Từ đầu tháng 4.2026, người dân ở Huế đã phải bắt đầu “cuộc chiến” với đợt nắng nóng gay gắt kéo dài. Trên các tuyến đường thuộc trung tâm thành phố, hơi nóng từ mặt đường nhựa bốc lên hầm hập, tạo nên những lớp không khí khó chịu.
Theo dữ liệu từ Đài Khí tượng thủy văn thành phố Huế, địa phương đang chịu tác động mạnh mẽ của vùng áp thấp nóng phía tây, khiến nền nhiệt liên tục tăng cao, có những ngày nhiều nơi đã vượt ngưỡng đỉnh điểm của cùng kỳ năm ngoái.
Ghi nhận thực tế cho thấy, mức nhiệt tại trạm Nam Đông đã chạm ngưỡng 39,4 độ C, vượt qua kỷ lục 38,8 độ C của năm 2025. Tại trạm Huế, nhiệt độ cao nhất đạt 38,7 độ C, trong khi khu vực miền núi A Lưới cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng với mức 36,5 độ C.
Đáng chú ý, độ ẩm không khí giảm sâu, có nơi chỉ còn 35%, kết hợp với hiệu ứng đô thị và bức xạ từ phương tiện giao thông khiến cảm giác oi bức trở nên ngột ngạt, gây mệt mỏi nhanh chóng cho người đi đường.
Ghi nhận của PV Thanh Niên tại tại khu vực chợ Đông Ba trưa 9.4, tâm điểm giao thương sầm uất bậc nhất của Huế, cái nắng như lửa đốt ảnh hưởng trực tiếp đến việc mưu sinh của những người lao động nghèo.
Tại đây, những người bốc vác, người bán hàng rong hay tài xế xích lô đều trong tình trạng áo quần đẫm mồ hôi. Để chống chọi với nắng nóng, một số người đều trang bị kín mít từ áo khoác, khẩu trang đến kính mát để hạn chế tác động trực tiếp của tia UV đang ở mức nguy hại.
Giữa những sạp hàng san sát, hơi nóng dường như bị kẹt lại, biến nơi đây thành một “lò bát quái” khổng lồ. Ông Ngô Lễ (54 tuổi), một người làm nghề bốc vác lâu năm tại chợ Đông Ba, đưa tay lau vội những giọt mồ hôi đang chảy tràn vào mắt.
Vừa đặt kiện hàng xuống, ông Lễ vớ lấy chai nước lọc đã vơi quá nửa, vừa uống vừa đổ lên đầu để hạ hỏa: “Những ngày này, chai nước như vật bất ly thân với tôi, ngoài để uống, nắng quá thì đổ lên đầu cho tỉnh. Cái áo lúc nào cũng ướt sũng, mặc áo khoác chống nắng thì vướng víu, rất khó bốc vác. Làm xong là da thịt đỏ hết, rát lắm. Nhưng bây giờ không làm thì tiền đâu ra mà sống”, ông Lễ bộc bạch
Ông Trần Thiên Thanh (60 tuổi), người có thâm niên hàng chục năm đạp xích lô tại khu vực Đại nội Huế, mệt mỏi tựa lưng vào thành xe dưới một tán cây xà cừ.
Ông cho biết: “Thời tiết quá khắc nghiệt khiến du khách ngại ra đường, thu nhập giảm hẳn. Do tuổi cao, hít khói bụi và hơi nóng từ mặt đường khiến tôi thường xuyên thấy khó thở, có những lúc thở thôi cũng thấy mệt. Nhà ở xa, trưa nắng tôi không dám đạp xe về mà phải tìm bóng mát ở công viên hoặc gầm cầu để ngả lưng, chờ đến chiều tối mới mong có thêm vài chuyến khách”.
Cũng vì nắng nóng gay gắt, nhịp sống của người dân có sự thay đổi rõ rệt. Các công viên dọc bờ sông Hương và các gầm cầu như cầu Trường Tiền, cầu Phú Xuân trở thành nơi “giải nhiệt” lý tưởng. Từ giữa trưa đến xế chiều, rất đông người lao động tự do tập trung tại đây để tận dụng làn gió mát từ sông thổi vào, bù đắp cho những giờ làm việc kiệt sức dưới nắng.
Ngược lại với sự ảm đạm của các ngành dịch vụ ngoài trời, thị trường nước giải khát lại ghi nhận sự tăng trưởng đột biến. Bà Hồ Thị Ngọc Châu, chủ một đại lý mía lớn tại địa phương, chia sẻ rằng mỗi ngày đại lý của bà cung ứng ra thị trường khoảng 5 tấn mía nguyên liệu, tăng gấp 3 lần so với những ngày thời tiết bình thường.
Các ứng dụng giao đồ uống trực tuyến cũng hoạt động hết công suất khi người dân ưu tiên đặt hàng tại nhà để tránh việc phải ra đường trong giờ cao điểm nắng nóng.
Dự báo từ cơ quan khí tượng, đợt nắng nóng gay gắt này sẽ còn duy trì với cường độ mạnh trong những ngày tới, đỉnh điểm có nơi lên đến 40 độ C.
Cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng hiện được cảnh báo ở cấp 1. Người dân được khuyến cáo cần chủ động các biện pháp bảo vệ sức khỏe, uống đủ nước và đặc biệt lưu tâm đến công tác phòng chống cháy nổ tại các khu dân cư và rừng phòng hộ trước điều kiện thời tiết khô hạn cực đoan này.
Trong báo cáo mới đây của Chính phủ gửi Quốc hội về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025. Kết quả cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, song cũng chỉ ra những yếu tố "đảo chiều" đòi hỏi công tác về bình đẳng giới cần điều chỉnh để phù hợp hơn.
Tổng số người có hành vi bạo lực gia đình năm 2025 là 2.038 người, giảm 231 người so với năm 2024. Tuy nhiên, phân tích về tỷ lệ cho thấy nữ giới gây bạo lực gia đình có chiều hướng tăng (263 người, tăng 5 người). Nam giới gây bạo lực gia đình dù vẫn chiếm phần đa nhưng đã giảm (1.775 người, giảm 236 người).
Luật sư - tiến sĩ Nguyễn Thị Thúy Hường, Phó chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam (VLCAC), Giám đốc Công ty luật THR cho biết: "Pháp luật Việt Nam không phân biệt nam giới hay nữ giới trong việc xác định ai là người thực hiện hành vi bạo lực gia đình hay ai là nạn nhân của bạo lực gia đình. Người gây ra hành vi bạo lực gia đình có thể là nam hay nữ và nạn nhân của bạo lực gia đình có thể là nam, cũng như có thể là nữ".
Khoản 1 điều 2 luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2023) có quy định về khái niệm bạo lực gia đình như sau: Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.
"Trong quá trình hành nghề luật sư và tham gia tư vấn nhiều vụ liên quan đến hôn nhân và gia đình, cũng như trong nhiều buổi nói chuyện tư vấn pháp luật cho cộng đồng dưới nhiều hình thức, tôi nhận thấy tình trạng phụ nữ gây bạo lực gia đình với tỷ lệ không nhiều. Tuy nhiên vẫn có những trường hợp phụ nữ có hành vi bạo lực gia đình nhưng họ không biết là họ đang thực hiện hành vi này", luật sư Thuý Hường chia sẻ.
Nam giới được cho là "phái mạnh" vì thế, hành vi bạo lực của họ thường đến từ những hành động trực tiếp gây thương tích như đấm, đá… Tuy nhiên, bạo lực gia đình do nữ giới gây ra thường có thể đến từ nhiều khía cạnh như xúc phạm nhân phẩm, lăng mạ, chì chiết hay thậm chí là kiểm soát tài sản nhằm khiến chồng bị lệ thuộc về mặt vật chất...
Một số hành vi bạo lực gia đình (quy định trong luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022) mà phụ nữ dễ thực hiện là:
Luật sư Thúy Hường phân tích, thói quen của phụ nữ thường mặc định mình là tay hòm chìa khóa. Do vậy, họ nắm giữ và kiểm soát toàn bộ tài sản, thu nhập của gia đình, nhất là thu nhập của chồng, dẫn đến người chồng bị lệ thuộc về mặt tài chính.
Có người vợ còn tự hào khoe với mọi người rằng toàn bộ tài chính của gia đình chị ấy nắm hết, người chồng không được giữ gì cả, cần gì thì chị ấy đưa cho. Nhưng chị ấy thường xuyên không chấp nhận những lời đề nghị chi tiền của chồng, dù những khoản chi rất hợp lý như: xăng xe, biếu quà cho cha mẹ, người thân trong những dịp quan trọng. Điều này khiến cho người chồng cảm thấy như bị giam cầm trong cuộc hôn nhân của mình.
Trường hợp khác, có một chị thường đem tất tần tật chuyện bực bội, tức giận với chồng và gia đình chồng đem bêu riếu lên trên mạng. Điều này dẫn đến sự tổn thương của người chồng và những vết rạn nứt trong gia đình chồng.
Không chỉ có hành vi bạo lực với chồng, nhiều chị em còn tác động đến con cái trong quá trình dạy dỗ con. Ví dụ, nhiều phụ nữ la hét, quát tháo, có hành vi sử dụng vũ lực đánh con của mình.
Luật sư Thúy Hường cho biết từng chứng kiến cảnh một người phụ nữ trẻ quát nạt, tát vào mặt đứa con nhỏ khoảng 5 tuổi của chị ấy, tại một siêu thị. Lúc đó, nữ luật sư cũng lên tiếng về việc chị ấy không được thực hiện hành vi đánh con như vậy. Sau khi được góp ý, người mẹ kéo con đi và tiếp tục la hét, chửi mắng con.
"Người lớn thường nhân danh tình thương để quát mắng, thậm chí là đánh đập trẻ. Những hành vi tưởng chừng như bình thường theo góc nhìn của người thực hiện là những hành vi bạo lực gia đình theo quy định của luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022", nữ luật sư chia sẻ.
