Đàm phán Mỹ – Iran lung lay, Houthi dọa phong tỏa tuyến xuất khẩu dầu còn lại của Saudi Arabia

Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chuyên trách Chống tham nhũng (SAPO) ngày 11/5 cho hay đã phát hiện "nhóm có tổ chức đã rửa 460 triệu hryvnia (gần 10,5 triệu USD) thông qua một dự án xây dựng hạng sang gần Kiev".

NABU nói thêm rằng một trong những thành viên "từng là người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine". Mặc dù tuyên bố của cơ quan chống tham nhũng không nêu đích danh, nguồn tin trong cơ quan thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent người đó là cựu chánh văn phòng Andriy Yermak.

"Cuộc điều tra khẩn cấp đang được tiến hành", NABU cho hay.

Số tiền 460 triệu hryvnia được chuyển vào dự án trong nhiều năm bằng cách sử dụng mạng lưới các công ty ma, giao dịch tiền mặt và tài liệu tài chính giả mạo, theo NABU và SAPO.

Hai cơ quan này cáo buộc nhóm đã lên kế hoạch xây dựng 4 biệt thự riêng, mỗi biệt thự rộng khoảng 1.000 m2, cùng với một khu phức hợp chăm sóc sức khỏe chung có spa và hồ bơi. Chi phí ước tính của mỗi biệt thự là hàng triệu USD.

Từng là trợ lý thân cận nhất của Tổng thống Volodymyr Zelensky và là một trong những quan chức quyền lực hàng đầu ở Ukraine, Yermak đã từ chức vào tháng 11/2025 sau khi bị lực lượng chống tham nhũng khám xét nhà riêng.

Ông Yermak hiện nằm trong danh sách điều tra về đường dây tham nhũng trị giá 100 triệu USD liên quan tới tập đoàn điện hạt nhân quốc gia Energoatom. Cuộc điều tra tại Energoatom, bắt đầu từ năm ngoái, là vụ án tham nhũng lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Zelensky.

9 nghi phạm đã bị khởi tố trong vụ án Energoatom, trong đó có thân tín của ông Zelensky là Timur Mindich, cựu phó thủ tướng Oleksiy Chernyshov, cựu bộ trưởng năng lượng và tư pháp Herman Halushchenko.

Một nguồn tin thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent rằng các nghi phạm trong vụ Energoatom bị cáo buộc chuyển tiền cho Chernyshov để xây dựng các biệt thự hạng sang gần Kiev. Nguồn tin thêm rằng một trong những căn biệt thự đó được tài trợ từ nguồn tiền tham nhũng tại Energoatom và được dành riêng cho ông Yermak.

Khi được hỏi về các biệt thự xa hoa, Yermak trả lời tờ Ukrainska Pravda rằng ông "không sở hữu bất kỳ ngôi nhà nào. Tôi chỉ có một căn hộ và một chiếc ôtô như mọi người đã thấy".

Tổng thống Zelensky chưa bình luận về các cáo buộc nhắm vào ông Yermak. Trong khi đó, Dmytro Lytvyn, cố vấn của ông Zelensky, nói rằng "còn quá sớm để đánh giá về quy trình tố tụng đang diễn ra".

Sau khi ông Yermak từ chức, Tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm cựu giám đốc tình báo Kyrylo Budanov vào vị trí thay thế.

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 28/5 cho biết cơ quan này đã chuẩn bị bản thiết kế cho tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump.

Kế hoạch trên nằm trong chuỗi hoạt động mà chính quyền ông Trump đang thúc đẩy cho dịp kỷ niệm 250 năm ngày Mỹ tuyên bố độc lập, dự kiến bắt đầu từ tháng 7. Chính quyền cũng đã đề xuất xây dựng cổng khải hoàn cao hơn 76 m cùng "vườn anh hùng" với 250 bức tượng tại Washington.

Tuy nhiên, khác với các biểu tượng mang tính trang trí hoặc tưởng niệm, việc phát hành tiền giấy mới tại Mỹ chịu sự kiểm soát chặt chẽ của luật liên bang và quy trình kỹ thuật phức tạp.

Rào cản lớn nhất với kế hoạch của Bộ Tài chính Mỹ là "điều khoản Thayer" có hiệu lực từ năm 1866, quy định chỉ người đã qua đời mới được xuất hiện trên tiền tệ Mỹ. Điều khoản này bắt nguồn từ bê bối của Spencer Clark, quan chức đứng đầu cơ quan tiền thân của Cục Khắc và In ấn Mỹ (BEP).

