Theo các nguồn tin, Mỹ và Iran cùng các bên trung gian Pakistan và Qatar ngày 22/6 đều đánh giá vòng đàm phán cấp cao đầu tiên diễn ra tại Thụy Sĩ kể từ khi hai bên ký bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 tháng qua đã ghi nhận “tiến triển đáng khích lệ” với việc hai bên nhất trí về một lộ trình nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.
Cả hai bên cũng nhất trí về một cơ chế để chấm dứt giao tranh ở Li Băng giữa Israel và nhóm quân sự Hezbollah và mở một đường dây liên lạc để giúp đảm bảo an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Trả lời báo giới khi bắt đầu cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ hôm 21/6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đánh giá cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ là “mang tính lịch sử”, đồng thời bày tỏ hy vọng cuộc đàm phán này có thể mở ra một chương mới trong quan hệ với Iran.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho rằng, các cuộc thảo luận diễn ra trong bầu không khí tích cực và mang tính xây dựng, kết thúc với việc thành lập một Ủy ban cấp cao nhằm giám sát tiến trình chính trị, đồng thời khởi động các vòng đàm phán kỹ thuật tiếp theo.
“Các cuộc thảo luận đã diễn ra trong một bầu không khí tích cực, mang tính xây dựng và đã đem lại những tiến triển đáng khích lệ”, Thủ tướng Sharif viết trên X và nói thêm rằng vòng đàm phán đầu tiên đã “kết thúc thành công”.
Chính phủ Thụy Sĩ, nước chủ nhà cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Iran ngày 21/6, hoan nghênh những tiến triển tích cực đạt được với sự hỗ trợ của các bên trung gian. Trong thông báo, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ nêu rõ lộ trình nói trên đã tạo “điều kiện cho việc nối lại ngay lập tức các cuộc thảo luận kỹ thuật”, đồng thời khẳng định Thụy Sĩ sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ tiến trình đàm phán.
Nhóm đàm phán chính của Iran, bao gồm nhà ngoại giao cấp cao Mohammad Baqer Qalibaf, đã rời Thụy Sĩ về Tehran, hãng thông tấn ISNA đưa tin, nhưng các cuộc đàm phán kỹ thuật dự kiến sẽ tiếp tục trong phần còn lại của tuần này.
Trong một bài đăng trên X, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá cao những nỗ lực trung gian của Pakistan và Qatar đã mang lại tiến triển lớn nhằm chấm dứt xung đột ở Li Băng. Ông cho biết thêm các bên đã nhất trí miễn trừ lệnh trừng phạt đối với các mặt hàng xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu, dỡ bỏ lệnh phong tỏa, ngừng đóng băng một số tài sản và khởi động một kế hoạch tái thiết và phát triển lớn dành cho Iran.
Giá dầu đã tăng mạnh khi Tehran bắt đầu khoá chặt eo biển Hormuz, dẫn đến việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran, nhưng sau thỏa thuận tạm thời, giá dầu đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ trước khi bùng nổ chiến tranh hôm 28/2. Giá dầu giao dịch trong ngày 22/6 tiếp tục xu hướng giảm.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei, “đã có một cuộc thảo luận rất ngắn về vấn đề hạt nhân, nhưng không đi vào chi tiết”, đồng thời các cuộc đàm phán hạt nhân chưa chính thức bắt đầu.
Theo nguồn tin của Tasnim, phía Iran cho biết việc bắt đầu đàm phán về các vấn đề hạt nhân đòi hỏi phải hoàn thành những phần khác của Biên bản ghi nhớ, bao gồm việc giải phóng tài sản bị đóng băng và các miễn trừ của Mỹ cho phép Iran xuất khẩu dầu.
"Mỹ và Israel đã thực hiện các cuộc tấn công vào đảo Kharg. Một số vụ nổ đã được ghi nhận tại đó", hãng tin Mehr của Iran hôm nay cho hay. Theo hãng tin này, các tiêm kích của Mỹ và Israel đã tấn công cảng xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran trên đảo. Hiện chưa có thông tin cụ thể về thương vong hay thiệt hại.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận thông tin nước này không kích mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, song nhấn mạnh ông không nghĩ các cuộc tấn công này đánh dấu sự thay đổi chiến lược, cũng như không thay đổi thời hạn mà Tổng thống Donald Trump đã đặt ra cho Iran. Ông Trump đã yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Nhà báo Barak Ravid của trang Axios dẫn lời một quan chức Mỹ nói rằng quân đội nước này đã tấn công hơn 50 mục tiêu quân sự trên hòn đảo nằm ngoài khơi bờ biển phía tây của Iran, song không nhắm vào cơ sở dầu mỏ.
