Một tuần ông Trump gây nhiều tranh cãi

Phái đoàn Mỹ và Iran cuối tuần qua gặp nhau tại khách sạn Serena ở Islamabad, thủ đô Pakistan để đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây là cuộc gặp trực tiếp cấp cao nhất giữa hai bên kể từ năm 1979.

Tuy nhiên, sau gần 21 giờ đàm phán xuyên đêm, hai phái đoàn rời Pakistan mà không đạt thỏa thuận. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho hay phía Mỹ đã đưa ra "đề nghị cuối cùng và tốt nhất", song Iran đã "chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi".

Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim của Iran cho hay các yêu cầu của Mỹ là "quá đáng" khiến các nhà đàm phán nước này không thể chấp nhận. Theo Tasnim, Iran đã đưa ra "những sáng kiến và đề xuất hợp lý", thêm rằng phía Mỹ "tính toán sai về chiến thuật đàm phán", đồng thời cảnh báo hiện trạng ở eo biển Hormuz sẽ không thể thay đổi "trừ phi Mỹ nhất trí với một thỏa thuận hợp lý".

Một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post rằng Mỹ và Iran đã không đạt được đồng thuận về nhiều vấn đề do Washington đưa ra. Những yêu cầu này bao gồm Iran phải chấm dứt hoàn toàn việc làm giàu uranium và cho phép Mỹ thu hồi lượng uranium đã được làm giàu ở mức cao, đồng thời tháo dỡ toàn bộ các cơ sở làm giàu hạt nhân chủ chốt.

Washington còn muốn Tehran chấp nhận khuôn khổ giảm căng thẳng rộng hơn với sự tham gia của các nước trong khu vực, ngừng tài trợ cho những lực lượng ủy nhiệm như Hamas, Hezbollah và Houthi ở Trung Đông. Điều kiện tiếp theo mà Mỹ đưa ra là Iran phải mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, cho phép tàu thuyền qua lại mà không thu phí.

Phía Mỹ cũng đưa kèm những đề nghị hấp dẫn, gồm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran, giúp quốc gia này hội nhập hoàn toàn với quốc tế, thậm chí là để ngỏ cơ hội thiết lập quan hệ đối tác, Saeed Shah, nhà bình luận của Time, dẫn các nguồn thạo tin cho biết.

"Washington dường như muốn thử nghiệm xem giới lãnh đạo Iran, sau khi trải qua 6 tuần xung đột và cái chết của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, giờ đây có chịu khuất phục hay không", Shah viết.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận bất đồng về "hai hoặc ba vấn đề then chốt" đã ngăn cản Tehran và Washington tiến tới thỏa thuận. Theo ông, hai bên đã đồng thuận về một số vấn đề, nhưng vẫn còn "khoảng cách về quan điểm" trong những chủ đề khác.

Đài truyền hình Press TV của Iran đưa tin rằng trong những điểm bất đồng có vấn đề về quyền đi lại qua eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran.

Về eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nêu ý tưởng về việc Mỹ và Iran cùng quản lý eo biển này. Tuy nhiên, Tehran bác bỏ ý tưởng đó, nói rằng Hormuz thuộc lãnh hải của Iran và Oman, do đó chỉ có hai nước này mới có quyền quản lý eo biển.

Iran dường như tin rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới, là lợi thế rõ ràng nhất mà họ đang nắm giữ để làm đòn bẩy mặc cả. "Tehran chưa sẵn sàng cho những gì mà họ xem như là đầu hàng", bình luận viên Shah cho hay.

Hãng tin Fars của Iran dẫn lời một quan chức nước này cho rằng Mỹ đưa ra "yêu sách thái quá" về eo biển Hormuz. "Có vẻ như Mỹ đang muốn thông qua đàm phán để có được những gì họ chưa đạt được trong 40 ngày xung đột", quan chức này nói.

Ngoài eo biển Hormuz, một nhà phân tích thân cận với chính phủ Iran nói với New York Times rằng các cuộc đàm phán tan vỡ do Mỹ yêu cầu Iran ngừng làm giàu uranium trong 20 năm.

Trong văn bản phản hồi, phái đoàn Iran cho biết họ sẵn sàng ngừng làm giàu uranium trong không quá 5 năm. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất này.

Hai quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ cho hay Washington còn yêu cầu Tehran chuyển hơn 400 kg uranium đã làm giàu cấp độ cao ra khỏi lãnh thổ nước này. Các quan chức Iran từ chối, tuyên bố số uranium đó phải được giữ lại bên trong Iran, nhưng đề xuất pha loãng nồng độ để không thể sử dụng cho mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân.

