Đài CNN đưa tin, ngày 19-4, lực lượng Houthi ở Yemen đe dọa bao vây eo biển Bab el Mandeb, trong khi Iran tuyên bố sẽ tấn công tàu Mỹ tại eo biển Hormuz bằng máy bay không người lái (drone). Động thái này được đưa ra ngay sau khi các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran có dấu hiệu sụp đổ.
Theo báo South China Morning Post, việc đóng cửa eo biển Bab el Mandeb – tuyến đường nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương – sẽ cắt đứt con đường xuất khẩu dầu duy nhất còn lại của Saudi Arabia. Nước này đang vận chuyển tới 7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ, do cảng Ras Tanura (cảng xuất khẩu lớn nhất thế giới) đã bị đóng cửa vì xung đột.
Eo biển Bab el Mandeb là cửa ngõ dẫn đến kênh đào Suez và là hành lang quan trọng cho hoạt động vận chuyển toàn cầu, kết nối châu Á và châu Âu. Tuyến đường thủy này hẹp, do đó tương đối dễ bị phong tỏa. Eo biển này cũng là khu vực mà lực lượng Houthi có khả năng gây ảnh hưởng.
Thực tế, Houthi từng làm tê liệt hoạt động hậu cần trên Biển Đỏ bằng cách tấn công các tàu thương mại bằng drone và tên lửa.
Theo Hãng tin Tasnim của Iran, danh sách mục tiêu hiện nay của Tehran bao gồm cả đường ống dẫn dầu của Saudi Arabia tới Yanbu, cảng xuất khẩu Fujairah của UAE và việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Bab el Mandeb.
Hôm 17-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thương mại như một cử chỉ hướng tới nối lại ngoại giao.
Chỉ một ngày sau, lực lượng vũ trang của Iran thông báo đóng cửa eo biển trở lại. Các tàu tuần tra tốc độ cao của Iran đã nổ súng vào hai tàu của Ấn Độ đang cố rời vùng Vịnh, buộc Bộ Ngoại giao Ấn Độ phải triệu tập đại diện ngoại giao của Iran.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 19-4, trong một nỗ lực nhằm ngăn chặn leo thang căng thẳng hơn nữa.
Nhưng vài giờ sau, lực lượng Mỹ đã nổ súng và bắt giữ một tàu chở hàng của Iran khi tàu này cố gắng vượt qua vòng phong tỏa mà Washington áp đặt vào tuần trước.
Bốn máy bay vận tải C-17 Globemaster của Mỹ đã đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào ngày 19-4 để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán do Phó tổng thống J.D. Vance dẫn đầu. Tổng thống Trump khẳng định một thỏa thuận với Iran “sẽ diễn ra theo cách này hay cách khác”.
Tuy nhiên, Tehran phủ nhận việc đồng ý tham gia vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad và cáo buộc Washington đàm phán “thiếu thiện chí” khi vẫn duy trì lệnh phong tỏa đường biển đối với các tàu hướng về Iran.
Quyết định này đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng xuyên Đại Tây Dương, diễn ra đồng thời với các bất đồng về chiến sự Trung Đông và thương mại giữa Washington và châu Âu.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết việc rút quân là kết quả của quá trình rà soát toàn diện về thế bố trí lực lượng của Mỹ tại châu Âu, nhằm đáp ứng "các yêu cầu chiến trường và điều kiện thực địa", theo AFP. Tuy nhiên, quyết định được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz.
Ông Trump đã công khai chỉ trích ông Merz sau khi nhà lãnh đạo Đức nhận định Iran đang "làm bẽ mặt" Mỹ trên bàn đàm phán. Đáp lại, ông Trump cáo buộc ông Merz "không hiểu gì" và thậm chí cho rằng Berlin bao biện khả năng Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Không chỉ ở Đức, ông Trump còn để ngỏ khả năng cắt giảm quân tại Ý và Tây Ban Nha với lý do các nước này không ủng hộ chiến dịch của Washington tại Trung Đông, đặc biệt liên quan tình hình căng thẳng ở eo biển Hormuz. Hiện Mỹ có khoảng 36.000 binh sĩ đồn trú tại Đức, hơn 12.600 binh sĩ tại Ý và 3.800 binh sĩ tại Tây Ban Nha.
Không những vậy, ông Trump thông báo sẽ nâng thuế nhập khẩu ô tô và xe tải từ Liên minh châu Âu (EU) lên 25% từ tuần tới, cáo buộc khối này không tuân thủ thỏa thuận thương mại ký kết năm ngoái. Ông cũng chỉ trích các hãng xe Đức như Mercedes-Benz và BMW "trục lợi" từ thị trường Mỹ.
