Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 25/5, Hà Nội cùng nhiều tỉnh thành miền Bắc tiếp tục hứng chịu đợt nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất tại Hà Nội phổ biến từ 37-39 độ C, một số khu vực vượt ngưỡng 39 độ C; nhiều địa phương ở Đông Bắc Bộ cũng ghi nhận mức nhiệt tương tự.
Không riêng miền Bắc, từ đêm 24 đến ngày 26/5, nắng nóng diện rộng tiếp tục bao trùm Bắc Bộ và Trung Bộ. Về chiều tối và đêm, Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có thể xuất hiện mưa rào, dông rải rác; riêng khu vực miền Đông Nam Bộ có nơi mưa dông cục bộ. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh trong các cơn dông.
Dự báo viên Nguyễn Thị Huế, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết nắng nóng tại miền Bắc còn duy trì đến khoảng ngày 27-28/5.
Trong hai ngày 25-26/5, khu vực miền Bắc tiếp tục xuất hiện nắng nóng diện rộng với nhiệt độ phổ biến 36-38 độ C, có nơi trên 39 độ C.
Riêng Hà Nội, do tác động của hiệu ứng đô thị, nhiệt độ cao nhất dao động 37-39 độ C, một số nơi có thể vượt ngưỡng 39 độ C.
Theo bà Huế, từ ngày 28/5, nắng nóng diện rộng ở miền Bắc có khả năng chấm dứt khi các hình thái thời tiết thay đổi, tạo điều kiện cho mưa dông xuất hiện.
Trong khi đó, miền Trung tiếp tục là khu vực nóng nhất cả nước.
Trước tình trạng nắng nóng kéo dài và nhiệt độ liên tục ở mức cao, các bác sĩ cảnh báo nguy cơ say nắng, sốc nhiệt đang gia tăng nhanh, đặc biệt ở người lao động ngoài trời, trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Theo ThS.BSNT Nguyễn Minh Hiếu, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, say nóng và say nắng là tình trạng rối loạn điều hòa thân nhiệt khi cơ thể tiếp xúc quá lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc vận động cường độ lớn trong điều kiện oi bức, độ ẩm cao.
Say nóng thường xảy ra khi cơ thể không thể thải nhiệt hiệu quả do làm việc trong môi trường kín gió, nóng bức, mặc quần áo bí hoặc không được bổ sung đủ nước. Nhóm nguy cơ cao gồm công nhân xây dựng, lao động ngoài trời, vận động viên và những người phải hoạt động thể lực liên tục dưới nắng nóng.
Trong khi đó, say nắng xảy ra khi ánh nắng chiếu trực tiếp vào vùng đầu, cổ, gáy trong thời gian dài, ảnh hưởng đến trung tâm điều hòa thân nhiệt của não. Tình trạng này thường xuất hiện nhanh, nhất là vào khung giờ giữa trưa.
Ở giai đoạn nhẹ, người bệnh có thể mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, tim đập nhanh, chuột rút. Khi diễn tiến nặng sẽ xuất hiện đau đầu dữ dội, buồn nôn, khó thở, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, thậm chí trụy tim mạch.
Theo các bác sĩ, trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất trong các đợt nắng nóng cực đoan. Người lớn khi bị sốc nhiệt thường có biểu hiện sốt trên 40 độ C, da khô nóng, tim đập nhanh, hoa mắt, chóng mặt, thở gấp. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể suy gan, suy thận, tổn thương não nguy hiểm.
“Ngay khi thấy cơ thể mệt lả, khát nhiều, buồn nôn trong môi trường nóng bức, cần lập tức dừng hoạt động, di chuyển vào nơi mát và bù nước sớm để tránh diễn tiến nặng”, bác sĩ Hiếu khuyến cáo.
Khi phát hiện người bị say nắng hoặc say nóng, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nắng nóng, tới nơi thông thoáng hoặc có điều hòa. Người bệnh nên được cởi bớt quần áo, lau mát bằng khăn ẩm ở cổ, nách, bẹn kết hợp quạt để tăng thải nhiệt.
