Tại Ấn Độ, một người đàn ông hơn 30 tuổi không uống rượu, thường xuyên duy trì vận động, đã đến bệnh viện khám vì tình trạng mệt mỏi kéo dài. Kết quả chẩn đoán khiến anh bàng hoàng: gan nhiễm mỡ nặng.
Theo Times of India, trong nhiều năm, gan nhiễm mỡ thường bị gắn với rượu bia. Tuy nhiên, quan niệm này đang dần lỗi thời. Các bác sĩ hiện ghi nhận một xu hướng khác: nhiều người không uống rượu vẫn xuất hiện tổn thương gan nghiêm trọng.
Điều này cho thấy nguyên nhân không chỉ nằm ở rượu mà còn liên quan đến chế độ ăn hiện đại và thói quen sinh hoạt thường ngày.
Một hiểu lầm phổ biến là chỉ cần ăn đồ nấu tại nhà, tránh rượu bia và vận động ở mức vừa phải là đủ để bảo vệ sức khỏe. Thực tế, cơ thể phản ứng với nhiều yếu tố hơn.
Bác sĩ Apurva Pande, Phó Giám đốc kiêm Trưởng khoa Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Yatharth (Ấn Độ), cho biết: “Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa là tình trạng tích tụ mỡ dư thừa trong gan, chủ yếu do chế độ ăn hiện đại và lối sống ít vận động. Ngay cả những người không uống rượu vẫn có thể bị tổn thương gan nghiêm trọng nếu tiêu thụ nhiều carbohydrate tinh chế, thực phẩm siêu chế biến và đường ẩn, kết hợp với ít vận động”.
Một bữa sáng với yến mạch đóng gói, nước ép trái cây và bánh mì nâu có thể trông cân bằng nhưng lại chứa nhiều đường ẩn hoặc carbohydrate tinh chế. Vấn đề không nằm ở một bữa ăn đơn lẻ mà ở sự lặp lại hằng ngày. Trà ngọt, đồ ăn đóng gói, ăn khuya và thói quen ngồi lâu khiến gan dần tích tụ mỡ.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Nutrition cho thấy việc tiêu thụ nhiều carbohydrate và thực phẩm chế biến có liên quan chặt chẽ đến các rối loạn chuyển hóa, bao gồm gan nhiễm mỡ.
Tổ chức Y tế Thế giới cũng cảnh báo chế độ ăn giàu đường tự do và thực phẩm siêu chế biến đang thúc đẩy các bệnh không lây nhiễm trên toàn cầu.
Ông Vinit Shah, chuyên gia về gan và mật tại Bệnh viện Ruby Hall, Pune, Maharashtra (Ấn Độ), đã chia sẻ cách thay đổi lối sống để ngăn ngừa bệnh gan nhiễm mỡ.
Ăn uống cân bằng
Thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều chất béo bão hòa, đường, calo có thể gây gan nhiễm mỡ. Chế độ ăn cân bằng, giàu trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc giúp giảm mỡ gan. Thay vì sử dụng thức uống nhiều đường, bạn cũng nên thay thế bằng nước và trà thảo dược.
Vận động thường xuyên
Để bảo vệ sức khỏe gan, bạn cần tập thể dục thường xuyên ít nhất 30 phút mỗi ngày, kết hợp các bài tập vừa sức như đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe, bơi lội.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần hạn chế ngồi lâu, việc thường xuyên đứng dậy vận động nhẹ nhàng sẽ giúp tăng cường lưu thông máu và trao đổi chất.
Béo phì, đặc biệt là mỡ thừa tích tụ ở bụng, là nguyên nhân chính dẫn đến gan nhiễm mỡ, phổ biến ở giới trẻ.
Để phòng ngừa bệnh, bạn cần duy trì cân nặng hợp lý bằng chế độ ăn uống khoa học và tập luyện thường xuyên.
Uống quá nhiều rượu bia, đặc biệt là ở người trẻ tuổi, cũng là nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ.
Để bảo vệ sức khỏe gan, chúng ta cần hạn chế hoặc kiêng hoàn toàn rượu bia. Đặc biệt, những người bị gan nhiễm mỡ nên tuyệt đối tránh xa bia rượu để ngăn ngừa tổn thương gan.
Kiểm soát đường huyết
Kháng insulin và tiểu đường, thường gặp ở người béo phì và ít vận động, là những yếu tố nguy cơ cao dẫn đến gan nhiễm mỡ.
Chúng ta cần hạn chế lượng carbohydrate nạp vào, ưu tiên các loại carbohydrate phức hợp giúp ổn định đường huyết và cải thiện chức năng gan hiệu quả.
Vào ngày 14/5, một người dùng đã đăng tải bức ảnh về một con cá bống vàng lên mạng xã hội Facebook kèm theo chú thích: "Cá bống vàng mang lại sự giàu có".
