Sáng 26/5, Ths.BS Đặng Tuấn Dũng, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, mỗi ngày, trung bình Trung tâm tiếp nhận khoảng 250 bệnh nhân đến khám, thì trong những ngày nắng nóng, con số tăng lên khoảng 300 ca.
Trong đó, số lượng bệnh nhân nhập viện do các vấn đề liên quan đến nắng nóng tăng khoảng 20-30%.
Trong đợt nắng nóng cao điểm với nhiệt độ ngoài trời thường xuyên trên 40 độ C ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ. Điều kiện nắng nóng khắc nghiệt rất dễ dẫn đến các vấn đề sức khỏe do nóng như cháy nắng, chuột rút, ngất, say nắng…trong đó nguy hiểm nhất là sốc nhiệt.
“Các bệnh nhân chủ yếu là những thanh niên trẻ tuổi và những người trong độ tuổi lao động, được đưa đến cấp cứu với các triệu chứng mệt lả, vã mồ hôi, có những bệnh nhân vào viện với tình trạng say nắng tăng thân nhiệt. Ngoài ra, một số bệnh nhân có tình trạng nặng hơn, với biểu hiện hôn mê hoặc là co giật.
Như trường hợp nam công nhân được đưa đến Trung tâm A9 cấp cứu vì mệt lả khi làm việc trong thời tiết nắng nóng. Bệnh nhân được xác định có tình trạng tiêu cơ vân, cơ thể mất nước khá nghiêm trọng, xuất hiện tình trạng suy thận cấp do mất nước.
Trước đó, bệnh nhân đã được hạ thân nhiệt, sơ cứu tại chỗ. Khi vào viện, bác sĩ điều trị tình trạng tiêu cơ vân cấp, truyền dịch, kiểm soát thân nhiệt, bệnh nhân hồi phục tốt.
Các trường hợp còn lại là những người cao tuổi, người có bệnh nền. Ở nhóm bệnh nhân này, nắng nóng có thể là yếu tố liên quan làm tăng đợt cấp của những người mắc bệnh nền.
Phòng sốc nhiệt, say nắng như thế nào?
Người bị sốc nhiệt thường là những người lao động, hoạt động trong thời tiết nắng nóng. Bệnh nhân ban đầu có thể có các triệu chứng ra mồ hôi nhiều, đau cơ, yếu cơ, chuột rút, chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, nôn hoặc ngất.
Nếu có biểu hiện sốt cao > 39-40oC, da khô, nóng, rối loạn ý thức như mê sảng, co giật, hôn mê, là biểu hiện tiến triển đến sốc nhiệt.
BS Dũng khuyến cáo, trong thời tiết đang nắng nóng rất là cực đoan như hiện nay, người dân không nên ra ngoài, làm việc kéo dài ở thời điểm nắng nóng cao điểm.
Trong trường hợp bắt buộc phải làm việc, di chuyển ngoài trời nắng nóng, đặc biệt là vào buổi trưa và đầu giờ chiều, người dân cần đội mũ nón, áo chống nắng, sử dụng các biện pháp chống nóng vật lý, bổ sung thêm nước điện giải, oresol.
Tuyệt đối không nên làm liên tục vài tiếng đồng hồ dưới nắng, mà cần bố trí thời gian nghỉ giữa giờ trong khu vực mát, có bóng mát, bổ sung nước đầy đủ. Thời gian nghỉ ngơi giữa giờ rất quan trọng để cơ thể có thể phục hồi lại, bồi phụ lại nước, điện giải đã mất.
Nếu có thể thì nên sử dụng các biện pháp hạ nhiệt khác ví dụ như là quạt, điều hòa hoặc là mái che tại khu vực công trường.
Nếu bệnh nhân có biểu hiện choáng váng, đau đầu, mệt lả do say nắng, ngay lập tức cần chuyển bệnh nhân vào chỗ mát, chườm mát, quạt mát để hạ thân nhiệt tại chỗ. Nếu bệnh nhân tỉnh táo, cần cho bệnh nhân uống nước có oresol để cân bằng điện giải. Cố gắng đặt bệnh nhân nằm phẳng trên nền cứng để tránh bệnh nhân bị ngã hoặc là bị chấn thương thứ phát.
Trong trường hợp bệnh nhân có hôn mê, co giật hoặc là trào ngược, cần cho bệnh nhân nằm nghiêng trái nếu mà bệnh nhân còn có thể tự thở được.
Còn nếu bệnh nhân trong tình trạng nặng hơn nữa, thậm chí là ngừng tim, cần tiến hành sơ cứu theo hướng dẫn hồi sức tim phổi và xử trí cấp cứu phù hợp.
