Theo giới chức Ukraine, Nga đã tiến hành một trong những đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo lớn nhất trong hơn 4 năm xung đột với Ukraine vào đêm 18/7, rạng sáng 19/7.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phát động “một cuộc tấn công hiệp đồng quy mô lớn nhằm vào Ukraine bằng máy bay không người lái (UAV) tấn công cùng nhiều loại tên lửa phóng từ trên không và mặt đất”, trong đó mục tiêu chính là thủ đô Kiev.
Các phóng viên tại Kiev cho biết họ nghe thấy nhiều tiếng nổ suốt đêm. Đến sáng nay, khắp thành phố vẫn nồng nặc mùi khói và cảnh báo không kích vẫn được duy trì.
“Tổng cộng, đối phương đã phóng hơn 40 tên lửa các loại – phần lớn nhằm vào thủ đô – cùng 120 UAV tấn công”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận.
Quyền Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha cũng cho biết Nga đã phóng “khoảng 40” tên lửa bay theo quỹ đạo đạn đạo, đồng thời mô tả đây là “số lượng tên lửa đạn đạo lớn nhất kể từ khi cuộc chiến bắt đầu”.
Tổng thống Zelensky mô tả đây là một trong những “cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo lớn nhất của Nga nhằm vào Kiev”.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã triển khai 125 máy bay không người lái, 25 tên lửa đạn đạo, 10 tên lửa siêu vượt âm Zircon và 6 tên lửa các loại khác, trong đó phần lớn được phóng nhằm vào thủ đô Kiev.
Theo Không quân Ukraine, lực lượng phòng không Ukraine đã “bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 126 mục tiêu, bao gồm 18 tên lửa và 108 máy bay không người lái”.
Các hình ảnh từ Kiev cho thấy hố lớn bị khoét sâu xuống mặt đất cùng mặt tiền nhiều tòa nhà bị cháy đen sau các đợt tấn công.
Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine cho biết các cuộc không kích đã xảy ra tại 5 quận của thủ đô Kiev. Ít nhất một người thiệt mạng và 16 người khác bị thương.
“Tăng cường năng lực phòng thủ trước tên lửa đạn đạo hiện là ưu tiên hàng đầu và thường trực của chúng tôi”, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh.
Theo Tổng thống Zelensky, “các tên lửa đánh chặn là nhu cầu cấp thiết mỗi ngày, và tôi biết ơn tất cả những quốc gia nghiêm túc thực hiện các cam kết cũng như bảo đảm việc chuyển giao các năng lực đánh chặn tên lửa đạn đạo”.
Bộ Quốc phòng Nga lên tiếng
Bộ Quốc phòng Nga đã công bố chi tiết các mục tiêu trong đợt không kích quy mô lớn diễn ra vào đêm 18/7, rạng sáng 19/7.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng Nga đã tấn công các cơ sở thuộc tổ hợp công nghiệp quốc phòng, trung tâm hậu cần và hạ tầng nhiên liệu phục vụ quân đội Ukraine.
Nga khẳng định chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng lưỡng dụng nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Ukraine.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, quân đội Nga đã sử dụng vũ khí chính xác cao phóng từ trên không và mặt đất, cùng máy bay không người lái tấn công nhằm vào các mục tiêu ở thủ đô Kiev.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết một trong những mục tiêu bị tấn công là nhà máy Radionics, cơ sở chuyên sản xuất hệ thống dẫn đường cho tên lửa hành trình FP-5 Flamingo, tên lửa chiến thuật FP-7 và FP-9, tên lửa dẫn đường Neptune-MD, cũng như một phiên bản tương tự hệ thống phòng không S-300. Cơ sở này cũng đảm nhiệm việc sửa chữa và nâng cấp thiết bị điện tử hàng không cùng hệ thống radar cho tiêm kích MiG-29.
Ngoài ra, các cuộc không kích còn nhằm vào Spetsoboronmash/Artyom, đơn vị sản xuất linh kiện dẫn đường tên lửa; Meridian, doanh nghiệp chế tạo khung thân và linh kiện hệ thống dẫn đường cho tên lửa Neptune-MD; và Oakline, công ty sản xuất linh kiện cho UAV tấn công tầm xa, các bộ phận sợi carbon, pin dành cho UAV góc nhìn thứ nhất (FPV), đồng thời là nơi lưu trữ máy bay không người lái.
Bộ Quốc phòng Nga cũng cho biết Kiev Innovation Terminal do hãng chuyển phát Nova Poshta vận hành đã bị tấn công. Moskva mô tả đây là trung tâm phân loại được sử dụng để tiếp nhận và lưu trữ các hàng hóa lưỡng dụng, bao gồm linh kiện UAV, hệ thống robot và thiết bị tác chiến điện tử.
