Sáng 26/5, Ths.BS Đặng Tuấn Dũng, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, mỗi ngày, trung bình Trung tâm tiếp nhận khoảng 250 bệnh nhân đến khám, thì trong những ngày nắng nóng, con số tăng lên khoảng 300 ca.
Trong đó, số lượng bệnh nhân nhập viện do các vấn đề liên quan đến nắng nóng tăng khoảng 20-30%.
Trong đợt nắng nóng cao điểm với nhiệt độ ngoài trời thường xuyên trên 40 độ C ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ. Điều kiện nắng nóng khắc nghiệt rất dễ dẫn đến các vấn đề sức khỏe do nóng như cháy nắng, chuột rút, ngất, say nắng…trong đó nguy hiểm nhất là sốc nhiệt.
“Các bệnh nhân chủ yếu là những thanh niên trẻ tuổi và những người trong độ tuổi lao động, được đưa đến cấp cứu với các triệu chứng mệt lả, vã mồ hôi, có những bệnh nhân vào viện với tình trạng say nắng tăng thân nhiệt. Ngoài ra, một số bệnh nhân có tình trạng nặng hơn, với biểu hiện hôn mê hoặc là co giật.
Như trường hợp nam công nhân được đưa đến Trung tâm A9 cấp cứu vì mệt lả khi làm việc trong thời tiết nắng nóng. Bệnh nhân được xác định có tình trạng tiêu cơ vân, cơ thể mất nước khá nghiêm trọng, xuất hiện tình trạng suy thận cấp do mất nước.
Trước đó, bệnh nhân đã được hạ thân nhiệt, sơ cứu tại chỗ. Khi vào viện, bác sĩ điều trị tình trạng tiêu cơ vân cấp, truyền dịch, kiểm soát thân nhiệt, bệnh nhân hồi phục tốt.
Các trường hợp còn lại là những người cao tuổi, người có bệnh nền. Ở nhóm bệnh nhân này, nắng nóng có thể là yếu tố liên quan làm tăng đợt cấp của những người mắc bệnh nền.
Phòng sốc nhiệt, say nắng như thế nào?
Người bị sốc nhiệt thường là những người lao động, hoạt động trong thời tiết nắng nóng. Bệnh nhân ban đầu có thể có các triệu chứng ra mồ hôi nhiều, đau cơ, yếu cơ, chuột rút, chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, nôn hoặc ngất.
Nếu có biểu hiện sốt cao > 39-40oC, da khô, nóng, rối loạn ý thức như mê sảng, co giật, hôn mê, là biểu hiện tiến triển đến sốc nhiệt.
BS Dũng khuyến cáo, trong thời tiết đang nắng nóng rất là cực đoan như hiện nay, người dân không nên ra ngoài, làm việc kéo dài ở thời điểm nắng nóng cao điểm.
Trong trường hợp bắt buộc phải làm việc, di chuyển ngoài trời nắng nóng, đặc biệt là vào buổi trưa và đầu giờ chiều, người dân cần đội mũ nón, áo chống nắng, sử dụng các biện pháp chống nóng vật lý, bổ sung thêm nước điện giải, oresol.
Tuyệt đối không nên làm liên tục vài tiếng đồng hồ dưới nắng, mà cần bố trí thời gian nghỉ giữa giờ trong khu vực mát, có bóng mát, bổ sung nước đầy đủ. Thời gian nghỉ ngơi giữa giờ rất quan trọng để cơ thể có thể phục hồi lại, bồi phụ lại nước, điện giải đã mất.
Nếu có thể thì nên sử dụng các biện pháp hạ nhiệt khác ví dụ như là quạt, điều hòa hoặc là mái che tại khu vực công trường.
Nếu bệnh nhân có biểu hiện choáng váng, đau đầu, mệt lả do say nắng, ngay lập tức cần chuyển bệnh nhân vào chỗ mát, chườm mát, quạt mát để hạ thân nhiệt tại chỗ. Nếu bệnh nhân tỉnh táo, cần cho bệnh nhân uống nước có oresol để cân bằng điện giải. Cố gắng đặt bệnh nhân nằm phẳng trên nền cứng để tránh bệnh nhân bị ngã hoặc là bị chấn thương thứ phát.
Trong trường hợp bệnh nhân có hôn mê, co giật hoặc là trào ngược, cần cho bệnh nhân nằm nghiêng trái nếu mà bệnh nhân còn có thể tự thở được.
Còn nếu bệnh nhân trong tình trạng nặng hơn nữa, thậm chí là ngừng tim, cần tiến hành sơ cứu theo hướng dẫn hồi sức tim phổi và xử trí cấp cứu phù hợp.
