Ngày 28-5, tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB), Trường đại học Văn Hiến phối hợp cùng SIHUB tổ chức chung kết và trao giải cuộc thi Đổi mới sáng tạo khoa học, công nghệ cấp thành phố năm 2026 chủ đề “InnoX: Vượt giới hạn – Chạm tương lai”.
Dự án “BrailleConnect AI” thu hút sự chú ý khi tập trung hỗ trợ người mù, người mù điếc tiếp cận thông tin do các bạn Trần Minh Tường (Trường đại học Văn Hiến), Trần Đăng Khoa và Lê Thành Nghĩa (Trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM) thực hiện.
Trần Minh Tường là người khiếm thính. Bạn giới thiệu hệ thống được phát triển để giải quyết thực tế là nhiều người thân, giáo viên hoặc phụ huynh chưa biết chữ Braille nên gặp khó khi hỗ trợ người khiếm thị trong học tập và giao tiếp.
Trong khi các công cụ hỗ trợ hiện nay phần lớn tính phí định kỳ, ít tối ưu cho tiếng Việt có dấu hoặc chưa phù hợp với điều kiện tiếp cận của nhiều người dùng trong nước.
Bạn Lê Thành Nghĩa nói ứng dụng hoạt động bằng cách chụp ảnh tài liệu chữ nổi Braille tiếng Việt, sau đó dùng AI để nhận diện vị trí các ký tự, xử lý hình ảnh và chuyển đổi sang văn bản thông thường hoặc giọng nói.
Hệ thống sử dụng mô hình thị giác máy tính YOLO 11 để tối ưu cho điện thoại và thiết bị nhỏ gọn, đồng thời tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nhằm phục hồi tiếng Việt có dấu và chuẩn hóa nội dung đầu ra.
Nghĩa nói hệ thống đạt độ chính xác nhận diện ký tự trên 97%, thời gian xử lý khoảng 130 mili giây cho mỗi lần suy luận.
Một số tính năng có thể hoạt động offline trên điện thoại mà không cần kết nối Internet. Ngoài phần mềm, nhóm còn phát triển mô hình thiết bị Braille xúc giác kết nối với điện thoại qua Bluetooth. Thiết bị sử dụng các chấm nổi điều khiển bằng nam châm điện để hiển thị ký tự Braille cho người dùng sờ và đọc trực tiếp.
“Các thiết bị Braille nhập khẩu hiện có giá khá cao cũng là một khó khăn. Hướng phát triển này nhằm hỗ trợ cả người mù điếc, nhóm người dùng khó tiếp cận các công cụ hỗ trợ bằng âm thanh hiện nay”, Trần Đăng Khoa nói.
Nhóm hướng tới tối ưu thiết kế và linh kiện để giảm giá thành, đồng thời xây dựng hệ sinh thái gồm ứng dụng di động, bàn phím Braille trên điện thoại và thiết bị đọc xúc giác hỗ trợ giao tiếp hai chiều giữa người khiếm thị và người sáng mắt.
Dự án này giành giải đặc biệt với phần thưởng 100 triệu đồng tiền mặt cùng các gói hỗ trợ ươm tạo và phát triển start-up.
Một dự án khác cũng liên quan đến chữ nổi Braille thu hút sự chú ý là nền tảng hỗ trợ người khiếm thị học ngoại ngữ với AI giáo viên ảo do nhóm sinh viên Trường đại học Văn Hiến và Trường Quốc tế Việt Úc (VAS) phát triển.
Theo nhóm, hệ thống có thể nhận diện và đối soát phát âm bằng AI, chỉ ra lỗi ở trọng âm hoặc âm cuối. Đồng thời đồng bộ tín hiệu âm thanh và rung theo thời gian thực với độ trễ dưới 20 mili giây nhằm hạn chế nhiễu thông tin khi tiếp nhận.
Dự án cũng được định hướng mở rộng sang nhiều ngôn ngữ như tiếng Anh, Pháp, Nhật, Trung và xây dựng nền tảng học tập dành cho cộng đồng người khiếm thị trong tương lai.