Phản ứng trước tuyên bố trên, Ủy ban châu Âu cho biết sẽ "giữ mọi lựa chọn" để bảo vệ lợi ích của mình nếu Washington triển khai các biện pháp không phù hợp với cam kết chung. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết Berlin "đã chuẩn bị" cho kịch bản Mỹ giảm quân và đang thảo luận trong tinh thần tin cậy với các đối tác NATO. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng việc Mỹ rút quân "không phải điều bất ngờ" và kêu gọi châu Âu tăng cường tự bảo đảm an ninh.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn Châu Âu (ECMWF) ngày 29.4 công bố báo cáo về tình hình khí hậu châu Âu năm 2025, theo đó chỉ ra đây là châu lục có tốc độ nóng lên nhanh nhất thế giới.
Đài Euronews dẫn dữ liệu từ báo cáo cho thấy ít nhất 95% diện tích lục địa châu Âu trong năm 2025 ghi nhận mức nhiệt cao hơn mức trung bình.
Trong năm ngoái, châu Âu đã ghi nhận hàng loạt kỷ lục nhiệt độ khắc nghiệt. Nhiệt độ tại khu vực Vòng Bắc Cực đạt 30 độ C. Tại Tây Ban Nha, nhiều vùng nước này trải qua 50 ngày nắng nóng gay gắt, với nhiệt độ cảm nhận lên đến 32 độ C hoặc cao hơn.
Cũng trong năm 2025, Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu tiên ghi nhận nhiệt độ 50 độ C, trong khi 85% diện tích Hy Lạp đối mặt với mức nhiệt trên dưới 40 độ C. Các nước Bắc Âu gồm Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan đã hứng chịu đợt nắng nóng tồi tệ nhất kéo dài 21 ngày vào tháng 7.2025, với mức nhiệt lên tới 34,9 độ C. Anh, Na Uy và Iceland đã trải qua năm nóng nhất trong lịch sử.
Báo cáo chỉ ra châu Âu đang nóng lên nhanh hơn hai lần so với mức trung bình toàn cầu. Nhiệt độ tại châu lục này đã tăng khoảng 2,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Một trong những nguyên nhân khiến nhiệt độ khu vực Vòng Bắc Cực gần châu Âu tăng đến từ thay đổi trong "hiệu ứng phản xạ ánh sáng" (albedo feedback). Cụ thể, khi băng tuyết ở Bắc Cực tan, lượng ánh sáng mặt trời phản chiếu từ bề mặt trái đất giảm đi, trong khi các vùng tối sẽ hấp thụ nhiều nhiệt hơn và đẩy nhanh quá trình tan băng.
Ngoài ra, việc châu Âu siết chặt kiểm soát khí thải một mặt đã giúp giảm ô nhiễm không khí, thế nhưng mặt khác nó cũng vô tình làm giảm sản sinh những đám mây tầng thấp do lớp hạt mịn sol khí (aerosol) tạo ra, vốn được xem là một lớp “rào chắn” hấp thụ ánh sáng mặt trời và có tác dụng làm mát bề mặt.
Theo Al Jazeera, hậu quả của tình trạng nóng lên ở châu Âu đang tàn phá hệ sinh thái. Nắng nóng và khô hạn đã gây ra các trận cháy rừng thiêu rụi hơn 1 triệu ha đất - tương đương diện tích Cyprus. Hạn hán còn khiến 70% các con sông có lưu lượng nước dưới mức trung bình, đe dọa an ninh nguồn nước.
Bà Samantha Burgess, trưởng nhóm chiến lược khí hậu tại ECMWF, nhận định: “Tốc độ biến đổi khí hậu đòi hỏi hành động khẩn cấp hơn. Bằng chứng đã quá rõ ràng rằng biến đổi khí hậu không phải là mối đe dọa trong tương lai, đó là thực trạng của chúng ta”.
Có 12 ca nhiễm và 1 ca nghi nhiễm liên quan ổ dịch này, trong đó có 3 trường hợp tử vong. "Người tiếp xúc cuối cùng với người nhiễm vi rút Hanta trên du thuyền MV Hondius đã hoàn thành thời gian cách ly, có kết quả xét nghiệm âm tính và trở về nhà. Không có ca nào khác được ghi nhận kể từ ngày 25.5", ông Tedros phát biểu. Hơn 650 trường hợp tiếp xúc gần đã được ghi nhận và theo dõi tại 33 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Liên quan dịch Ebola, dữ liệu của chính phủ CHDC Congo ngày 2.7 cho thấy số ca nhiễm đã tăng lên 1.460, trong đó có 447 ca tử vong. Reuters dẫn thông báo của Bộ Truyền thông CHDC Congo cho biết 54 ca nhiễm mới được ghi nhận vào ngày 1.7 tại các tỉnh Ituri và Bắc Kivu.
Trong một diễn biến khác, WHO cho hay một đứa trẻ gần một tuổi rưỡi vừa được xác nhận nhiễm vi rút Marburg tại Uganda, khi các nhân viên y tế tăng cường giám sát Ebola. Dù do các loại vi rút khác nhau gây ra, Ebola và Marburg có những điểm tương đồng về mặt lâm sàng, khi đều gây sốt xuất huyết và có thể gây ra các đợt bùng phát với tỷ lệ tử vong cao.
