Với đặc thù của thời tiết nhiệt đới, mùa mưa kéo dài, cùng với một số khu vực có nguy cơ úng ngập cục bộ, CDC Hà Nội cho biết, thành phố từng ghi nhận ca bệnh rải rác trong những năm gần đây.
Theo CDC Hà Nội, Whitmore là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn này tồn tại phổ biến trong đất, bùn và nguồn nước ô nhiễm. Người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn qua vết thương hở; hít phải bụi hoặc giọt nước chứa vi khuẩn hay sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm.
Bệnh hiếm khi lây từ người sang người, vì vậy không có nguy cơ bùng phát thành dịch lớn, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy hiểm nếu không phát hiện sớm.
Đáng lưu ý, bệnh có các triệu chứng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác. Các triệu chứng ban đầu tương tự như với các bệnh thường gặp: sốt cao kéo dài, mệt mỏi; ho, đau ngực, khó thở; sau đó, diễn tiến nặng hơn: nhiễm trùng da, sưng đau, áp xe; đau đầu, đau cơ, chán ăn và tiến triển nặng gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng.
Whitmore là bệnh nhiễm khuẩn nặng, có thể gây viêm phổi, nhiễm trùng máu, tổn thương nhiều cơ quan như gan, thận, não. Nếu không điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong dao động từ 10 – 50%, thậm chí cao hơn trong trường hợp nặng. Hiện bệnh chưa có vắc xin phòng ngừa, việc điều trị chủ yếu bằng kháng sinh kéo dài và cần tuân thủ chặt chẽ theo chỉ định của bác sĩ.
Cũng theo CDC Hà Nội, thách thức trong kiểm soát bệnh Whitmore là việc chẩn đoán sớm gặp khó khăn do triệu chứng không đặc hiệu. Do đó, người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ. Trong đó, lưu ý yếu tố nguy cơ: triệu chứng có thể xuất hiện sau 1 – 3 tuần tiếp xúc với vi khuẩn, nhưng cũng có trường hợp tiềm ẩn lâu hơn hoặc tái phát sau nhiều tháng.
Mặc dù ai cũng có thể mắc bệnh, nhưng nguy cơ cao hơn ở người mắc bệnh mạn tính: đái tháo đường, gan, thận, phổi hay người suy giảm miễn dịch; người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.
Đặc biệt, bệnh có nguy cơ tăng cao sau mưa bão, ngập lụt, vì là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển và lan rộng trong môi trường.
Phản ánh về thực tế điều trị bệnh Whitmore, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư dẫn lại ca bệnh nhân nam 35 tuổi ở Nghệ An, sinh sống và làm việc tại Thái Lan.
Khoảng 5 tuần trước khi về Việt Nam điều trị, bệnh nhân sốt cao liên tục, khó thở, phải cấp cứu tại một cơ sở y tế ở Thái Lan. Tại đây, bệnh nhân được đặt nội khí quản thở máy; kết quả cấy máu xác định nhiễm Burkholderia pseudomallei, tác nhân gây bệnh Whitmore. Do bệnh vẫn diễn tiến nặng nên gia đình xin chuyển về Việt Nam để tiếp tục điều trị. Sau đó, bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, sốt cao liên tục, rối loạn ý thức, được chuyển gấp ra Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư.
Về ca bệnh này, bác sĩ nội trú Kim Anh (Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư) đánh giá, đây là một trong những thể tối cấp của Whitmore, là tình trạng nhiễm khuẩn huyết nặng, suy đa tạng, rối loạn chuyển hóa sâu và nguy cơ tử vong rất lớn trong thời gian rất ngắn nếu không được hồi sức tích cực ngay lập tức.
Bệnh nhân đã được áp dụng các biện pháp điều trị: an thần sâu để kiểm soát kích thích và bảo vệ não; hạ thân nhiệt chủ động nhằm khống chế tình trạng tăng thân nhiệt ác tính; thiết lập đường truyền trung tâm, theo dõi huyết động liên tục; phối hợp kháng sinh theo phác đồ điều trị và lọc máu liên tục nhiều ngày để hỗ trợ chức năng thận, loại bỏ độc chất và giảm gánh nặng viêm. Bệnh nhân được ra viện sau 3 tuần điều trị tích cực.