Trong thời kỳ nội chiến, Mỹ thiếu kim loại để đúc tiền xu nên quốc hội cho phép phát hành tiền giấy mệnh giá nhỏ như 5, 10 hay 50 cent để thay thế. Năm 1864, quốc hội quyết định đưa chân dung nhà thám hiểm William Clark lên tờ 5 cent, nhưng văn bản chỉ ghi là "Clark".

Lợi dụng cách viết mơ hồ này, Spencer Clark cho in chính chân dung của ông lên tờ tiền phát hành năm 1866. Động thái được coi là lạm quyền và vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ quốc hội. Nghị sĩ Martin Russell Thayer sau đó đã bổ sung một điều khoản vào luật ngân sách Bộ Tài chính, quy định không được in hình người còn sống trên trái phiếu hay tiền giấy Mỹ.

Kể từ đó, không có bất cứ chân dung người còn sống nào được in lên các loại tiền của Mỹ. Luật hiện hành cũng không cho phép lưu hành tờ tiền mệnh giá 250 USD, đồng nghĩa kế hoạch đưa hình ông Trump lên tờ tiền mệnh giá mới phải được quốc hội Mỹ thông qua trước khi Bộ Tài chính có thể tiến hành in ấn, theo các chuyên gia về tiền tệ Mỹ.

"Bộ trưởng Tài chính phải được quốc hội chấp thuận trước khi thực hiện điều này", Larry Felix, cựu giám đốc BEP, nói với Washington Post.

Để giải quyết rào cản pháp lý, hạ nghị sĩ Cộng hòa Joe Wilson ngày 27/2/2025 đã đệ trình "Dự luật tờ tiền 250 USD in hình Donald J. Trump" nhằm thiết lập ngoại lệ cho ông chủ Nhà Trắng. Văn kiện đã được chuyển đến Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện, nhưng ủy ban này chưa có thêm động thái nào mới liên quan đến tờ tiền mệnh giá mới.

Một trợ lý của ủy ban nói với Axios rằng các nghị sĩ Cộng hòa đang tiếp tục trao đổi với thành viên Hạ viện và Thượng viện về đề xuất.

"Tổng thống không làm việc này. Hạ viện và Thượng viện phải hành động", Bộ trưởng Bessent nói, hàm ý lưỡng viện cần sớm thông qua dự luật. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries chỉ trích đề xuất phát hành tờ 250 USD hình ông Trump, gọi đây là "tiền trong Monopoly", nhắc đến trò chơi cờ tỷ phú nổi tiếng.

Bộ Tài chính Mỹ khẳng định việc chuẩn bị các mẫu thiết kế không đồng nghĩa kế hoạch đã được phê duyệt. Họ chỉ đang "thực hiện các bước chuẩn bị và thẩm định phù hợp", từ đó có thể sẵn sàng bắt đầu nếu quốc hội thông qua dự luật liên quan.

Một trở ngại nữa là các nhân viên tại BEP cho rằng quá trình phát triển một loại tiền giấy mới không thể diễn ra trong thời gian ngắn như các quan chức mong muốn.

Giám đốc BEP Patricia Solimene đã nhiều lần giải thích với hai quan chức thân cận Nhà Trắng tại Bộ Tài chính là Brandon Beach, phụ trách ký phát tiền giấy Mỹ, và cố vấn cấp cao của ông là Michael Brown, rằng việc phát triển tờ tiền mới có thể cần rất nhiều thời gian.

"Một tờ tiền mới thường mất từ 6 đến 8 năm để hoàn thiện, đặc biệt với loại có mệnh giá cao như vậy", một nhân viên cho biết.

Một người khác nói thêm rằng việc thiết kế tiền giấy mới không đơn thuần là tạo hình ảnh rồi đưa vào lưu hành.

"Họ nghĩ có thể in thứ gì đó chỉ sau một đêm rồi dùng được trong cây ATM. Điều đó thật điên rồ", người này nói. "Phải mất rất nhiều năm để tạo ra các tờ tiền đủ độ tin cậy cho công chúng".