Cuộc thi quy tụ sinh viên từ 20 trường đại học với nhiều đề tài thuộc các lĩnh vực AI, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ giáo dục, y sinh, dữ liệu lớn (Big Data), blockchain, IoT, robot tự động hóa và năng lượng tái tạo.
15 đề tài xuất sắc nhất vào vòng chung kết trình bày trước hội đồng gồm các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ, doanh nghiệp, nhà đầu tư và đơn vị hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Chương trình có khu vực triển lãm sản phẩm và mô hình công nghệ nhằm kết nối sinh viên với doanh nghiệp và tìm kiếm cơ hội ươm tạo, thương mại hóa các dự án tiềm năng.
Ông Trần Trọng Tuyên – Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM – đánh giá nhiều đề tài cho thấy sinh viên đang tiếp cận công nghệ theo hướng giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực AI, chuyển đổi số và công nghệ hỗ trợ con người.
Qua đó kỳ vọng các nhóm tiếp tục hoàn thiện công nghệ, kết nối với doanh nghiệp và các đơn vị ươm tạo để đưa sản phẩm vào thực tế.
Theo Sở GD-ĐT Hà Nội, việc vận hành thử nghiệm hệ thống đăng ký trực tuyến dự thi vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 được thực hiện trong 3 ngày (từ 4 - 6.4), nhằm giúp học sinh làm quen với quy trình và thao tác đăng ký.
Sở GD-ĐT Hà Nội cũng đã có hướng dẫn về quy trình các bước cụ thể để học sinh nắm rõ các bước đăng ký và tham gia thử nghiệm.
Hệ thống đăng ký trực tuyến được mở thử nghiệm để học sinh làm quen với các thao tác trên hệ thống, đồng thời kiểm tra, rà soát thông tin cá nhân trước khi bước vào giai đoạn đăng ký chính thức.
Học sinh truy cập cổng đăng ký thử nghiệm để thực hiện các thao tác như nhập thông tin cá nhân, lựa chọn nguyện vọng và kiểm tra dữ liệu.
Sở GD-ĐT Hà Nội khuyến khích phụ huynh, học sinh sử dụng ứng dụng iHanoi để đăng ký dự thi nhằm tăng cường bảo mật thông tin.
Sau giai đoạn thử nghiệm, toàn bộ dữ liệu sẽ được xóa trước khi bước vào đăng ký chính thức từ ngày 10 - 17.4.
Điểm mới đáng chú ý trong tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 tại Hà Nội là mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào 3 trường công lập không chuyên, không chia theo khu vực tuyển sinh như các năm trước. Các nguyện vọng sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng 3. Học sinh không được điều chỉnh nguyện vọng sau khi hết hạn đăng ký.
Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng (Sở GD-ĐT Hà Nội), nêu một trong những điểm mới đáng chú ý năm nay là đăng ký dự thi vào lớp 10 hình thức trực tuyến, chỉ những trường hợp đặc biệt, bất khả kháng mới đăng ký trực tiếp vào "đơn xanh" như trước.
Học sinh có thể tự đăng ký (bắt buộc phải có VNeID mức 2). Tuy nhiên, giáo viên và phụ huynh có thể đăng ký giúp học sinh thông qua xác thực VNeID của người đăng ký hộ (nhưng phải thêm bước xác nhận tài khoản, mật khẩu của học sinh).
Việc đăng ký trực tuyến giúp học sinh có thể theo dõi tỷ lệ chọi của từng nguyện vọng 1, 2, 3 theo thời gian thực. Mỗi học sinh sẽ xem được tối đa tỷ lệ chọi của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường THPT chuyên. Qua đó, học sinh có thể cân nhắc thay đổi nguyện vọng trong quá trình đăng ký trực tuyến.
"Trước khi học sinh thay đổi nguyện vọng, chúng tôi cũng khuyến cáo việc điều chỉnh này phải căn cứ vào năng lực học tập của học sinh, vào điều kiện thực tiễn và điều kiện đi lại; để tránh việc chọn nguyện vọng cao hoặc quá an toàn nhưng khi trúng tuyển lại không theo học gây lãng phí, ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh chung cũng như của chính học sinh", ông Bình lưu ý.
Ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, cũng nhấn mạnh sở sẽ quản lý chặt chẽ chỉ tiêu của từng trường, bảo đảm phân bổ hợp lý, tránh tình trạng dồn nguyện vọng vào một số trường gây quá tải trong khi nơi khác thiếu chỉ tiêu, lãng phí cơ sở vật chất.
"Các nhà trường cần tăng cường tư vấn để học sinh lựa chọn nguyện vọng sát với năng lực, đồng thời cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, ưu tiên trường gần nơi cư trú nhằm bảo đảm điều kiện học tập ổn định lâu dài; tránh tâm lý đăng ký dồn vào trường tốp trên, hoặc chọn trường quá xa chỉ để tăng khả năng trúng tuyển", ông Hiền lưu ý.
Đó là lời khuyên của tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) với thí sinh chuẩn bị bước vào đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực cuối tuần này.
Sáng mai (24.5), ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực đợt 2 năm nay với hơn 173.000 thí sinh dự thi. Trong đó, trên 63% thí sinh đăng ký dự thi đánh giá năng lực đợt 2 để cải thiện điểm số. So với đợt 2 năm 2025 với 97.387 thí sinh, số lượng đăng ký năm 2026 tăng trên 77% - cao chưa từng có.
Theo đó, đợt thi diễn ra tại 15 địa điểm thi tính theo đơn vị hành chính sau sáp nhập, gồm: TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau.
Trong đó, riêng TP.HCM có tới trên 88.000 thí sinh dự thi. Tiếp theo đó, Đồng Nai và Đồng Tháp mỗi nơi có trên 11.000 thí sinh, Gia Lai và Đắk Lắk cũng trên 9.000 lượt dự thi mỗi nơi…
Kỳ thi đợt này có sự tham gia phối hợp tổ chức của 38 đơn vị, trong đó riêng TP.HCM có 23 trường ĐH-CĐ.
Lưu ý với thí sinh trước khi bước vào kỳ thi đợt 2, tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, cho biết: "Bài thi đánh giá năng lực không đánh giá khả năng học thuộc và nhớ kiến thức của thí sinh mà chú trọng đến đánh giá năng lực cơ bản để học ĐH của thí sinh như: khả năng đọc hiểu, tư duy logic, năng lực phân tích dữ liệu và giải quyết vấn đề".
Vì vậy, theo tiến sĩ Chính, những thí sinh có cách tiếp cận học tập khoa học trong quá trình học tập phổ thông sẽ có nhiều lợi thế. "Tuy nhiên để có thể đạt điểm tốt trong kỳ thi, thí sinh cần có sự chuẩn bị tốt về cả sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần và có chiến thuật làm bài phù hợp để có thể thể hiện đầy đủ nhất năng lực của bản thân trong 150 phút làm bài. Thí sinh cần quản lý thời gian chặt chẽ vì bài thi có số lượng câu hỏi lớn", tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính nhấn mạnh.
Ngoài ra, Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng lưu ý thí sinh cần kiểm tra kỹ các thông tin trên giấy báo dự thi như: họ tên, số báo danh, địa điểm thi, phòng thi và giờ tập trung. Đồng thời, chủ động tìm hiểu địa điểm thi và đến điểm thi sớm để tránh bị động hoặc các sự cố phát sinh như: ùn tắc giao thông, nhầm địa điểm thi hay thiếu giấy tờ cần thiết.
Khi đến làm thủ tục dự thi và tham gia thi, thí sinh bắt buộc mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ còn hiệu lực như thẻ căn cước hoặc CCCD đối với thí sinh có quốc tịch Việt Nam, hoặc hộ chiếu đối với thí sinh là người nước ngoài; cùng phiếu báo dự thi và các dụng cụ được phép mang vào phòng thi theo quy định.
Trong ngày thi, thí sinh cần tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn của cán bộ coi thi và quy chế thi. Các vật dụng không được phép mang vào phòng thi như điện thoại, thiết bị thu phát tín hiệu, tai nghe, đồng hồ thông minh, tài liệu… phải được để đúng nơi quy định. Những trường hợp vi phạm quy chế thi sẽ bị xử lý nghiêm.