Nếu còn tỉnh táo, có thể cho uống oresol pha đúng hướng dẫn, nước mát hoặc nước hoa quả để bù nước và điện giải. Trường hợp bất tỉnh cần đặt nằm nghiêng an toàn và gọi cấp cứu ngay.
Các bác sĩ lưu ý không tự ý dùng thuốc hạ sốt, không cho uống nước đá lạnh hoặc tự pha nước muối đậm đặc vì có thể khiến tình trạng nặng hơn.
Theo chuyên gia để phòng tránh sốc nhiệt trong những ngày nắng đỉnh điểm, người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 11h đến 15h, bổ sung đủ nước trước, trong và sau khi vận động.
Người lao động ngoài trời nên uống khoảng 600-800ml nước trước khi làm việc và bổ sung khoảng 200ml mỗi 20 phút, kể cả khi chưa cảm thấy khát.
Ngoài ra, nên mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, thấm hút mồ hôi; đội mũ rộng vành, sử dụng kem chống nắng khi ra ngoài, đồng thời hạn chế rượu bia để tránh mất nước trong thời tiết nắng nóng cực đoan.
Tại nhiều quốc gia châu Á, châu Âu và Nam Mỹ, bồn cầu có vòi xịt vệ sinh (bidet) là lựa chọn phổ biến thay cho giấy vệ sinh. Theo bác sĩ Trisha Pasricha, chuyên khoa tiêu hóa, Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ), nhiều người lo ngại về thiết bị này do chưa hiểu rõ nguyên lý.
Đa số vòi xịt không lấy nước trong lòng bồn cầu mà sử dụng hệ thống cấp nước sinh hoạt. Vòi phun được đặt dưới bệ ngồi, hướng dòng nước lên trên, tách biệt hoàn toàn với mặt nước bên dưới nên chất thải không thể bắn ngược lên cơ thể.
Bác sĩ Pasricha dẫn một nghiên cứu cho thấy người dùng vòi xịt có lượng vi khuẩn trên tay thấp hơn 10 lần so với người dùng giấy vệ sinh do giảm tiếp xúc trực tiếp. Việc dùng nước giúp làm sạch triệt để hơn, do đó giới y khoa khuyến khích sử dụng.
Tuy nhiên, người dùng không nên lạm dụng. Một nghiên cứu công bố năm 2010 trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ cho thấy người dùng vòi xịt vệ sinh thường xuyên có tỷ lệ vi khuẩn có lợi Lactobacillus thấp hơn nhóm không sử dụng (57% so với 91%).
Các chuyên gia cảnh báo việc xịt với áp lực quá mạnh hoặc kéo dài có thể gây kích ứng niêm mạc hậu môn.
Các nhà nghiên cứu khuyến nghị người dùng bắt đầu với áp lực nước thấp, ưu tiên nước ấm và chỉ xịt khoảng 10-20 giây. Bác sĩ Neal H. Patel ở California, Mỹ khuyên nên lau đầu vòi phun bằng khăn khử trùng mỗi 1-2 tuần. Sau khi rửa, người dùng có thể sử dụng lượng nhỏ giấy vệ sinh để thấm khô hoặc bật chức năng sấy khí nóng.
Về mặt môi trường, mỗi lần sử dụng vòi xịt tiêu tốn khoảng 0,5 lít nước. Trong khi đó, việc sản xuất một cuộn giấy vệ sinh tiêu tốn 2,7 kg gỗ và 22 lít nước.
Năm 2025, số ca sinh của Trung Quốc giảm còn 7,92 triệu trẻ, mức thấp nhất lịch sử (kể từ khi được thống kê). Tổng tỷ suất sinh ở mức 1,09, bằng một nửa mức sinh thay thế 2,1, bất chấp chính sách một con đã được bỏ từ năm 2016 và có nhiều chính sách khuyến sinh. Trong bối cảnh đó, cấu trúc gia đình phân hóa thành hai thái cực: kiên quyết không đẻ hoặc sinh nhiều con.
Lu Lu, 36 tuổi, ở Bắc Kinh nhận thấy sự thay đổi này khi con gái vào tiểu học. Trong lớp có 46 học sinh, 33 em đến từ gia đình có hai con, hai gia đình khác chuẩn bị sinh con thứ ba. Việc chỉ có một con khiến Lu Lu trở thành thiểu số trong nhóm phụ huynh.