Ông Trump tuần trước tuyên bố tất cả mục tiêu quân sự trên đảo Kharg "đã bị phá hủy hoàn toàn".
Giá dầu thô của Mỹ tiếp tục tăng sau thông tin về cuộc tấn công vào cảng xuất khẩu của Iran trên đảo Kharg. Giá dầu WTI dự kiến giao vào tháng 5 tăng 2,1%, lên 114,71 USD/thùng. Giá dầu thô Brent dự kiến giao trong tháng 6 tăng 0,4%, lên 110,22 USD/thùng.
Mỹ từng không kích đảo Kharg ngày 13/3. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ khi đó cho biết 90 mục tiêu trên đảo đã bị đánh trúng, gồm "kho chứa thủy lôi, hầm chứa tên lửa và nhiều địa điểm quân sự khác". Tổng thống Trump sau đó nói rằng Mỹ đã tránh tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo.
Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km, có chiều dài chỉ 6 km và diện tích 20 km2. Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo.
Với nền kinh tế phụ thuộc đáng kể vào xuất khẩu năng lượng, Kharg được coi là "huyết mạch dầu mỏ" và mắt xích sống còn của Iran.
Truyền thông Mỹ tháng trước đưa tin Lầu Năm Góc đang chuẩn bị cho chiến dịch trên bộ kéo dài nhiều tuần tại Iran, trong số này có thể bao gồm điều đặc nhiệm và bộ binh tham gia đột kích lên đảo Kharg.
Khoảng 3.500 thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ trên tàu USS Tripoli, cùng vận tải cơ, tiêm kích và phương tiện đổ bộ đã tới Trung Đông vào ngày 27/3. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cho biết việc điều lực lượng lớn đến khu vực không đồng nghĩa ông Trump đã quyết định mở chiến dịch trên bộ nhằm vào Iran.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 29/3 tuyên bố các quân nhân Iran "đang chờ lính Mỹ đổ bộ, sẵn sàng tung đòn hủy diệt đối phương và trừng phạt dứt điểm những đồng minh khu vực của họ".
Mỹ - Israel những ngày qua đã bắt đầu nhắm vào hạ tầng chiến lược và cơ sở năng lượng của Iran. Giới chức Iran ngày 7/4 cho biết ít nhất hai cây cầu, đường ray xe lửa và một tuyến đường cao tốc quan trọng bị hư hại do đòn không kích mới nhất của Mỹ và Israel.
Một số khu vực ở các thành phố Karaj và Fardis gần thủ đô Tehran đã bị mất điện sau khi đường dây truyền tải điện và một trạm biến áp bị phá hủy do không kích.
Quân đội Israel cùng ngày cho biết họ đã hoàn thành đợt tấn công quy mô lớn nhắm vào "các cơ sở hạ tầng" của Iran, song không cung cấp chi tiết về những địa điểm đó.
AP ngày 18.5 đưa tin chính quyền Greenland tái khẳng định hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch "không phải để bán", sau cuộc gặp tại thủ phủ Nuuk giữa Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen và đặc phái viên Mỹ, Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry.
Phát biểu sau cuộc họp, ông Nielsen cho biết các cuộc trao đổi với phía Mỹ về tương lai Greenland diễn ra trong "bầu không khí tích cực và tôn trọng lẫn nhau".
Dù vậy, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục theo đuổi ý tưởng kiểm soát hòn đảo, ông Nielsel khẳng định "Greenland không phải để bán và quyền tự quyết của Greenland không thể bị đem ra thương lượng".
Lãnh đạo cơ quan đối ngoại Greenland Mute Egede cùng ngày cho biết nhóm công tác gồm Mỹ, Greenland và Đan Mạch vẫn duy trì đối thoại nhằm xử lý những đề xuất lặp lại từ Washington liên quan đến quyền kiểm soát hòn đảo Bắc Cực này.