Song song với xử trí sơ cứu tại chỗ, cần gọi 115 hoặc các đơn vị cấp cứu để có thể hỗ trợ để chuyển bệnh nhân đến bệnh viện hoặc là cơ sở y tế gần nhất.
Thời tiết nắng nóng, cơ thể tiết mồ hôi nhiều kéo theo mất nước, muối rất lớn. Vì thế, trong thời tiết nắng nóng cần uống đủ nước, tránh mất nước và muối khi làm việc ngoài trời nóng. Tốt nhất nên sử dụng oresol pha nước uống để bù nước, điện giải.
Ngày 8/5, BS.CK2 Trần Văn Hiệp, Phó trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau vùng bụng dưới, không thể tự lấy dị vật ra ngoài. Chụp cắt lớp vi tính đa lát cắt (MSCT) vùng bụng cho thấy dị vật hình trụ kích thước khoảng 5,5x5,5x13,5 cm nằm sâu trong trực tràng và đại tràng sigma.
Theo người bệnh, anh sử dụng đồ chơi tình dục có tên "trứng rồng" (Dragon Egg Plug) để kích thích qua đường hậu môn. Do đưa vào quá sâu, vật dụng bị hút lên phía trên trực tràng và mắc kẹt.
Đánh giá dị vật lớn, nằm sâu và khó tiếp cận, êkíp quyết định đưa bệnh nhân vào phòng mổ. Người bệnh được gây mê nội khí quản kết hợp thuốc giãn cơ nhằm làm mềm cơ vòng hậu môn, tạo điều kiện lấy dị vật qua đường tự nhiên mà không cần mổ bụng. Sau thủ thuật lấy thành công dị vật, bệnh nhân được theo dõi thêm một ngày và vừa ổn định xuất viện.
Theo bác sĩ Hiệp, mỗi năm khoa Ngoại Tiêu hóa của bệnh viện tiếp nhận khoảng 4-5 ca dị vật hậu môn - trực tràng. Ngoài đồ chơi tình dục, các dị vật từng ghi nhận gồm chai thủy tinh, dưa leo, bóng đèn, trứng vịt, ống sơn...
Các trường hợp này tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng nếu chậm cấp cứu. Dị vật có thể gây rách niêm mạc, chảy máu, thủng ruột, tắc ruột, nhiễm trùng ổ bụng, thậm chí đe dọa tính mạng. Tùy vị trí và kích thước dị vật, bác sĩ có thể lấy bằng tay hoặc dụng cụ chuyên dụng tại phòng cấp cứu, nội soi hoặc can thiệp trong phòng mổ. Nếu các phương pháp ít xâm lấn thất bại, bệnh nhân có thể phải phẫu thuật mở bụng.
Bác sĩ khuyến cáo không nên tự ý lấy dị vật tại nhà vì có thể khiến vật trôi sâu hơn hoặc gây tổn thương ruột. Khi xảy ra sự cố, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa và ngoại khoa để được xử trí kịp thời.
Nếu sử dụng đồ chơi tình dục qua đường hậu môn, cần chọn dụng cụ chuyên dụng có đầu tù, chất liệu an toàn, vệ sinh sạch sẽ và có phần chặn phía ngoài để tránh bị hút sâu vào trực tràng. Người dùng nên sử dụng chất bôi trơn và thao tác nhẹ nhàng để hạn chế tổn thương niêm mạc.
Hoạt động trong giới giải trí nhiều năm, mỗi lần xuất hiện trước công chúng, Lâm Tâm Như đều duy trì được phong độ sắc vóc ở thời kỳ đỉnh cao. Dù đã bước sang tuổi 50, trạng thái xuất sắc của cô vẫn nhận được cơn mưa lời khen từ truyền thông và người hâm mộ, xứng danh "nữ thần không tuổi".
Trước sự tò mò của công chúng, Lâm Tâm Như đã không ngần ngại công khai chi tiết thực đơn và chế độ lành mạnh giúp cô đẩy lùi lão hóa.
Lâm Tâm Như tiết lộ cô duy trì tần suất tập luyện đều đặn 5 ngày một tuần, đồng thời giữ thói quen ngủ sớm, dậy sớm. Các bài tập tại phòng gym từ nâng tạ, cardio cho đến đấm bốc đều không làm khó được cô.
Về chế độ ăn uống, nữ diễn viên ưu tiên các loại thực phẩm tự nhiên, chưa qua chế biến (whole foods), chú trọng bổ sung protein và ăn nhiều rau xanh. Hiện tại, vì mục đích sức khỏe, cô gần như đã từ bỏ thói quen nhâm nhi rượu bia. Ngay cả món bánh mì yêu thích cũng chỉ thỉnh thoảng mới ăn một chút.
