“Nằm yên trên ngực mình, em nhỏ đến mức chỉ cần một chút hơi ấm cũng đủ để em bám lấy thế giới này. Không cần điều gì lớn lao, chỉ cần ở lại, giữ ấm cho em, lắng nghe từng nhịp thở cũng đã là cách để giữ lại một hy vọng”, chàng trai đang viral (lan tỏa) khắp mạng xã hội với hành động “ấp” bé sơ sinh 1,1 kg bị mất mẹ, bày tỏ.
Đêm muộn, trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, Hoàng Hiệp cho biết bức ảnh đang viral trên mạng xã hội được chàng trai chia sẻ vào ngày 1.4, cũng là ngày đầu tiên bản thân tham gia vào hoạt động ý nghĩa này. Hiệp đang là sinh viên năm nhất Trường ĐH Khoa học, ĐH Thái Nguyên.
“Mình biết thông tin tuyển tình nguyện viên qua fanpage CLB Tình nguyện và tuyên truyền – ICTU (Trường ĐH Công nghệ thông tin và Truyền thông Thái Nguyên). Ban đầu mình cũng ngại vì chưa tham gia công việc này bao giờ. Mình sợ bản thân không đủ khéo léo, chưa đủ tốt…”, Hoàng Hiệp kể và cho biết khi được sự hướng dẫn của các anh chị nhóm Bảo vệ sự sống Thái Nguyên (nhóm là thành viên mạng lưới Tình nguyện quốc gia khu vực miền Bắc, thuộc Trung tâm Tình nguyện quốc gia), đặc biệt là các y bác sĩ tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, Hiệp và các bạn tình nguyện viên dần quen với công việc này.
“Mỗi ca sẽ có hai người, trong thời gian 4 tiếng đồng hồ. Công việc của mình là nằm yên như vậy, hạn chế cử động, cho bé nằm trên ngực mình trong 4 tiếng đồng hồ. Bạn còn lại sẽ là người theo dõi, quan sát, nếu có sự cố gì sẽ kịp thời báo bác sĩ”, nam sinh kể về công việc “ấp” em bé lần đầu được làm của mình.
Hiệp gọi người bạn nhỏ đặc biệt Nguyễn Công Dương (tức em bé 1,1 kg mà bản thân tham gia “ấp”)là chiến binh kiên cường. “Em bé chỉ nặng 1,1kg, con nhỏ xíu, vừa chào đời đã mất mẹ. Đến hiện tại, bé vẫn chưa xác định được người thân”, Hoàng Hiệp chia sẻ.
Trao đổi với người viết, đại diện Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết bé Nguyễn Công Dương (1,1 kg) đang điều trị tại Khoa Nhi sơ sinh cấp cứu của bệnh viện.
“Hiện tại con đã được ra môi trường bình thường. Mẹ mất, các tình nguyện viên nhóm Bảo vệ sự sống thay phiên nhau giữ ấm theo phương pháp da kề da và chăm sóc con những ngày qua”, đại diện Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết.
Chị Nguyễn Thị Vân (35 tuổi, Trưởng nhóm Bảo vệ sự sống Thái Nguyên) cho biết nhóm đã đồng hành cùng bệnh viện và cơ quan chức năng trong nhiều hoạt động động thiện nguyện trước đó. Bé Nguyễn Công Dương là một trong những trường hợp trẻ sinh non tháng được nhóm chăm sóc.
Chị Vân cho biết mẹ bé vào nhập viện cấp cứu trong tình trạng co giật và không có người nhà. Bé sinh ngày 27.2 chỉ nặng 1,1kg, đẻ ra khóc yếu, tím tái. Theo hồ sơ, mẹ bé bị động kinh, thiểu năng trí tuệ.
Theo chị Vân, khi tiếp nhận thông tin từ bệnh viện, nhóm của chị đến và nỗ lực cùng sự hỗ trợ của y bác sĩ để cứu con.
Nguyễn Công Dương là tên chị Vân đặt cho bé với hy vọng dù ở bất cứ hoàn cảnh nào con sẽ luôn mạnh mẽ, nên người.