Song song với xử trí sơ cứu tại chỗ, cần gọi 115 hoặc các đơn vị cấp cứu để có thể hỗ trợ để chuyển bệnh nhân đến bệnh viện hoặc là cơ sở y tế gần nhất.
Thời tiết nắng nóng, cơ thể tiết mồ hôi nhiều kéo theo mất nước, muối rất lớn. Vì thế, trong thời tiết nắng nóng cần uống đủ nước, tránh mất nước và muối khi làm việc ngoài trời nóng. Tốt nhất nên sử dụng oresol pha nước uống để bù nước, điện giải.
Nước chanh cung cấp vitamin C - chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ hệ miễn dịch. Khi được pha loãng, thức uống này còn giúp bổ sung nước hiệu quả trong thời tiết nắng nóng.
Cơ thể dễ mất nước hơn khi nhiệt độ tăng cao. Ngay cả mất nước nhẹ cũng có thể gây mệt mỏi, giảm tập trung và ảnh hưởng đến huyết áp, theo Harvard Health Publishing.
Tiến sĩ Stacy Sims, chuyên gia sinh lý học thể thao (Mỹ), cho biết trong điều kiện nắng nóng, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất các chất điện giải. Việc bổ sung nước kèm một lượng nhỏ khoáng chất tự nhiên có thể giúp duy trì hiệu suất hoạt động và giảm nguy cơ kiệt sức vì nhiệt. Nước chanh, khi thêm một chút muối hoặc mật ong, có thể hỗ trợ phần nào quá trình này.
Vitamin C trong chanh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch và giảm stress oxy hóa. Vitamin C tham gia vào nhiều quá trình sinh học, bao gồm sửa chữa mô và tăng cường khả năng chống lại tác nhân gây bệnh, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ ((NIH).
Giáo sư Sumantra Ray, Giám đốc Viện Dinh dưỡng Toàn cầu NNEdPro (Anh), cho biết việc bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C từ nguồn tự nhiên là một cách hiệu quả để hỗ trợ sức khỏe trong điều kiện thời tiết nắng nóng khắc nghiệt.
Một số nghiên cứu cho thấy nước chanh có thể kích thích tiết dịch tiêu hóa, từ đó hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn. Điều này đặc biệt hữu ích trong mùa nóng khi nhiều người có xu hướng ăn uống kém.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là tác dụng hỗ trợ nhẹ, không thay thế điều trị y khoa.
Dù có nhiều lợi ích, nước chanh nên được pha loãng để tránh ảnh hưởng đến men răng và dạ dày. Những người bị trào ngược hoặc viêm loét dạ dày cần thận trọng.
Nhìn chung, nước chanh là thức uống dễ làm, chi phí thấp nhưng mang lại nhiều lợi ích nếu sử dụng hợp lý. Trong mùa nắng nóng, lựa chọn những thức uống tự nhiên như nước chanh không chỉ giúp giải nhiệt mà còn góp phần duy trì sức khỏe tổng thể.
Trong lúc ngủ, cơ thể giảm tiết nước bọt, vốn là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát vi khuẩn trong miệng. Khi nước bọt giảm, vi khuẩn dễ sinh sôi và hình thành mảng bám trên răng. Đây là lý do vì sao nhiều người có cảm giác miệng không sạch vào buổi sáng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Đánh răng ngay khi thức dậy giúp loại bỏ lớp vi khuẩn trước khi ăn uống. Nếu không làm sạch trước, vi khuẩn sẽ kết hợp với đường và tinh bột trong thức ăn, tạo ra a xít và làm tổn hại men răng.
Một lợi ích quan trọng khác là fluoride trong kem đánh răng. Fluoride là một khoáng chất giúp tăng cường độ bền của men răng và có lợi quá trình tái khoáng hóa. Khi đánh răng trước bữa sáng, lớp fluoride này đóng vai trò như một lớp bảo vệ giúp răng chống lại tác động của a xít từ thực phẩm như cà phê, nước cam hay bánh ngọt.
Ngoài ra, đánh răng còn kích thích tuyến nước bọt hoạt động. Nước bọt giúp trung hòa a xít và rửa trôi vi khuẩn, từ đó tạo môi trường ổn định hơn cho răng trước khi ăn.
Mặt khác, đánh răng sau bữa sáng cũng có những điểm hợp lý, đặc biệt nếu mục tiêu là làm sạch trực tiếp thức ăn còn sót lại. Sau khi ăn, các mảnh vụn thức ăn và đường có thể bám lại trên răng, nhất là ở kẽ răng hoặc gần nướu. Vi khuẩn trong miệng sẽ sử dụng phần đường này để tạo a xít, làm tăng nguy cơ sâu răng.