Nhờ kỷ luật nghiêm ngặt, tỷ lệ mỡ cơ thể của Lâm Tâm Như hiện chỉ còn 22,2% - một con số lý tưởng giúp trạng thái cơ thể cô thậm chí còn săn chắc hơn cả thời điểm trước khi sinh con.
Nhiều người vì muốn giảm cân mà không dám chạm môi vào bánh mì, thậm chí coi đây là "thực phẩm cấm kỵ" vì nghĩ rằng chỉ cần ăn một miếng là sẽ phát phì. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng Liêu Hân Nghi (Liao Xinyi) chỉ ra rằng: Chìa khóa thực sự nằm ở việc kiểm soát tổng lượng calo nạp vào cơ thể. Chỉ cần biết cách lựa chọn và kết hợp thực phẩm thông minh, bạn hoàn toàn có thể thỉnh thoảng thưởng thức món bánh mì yêu thích mà không cần phải mang cảm giác tội lỗi.
Chuyên gia Liêu Hân Nghi giải thích, lý do khiến nhiều người tăng cân khi ăn bánh mì là bởi thành phần cơ bản của món này vốn chứa "bột mỳ, dầu và đường". So với các món chính như cơm trắng hay mì sợi, bánh mì đã được thêm một lượng chất béo nhất định trong quá trình chế biến. Nếu người tiêu dùng chọn các loại bánh có nhân hoặc mứt phết kèm như nhân đậu đỏ, bơ đậu phộng, sốt kem, bơ... thì hàm lượng đường và chất béo nạp vào cơ thể sẽ tăng lên một cách đáng báo động.
Bà Liêu cảnh báo chỉ cần ăn một chiếc bánh mì nhân ngọt như vậy, lượng dầu và đường nạp vào đã có thể chạm ngưỡng, thậm chí vượt quá tiêu chuẩn cho phép của cả một ngày. Đây chính là lý do định kiến "ăn bánh mì chắc chắn béo" lại hằn sâu vào tâm trí của nhiều người đến thế.
Chuyên gia dinh dưỡng khẳng định giai đoạn giảm cân không đồng nghĩa với việc phải đoạn tuyệt hoàn toàn với bánh mì. Bà gợi ý người tiêu dùng nên chọn những loại bánh mì có thành phần đơn giản như bánh mì gối (bánh mì sandwich), bánh mì ổ nhỏ, hoặc vỏ bánh hamburger.
Sau đó, hãy kết hợp chúng với các nguồn protein như trứng, thịt nướng, cùng các loại rau xanh như xà lách, dưa chuột, cà chua. Sự kết hợp này hoàn toàn có thể tạo nên một bữa ăn cân bằng dinh dưỡng và rất dễ kiểm soát lượng calo.
Đối với quan niệm của số đông cho rằng "ăn bánh mì nguyên cám thì không sợ béo", chuyên gia Liêu Hân Nghi đính chính đây cũng là một lầm tưởng. Các loại "bánh mì nguyên cám" thương mại bày bán trên thị trường phần lớn vẫn được pha trộn với bột mì tinh chế. Để cốt bánh giữ được độ mềm mại, nhà sản xuất thậm chí có thể phải cho thêm nhiều dầu hoặc đường hơn.
Tuy nhiên, nếu đặt lên bàn cân so sánh, bánh mì nguyên cám thực sự chứa nhiều chất xơ và vitamin nhóm B hơn so với các sản phẩm làm từ bột mì trắng. Do đó, chuyên gia vẫn khuyến nghị người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm nguyên cám. Dẫu vậy, bà Liêu đặc biệt lưu ý điểm mấu chốt là không được chủ quan ăn quá nhiều chỉ vì nghĩ đó là đồ nguyên cám.
"Bánh mì không phải là món không thể ăn, mà điều quan trọng là bạn phải chú ý đến chủng loại, cách kết hợp thực phẩm đi kèm và phân lượng của nó", chuyên gia Liêu nhấn mạnh, thêm rằng muốn vừa được tận hưởng món ăn ngon, vừa không sợ béo, chìa khóa duy nhất là hãy ăn một cách thông minh.
Tuyến tụy đóng vai trò cốt lõi trong cả hệ nội tiết (điều hòa đường huyết qua insulin, glucagon, amylin, PP...) và hệ ngoại tiết (tiết men trypsin, lipase, amylase để tiêu hóa chất đạm, chất béo, chất bột đường). Tuy nhiên, một số thói quen giải nhiệt và sinh hoạt thất thường trong mùa hè có thể vô tình ép cơ quan này phải làm việc quá công suất, thậm chí làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp.
Theo Cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM, dưới đây là 4 sai lầm phổ biến trong mùa nóng mà người dân cần lưu ý thay đổi để bảo vệ sức khỏe tuyến tụy.