Dữ liệu chính thức cho thấy tỷ lệ sinh con thứ hai đã tăng từ 45% lên 51% vào năm 2017. Đến năm 2022, tỷ lệ trẻ là con thứ hai trở lên đạt 53,9%, vượt qua số lượng con đầu lòng. Cùng lúc, tỷ lệ hộ gia đình một thế hệ (sống một mình hoặc vợ chồng không con) tăng từ 34% (năm 2010) lên gần 50% (năm 2020).
Tại Thượng Hải, Li Lixia, 33 tuổi, kể cô từng mặc định thế hệ mình sẽ duy trì mô hình gia đình một con. Suy nghĩ này thay đổi khi cô dự một đám cưới hồi tháng 5. Trong 5 cặp vợ chồng là con một sinh sau năm 1995, hai cặp đã có con thứ hai hoặc thứ ba, hai cặp quyết định không có con (DINK). Chỉ một cặp muốn có một con nhưng chưa sinh.
Phần lớn những người kiên định đẻ một con thuộc tầng lớp trung lưu thành thị, ưu tiên "nuôi tốt" thay vì số lượng. "Từ nhỏ tôi đã là duy nhất của bố mẹ. Họ dành điều tốt nhất cho tôi và tôi cũng muốn dành tất cả cho con mình", Li Lixia nói.
Nhóm từ chối sinh con phần lớn là người rời quê lên phố lập nghiệp. Chen Fang, 39 tuổi, làm việc tại một doanh nghiệp nhà nước ở Nam Kinh, cho biết cô từ bỏ ý định sinh con thứ hai do áp lực thời gian. "Sau 35 tuổi, tôi nhận thấy sức lực giảm đi. Đi làm về còn phải kèm con học, tôi sẽ không gánh nổi nếu sinh thêm", cô nói.
Lu Lu cũng kể cô từng nghĩ đến chuyện sinh nhiều con, nhưng chi phí sinh hoạt cao và việc không có ông bà nội ngoại hỗ trợ khiến cô dừng lại ở một con.
Ở thái cực ngược lại, những người vốn là con một nhưng quyết định đẻ nhiều con lại gặp lúng túng. Wang Jianan, 33 tuổi, cho biết cô sinh bé thứ hai với niềm tin tài chính ổn định sẽ giải quyết được mọi việc. Tuy nhiên, do lớn lên không có anh chị em, cô thiếu kinh nghiệm khi phải học cách cân bằng cảm xúc và hóa giải mâu thuẫn giữa hai con.
Tương tự, sau khi có con trai thứ hai, vợ chồng anh Liu Feng kể họ liên tục cãi nhau về việc phân bổ tài chính: nên cho con gái lớn dự trại hè hay ưu tiên mua nhà ở khu có trường học tốt cho con trai nhỏ. "Trước đây có một con, vợ chồng hiếm khi cãi nhau. Giờ số lần tranh cãi nhiều hơn cả 10 năm trước cộng lại", anh nói.
Phó giáo sư Shen Yifei, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Gia đình tại Đại học Phục Đán, cho biết áp lực "nuôi dạy con chuyên sâu" đang vắt kiệt sức lực của các bậc cha mẹ, khiến người trẻ e ngại sinh đẻ. Bà Shen cho biết chính sách khuyến sinh cần các giải pháp thực tế, như giảm chi phí giáo dục mầm non và hỗ trợ đời sống cho nhóm người cao tuổi từ quê lên phố trông cháu, nhằm trực tiếp giảm tải cho người trẻ.
Nhắc đến canxi, nhiều người thường nghĩ ngay đến sữa và các sản phẩm từ sữa. Tuy nhiên, ít ai biết rằng một số loại trái cây quen thuộc như đu đủ, cam, ổi...cũng chứa một lượng canxi nhất định, đồng thời cung cấp vitamin và khoáng chất cần thiết, góp phần hỗ trợ quá trình phát triển xương, răng của trẻ.