Được biết, người đăng bài trên facebook là ông Suwat, 39 tuổi, tại phường Mab Pong, huyện Phan Thong, tỉnh Chonburi, Thái Lan.
Suwat tiết lộ rằng anh đã bắt được con cá bống vàng này từ một cái ao và mang nó về. Khi về đến nhà, Suwat thả nó vào một chậu nước và con cá chuyển sang màu vàng óng ánh, khác hẳn với những con cá khác anh bắt cùng có màu nâu đen.
Khi cân thử, con cá bống nặng 500 gram. Sau đó, Suwat tách nó ra, thả vào một bể kính rồi đăng ảnh lên Facebook.
Sau khi đăng lên mạng xã hội, có người liên hệ với Suwat và đề nghị mua với giá 10.000 baht (8,1 triệu đồng).
"Tôi chưa bán nó vì tôi tin rằng nó sẽ mang lại may mắn cho tôi. Con cá bống vàng này tôi sẽ giữ nó và nuôi cho đến khi nó chết", Suwat nói.
Một vụ việc đau lòng từng xảy ra tại Trung Quốc, đang được chia sẻ lại rộng rãi trên mạng xã hội khiến nhiều người chú ý đến những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn trong sinh hoạt hằng ngày.
Theo các bác sĩ, một số thói quen tưởng chừng vô hại sau bữa ăn có thể gây áp lực lên tim mạch và hệ tiêu hóa, đặc biệt nguy hiểm đối với người lớn tuổi.
Người phụ nữ xấu số 63 tuổi, sống tại Trung Quốc, có thói quen đi bộ sau bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa. Trưa xảy ra sự việc, sau khi ăn no với cơm và thịt kho, bà như thường lệ ra khu sinh hoạt cộng đồng gần nhà để đi dạo.
Tuy nhiên, vừa tới nơi, bà bất ngờ ôm ngực, ngã quỵ, mặt tái nhợt và vã mồ hôi. Dù được người dân nhanh chóng đưa đi cấp cứu, nạn nhân không qua khỏi. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là nhồi máu cơ tim cấp.
Vụ việc khiến nhiều người bất ngờ, bởi đi bộ sau ăn từ lâu vẫn được xem là thói quen có lợi cho sức khỏe.
Theo các chuyên gia, vận động nhẹ sau bữa ăn không hoàn toàn có hại. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở thời điểm và mức độ vận động.
Ngay sau khi ăn no, cơ thể cần dồn lượng máu lớn cho hệ tiêu hóa. Nếu bắt đầu vận động ngay, tim phải làm việc nhiều hơn để vừa nuôi cơ bắp vừa hỗ trợ tiêu hóa. Điều này có thể gây áp lực lớn lên hệ tim mạch.
Ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền như tim mạch, tăng huyết áp, tình trạng này có thể dẫn đến đau thắt ngực, tụt huyết áp, thiếu máu não hoặc thậm chí kích hoạt nhồi máu cơ tim.
Ngoài ra, khi dạ dày đang đầy, việc di chuyển ngay còn khiến cơ hoành bị đẩy lên, ảnh hưởng đến hô hấp và tuần hoàn.
Các bác sĩ khuyến cáo nên nghỉ ngơi khoảng 20-30 phút sau ăn, sau đó mới vận động nhẹ nhàng tùy thể trạng, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền.
Sau mỗi bữa ăn, cơ thể bước vào giai đoạn "làm việc" quan trọng nhất để tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm nhiều người vô tình duy trì những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe lâu dài.
- Không nên đi ngủ ngay sau khi ăn: Ăn xong rồi nằm xuống hoặc ngủ ngay là thói quen có hại cho hệ tiêu hóa. Khi ở tư thế nằm, axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản, gây ợ nóng, ợ chua và khó chịu. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày – thực quản (GERD), viêm loét thực quản và các bệnh lý tiêu hóa nghiêm trọng hơn. Không chỉ vậy, ngủ ngay sau khi ăn còn làm chậm quá trình tiêu hóa, khiến cơ thể dễ tích tụ mỡ thừa và tăng cân. Tốt nhất, nên ngồi nghỉ hoặc vận động nhẹ nhàng ít nhất 2–3 giờ sau bữa ăn trước khi đi ngủ.
- Không tắm ngay sau khi ăn: Tắm ngay sau bữa ăn là thói quen phổ biến nhưng không tốt cho sức khỏe. Sau khi ăn, cơ thể cần tập trung máu về hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn. Nếu tắm ngay, đặc biệt là tắm nước lạnh, cơ thể phải điều chỉnh nhiệt độ đột ngột, khiến máu phân tán ra bề mặt da. Điều này làm giảm lượng máu đến dạ dày và ruột, gây cản trở tiêu hóa, dẫn đến đầy bụng, khó tiêu hoặc đau dạ dày. Ở người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp, nguy cơ choáng, ngất thậm chí tăng cao. Vì vậy, nên đợi ít nhất 1–2 giờ sau ăn rồi mới tắm, ưu tiên nước ấm.