Theo các chuyên gia, quá trình phát triển tiền giấy mới tại Mỹ đòi hỏi sự phối hợp giữa Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Mật vụ Mỹ và các đối tác tư nhân nhằm bảo đảm khả năng chống làm giả cũng như tương thích với hệ thống ATM và thanh toán trên toàn quốc.

Cựu giám đốc BEP Felix cho biết riêng quá trình phát triển mẫu tờ 100 USD hiện nay đã mất hơn một thập kỷ, vì phải bổ sung hàng chục tính năng bảo mật chống tiền giả.

Những tranh cãi quanh dự án cũng được cho là gây căng thẳng trong nội bộ BEP. Bà Solimene được cho là đã bị điều chuyển khỏi vị trí giám đốc cơ quan hồi cuối tháng 4. Trong email chia tay đồng nghiệp, bà viết rằng đây "không phải lựa chọn của tôi". Bộ Tài chính Mỹ từ chối bình luận về vị trí hiện tại của bà Solimene, nhưng xác nhận ông Brown là quyền giám đốc BEP từ ngày 18/5.

Bên cạnh kế hoạch phát hành tờ 250 USD, chính quyền ông Trump cũng đang thúc đẩy nhiều dự án khác, nhằm đưa hình ảnh và dấu ấn của Tổng thống lên các biểu tượng quốc gia.

BEP đã bắt đầu in các tờ 100 USD có chữ ký của ông Trump. Đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ, chữ ký của một tổng thống đương nhiệm xuất hiện trên tiền giấy.

"Dựa trên đề xuất của ông Beach, Bộ trưởng Bessent vinh danh các thành tựu của đất nước và nhiệm kỳ của Tổng thống Trump bằng cách thêm chữ ký của ông vào tiền tệ", Bộ Tài chính Mỹ cho biết. Khác với in chân dung Tổng thống, việc thêm chữ ký của ông Trump lên tiền giấy không vi phạm luật liên bang và nằm trong thẩm quyền của Bộ Tài chính.

Chính quyền ông Trump cũng thúc đẩy kế hoạch phát hành đồng xu vàng và xu kỷ niệm mang hình Tổng thống. Một hội đồng liên bang đã phê duyệt thiết kế đồng xu vàng có chân dung ông Trump ở mặt trước và hình đại bàng ở mặt sau. Năm 1926, hình ảnh tổng thống Mỹ Calvin Coolidge cũng xuất hiện trên đồng xu nhân dịp kỷ niệm 150 năm lập quốc.

Tin Gốc: Vnexpress

Điện thoại đặt cạnh gối, đêm nào Uzma Bashir cũng ngủ chập chờn không phải vì thức dậy để kiểm tra tin nhắn, mà vì cô sắp lấy chồng vào mùa hè này và cần theo dõi giá vàng.

"Ở Kashmir (khu vực do Ấn Độ kiểm soát), vàng không chỉ là trang sức, mà là thể diện, quyết định bạn sẽ được đối xử như thế nào tại nhà chồng", người phụ nữ 29 tuổi, kế toán tại một công ty tư vấn ở Srinagar, thủ phủ Kashmir, trả lời phỏng vấn trong bài báo ngày 24/4 trên Al Jazeera.

Thu nhập mỗi tháng của Bashir chưa tới 100 USD. Cô đã hy vọng có thể mua trang sức cưới bằng thu nhập của chính mình để không tăng thêm gánh nặng cho cha mẹ.

Tại Nam Á, nơi tư tưởng phụ hệ vẫn chi phối các cuộc hôn nhân, vàng không chỉ là trang sức mà còn là "lá bùa hộ mệnh" của cô dâu. Nhà trai thường yêu cầu của hồi môn lớn và nếu cô dâu mang đủ vàng, cô được coi là vào nhà chồng với tư thế của một người "có giá trị". Vì vậy, số vàng này có thể giúp người phụ nữ tránh khỏi sự quấy rối, thậm chí bạo lực từ gia đình chồng.

"Một người phụ nữ sở hữu bao nhiêu vàng thường tương đương với việc cô ấy được 'định giá' ra sao", Bashir nói. "Cha mẹ tôi đã làm quá đủ cho tôi rồi. Nhưng tôi thậm chí không thể mua nổi một chiếc nhẫn. Nó tiêu tốn gần ba tháng lương của tôi".