Ngoài ra, đại diện ĐH Quốc gia TP.HCM cũng khuyến nghị thí sinh chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cần thiết như bút viết, máy tính cầm tay đúng quy định. Đồng thời đọc kỹ hướng dẫn tô phiếu trả lời trắc nghiệm, ghi chính xác thông tin cá nhân để tránh những sai sót đáng tiếc ảnh hưởng đến kết quả bài thi.
Trước đó, ngày 5.4, kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 ĐH Quốc gia TP.HCM thu hút 133.489 thí sinh dự thi. Phổ điểm có dạng gần phân bố chuẩn với điểm trung bình và trung vị đều bằng 682 điểm. Phổ điểm trải rộng với độ lệch chuẩn bằng 141,2 thể hiện khả năng phân loại thí sinh tốt. Khoảng 30% thí sinh đạt dưới 600 điểm, 55% dưới 700 điểm và chỉ khoảng 6% đạt từ 900 điểm trở lên, cho thấy sự phân tầng rõ rệt giữa các nhóm năng lực.
Trong 2 ngày 14 và 15.5, Cục Sở hữu trí tuệ, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trường ĐH Xây dựng Hà Nội, phối hợp cùng Công ty Cổ phần truyền thông Trường Thành tổ chức khóa học chuyên sâu với chủ đề "Sở hữu trí tuệ - Công cụ hữu hiệu thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong hoạt động nghiên cứu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu". Hoạt động nhằm thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo và hỗ trợ các nhà khoa học, giảng viên tối ưu hóa hoạt động nghiên cứu và xác lập quyền sở hữu trí tuệ.
Trong bối cảnh hội nhập và phát triển nền kinh tế tri thức, hoạt động nghiên cứu khoa học tại các trường ĐH không chỉ dừng lại ở các bài báo học thuật hay đề tài nghiệm thu, mà cần hướng tới việc giải quyết các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội. Tuy nhiên, làm thế nào để những sản phẩm nghiên cứu khoa học có thể trở thành tài sản trí tuệ?
Đó chính là những kiến thức liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là kỹ năng xác lập quyền cho kết quả nghiên cứu của mình. Kỹ năng này chính là chìa khóa giúp cho nhiều giải pháp kỹ thuật, sáng chế tiềm năng phục vụ công cuộc phát triển kinh tế - xã hội.
Nhận thức rõ được tầm quan trọng của sở hữu trí tuệ, chương trình tập huấn được tổ chức nhằm trang bị cho đội ngũ giảng viên, nhà khoa học kiến thức tổng quan, căn cứ phát sinh và xác lập quyền sở hữu trí tuệ, chủ sở hữu và nghĩa vụ của chủ sở hữu, kỹ năng quản trị tài sản trí tuệ, kỹ năng tra cứu thông tin sáng chế và cách viết mô tả sáng chế. Sự kiện được kỳ vọng giúp các tác giả bảo vệ tối đa thành quả của mình, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc để xác lập quyền sở hữu trí tuệ, từ đó đẩy mạnh xúc tiến thương mại hóa, chuyển giao công nghệ thành công.
Khóa tập huấn diễn ra tại Trường ĐH Xây dựng Hà Nội - nơi có nhiều hoạt động nghiên cứu, tiềm năng gia tăng số lượng đơn đăng ký sáng chế và các sáng chế hữu ích giải quyết được những vấn đề mà xã hội đang rất cần hiện nay. Khóa tập huấn được thiết kế bài bản với sự hỗ trợ từ nền tảng Ipedu.vn của Viện Đào tạo và Phát triển tài sản trí tuệ, đầy đủ các kiến thức từ lý thuyết đến các kỹ năng thực hành chuyên sâu.
Sự kiện tập huấn về sở hữu trí tuệ cho nhà khoa học, giảng viên càng có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị nhấn mạnh ưu tiên chiến lược phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đặc biệt, việc giáo dục sở hữu trí tuệ trong nhà trường từ các cấp phổ thông, ĐH cho đến cộng đồng doanh nghiệp, doanh nghiệp khởi nghiệp chính là những bước đi quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Nghị quyết số 57.