Bác sĩ Kim Anh chia sẻ thêm, Whitmore là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây suy đa tạng và tử vong nhanh, đặc biệt ở những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan mạn hoặc những người làm việc lâu năm trong môi trường đất, nước ẩm.
Bệnh có thể khởi phát không điển hình với các triệu chứng như sốt kéo dài, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ho, sụt cân hoặc rối loạn tri giác, rất dễ bị bỏ sót. Người dân có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng sốt kéo dài không rõ nguyên nhân cần đến các cơ sở chuyên khoa truyền nhiễm để được xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị kịp thời, đồng thời tuân thủ đầy đủ phác đồ kháng sinh kéo dài để tránh tái phát. Cộng đồng không nên chủ quan với những cơn sốt kéo dài, đặc biệt ở người có bệnh nền và sinh sống, làm việc trong vùng dịch tễ của Whitmore.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ cũng từng tiếp cận ca bệnh Whitmore bị vi khuẩn “ăn” cánh mũi. Bệnh nhân là nữ, trước khi được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân được chẩn đoán bị nhiễm trùng huyết do tụ cầu. Thực hiện cấy máu và mủ ở vết thương đã cho kết quả dương tính với vi khuẩn Whitmore.
Một chuyên gia bệnh truyền nhiễm của Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ, do bệnh cảnh lâm sàng đa dạng nên đã có một số bệnh nhân Whitmore bị chẩn đoán nhầm với các bệnh khác như viêm phổi, lao phổi, áp xe cơ, nhiễm trùng huyết do các vi khuẩn khác như tụ cầu, liên cầu…, được điều trị các chuyên khoa hô hấp hoặc nội tiết, da liễu trước khi được chẩn đoán bệnh Whitmore.
Ngày 2-4, Tuổi Trẻ Online quay trở lại cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm Vạn Phúc (thuộc Công ty cổ phần thực phẩm logistics Thịnh An, xã Nam Phù, Hà Nội) để ghi nhận thực trạng hoạt động, công tác kiểm soát dịch bệnh tại đây, sau vụ việc 300 tấn thịt nhiễm bệnh được giết mổ tại cơ sở này vừa bị Công an Hà Nội phát hiện, triệt phá.
Theo ghi nhận, lò mổ Vạn Phúc nằm phía ngoài đê, gần sông Hồng, tách biệt với khu dân cư, hiện đã bị tạm dừng hoạt động theo yêu cầu của lực lượng chức năng.
Thời điểm Tuổi Trẻ Online ghi nhận, đoàn kiểm tra liên ngành của UBND xã Nam Phù cũng có mặt tại khu vực lò mổ trên để lấy mẫu, đồng thời kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh tả heo châu Phi.
Được biết, lò mổ này là cơ sở mà bà Nguyễn Thị Hiền đã thuê để giết mổ heo bệnh, sau đó tẩu tán ra thị trường để tiêu thụ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, quản lý lò mổ Vạn Phúc cho biết toàn bộ các cơ sở giết mổ đang tạm dừng hoạt động ngay sau khi cơ quan công an phát hiện lò mổ của bà Hiền giết mổ heo mắc dịch bệnh tả heo châu Phi (ngày 17-3).
"Sau khi tạm dừng hoạt động, đơn vị đã tổ chức dọn dẹp vệ sinh, phun khử khuẩn, rắc vôi để phòng dịch. Sáng nay cơ quan thú y tiếp tục lấy mẫu xét nghiệm, nếu kết quả âm tính thì lò mổ có thể được phép hoạt động trở lại", vị này chia sẻ.
Đồng thời cho biết tại cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm Vạn Phúc có khoảng 20 đơn vị thuê làm địa điểm giết mổ với khoảng 1.000 con heo mỗi ngày, thời gian hoạt động khoảng 0h - 6h sáng.