Bến cảng cao cấp Ao Tiên vừa triển khai chính sách miễn phí cho dân đảo, áp dụng từ ngày 1.5.2026 đến 30.5.2027, nhằm giảm gánh nặng chi phí đi lại cho người dân tại các đảo thuộc đặc khu Vân Đồn và Cô Tô.
Theo thông báo, chính sách cảng Ao Tiên miễn phí cho dân đảo sẽ áp dụng miễn 100% vé hành khách qua cảng đối với cán bộ, chiến sĩ, công chức, viên chức đang công tác tại các đảo Minh Châu, Quan Lạn, Thắng Lợi, Ngọc Vừng, Bản Sen. Đây là lực lượng thường xuyên di chuyển giữa đất liền và đảo để phục vụ nhiệm vụ, nên việc miễn phí được đánh giá là thiết thực.
Bên cạnh đó, chính sách cảng Ao Tiên miễn phí cho dân đảo cũng quy định giảm 50% giá vé đối với người dân có hộ khẩu thường trú tại các đảo nêu trên. Đặc biệt, một số nhóm đối tượng yếu thế như người cao tuổi từ 70 tuổi trở lên và trẻ em từ 3 - 5 tuổi sẽ được miễn hoàn toàn phí qua cảng.
Động thái này được triển khai sau phản ánh của Báo Thanh Niên qua bài viết "Ngăn sông cấm chợ phiên bảo cảng Ao Tiên". Sau đó, Thường trực Đảng ủy và UBND đặc khu Vân Đồn đã họp bàn và giải quyết các phản ánh của người dân liên quan đến chi phí dịch vụ tại cảng. Việc cảng Ao Tiên miễn phí cho dân đảo được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ áp lực "phí chồng phí" trong thời gian qua.
Trước đó, nhiều ý kiến cho rằng chi phí qua cảng Ao Tiên ở mức cao, cộng với giá nhiên liệu tăng đã khiến chi phí đi lại và vận chuyển hàng hóa ra đảo bị đội lên đáng kể. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, đặc biệt là người dân ở các đảo tiền tiêu.
Việc triển khai chính sách cảng Ao Tiên miễn phí cho dân đảo không chỉ giúp giảm chi phí đi lại mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, sinh hoạt và tiếp cận dịch vụ thiết yếu của người dân.
Đại diện cảng Ao Tiên cho biết, người thuộc diện miễn, giảm cần xuất trình căn cước công dân, thông tin trên ứng dụng VNeID hoặc giấy tờ chứng minh công tác để được hưởng chính sách.
Theo clip dù khu vực nuôi đã chuẩn bị những hộp gỗ làm nơi trú ẩn an toàn, cầy vằn mẹ vẫn chủ động tìm một góc khuất bên ngoài khu chuồng bán hoang dã. Đây chính là cách mà loài cầy vằn hoang dã vẫn làm trong tự nhiên. Hành vi này xuất hiện ngay trong môi trường bảo tồn cho thấy cầy vằn vẫn giữ được những bản năng hoang dã vốn có.
Đại diện Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam (Save Vietnam's Wildlife) cho biết cầy vằn mẹ sinh được 2 con cầy vằn con. Đơn vị đang theo dõi cầy vằn qua hệ thống camera và giữ không gian yên tĩnh để đảm bảo cả mẹ và bé có thể phát triển ổn định.
Hành vi tự làm ổ trong khu vực bảo tồn khiến nhiều người bất ngờ. Trong môi trường bán hoang dã, nhiều loài động vật thường có xu hướng tận dụng những nơi trú ẩn được con người chuẩn bị sẵn. Việc tự làm ổ để sinh con là tập tính quen thuộc của cầy vằn ngoài tự nhiên, tự tìm vị trí an toàn và làm tổ theo bản năng thay vì phụ thuộc vào "nhà có sẵn".
"Những thay đổi này được đánh giá là tín hiệu tích cực trong công tác bảo tồn cầy vằn, góp phần giúp loài từng bước thích nghi và tiến gần hơn với việc trở lại môi trường sống tự nhiên. Diễn biến trong mùa sinh sản của cầy vằn tiếp tục được chúng tôi theo dõi, ghi nhận", đại diện Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam cho hay.
Cầy vằn là một trong những loài cầy hiếm nhất trên thế giới ở Việt Nam. Chúng có đặc điểm nhận dạng là 4 sọc đen trên lưng, thức ăn yêu thích là giun đất, trái cây và côn trùng. Mùa sinh sản của cầy vằn thường bắt đầu từ tháng 1 và kết thúc vào tháng 5. Cầy vằn bắc được xếp vào nhóm nguy cấp của Sách Đỏ của IUCN và hiện là một trong những loài thú ăn thịt nhỏ bị đe dọa nghiêm trọng nhất thế giới.
Hiện Save Vietnam's Wildlife đang chăm sóc 27 con cầy vằn trong đó có tới 20 thành viên mới chào đời trong 2 năm vừa qua. Mỗi con sơ sinh được sinh ra là một bước tiến quan trọng, thắp lên hy vọng phục hồi quần thể cầy vằn trong tương lai.