Người đứng đầu nhóm Bảo vệ sự sống cho biết “ấp” là hành động da kề da liên tục trong thời gian dài nhằm duy trì ổn định nhiệt độ cơ thể, điều hòa nhịp tim, hỗ trợ phát triển não bộ, hạn chế được tình trạng nhiễm khuẩn sơ sinh… Thường thân nhiệt nam cao hơn nữ nên tình nguyện viên nam sẽ đảm nhận việc “ấp” bé, còn các bạn nữ sẽ theo dõi quan sát. Theo chị Vân, phương pháp này được ứng dụng nhiều ở Việt Nam và thế giới.
Cũng theo chị Vân, tình nguyện viên tham gia “ấp” bé phải đảm bảo sức khỏe tốt, không bị cảm cúm, sổ mũi, viêm da, không có bệnh truyền nhiễm,… Trước khi tham gia, các tình nguyện viên được các bác sĩ, y tá hướng dẫn cụ thể công việc, sát khuẩn toàn thân và cách phối hợp cùng nhân viên y tế trong suốt quá trình “ấp bé”.
Nguyễn Hoàng Hiệp là lớp trưởng lớp lịch sử B, Ủy viên Ban Chuyên môn CLB Sinh viên 5 tốt, đồng thời là Phó ban Chuyên môn CLB Dân ta phải biết sử ta của trường. Kết quả tích lũy học tập và rèn luyện của Hoàng Hiệp đều đạt mức xuất sắc (3,76/4.0 điểm).
Ở bậc phổ thông, nam sinh Thái Nguyên là học sinh tiêu biểu, từng đạt danh hiệu “Học sinh 3 rèn luyện” cấp T.Ư, 2 năm liên tục đạt danh hiệu “Học sinh 3 rèn luyện” cấp tỉnh, giải ba tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh năm 2025…
Chị Vân cũng cho biết Hoàng Hiệp là tình nguyện viên nhiệt tình, lễ phép, biết lắng nghe.
Trên hành trình thanh xuân của mình, Hoàng Hiệp đã tham gia nhiều hoạt động tình nguyện như quyên góp, ủng hộ chương trình “Chăn ấm cho người nghèo”, tiếp sức mùa thi, hỗ trợ bà con Thái Nguyên sau ảnh hưởng của cơn bão lịch sử Yagi, nấu ăn cho các chương trình cộng đồng…
Với Hoàng Hiệp, tuổi trẻ của em may mắn được cống hiến. Khoảnh khắc được sưởi ấm cho em bé đang nằm trên ngực khiến Hiệp nhận ra tình nguyện không phải là làm điều gì vĩ đại, mà là không rời đi khi một ai đó đang cần.
Trên trang cá nhân của mình, Hoàng Hiệp cũng chia sẻ: Thật may mắn trên hành trình đầu đời của mình, điểm tựa không chỉ là một người mà là cả những trái tim sẵn sàng ở bên. Mong rằng sẽ có thêm nhiều vòng tay như thế, để những em bé như này không bắt đầu cuộc đời trong cô đơn.
Đến Hội An vào những ngày đầu hè, du khách không chỉ ấn tượng bởi những mái ngói phủ màu thời gian, những bức tường vàng đặc trưng hay nhịp sống chậm rãi, bình yên, mà còn bị cuốn hút bởi những giàn hoa giấy đang vào độ nở rộ.
Trên các tuyến đường quen thuộc như Bạch Đằng, Trần Phú, Nguyễn Thái Học… từng chùm hoa đua nhau khoe sắc dưới nắng, tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ.
Những gam màu hồng, trắng, cam, đỏ phủ kín trước hiên nhà, vắt mình qua những mái ngói cổ hay buông rủ trên các bức tường vàng khiến cả phố cổ trở nên lãng mạn hơn bao giờ hết. Dưới ánh nắng đầu hè, sắc hoa càng thêm rực rỡ, làm bừng sáng không gian vốn đã đậm chất hoài niệm của Hội An.
Nhiều giàn hoa giấy phủ kín tạo thành những mái vòm tự nhiên, vừa che bóng mát vừa trở thành điểm dừng chân yêu thích của du khách. Ánh nắng len qua từng tán hoa, in xuống mặt đường những khoảng sáng đầy nghệ thuật, khiến bất kỳ góc phố nào cũng có thể trở thành một khung hình đẹp.
Vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy sức sống của hoa giấy khiến loài hoa này trở thành "phông nền quốc dân" cho những bộ ảnh check-in tại phố Hội. Nhiều du khách lựa chọn diện trang phục trắng, kết hợp cùng nón lá để lưu lại những khoảnh khắc nhẹ nhàng giữa không gian cổ kính.
Với nhiều người trẻ, chụp ảnh bên giàn hoa giấy đã trở thành một trải nghiệm không thể thiếu khi đến phố cổ Hội An vào mùa hè.
Nguyễn Hoài An (23 tuổi, ở thành phố Đà Nẵng) cho biết cùng với bạn bè của mình đã lên kế hoạch đến phố cổ Hội An đúng dịp tháng 5 vì biết đây là thời điểm hoa giấy nở đẹp nhất.
Hoài An cho hay đi giữa những con đường ngập sắc hoa, mình có cảm giác như đang bước vào một bộ phim rất thơ. Hoa giấy ở Hội An không quá cầu kỳ nhưng lại tạo nên vẻ đẹp rất riêng, vừa bình yên vừa rực rỡ. Chỉ cần đứng dưới một giàn hoa thôi cũng đủ thấy mùa hè thật dịu dàng.
Trong khi đó, Hoài Thương (25 tuổi, đến từ thành phố Hà Nội) cho biết cô đặc biệt ấn tượng với sự hòa quyện giữa vẻ cổ kính của phố Hội và sắc màu tươi mới của hoa giấy.
"Mình từng xem rất nhiều hình ảnh Hội An trên mạng xã hội nhưng khi trực tiếp ngắm nhìn mới cảm nhận hết được vẻ đẹp nơi đây. Những giàn hoa giấy buông xuống trước hiên nhà, kết hợp với tường vàng và ánh nắng khiến khung cảnh trở nên cực kỳ lãng mạn. Mình hiểu vì sao nhiều người cứ muốn quay lại Hội An vào mùa hoa giấy", Hoài Thương bày tỏ.
Không chỉ có hoa giấy, thời điểm này phố cổ Hội An còn được tô điểm bởi những chùm hoa sử quân tử nở rực rỡ ven đường, góp phần tạo nên bức tranh mùa hè đầy màu sắc và thơ mộng, níu chân du khách gần xa.
Nhiều hôm làm bài xong đã gần 10 giờ đêm, đầu óc mệt rã, Nguyễn Quốc Tuấn (sinh viên một trường ĐH tại TP.HCM) vẫn thức khuya lướt TikTok, xem YouTube tới 1 - 2 giờ sáng. "Mình thấy nếu ngủ luôn thì ngày hôm đó chẳng còn chút thời gian nào thật sự cho bản thân cả. Nên cứ cố thức thêm dù cũng không có việc gì thật sự cần thiết", Tuấn chia sẻ.
Theo Tuấn, ban ngày chạy theo deadline bài vở liên tục, đi làm thêm, ban đêm vì thế trở thành khoảng thời gian hiếm hoi để được làm điều mình thích. "Thành ra nhiều lúc biết là hại sức khỏe nhưng vẫn khó dừng lại. Mình cũng thích thời gian ban đêm yên tĩnh, không bị ai làm phiền nên thấy thoải mái, tự do", Tuấn nói.
Hệ quả là cậu sinh viên này thường xuyên thiếu ngủ, sáng dậy uể oải, phải uống cà phê mới tập trung được. "Người cứ mệt mệt nhưng tối đến lại tiếp tục thức khuya như một vòng lặp, cũng đã thành thói quen nên giờ mình khó ngủ sớm, bị quen giấc rồi. Đôi khi cần ngủ sớm để sáng dậy sớm, mình trằn trọc mãi không ngủ được", Tuấn thừa nhận.
Câu chuyện của Tuấn không phải cá biệt. Lê Ngọc Thúy (29 tuổi, ngụ tại P.Tân Bình, TP.HCM) cũng có những đêm vẫn ngồi xem phim hoặc mua sắm online dù mắt đã mở không nổi. "Mình biết ngủ sớm sẽ tốt hơn nhưng lại có cảm giác chưa muốn kết thúc một ngày. Không lẽ đi làm cả ngày, về lại dọn dẹp xong ngủ luôn? Phải có thêm thời gian cho bản thân nên cuối cùng là thức tới nửa đêm", Thúy giải thích.