Một bảo vệ cơ sở giết mổ Vạn Phúc cho biết lò mổ của Hiền thuê hoạt động từ khoảng giữa năm 2025. Trong quá trình hoạt động, bên cạnh lực lượng liên ngành, đơn vị thường xuyên nhắc nhở các cơ sở giết mổ thuê chấp hành nghiêm các quy định để không ảnh hưởng tới các lò mổ khác.
"Thông thường tại lò mổ luôn có cán bộ thú y, quản lý thị trường, công an thường trực 24/24h để kiểm soát hoạt động vận chuyển, giết mổ heo. Đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố và Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y thỉnh thoảng vẫn tới kiểm tra, lấy mẫu đột xuất", bảo vệ này chia sẻ.
Thông tin với Tuổi Trẻ Online, UBND xã Nam Phù (Hà Nội) cho biết sau khi cơ quan công an triệt phát đường dây giết mổ, xã khẩn trương chỉ đạo, tổ chức thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh dịch tả heo châu Phi trên địa bàn theo đúng quy định.
Đồng thời phường cũng yêu cầu Công ty Thịnh An tạm dừng hoạt động kinh doanh, giết mổ, thực hiện tổng vệ sinh, tiêu độc, khử trùng môi trường, tiêu hủy số heo bị dịch bệnh và xây dựng kế hoạch phòng chống bệnh dịch tả heo châu Phi.
"Thời gian tới, UBND xã Nam Phù sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh dịch tả lợn châu Phi; tăng cường kiểm tra hoạt động giết mổ, buôn bán, vận chuyển động vật, sản phẩm động vật và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.
Đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng quy định của pháp luật" - UBND xã Nam Phù cam kết.
Và quan trọng hơn, các chất cấm, chất gây nghiện sẽ được loại trừ nhanh chóng hơn trong đời sống của một bộ phận giới trẻ.
Thuốc lá điện tử lôi kéo, quyến rũ nhiều thành phần lứa tuổi. Nhưng mối nguy lớn nhất đối với thanh thiếu niên và học sinh, sinh viên. Nhiều trường học phải "đau đầu" với việc phát hiện và xử phạt liên quan thuốc lá điện tử. Phòng ngừa với các loại chất gây nghiện trong thuốc lá điện tử chưa bao giờ là việc dễ dàng, bởi phần lớn diễn ra lén lút.
Đã từng có nhiều "đường dây" bán thuốc lá điện tử "thò tay" vào tận trường học để níu kéo cuộc sống của những học sinh tuổi đời 11, 12, 13. Có những học sinh mang thuốc lá từ bên ngoài vào trường giao cho bạn, "đường dây" liên quan nhiều học sinh ở nhiều trường trung học. Đâu đó ở khu nhà vệ sinh, những góc khuất trong trường học là nơi học trò lén lút "hít hà" hoặc giao thuốc lá.
Lại có những quán bán cà phê, nước giải khát chuyên phục vụ chỗ ngồi cho những cô cậu tuổi teen đến cùng nhau nhả khói mù mịt không gian. Chủ quán thu lợi với những khách nghiện thuốc lá điện tử trong khi đó khói thuốc gây hại sức khỏe và cả tinh thần cho cộng đồng (khi nhiều trẻ khác nhìn thấy hút thuốc lá quá dễ dàng).
Vai trò của cộng đồng trong nhiệm vụ đẩy lùi các loại tệ nạn xã hội sẽ cực kỳ quan trọng. Với quy định mới, bà con mong cơ quan chức năng siết mạnh tay để dẹp nhanh những quán lâu nay là "ổ khói" thuốc lá.
Muốn vậy, việc phát hiện, tố giác người sử dụng thuốc lá điện tử và người cung cấp trông chờ rất nhiều ở quần chúng nhân dân. Quy định xử phạt đã có, chế tài nghiêm minh không còn lo thiếu. Do vậy chỉ phụ thuộc vào các "đầu mối" cung cấp thông tin, chứng cứ, thậm chí cả hình ảnh.