Dù có những lợi ích nhất định nhưng đánh răng ngay sau khi ăn lại tiềm ẩn một rủi ro quan trọng liên quan đến men răng. Sau khi ăn, đặc biệt là các thực phẩm có tính a xít như trái cây họ cam quýt hoặc nước ép, men răng sẽ tạm thời bị suy yếu, khiến dễ bị tổn thương hơn. Đây là phản ứng tự nhiên khi a xít tiếp xúc với bề mặt răng.
Nếu đánh răng ngay lúc này, lực chà xát từ bàn chải có thể làm mài mòn lớp men đang yếu, lâu dài dẫn đến nhạy cảm răng hoặc tổn thương men răng. Vì lý do này, các chuyên gia thường khuyến nghị nên chờ khoảng 30 - 60 phút sau khi ăn rồi mới đánh răng. Khoảng thời gian này cho phép nước bọt trung hòa a xít và giúp men răng phục hồi độ cứng tự nhiên, theo Healthline.
Như vậy, cả hai cách đánh răng vừa nêu trên đều có những lợi ích riêng, và theo Hiệp hội Nha khoa Mỹ, nên đánh răng sau ăn nhưng chờ ít nhất 30 - 60 phút, vì axit từ thức ăn có thể làm mềm men răng, đánh ngay sẽ dễ gây mòn răng.
Bệnh tiểu đường là tình trạng rối loạn chuyển hóa, đặc trưng bởi lượng đường trong máu tăng cao mạn tính. Tăng đường huyết buổi sáng xảy ra vào khoảng từ 4h đến 8h, thường do nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, làm tăng sản xuất glucose và một số hormone như cortisol, gây kháng insulin, dẫn đến lượng đường trong máu cao.
Dưới đây là một số dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường thường xuất hiện vào đầu ngày.
Khô miệng
Theo Times of India, khô miệng vào buổi sáng là một triệu chứng khá phổ biến ở người mắc bệnh tiểu đường. Nguyên nhân do lượng đường trong máu tăng cao khiến cơ thể phải đào thải glucose dư thừa qua nước tiểu. Quá trình này kéo theo việc mất nhiều nước hơn bình thường, dẫn đến cảm giác khát, khô miệng khi thức dậy.
Bệnh tiểu đường còn làm giảm chức năng của tuyến nước bọt. Nếu tình trạng khô miệng kéo dài kèm mệt mỏi, người bệnh nên kiểm tra để hạn chế các biến chứng.
Buồn nôn
Khi lượng đường trong máu tăng cao, cơ thể bị mất nước, rối loạn cân bằng điện giải, gây cảm giác buồn nôn hoặc khó chịu ở dạ dày khi vừa thức dậy. Bệnh có thể làm tổn thương các dây thần kinh điều khiển dạ dày, khiến thức ăn tiêu hóa chậm hơn, dễ gây đầy bụng, khó tiêu.
Tầm nhìn mờ
Khi lượng đường trong máu tăng cao, dịch trong cơ thể bị thay đổi, khiến thủy tinh thể ở mắt sưng lên và thay đổi khả năng hội tụ ánh sáng. Điều này có thể làm thị lực bị mờ tạm thời, đặc biệt vào buổi sáng. Nếu đường huyết cao kéo dài, các mạch máu nhỏ trong võng mạc có thể bị tổn thương, làm tăng nguy cơ mắc bệnh võng mạc tiểu đường.
Tê chân
Tê chân vào buổi sáng có thể là dấu hiệu cảnh báo tiểu đường vì lượng đường trong máu cao kéo dài làm tổn thương các dây thần kinh ngoại biên, đặc biệt ở bàn chân. Triệu chứng thường dễ nhận thấy hơn sau khi thức dậy vì chân ít vận động trong nhiều giờ liên tục suốt đêm. Bạn nên đi kiểm tra sức khỏe nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên kèm theo dấu hiệu khát nước, nhìn mờ, tiểu nhiều.
Nổi mẩn ngứa trên da
Lượng đường trong máu tăng cao kéo dài khiến cơ thể mất nước, da khô, dễ kích ứng, ngứa. Bên cạnh đó, bệnh có thể làm tổn thương mạch máu nhỏ, giảm lưu thông máu đến da, ảnh hưởng đến khả năng nuôi dưỡng và phục hồi của da. Đường huyết cao cũng tạo điều kiện cho nấm men và vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da gây ngứa, theo Cleveland Clinic.
Khát nước quá mức
Người mắc bệnh tiểu đường thường thức dậy với cảm giác khát nước dữ dội vì cơ thể đang cố gắng kiểm soát lượng đường trong máu cao. Thận phải làm việc vất vả hơn để lọc, hấp thụ lượng glucose dư thừa và quá trình này cần nhiều chất lỏng.