Nhưng phía Mỹ bác bỏ, lo ngại rằng việc để số uranium này tiếp tục nằm trong tay Iran sẽ tạo ra nguy cơ chúng được tái làm giàu trong tương lai để chế tạo bom hạt nhân.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói các bên "chỉ còn cách Bản ghi nhớ Islamabad trong gang tấc" thì vấp phải những yêu cầu quá mức và sự thay đổi điều kiện đàm phán từ phái đoàn Mỹ.

Phó tổng thống Vance cho hay phái đoàn Mỹ quyết định rời bàn đàm phán vào sáng 12/4, sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt thỏa thuận.

"Họ phải quay về Tehran, xin ý kiến từ Lãnh tụ Tối cao hoặc ai đó khác, để thực sự được phê chuẩn các điều khoản", ông Vance nói. "Các cuộc đàm phán có tiếp diễn hay có đạt được thỏa thuận hay không tùy thuộc vào Iran, vì chúng tôi đã đưa ra rất nhiều đề xuất".

Kamran Bokhari, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Chính sách Trung Đông ở Washington, nhận định các yêu cầu của Mỹ về vấn đề hạt nhân không để lại lối thoát để phía Iran có thể giữ thể diện, khi Tehran vốn coi chương trình hạt nhân là vấn đề tự tôn dân tộc. Ông coi việc phái đoàn Mỹ rời đi là "chiêu thức bỏ ngang kinh điển" trong sách lược đàm phán của Tổng thống Trump.

"Người Iran không muốn mình trông như thể đã đầu hàng. Uy tín của chính quyền ở trong nước và nước ngoài đang bị đe dọa", Bokhari nói.

Mohammad Javad Zarif, người từng là ngoại trưởng Iran khi quốc gia này đạt được thỏa thuận hạt nhân với Mỹ năm 2015, cho biết trên mạng xã hội rằng chính những bình luận của ông Vance trước khi rời Pakistan đã phản ánh lý do vòng đàm phán mới nhất thất bại.

"Mỹ phải học được rằng các vị không thể áp đặt điều khoản lên Iran", ông nói và thêm rằng "vẫn chưa quá muộn để học điều đó".

Nhiều nhà quan sát cũng tỏ ra lạc quan về triển vọng hai bên nối lại đàm phán. Muhammad Saeed, tướng về hưu của Pakistan, cho hay Islamabad sẽ tiếp tục đóng vai trò trung gian chuyển thông điệp giữa Mỹ và Iran. Ông nói thêm Iran có thể sẽ đưa ra đề xuất hồi đáp Mỹ sau khi tham khảo ý kiến các lãnh đạo trong nước, đồng thời hướng tới việc sắp xếp một cuộc gặp tiếp theo.

"Không ai ở cả hai phía nói quá trình đàm phán đã chấm dứt", ông Saeed cho hay.

Ngay cả việc hai bên ngồi xuống đàm phán với nhau cũng đã được xem là bước đột phá của xung đột, theo Saeed Shah, nhà bình luận của Time.

Baqaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, cho rằng sau cuộc chiến hơn 6 tuần và nhiều năm nghi kỵ lẫn nhau, một vòng đàm phán duy nhất không bao giờ có thể giải quyết được tất cả những khác biệt giữa Mỹ với Iran. Trong khi đó, đại sứ Iran tại Pakistan Reza Amiri Moghadam cho hay cuộc đối thoại giữa hai bên đã diễn ra trong không khí trang trọng và ôn hòa.

"Các cuộc đàm phán tại Islamabad đã đặt nền móng cho một tiến trình ngoại giao. Nếu lòng tin và thiện chí được củng cố, tiến trình có thể tạo ra khuôn khổ bền vững vì lợi ích của tất cả các bên", ông nói.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố trên mạng xã hội rằng một thỏa thuận có thể đạt được nếu Washington "từ bỏ cách tiếp cận tối đa hóa yêu sách và tôn trọng quyền lợi của nhân dân Iran". Ông Vance cũng nói Tổng thống Trump sẵn sàng hướng tới một mối quan hệ bình thường hơn với Iran, nếu các điều kiện then chốt được đáp ứng.

Sina Toossi, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Chính sách Quốc tế ở Washington, cho biết cả hai bên đều có động lực để tiếp tục đàm phán. "Cái giá nếu chiến tranh bùng phát trở lại sẽ rất lớn đối với cả hai bên", Toossi cảnh báo.