Địa chỉ gửi thông tin giờ đây rất thuận lợi, không nhất thiết phải trực tiếp mà có thể qua điện thoại, ứng dụng (app). TP.HCM đã triển khai app "SOS - An ninh trật tự". Kênh tương tác quan trọng này đã nhanh chóng khẳng định vai trò cầu nối giữa người dân với cơ quan chức năng. Chỉ cần có thêm tinh thần trách nhiệm của người biết sự việc, mọi chuyện sẽ thay đổi nhanh hơn.
Mức phạt với người hút thuốc lá điện tử từ 3-5 triệu đồng, cao hơn nhiều số tiền phạt người vi phạm nồng độ cồn mức thấp nhất (từ 2-3 triệu đồng). Thế nên, người hút thuốc sẽ tìm đủ mọi "mánh lới" né tránh xử phạt. Vấn đề nằm ở chỗ: ai nhìn thấy và ai báo tin? Người dân có thể ghi hình làm bằng chứng những nơi, những người vi phạm quy định về thuốc lá điện tử.
"Dân nghiện" hiện nay thường đối phó, tránh bị phát hiện bằng cách đặt mua thuốc lá điện tử trực tuyến, để được giao tận nơi, "ship tận giường". Việc xử phạt tuy cần thiết nhưng việc ngăn chặn nguồn cung lại càng nên chú trọng nhiều hơn. Chặt đứt mạng lưới bán sỉ, lẻ, giao hàng di động mới có hy vọng bài trừ triệt để vấn nạn thuốc lá điện tử.
Sau bao năm "mong ngóng" quy định xử phạt người hút thuốc lá điện tử, giờ là lúc phát huy tối đa sức mạnh của luật pháp, tấn công không khoan nhượng với hành vi tạo điều kiện cho người khác hút thuốc lá điện tử.
Việc này không chỉ làm trong sạch địa bàn mà còn là cách bảo vệ sức khỏe thể chất, tinh thần của một bộ phận thanh thiếu niên, phòng tránh nhiều bệnh tật, giảm những cái chết trẻ và giảm chi phí điều trị nói chung với các bệnh liên quan đến thuốc lá.
Công tác truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức về tác hại, hậu quả thuốc lá điện tử để chủ động phòng tránh vẫn không thể thiếu. Nhất là khi chất gây nghiện được ngụy trang tinh vi, núp bóng dưới những vỏ bọc muôn hình vạn trạng. Cảnh giác, nhận diện chính xác để khiến chúng phải "hiện nguyên hình". Kiên quyết không cho những thứ độc hại có cơ hội tấn công thế hệ trẻ.
Đeo bao cao su giúp giảm nguy cơ lây bệnh tình dục, nhưng không phải bảo vệ 100%. Bao cao su che phủ dương vật nhưng không che toàn bộ vùng da sinh dục. Nếu tổn thương nằm ở gốc dương vật, bìu, vùng mu, môi lớn..., nam giới vẫn có nguy cơ tiếp xúc và lây.
Một số bệnh lây qua tiếp xúc da – da, không chỉ qua tinh dịch hay dịch tiết. Ví dụ như sùi mào gà vẫn có thể lây nếu nốt sùi ở vùng không được bao che. Herpes sinh dục có thể lây từ vùng da có tổn thương hoặc thậm chí giai đoạn thải virus. Nếu vết loét nằm ngoài vùng được bao che vẫn có nguy cơ mắc giang mai.
Lưu ý oral sex cũng nên dùng bao cao su hoặc màng chắn miệng nếu quan hệ với người chưa rõ tình trạng sức khỏe.
Cách tốt nhất để tránh mắc các bệnh tình dục ở cả hai giới là quan hệ chung thủy, tránh những đối tượng có nguy cơ cao như người có nhiều bạn tình, gái mại dâm. Đặc biệt, khi có biểu hiện bất thường ở vùng sinh dục, bệnh nhân cần đi khám để được điều trị kịp thời.
