về khoa hồi sức tích cực trong tình trạng mê an thần, thở máy qua nội khí quản. Trong 5 ngày tiếp theo, bệnh nhi được điều trị tích cực với các biện pháp hỗ trợ hô hấp, chống phù não, chăm sóc dẫn lưu não thất, phòng ngừa nhiễm trùng và tập vận động sớm. Hiện, bé có thể nhận biết khi gọi, thực hiện được y lệnh, tự thở tốt và đã được rút nội khí quản, tiên lượng hồi phục tốt.
Đột quỵ ở trẻ em khác với người lớn, trong đó phần lớn trường hợp xuất huyết não liên quan dị dạng mạch máu não bẩm sinh. Lĩnh vực này hiện vẫn là thách thức với nhiều cơ sở y tế do bệnh hiếm gặp, diễn tiến nhanh và đòi hỏi phối hợp chuyên sâu giữa nhiều chuyên khoa, cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại phục vụ cấp cứu và điều trị.
Trước khi xảy ra biến cố, trẻ có thể chỉ thoáng đau đầu, co giật, mất ý thức hoặc yếu tay chân một bên nên dễ bị bỏ sót. Do đó, phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ có biểu hiện đau đầu kéo dài, méo miệng, yếu tay chân, nói khó hoặc co giật bất thường, bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ hoặc bệnh lý thần kinh nguy hiểm.
Nước quan trọng với cơ thể vì giúp điều hòa thân nhiệt, tiêu hóa, vận chuyển dưỡng chất và duy trì hoạt động tim mạch. Mọi cơ quan trong cơ thể đều cần nước để vận hành ổn định, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Một số quan niệm tin rằng nước khoáng tốt hơn nước lọc vì chứa khoáng chất tự nhiên. Trong khi đó, số khác lại ưu tiên nước lọc vì đơn giản và dễ uống hằng ngày. Trên thực tế, mỗi loại nước có ưu điểm riêng và phù hợp với những nhu cầu khác nhau.
Nước lọc là nước đã được xử lý để loại bỏ vi khuẩn, tạp chất, kim loại nặng và các chất gây ô nhiễm. Tùy vào công nghệ xử lý mà lượng khoáng chất tự nhiên trong nước có thể giảm đáng kể hoặc gần như bị loại bỏ hoàn toàn.
Ưu điểm lớn nhất của nước lọc là tính tinh khiết, phù hợp với nhu cầu uống hằng ngày. Loại nước này giúp cơ thể bù nước hiệu quả mà không làm tăng lượng natri hay khoáng chất dư thừa.
Trong khi đó, nước khoáng là nước được khai thác từ nguồn ngầm tự nhiên và chứa các khoáng chất hòa tan như canxi, magiê, kali hoặc natri. Điểm khác biệt lớn nhất của nước khoáng là chứa các chất điện giải tự nhiên. Những khoáng chất này tham gia vào nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể như co cơ, dẫn truyền thần kinh và cân bằng dịch.
Với đa số người khỏe mạnh, cả nước lọc và nước khoáng đều có thể giúp cơ thể duy trì đủ nước. Nếu chế độ ăn hằng ngày đã có đủ rau xanh, trái cây, sữa và thực phẩm giàu khoáng chất, lợi ích bổ sung từ nước khoáng có thể không mang lại nhiều sự khác biệt. Trong trường hợp này, nước lọc vẫn là lựa chọn phù hợp vì đơn giản, dễ uống và rẻ hơn.
Ngược lại, người thường xuyên vận động mạnh, chơi thể thao hoặc làm việc trong môi trường nóng nực có thể cần bổ sung thêm điện giải do ra nhiều mồ hôi. Khi đó, nước khoáng có thể bổ sung một phần natri và magiê tự nhiên cho cơ thể, bác sĩ thể thao người Mỹ Reuben Chen cho biết.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa càng nhiều nước khoáng càng tốt. Một số loại nước khoáng có lượng natri cao có thể không phù hợp với người bị huyết áp cao, bệnh tim hoặc bệnh thận.
Người khỏe mạnh thường có thể sử dụng nước khoáng hằng ngày nếu chọn loại có hàm lượng khoáng phù hợp. Tuy nhiên, nên đọc kỹ nhãn sản phẩm để kiểm tra lượng natri và các khoáng chất khác, theo Healthline.