Giá vàng tăng lên mức cao chưa từng có trong năm nay đã giáng đòn mạnh vào việc mua sắm trang sức trên khắp Nam Á, khi kim loại quý này lên tới 5.595 USD/ounce hồi tháng 1 và đang giao dịch ở mức khoảng 4.861 USD/ounce. Khi Ấn Độ, quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới, tổ chức lễ hội Akshaya Tritiya cầu may của người Hindu cuối tuần qua, giá vàng kỳ hạn chốt phiên ở mức 1.670 USD/10 gram, cao hơn 63% so với lễ hội năm ngoái.

Hội đồng Vàng Thế giới cho biết nhu cầu trang sức vàng tại Ấn Độ năm 2025 đã giảm 24% so với năm trước.

Giá vàng tăng vọt đã ảnh hưởng tới kế hoạch cưới xin của nhiều người. Thợ kim hoàn cho hay khách hàng đang chuyển sang trang sức mạ vàng hoặc các lựa chọn thay thế sử dụng ít vàng hơn.

Những khách hàng như Uzma Bashir tìm đến loại trang sức mỹ ký "vàng một gram" - những món đồ làm từ kim loại được dát một lớp vàng 24 carat mỏng bên ngoài.

"Đối với tôi, nó giống như một chiếc phao cứu sinh", cô nói. "Bây giờ tôi có thể đeo nó trong ngày cưới và không ai có thể chỉ trích gì cả".

Nhiều gia đình trên khắp Nam Á đang lựa chọn loại trang sức này.

Fatima Begum sống ở Laxmi Nagar, khu dân cư lao động đông đúc ở New Delhi. Bà đi đi lại lại ở khu chợ Karol Bagh sầm uất, nơi có hàng chục cửa hàng chuyên về trang sức mỹ ký. Người mẹ 5 con này đang tìm kiếm một cửa hàng bán vàng một gram.

"Một gia đình trung lưu sống ở New Delhi thực sự có thể mua nổi bao nhiêu vàng?", bà tự hỏi. "Con gái út của tôi sắp kết hôn và tôi đang cố gắng giảm chi phí đám cưới bằng cách thay thế trang sức vàng ròng bằng vàng một gram. Tôi cũng đã làm như vậy khi con gái lớn của tôi kết hôn".

Fatima cho biết khi bà kết hôn năm 1996, cha đã cho bà gần 60 gram vàng, bên cạnh các món quà khác làm của hồi môn. "Ngày nay, tôi không thể cho các con gái mình dù chỉ một nửa số đó", bà nói. "Tôi đã đưa cho chúng một số trang sức cũ của mình cùng với vài món vàng một gram, để chúng không cảm thấy xấu hổ trong đám cưới".

Shiv Yadav, thợ kim hoàn làm việc hơn 30 năm tại trung tâm trang sức Zaveri Bazaar của Mumbai, cho biết thị trường ngày nay đang dần bị trang sức mạ vàng lấn át.

"Nếu có 10 người bước vào cửa hàng, chỉ có một người mua vàng ròng; số còn lại chuyển sang trang sức mạ vàng", Yadav nói. "Tôi chưa bao giờ chứng kiến xu hướng dịch chuyển nào gấp gáp như vậy".

Tại nước láng giềng Bangladesh, áp lực kinh tế tương tự đang định nghĩa lại hôn nhân. Tháng trước, giá vàng 22 carat tại Dhaka đã leo lên mức kỷ lục 2.200 USD cho 11,668 gram, theo Hiệp hội thợ kim hoàn Bangladesh.

Ở một quốc gia có thu nhập bình quân đầu người khoảng 2.600 USD, vàng đã trở thành thứ không thể mua nổi đối với đa số người dân.

"Tôi nghĩ chúng ta không thể đeo vàng một cách thoải mái như mẹ chúng ta ngày xưa nữa vì bây giờ vàng quá đắt", Sadia Islam nói khi lướt qua các cửa hàng ở Chawkbazar, thành phố Dhaka. Đây là trung tâm buôn bán sầm uất, nơi chỉ riêng tòa tháp Hazi Selim đã có hơn 100 cửa hàng trang sức.

Chủ cửa hàng Enayet Hossain cho biết nhu cầu về trang sức mỹ ký đã tăng mạnh khi vàng trở nên quá đắt đỏ. Những món đồ nhỏ như hoa tai có giá chỉ từ 200 đến 500 taka (1,5-4 USD), trong khi các bộ lớn hơn có giá vài nghìn tùy thuộc vào thiết kế.

