Chiều 20/5, hai cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm Bộ Y tế Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga cùng 33 người được Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội xem xét đơn xin giảm nhẹ hình phạt. Với cáo buộc nhận hối lộ hơn 52 tỷ đồng, ông Phong và bà Nga bị tòa sơ thẩm tuyên 20 và 15 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Tại tòa hôm nay, cả 35 người đều giữ nguyên kháng cáo, xin giảm nhẹ hình phạt, không ai kêu oan. Nhiều bị cáo nộp thêm căn cứ về các tình tiết giảm nhẹ mới để mong tòa xem xét, riêng ông Phong nộp thêm 70 triệu đồng để khắc phục hậu quả.
Theo hồ sơ vụ án, giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế bị cáo buộc đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế "xin - cho", nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.
Sai phạm chủ yếu xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP. Trong đó, việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được "báo giá" từ 5 đến 10 triệu đồng mỗi hồ sơ, thông qua các cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ trung gian.
Cơ quan tố tụng xác định ông Phong, bà Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỷ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỷ đồng trong cấp phép quảng cáo và một tỷ đồng liên quan GMP.
Tổng số tiền các doanh nghiệp đưa hối lộ được xác định là 77,4 tỷ đồng; còn 27,5 tỷ đồng tiếp tục được điều tra, làm rõ.
Tưởng doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ
HĐXX hỏi ông Phong: "Bị cáo cho thu tiền ngoài để làm gì? Có phải để bỏ qua sai phạm không?".
Cựu cục trưởng đáp rằng trong thời gian công tác, một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của mình là "không được bỏ qua sai phạm". Hàng năm, ông yêu cầu phòng nghiệp vụ rút ngẫu nhiên một tỷ lệ hồ sơ để kiểm tra, nếu phát hiện sai phạm thì xử lý ngay.
Theo lời ông Phong, trước khi vụ án xảy ra, Thanh tra Chính phủ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương từng kiểm tra và xác định đơn vị không có sai phạm. Ông cho rằng bản chất các hồ sơ "nếu làm đúng chỉ cần sửa một lần là trôi".
"Tôi còn dặn chuyên viên, hồ sơ đúng là phải ký, không được vì không có tiền bôi trơn mà om hồ sơ doanh nghiệp. Còn hồ sơ chưa đủ thì dứt khoát không được trình tôi ký mà phải thật chuẩn chỉnh", ông trình bày.
Ông Phong khai nhiều doanh nghiệp không làm tốt hồ sơ, có trường hợp được hướng dẫn nhiều lần vẫn không hoàn thiện được nên chuyên viên phải hỗ trợ thêm ngoài giờ, thậm chí "mua hồ sơ hộ", rồi được doanh nghiệp cảm ơn bằng tiền.
Cựu cục trưởng nói thời điểm đó "nhận thức pháp luật không đúng", chỉ nghĩ rằng nếu làm đúng quy định rồi doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ. "Nếu ép doanh nghiệp phải đưa tiền mới xử lý hồ sơ thì mới là nhận hối lộ. Đến khi bị bắt, làm việc với công an, bị cáo mới hiểu ra sai lầm", ông khai.
'Tế nhị, kín đáo' khi nhận tiền
Người kế nhiệm ông Phong là bà Trần Việt Nga phụ trách mảng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Theo cáo buộc, bà Nga yêu cầu chuyên viên đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục với mỗi hồ sơ trình ký nhưng phải "tế nhị, kín đáo".
Đầu mối tiếp nhận hồ sơ là Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông do Trần Thị Thu Liễu phụ trách. Được cho là có "bật đèn xanh" từ bà Nga, các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn được cấp giấy đúng hạn, không phải sửa đi sửa lại nhiều lần thì phải chi thêm tiền ngoài lệ phí, từ 2 đến 8 triệu đồng.
Tiền thu được, các chuyên viên chia theo từng cấp độ. Riêng bà Nga bị xác định nhận từ 2 đến 3,5 triệu đồng mỗi hồ sơ.
Tại tòa hôm nay, bà Nga không chối tội và khai "khởi nguồn sai phạm" bắt đầu từ cuộc trao đổi với cấp dưới Trần Thị Thu Liễu. Tuy nhiên, bà cho rằng mục đích chỉ là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, không chỉ đạo hay đặt ra mức thu tiền cụ thể.
"Thế tại sao bị cáo lại nghĩ ra việc thu tiền ngoài hồ sơ?", chủ tọa truy vấn.
Bà Nga đáp rằng khi đó chỉ nghĩ mình không làm sai hồ sơ, còn sau khi chuyên viên hướng dẫn, doanh nghiệp đưa tiền thì xem như "cảm ơn".
Tòa sơ thẩm trước đó đánh giá sai phạm của các bị cáo diễn ra trong thời gian dài, có sự cấu kết giữa nhiều lãnh đạo, quản lý trong hoạt động quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Sai phạm tiềm ẩn nguy cơ để thực phẩm không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường, ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe người tiêu dùng.
Phiên tòa tạm nghỉ, sáng 21/5 sẽ chuyển sang phần tranh luận.
Tin Gốc: Vnexpress