Theo Reuters, ba bên đã nhất trí tiến hành các cuộc đàm phán cấp cao từ đầu năm nay, nhằm hạ nhiệt căng thẳng ngoại giao phát sinh sau các phát biểu của Tổng thống Trump về Greenland. Tuy nhiên, đến nay chưa xuất hiện dấu hiệu cho thấy Nuuk sẽ thay đổi lập trường về vấn đề chủ quyền, trong khi kết quả cụ thể của tiến trình đàm phán vẫn chưa được công bố.
Phát biểu với báo giới tại Nuuk, ông Egede khẳng định sẽ không phản đối hợp tác với Mỹ nhưng bác bỏ mọi ý tưởng chuyển giao chủ quyền hòn đảo. "Chúng tôi không phải bên cản trở quan hệ hợp tác giữa Mỹ và Greenland, và Greenland sẽ không bị đem ra mua bán và người nơi đây sẽ mãi sở hữu hòn đảo này", ông nhấn mạnh.
Căng thẳng quanh Greenland gia tăng kể từ khi ông Trump nhiều lần tuyên bố Mỹ cần kiểm soát hòn đảo rộng khoảng 2,16 triệu km2 này (bằng khoảng 1/4 lãnh thổ Mỹ) vì lý do an ninh quốc gia và chiến lược Bắc Cực.
Reuters cho biết Washington hiện chỉ còn vận hành một căn cứ quân sự Pituffik tại Greenland và đang thảo luận khả năng mở rộng hiện diện quân sự trong khuôn khổ hệ thống phòng thủ "Vòm vàng" để chống lại các cuộc tấn công hạt nhân.
Đại sứ Mỹ tại Đan Mạch Ken Howery dự kiến khánh thành văn phòng mới của Lãnh sự quán Mỹ tại Nuuk, và cùng ông Landry tham dự một hội chợ thương mại từ ngày 19 - 20.5.
Sự ra đời của chính phủ này được nhìn nhận như sự khởi đầu chính thức của một thời kỳ lịch sử mới mà bản chất cốt lõi của cái "mới" ở đây là "khác trước". Cho nên mới như thế nào và khác trước như thế nào lại là chuyện khác và hiện là những câu hỏi chưa thể có được câu trả lời.
Điều hiện có thể chắc chắn được là thời dẫu có mới thì thách thức đối ngoại vẫn như cũ. Suốt bao nhiêu năm nay, giới chức cầm quyền ở Nepal về cơ bản vẫn chưa khắc phục được thách thức này thật sự triệt để và bền vững chứ chưa nói đến đối sách giúp xử lý thách thức sao cho có lợi nhất cho Nepal trên mọi phương diện.
Đấy là thách thức về cân bằng quan hệ chính trị đối ngoại và hợp tác với Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ không chỉ về kinh tế và thương mại. Vị trí địa lý quốc gia đã xô đẩy Nepal, bất kể quốc gia này muốn hay không muốn, trở thành quả bóng trong cuộc chơi địa chính trị của 3 đối tác trên. Các nước đều có lợi ích chiến lược thiết thực trước mắt và cơ bản lâu dài ở Nepal, nên muốn thu phục Nepal vào phạm vi ảnh hưởng. Các nước trên đều chủ định phân rẽ Nepal với các bên khác.
Đã có thời Nepal nhất biên đảo về ý thức hệ hoặc về kinh tế, thương mại thuần túy về phía đối tác này hay đối tác khác, nhưng định hướng chính sách này không được lâu bền bởi bất đồng nội bộ ở Nepal và sự o ép từ bên ngoài. Chưa có thời chính phủ nào thành công với chiến lược cân bằng quan hệ giữa Trung Quốc và Ấn Độ. Sự quan tâm ngày càng tăng của Mỹ tới Nepal khiến cho Nepal càng thêm khó tạo dựng nên thế cân bằng quan hệ giữa Trung Quốc và Ấn Độ.
Cân bằng quan hệ đối ngoại đồng thời với 3 đối tác quan trọng nhất của Nepal thật sự rất khó khả thi đối với giới chức cầm quyền mới ở Nepal. Thách thức cũ xem ra vẫn ám ảnh tương lai của thời mới.