Thúy chia sẻ: "Ban đêm thường là lúc thấy thoải mái nhất, cảm giác thức thêm vài tiếng để "enjoy" (tận hưởng - PV) thời gian riêng thì mình thấy hài lòng hơn, dù có khi cũng chỉ là lướt mạng xã hội xem vô thức thôi".
Thúy cũng nhận ra cái giá của thói quen này. "Tất nhiên mình hiểu thức khuya liên tục thì không tốt, sáng cũng phải dậy đi làm nên khá mệt. Về lâu về dài chắc mình cũng phải tập lại sao cho giờ giấc khoa học hơn", Thúy chia sẻ.
Cái giá của những đêm thức khuya "đòi lại" thời gian
PGS.TS Nguyễn Văn Tường, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, Trưởng ngành tâm lý học giáo dục, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho rằng cần hiểu hiện tượng "trì hoãn giấc ngủ để trả thù" không đơn giản là "ham chơi" hay "thiếu kỷ luật".
"Nghiên cứu về hiện tượng này định nghĩa đây là việc đi ngủ muộn hơn dự định dù không có hoàn cảnh bên ngoài nào bắt buộc phải thức khuya, hiện tượng này cũng liên quan đến tự kiểm soát và thiếu ngủ. Điểm đặc biệt nằm ở chữ "trả thù" - không phải trả thù ai cụ thể, mà là cách người trẻ "đòi lại" chút thời gian cá nhân sau một ngày bị lấp kín bởi học tập, công việc, deadline và các kỳ vọng xã hội", PGS.TS Tường phân tích.
Theo ông Tường, hiện tượng này phổ biến hơn vì đời sống người trẻ có ba yếu tố cộng hưởng: áp lực cao, ranh giới mờ và giải trí số quá hấp dẫn. Áp lực học tập, công việc khiến ban ngày bị chiếm dụng, điện thoại và mạng xã hội làm ranh giới giữa làm việc, học tập và nghỉ ngơi bị kéo dài đến tận đêm, còn các nền tảng số thì được thiết kế để giữ người dùng ở lại lâu hơn.
Ở góc độ tâm lý, đây còn là một dạng bù đắp cảm xúc. "Người trẻ không chỉ thức vì nội dung trên mạng hấp dẫn, mà còn thức vì muốn có cảm giác: "Cuối cùng mình cũng được làm điều mình muốn". Nhưng cách bù đắp này khá nghịch lý: họ lấy lại vài giờ tự do trước mắt bằng cách đánh đổi sức khỏe và năng lượng của ngày hôm sau. Nếu chỉ thỉnh thoảng thức khuya, cơ thể có thể phục hồi. Nhưng nếu lặp lại nhiều ngày sẽ tạo thành một vòng luẩn quẩn: thức khuya – thiếu ngủ – mệt mỏi – giảm hiệu suất – căng thẳng hơn – lại muốn thức khuya để giải tỏa", ông Tường nhận định.
Về tác động sức khỏe, thạc sĩ, bác sĩ Hồ Ngọc Lợi, giảng viên ĐH Y Dược TP.HCM, cho biết: "Thức khuya để cố chiếm trọn thời gian cho bản thân có thể tạo cảm giác dễ chịu trước mắt, nhưng nếu lặp lại thường xuyên sẽ khiến cơ thể trả giá bằng mệt mỏi, giảm hiệu suất và rối loạn sức khỏe lâu dài".
Theo bác sĩ Lợi, người trưởng thành nên ngủ tối thiểu khoảng 7 giờ mỗi đêm, riêng nhóm người trẻ thường cần 7 - 9 giờ. Khi cố thức khuya kéo dài, cơ thể rơi vào tình trạng thiếu ngủ và lệch nhịp sinh học, dẫn đến mệt mỏi ban ngày, giảm tập trung, giảm hiệu suất, dễ cáu gắt, ăn uống thất thường. Về lâu dài, thiếu ngủ có liên quan đến nguy cơ thừa cân, tăng đường huyết, tăng huyết áp và các vấn đề tim mạch.
Các dấu hiệu đáng báo động được bác sĩ Lợi chỉ ra là: kiệt sức vào buổi sáng, buồn ngủ ban ngày, ngủ gật khi học tập hoặc lái xe, đau đầu hoặc hồi hộp thường xuyên, giảm trí nhớ và sự tập trung rõ rệt, phải dùng cà phê hay nước tăng lực để tỉnh táo, hoặc mất ngủ lặp lại nhiều đêm trong tuần.