Đây là thói quen ăn uống kinh điển gây áp lực nặng nề lên tuyến tụy. Sự nguy hiểm không đến từ bản chất của đá lạnh, mà nằm ở lượng cồn kết hợp với lượng chất béo nạp vào cơ thể liên tục trong nhiều giờ.
Rượu bia kích thích tuyến tụy, làm thay đổi dòng chảy của dịch tụy và gia tăng phản ứng viêm. Sử dụng rượu bia lượng nhiều và kéo dài là nguyên nhân làm tăng triglycerid (mỡ máu) - một yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến viêm tụy cấp. Còn đồ dầu mỡ khiến tuyến tụy phải tăng cường tiết nhiều men tiêu hóa hơn bình thường để xử lý.
Uống nước ngọt, đồ uống có đường thay nước lọc
Để giải nhiệt nhanh, nhiều người có thói quen uống liên tục các loại nước ngọt, trà sữa hoặc nước tăng lực. Các thức uống này chứa hàm lượng đường hấp thu nhanh rất cao. Nếu duy trì thói quen này hằng ngày, tuyến tụy buộc phải liên tục tăng tiết insulin để xử lý lượng đường lớn trong máu.
Hệ quả lâu dài là dẫn đến tăng cân, tích tụ mỡ nội tạng (béo phì vùng trung tâm), gây đề kháng insulin và làm tăng nguy cơ mắc hội chứng rối loạn chuyển hóa cùng bệnh đái tháo đường type 2.
Ăn quá nhiều trái cây ngọt ngay sau bữa ăn chính
Trái cây là nguồn vitamin tốt, nhưng việc tiêu thụ "cả đĩa lớn" ngay sau bữa cơm (khi cơ thể đã nạp đủ lượng tinh bột) sẽ khiến tổng lượng đường dung nạp tăng vọt. Tình trạng này dễ xảy ra trong mùa hè do sự xuất hiện của các loại quả lượng đường cao như vải thiều, nhãn, sầu riêng, chôm chôm hoặc trái cây đóng hộp.
Dù thói quen này không trực tiếp gây viêm tụy ở người khỏe mạnh, nhưng nó bắt buộc cơ thể phải xử lý một lượng đường quá tải. Điều này đặc biệt nguy hại cho nhóm đối tượng bị tiền đái tháo đường, béo phì hoặc có chỉ số triglycerid máu cao.
Nhịn đói rồi "ăn bù" dồn dập vào ban đêm
Thời tiết nắng nóng khiến nhiều người mệt mỏi, ăn uống thất thường như bỏ bữa sáng nhưng lại ăn quá no vào buổi tối, hoặc kết hợp vừa nhậu vừa ăn khuya.
Việc nạp lượng lớn thức ăn dồn dập khiến toàn bộ hệ tiêu hóa, bao gồm cả tuyến tụy, phải làm việc quá sức. Đáng chú ý, tình trạng nhịn ăn kết hợp với mất nước kéo dài do uống nhiều rượu bia là những yếu tố tiền đề quan trọng dễ hình thành cặn trong dịch tụy hoặc dịch mật, dẫn đến viêm tụy cấp do rượu.
Dấu hiệu cảnh báo viêm tụy là đau vùng thượng vị (vùng bụng trên rốn) có thể lan ra sau lưng là triệu chứng đặc trưng của cả viêm tụy cấp và mãn tính. Đối với viêm tụy cấp, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng đi kèm bao gồm:
Để giảm tải cho tuyến tụy và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, chuyên gia khuyến nghị người dân thực hiện các biện pháp sau:
Ưu tiên nước lọc: Hãy dùng nước lọc làm nguồn cấp nước chính cho cơ thể mỗi ngày.
Kiểm soát lượng rượu bia: Nếu có uống rượu bia, cần tránh các cuộc nhậu kéo dài với đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ. Tuân thủ khuyến nghị giới hạn của Viện Dinh dưỡng Quốc gia: Nam giới không quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị cồn/ngày (1 đơn vị cồn tương đương 12-13 g cồn, khoảng 330 ml bia).
Ăn trái cây khoa học: Ăn một lượng vừa phải. Nên chuyển trái cây sang các bữa phụ trong ngày thay vì ăn dồn dập ngay sau bữa ăn chính.
Sinh hoạt điều độ: Không ăn quá no vào đêm muộn, duy trì ăn uống đúng giờ.
Lưu ý nhóm nguy cơ cao: Những người có tiền sử mỡ máu cao, sỏi mật, viêm tụy hoặc thói quen uống nhiều rượu cần đặc biệt cẩn trọng, tốt nhất nên hạn chế tuyệt đối các tác nhân gây hại vì đây là nhóm có nguy cơ tái phát hoặc biến chứng rất cao.