"Khách hàng muốn những món đồ trông giống như vàng thật nhưng giá thấp hơn nhiều và thiết kế thường đa dạng hơn trang sức truyền thống", ông nói, cho hay nhiều sản phẩm trong cửa hàng nhập từ Ấn Độ, nơi có ngành công nghiệp trang sức mỹ ký khổng lồ.

Đối với Sadia Islam, an toàn là một lý do khác để tránh đeo vàng thật. "Nếu tôi đeo vàng thật đi đám cưới và bị mất trộm thì sao?", cô nói. "Tôi không thể mạo hiểm như vậy được".

Thay vào đó, cô mua trang sức mỹ ký để kết hợp với những bộ đồ được ấn định riêng cho các sự kiện gia đình. "Tôi cảm thấy an toàn hơn nhiều khi đeo chúng", Sadia giải thích.

Tại Pakistan, các thợ kim hoàn cũng cho biết trang sức vàng nguyên chất đang ngày càng xa xỉ, chủ yếu dành riêng cho người giàu. Doanh số bán trang sức vàng nguyên chất đã giảm 50% trong năm qua. Khi giá tăng, nhiều khách hàng chuyển sang vàng có hàm lượng thấp hơn như vàng 18 hoặc 12 carat. Nhiều người cũng chuyển sang trang sức mạ vàng.

"Không phải là chúng tôi không muốn đeo vàng nguyên chất. Tất nhiên là chúng tôi muốn chứ", Ayesha Khan nói khi cô đang mua sắm trang sức cho một đám cưới trong gia đình. "Nhưng hoàn cảnh ở Pakistan hiện nay rất khó khăn".

Giá vàng đã lên tới 540.000 rupee Pakistan (1.938 USD) mỗi 11,668 gram. "Điều đó khiến các gia đình bình thường không thể mua trang sức theo cách mọi người vẫn làm", Khan nói.

Đối với cô, trang sức mỹ ký giúp các gia đình duy trì hình thức cưới hỏi truyền thống mà không gặp gánh nặng tài chính. "Nó cho phép chúng tôi trông vẫn thanh lịch tại đám cưới mà không tốn cả một gia tài", cô cho hay.

Một bộ trang sức cô dâu mạ vàng có giá từ 40.000 - 60.000 rupee Pakistan (143-215 USD). Cùng một thiết kế đó, nếu làm bằng vàng ròng, có thể tốn hàng trăm nghìn hoặc thậm chí hàng triệu rupee.

Nhưng vàng một gram không phải là giải pháp cho tất cả mọi người.

Rihanna Ashraf, 40 tuổi, lớn lên trong một gia đình nghệ nhân sống bằng nghề thêu truyền thống. Sau khi cha qua đời, cô bắt đầu nuôi mẹ góa và 4 em. Nhiều người đến cầu hôn nhưng cái kết đều giống nhau.

"Một gia đình đã đồng ý", cô nói. "Mẹ tôi ban đầu rất vui. Nhưng khi chúng tôi gặp họ, họ yêu cầu số vàng hồi môn trị giá hơn tất cả những gì chúng tôi có. Lời cầu hôn đổ vỡ".

Rihanna nói cô đã nghe về vàng một gram "nhưng ích lợi gì chứ? Nó không tinh khiết. Nó không đem lại cảm giác thật".

Cô vẫn chưa kết hôn, giống như gần 50.000 phụ nữ chỉ tính riêng ở Srinagar, những người bị coi là "quá lứa lỡ thì" vì rào cản tài chính.

Nisar Ahmad Bhat, chủ một cửa hàng trang sức ở Srinagar, cho biết thái độ đối với trang sức đang bắt đầu thay đổi, khi ngày càng nhiều gia đình chỉ mua vàng cho mục đích đầu tư, trong khi sự quan tâm đến các vật thay thế mang tính biểu tượng ngày càng tăng.

"Ai cũng thích đeo vàng nhưng giá phải hợp túi tiền", ông nói. "Vàng vẫn là vàng thôi, nhưng thay vì mua sắm ngẫu hứng như trước, người dân bắt đầu xem nó như một tài sản để dành".

Tin Gốc: Vnexpress