Để cải thiện, bác sĩ Lợi khuyên: "Nên cố định giờ thức dậy mỗi ngày, kể cả cuối tuần, sau đó kéo giờ ngủ sớm lên từ từ, mỗi lần 15 - 30 phút, thay vì ép bản thân ngủ sớm đột ngột. Các bạn trẻ nên chủ động dành một khoảng thư giãn ngắn vào buổi tối, ví dụ 30 phút đọc sách, nghe nhạc nhẹ, viết nhật ký hoặc tập giãn cơ".
Trước khi ngủ 30 - 60 phút, bác sĩ Lợi gợi ý nên giảm ánh sáng mạnh, tránh lướt mạng xã hội, tắt thông báo và không để điện thoại trên giường. Đồng thời, tránh cà phê, trà đặc, nước tăng lực vào chiều tối, hạn chế ăn quá no hoặc tập luyện cường độ cao sát giờ ngủ.
Dự án bao bì sinh học từ lục bình của nhóm tác giả gồm 5 sinh viên Lê Hoàng Khanh, Trần Minh Khánh, Khưu Thúy Quỳnh, Nguyễn Thanh Hào và Mã Tấn Lộc (Trường ĐH FPT Cần Thơ). Hiện nhóm đang phát triển dự án GreenShield Mekong để tạo ra các giải pháp bao bì sinh học thay thế nhựa dùng một lần.
Hoàng Khanh cho biết không dừng lại ở ý tưởng, nhóm đã bước vào giai đoạn thương mại hóa với hệ sinh thái sản phẩm tương đối hoàn chỉnh. Các dòng sản phẩm chủ lực bao gồm: khay, hộp đựng trái cây ép khuôn từ lục bình, lót ly sinh học, chén lá lục bình và đĩa từ lá sen. Tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn, đảm bảo an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường.
Quy trình sản xuất sử dụng phương pháp xử lý sinh khối đơn giản nhưng hiệu quả như: nghiền, trộn, ép khuôn và phơi khô (đối với lục bình); ép, định hình và xử lý bề mặt (đối với lá sen).
Bên cạnh đó, dự án tích hợp chuyển đổi số với hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, bản đồ số vùng nguyên liệu và công nghệ AI phân loại nguyên liệu. Điểm nổi bật của dự án nằm ở khả năng giải quyết đồng thời nhiều bài toán thực tiễn. Bao bì được thiết kế ôm sát, có độ chịu lực tốt, giúp giảm tỷ lệ dập nát nông sản trong quá trình vận chuyển, đặc biệt là trái cây xuất khẩu. Việc sử dụng vật liệu sinh học giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Dự án tạo ra sinh kế ổn định cho nông dân thông qua các hoạt động thu gom, sơ chế và gia công lục bình, lá sen. Mô hình này đặc biệt phù hợp với lao động nông thôn, phụ nữ và lao động nhàn rỗi, góp phần hình thành chuỗi cung ứng gắn với hợp tác xã, nâng cao thu nhập và ý thức bảo vệ môi trường.
Về mặt môi trường, dự án góp phần giảm đáng kể lượng rác thải nhựa khó phân hủy và cải thiện hệ sinh thái sông ngòi tại ĐBSCL.
Theo Hoàng Khanh, dự án GreenShield Mekong tập trung vào khách hàng là doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, hợp tác xã nông nghiệp, hệ thống siêu thị và chuỗi nhà hàng, khách sạn. Đây là khách hàng có nhu cầu lớn và ổn định, đồng thời chịu áp lực ngày càng cao về tiêu chuẩn bao bì xanh.
Thầy Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm bộ môn khởi nghiệp, Trường ĐH FPT Cần Thơ, đánh giá GreenShield Mekong là dự án tiêu biểu của sinh viên khi đồng thời giải quyết ô nhiễm rác thải nhựa và tình trạng lục bình phát triển quá mức tại ĐBSCL. Dự án thể hiện rõ tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và định hướng thị trường theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để thương mại hóa bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện chất lượng sản phẩm, mô hình tài chính và chiến lược thị trường.