- Không uống trà đặc hoặc cà phê ngay sau khi ăn: Trà đặc và cà phê, đặc biệt khi uống ngay sau bữa ăn giàu sắt hoặc protein, có thể làm giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng. Các chất như caffeine và tannin dễ kết hợp với sắt và khoáng chất, tạo thành hợp chất khó hấp thụ.
Về lâu dài, thói quen này có thể dẫn đến thiếu sắt và thiếu máu. Tốt nhất nên uống trà hoặc cà phê sau bữa ăn ít nhất 1 giờ, đồng thời ưu tiên các loại trà nhẹ hoặc thảo mộc tốt cho tiêu hóa.
- Không tập thể dục nặng ngay sau khi ăn: Tập luyện cường độ cao ngay sau bữa ăn khiến máu bị dồn về cơ bắp thay vì hệ tiêu hóa, làm gián đoạn quá trình tiêu hóa thức ăn. Hệ quả có thể là đau bụng, buồn nôn, chuột rút hoặc trào ngược axit. Sau bữa ăn lớn, nên chờ khoảng 2–3 giờ trước khi tập luyện nặng. Nếu muốn vận động, chỉ nên đi bộ nhẹ nhàng khoảng 15–20 phút để hỗ trợ tiêu hóa.
- Không hút thuốc ngay sau bữa ăn: Hút thuốc sau khi ăn là thói quen nguy hiểm nhưng nhiều người vẫn mắc phải. Thực tế, thời điểm này cơ thể hấp thu nicotine và các chất độc trong khói thuốc mạnh hơn bình thường do hệ tuần hoàn đang hoạt động tích cực.
Điều này làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư phổi, ung thư tiêu hóa, loét dạ dày và các bệnh tim mạch. Nếu chưa thể bỏ thuốc, ít nhất cũng nên tránh hoàn toàn việc hút thuốc ngay sau bữa ăn.
Wan Denghui, 37 tuổi, ở Tiên Đào, tỉnh Hồ Bắc từng có thu nhập khoảng nửa triệu tệ mỗi năm từ việc kinh doanh nhà hàng lẩu và cửa hàng quần áo. Quá trình mở rộng kinh doanh không thuận lợi khiến anh phá sản và ôm khoản nợ hàng triệu tệ.
Tháng 4/2024, Wan bắt đầu công việc giao đồ ăn. "Ngoài công việc này, tôi không tìm được việc nào khác có mức lương 30.000 tệ (4.380 USD) mỗi tháng", anh nói.
Để nhanh chóng trả nợ, Wan làm việc 365 ngày không nghỉ với cường độ 14-16 tiếng mỗi ngày. Trên trang cá nhân, anh tự gọi mình là "ông hoàng cày cuốc". Trong năm đầu tiên, anh kiếm được 223.000 tệ. Sau hai năm, khoản nợ được thanh toán 400.000 tệ (58.400 USD).
Cường độ làm việc của Wan khiến nhiều người nghi ngờ anh dựng chuyện để "câu like". Đại diện nền tảng giao đồ ăn Meituan sau đó xác nhận hồ sơ của nam tài xế là thật. Nền tảng cho biết trong 714 ngày làm việc, Wan hoàn thành 47.393 đơn hàng, thu về hơn 65.000 USD.
Tuy nhiên, hệ thống dữ liệu của hãng cũng ghi nhận Wan bị cưỡng chế thoát khỏi ứng dụng 240 lần kể từ tháng 12/2024. Sự can thiệp này là một phần của "cơ chế chống mệt mỏi". Hệ thống tự động nhắc nhở khi tài xế làm việc đủ 8 tiếng và khóa ứng dụng khi thời gian nhận đơn chạm mốc 12 tiếng mỗi ngày.
Ban đầu, Wan phản kháng việc bị ứng dụng kiểm soát thời gian làm việc. Anh nói tính năng này ngăn cản tiến độ kiếm tiền trả nợ. Trạm trưởng quản lý trực tiếp của Wan cũng cho biết anh thường xuyên bỏ qua lời khuyên nghỉ ngơi. Dù vậy, Wan nói sau này anh nhận ra những lúc bị khóa ứng dụng là khoảng thời gian hiếm hoi anh buộc phải dừng lại để ăn uống và chợp mắt.
Báo cáo thực trạng nghề giao hàng năm 2025 của Đại học Chiết Giang cho biết 1/3 số tài xế gia nhập ngành công nghệ để kiếm tiền nhanh nhằm giải quyết nợ nần, mua nhà hoặc nuôi gia đình.
Các chuyên gia nghiên cứu lao động nhận định thời gian làm việc do người lao động tự quyết định. Các nền tảng cần xây dựng thuật toán vừa ngăn chặn tình trạng lao động quá sức để đảm bảo an toàn, vừa đáp ứng nhu cầu mưu sinh của tài xế.