Tin Gốc: Vnexpress

Chiếc máy bay gặp nạn gần thành phố Nancy vào khoảng 11h sáng, ông Yves Séguy, tỉnh trưởng vùng Meurthe-et-Moselle, cho biết tại hiện trường vụ tai nạn.

Ông Séguy cho biết máy bay đã rơi “đột ngột, ngay gần sân bay”, đồng thời khẳng định không có ai dưới mặt đất bị thương.

Các lực lượng cứu hộ đã lập tức có mặt tại hiện trường và đang hỗ trợ tâm lý cho một số thân nhân của các nạn nhân. Nhà chức trách cũng đang thu thập lời khai của các nhân chứng.

Chiếc máy bay thuộc một trường đào tạo nhảy dù. Theo chính quyền địa phương, phi công cùng toàn bộ 5 học viên và 5 huấn luyện viên, đã thiệt mạng trong vụ tai nạn.

Bộ Nội vụ Pháp cho biết Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez, đang trên đường tới hiện trường vụ việc.

Cảnh sát kêu gọi người dân tuyệt đối tránh xa khu vực xung quanh sân bay ở Tomblaine để bảo đảm lực lượng cứu hộ và cơ quan thực thi pháp luật có thể tiếp cận hiện trường vụ rơi máy bay mà không bị cản trở.

Đài BFMTV của Pháp dẫn lời chủ tịch một tổ chức điều dưỡng khu vực cho biết các nạn nhân trong vụ tai nạn “một nửa là y tá và một nửa là huấn luyện viên”, đồng thời chuyến nhảy dù này “dường như là một nghi thức chào đón dành cho người mới”.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là nhận định được BFMTV dẫn lại từ người đứng đầu tổ chức điều dưỡng nói trên, chưa phải kết luận chính thức của cơ quan điều tra.

Tin Gốc: Dân Trí

Thủ tướng Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz đã ra lệnh cho quân đội tấn công "các mục tiêu khủng bố" ở vùng ngoại ô phía nam Beirut, được gọi là Dahiyeh, sau "những vi phạm liên tục" của Hezbollah đối với lệnh ngừng bắn và "các cuộc tấn công chống lại các thành phố và công dân của Israel", theo Reuters dẫn tuyên bố từ văn phòng của ông Netanyahu.

Sau khi oanh tạc Dahiyeh trong những tuần đầu của cuộc chiến, Israel chỉ thực hiện 2 cuộc tấn công vào khu vực này kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn ở Lebanon vào ngày 16.4, ngay cả khi các cuộc xung đột vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon, theo Reuters.

Lệnh mới được đưa ra sau khi các cuộc xung đột leo thang ở miền nam Lebanon vào cuối tuần qua, với việc quân đội Israel chiếm lâu đài Beaufort 900 năm tuổi và Thủ tướng Netanyahu ra lệnh cho quân đội mở rộng các hoạt động trên bộ.

Theo giới chức Lebanon, hơn 3.370 người đã thiệt mạng ở nước này do các cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2.3. Thời điểm đó, Hezbollah bắt đầu khai hỏa về phía Israel để thể hiện sự ủng hộ Iran, sau khi Iran bị Mỹ và Israel tấn công từ ngày 28.2. Phía Israel thông báo 24 binh sĩ và 4 dân thường của họ đã thiệt mạng trong cùng thời gian.

Cáo buộc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn và tuyên bố quyền kháng chiến chống lại sự chiếm đóng của Israel, Hezbollah tuyên bố đã thực hiện 21 cuộc tấn công trong ngày 31.5, bao gồm việc phóng một loạt tên lửa vào những gì họ mô tả là cơ sở hạ tầng quân sự tại thành phố Nahariya của Israel.

Kể từ khi xung đột nổ ra, Mỹ đã tổ chức một loạt cuộc gặp giữa các đại diện của chính phủ Israel và Lebanon, với sự tham dự của phía Beirut bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ Hezbollah.

Nhưng một nguồn tin Lebanon quen thuộc với hoạt động ngoại giao giữa Beirut và Washington nói rằng tuyên bố hôm nay của ông Netanyahu phản ánh diễn biến xấu đi của tiến trình ngoại giao do Mỹ dẫn đầu trong những ngày gần đây, theo Reuters.

Hôm nay, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nói rằng các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon là một trong những yếu tố gây trì hoãn các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột Mỹ - Iran, đồng thời nhắc lại rằng lệnh ngừng bắn ở Lebanon là một phần không thể thiếu của bất kỳ thỏa thuận nào.

Tin Gốc: Thanh Niên