Canxi là khoáng chất quan trọng giúp hình thành và duy trì hệ xương, răng chắc khỏe. Ngoài ra, dưỡng chất này còn tham gia vào hoạt động của cơ bắp, hệ thần kinh và tim mạch. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), sữa vẫn là nguồn cung cấp canxi dồi dào cho trẻ, nhưng việc bổ sung đa dạng thực phẩm trong chế độ ăn hằng ngày cũng giúp trẻ nhận được nhiều dưỡng chất có lợi khác.
Đu đủ là loại quả quen thuộc, mềm, dễ tiêu hóa và phù hợp với nhiều lứa tuổi. Trong 100 g đu đủ có khoảng 20 mg canxi, góp phần bổ sung thêm khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Không chỉ có canxi, đu đủ còn chứa nhiều vitamin C, vitamin A, folate và chất xơ. Vitamin C giúp cơ thể sản xuất collagen - thành phần quan trọng trong cấu trúc xương, sụn và mô liên kết. Trong khi đó, vitamin A hỗ trợ thị lực, miễn dịch và quá trình tăng trưởng của trẻ.
Cha mẹ có thể cho trẻ ăn đu đủ chín trực tiếp hoặc kết hợp cùng sữa chua để tăng thêm giá trị dinh dưỡng.
Cam không phải loại quả chứa nhiều canxi nhất, nhưng vẫn là lựa chọn tốt nhờ cung cấp khoảng 40-45 mg canxi trong 100 g quả tươi.
Điểm nổi bật của cam là hàm lượng vitamin C cao, giúp hỗ trợ quá trình hình thành collagen - yếu tố quan trọng giúp xương, sụn và mô liên kết phát triển khỏe mạnh. Ngoài ra, vitamin C còn góp phần nâng cao sức đề kháng cho trẻ.
Cam nên được ưu tiên dùng dưới dạng quả tươi để giữ lại chất xơ. Nếu cho trẻ uống nước cam, cha mẹ nên hạn chế thêm đường.
Ổi là một trong những loại trái cây quen thuộc có giá trị dinh dưỡng cao. Mỗi 100 g ổi cung cấp khoảng 18 mg canxi, cùng lượng vitamin C dồi dào.
Nhờ chứa nhiều vitamin C, ổi giúp cơ thể tăng cường sản xuất collagen, hỗ trợ cấu trúc xương và các mô liên kết. Bên cạnh đó, loại quả này còn giàu chất xơ, kali và các chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.
Với trẻ nhỏ, cha mẹ nên chọn ổi chín mềm, cắt miếng nhỏ hoặc bỏ hạt để tránh nguy cơ hóc.
Trái cây không chỉ là món ăn vặt thơm ngon, dễ được trẻ yêu thích mà còn là "kho dinh dưỡng" tự nhiên với nhiều vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất có lợi cho cơ thể. Duy trì thói quen ăn trái cây thường xuyên có thể giúp trẻ phát triển khỏe mạnh, tăng sức đề kháng và hỗ trợ phòng ngừa nhiều vấn đề sức khỏe.
Theo khuyến nghị dinh dưỡng, trẻ 2-3 tuổi nên ăn khoảng một cốc trái cây mỗi ngày; trẻ từ 4 tuổi trở lên cần khoảng 1,5-2 cốc tùy theo độ tuổi và giới tính. Một cốc thường tương đương với lượng trái cây đã cắt nhỏ.
Dù trái cây có nhiều lợi ích, không phải trẻ nào cũng thích ăn. Cha mẹ có thể tạo thói quen bằng một số cách đơn giản:
- Cắt trái cây thành miếng nhỏ, hình dạng bắt mắt để trẻ dễ ăn.
- Cho trẻ tự lựa chọn loại quả yêu thích.
- Kết hợp nhiều loại trái cây trong một bữa ăn.
- Làm sinh tố, sữa chua trái cây hoặc món tráng miệng từ trái cây.
Một chế độ ăn đa dạng với đủ rau củ và trái cây sẽ giúp trẻ nhận được nhiều dưỡng chất quan trọng, tạo nền tảng cho sự phát triển khỏe mạnh cả về thể chất lẫn trí tuệ.