Tại Kiev, quân đội Nga tuyên bố đã tập kích trung tâm hậu cần Tarasovka do công ty Antel Properties quản lý. Theo Moscow, cơ sở này tiếp nhận, lưu trữ, lắp ráp và phân phối các linh kiện phục vụ sản xuất UAV tấn công tầm xa.
Bộ Quốc phòng Nga cũng cho biết lực lượng Nga đã đánh trúng các bồn chứa nhiên liệu và cơ sở hạ tầng khác tại cảng Yuzhny ở tỉnh Odessa. Theo tuyên bố, đây là nơi tiếp nhận, lưu trữ hàng hóa quân sự cùng nhiên liệu và chất bôi trơn phục vụ quân đội Ukraine.
Đợt tấn công mới nhất của Nga diễn ra trong bối cảnh Ukraine gia tăng các cuộc tập kích bằng UAV tầm xa vào sâu trong lãnh thổ Nga, khi Kiev được cho là đang đối mặt với nhiều khó khăn trên chiến trường. Moscow cáo buộc các cuộc tấn công của Ukraine thường nhắm vào các khu dân cư và cơ sở hạ tầng dân sự của Nga.
Tại Seaview, bang Washington, trường mầm non Wave of the Future (Ngọn sóng Tương lai) từng mất nhiều tháng xin cấp phép để có thể phục vụ thực phẩm tươi, đơn giản cho trẻ thay vì đồ ăn chế biến sẵn.
Quy trình bắt đầu bằng checklist kiểm tra dài 70 trang, với vướng mắc lớn nhất nằm ở khu bếp vì yêu cầu không thống nhất giữa các cơ quan quản lý.
Thandi Rosenbaum, chủ cơ sở, cho biết trường ban đầu có một bồn rửa ba ngăn đã được chính quyền hạt chấp thuận, nhưng không được cơ quan quản lý trẻ em của bang đồng ý. Cuối cùng, để đáp ứng các yêu cầu chồng chéo, trường mầm non này đã phải lắp tổng cộng 10 bồn rửa.
Trường mầm non này không phải ví dụ duy nhất. Theo CNN, tại nhiều nhà trẻ trên khắp nước Mỹ, nhân viên có thể mở một túi bim bim cho trẻ, nhưng việc bóc chuối hoặc cam lại có thể bị xem là "chuẩn bị thực phẩm", phải đáp ứng thêm hàng loạt quy định. Theo quy định ở Washington và các bang khác, việc phục vụ hoa quả tươi đòi hỏi chủ nhà trẻ phải lắp đặt thêm bồn rửa.
Chủ một tòa nhà cho trường mầm non thuê ở Washington hồi năm 2024 cho biết các cơ sở giữ trẻ không được phép rửa tay, chuẩn bị thức ăn chung một bồn rửa. Tuy nhiên, một hướng dẫn sai trong quá trình xin cấp phép đã khiến dự án chậm hai tháng, tốn thêm 10.000 USD.
"Đôi khi họ cung cấp thông tin không chính xác, rồi chúng tôi làm theo, rồi thanh tra viên lại nói với chúng tôi điều khác. Chúng tôi chỉ còn cách chấp nhận. Rất nhiều phụ huynh tìm nơi trông con, nhưng chúng tôi không thể nhận trẻ do quy định rườm rà", người này cho biết.
Tại Texas, các quy định địa phương yêu cầu các nhà trẻ không có bếp công nghiệp chỉ được phục vụ thức ăn đóng gói sẵn, không cần thái lát. Hàng loạt giám đốc cơ sở trông giữ trẻ đã phải thay thực phẩm tươi bằng các lựa chọn đóng gói sẵn, kém lành mạnh hơn.
"Điều chúng tôi thực sự đang trải qua là một hệ thống quá nặng quy định. Nếu cứ mất thời gian nghĩ xem bóc một quả chuối thế nào, rồi xoay xở với đủ yêu cầu khác, giáo viên sẽ không còn thời gian tương tác với trẻ, làm những công việc quan trọng", Colleen Condon, chủ một cơ sở giữ trẻ tại Washington, nói.
Giới quan sát cũng đánh giá tình trạng này gây thêm áp lực, đặc biệt là lên các cơ sở nhỏ, hoạt động tại nhà, hoặc ở vùng nông thôn.
"Ai cũng đồng ý rằng sức khỏe và sự an toàn của trẻ là điều quan trọng nhất. Nhưng khi đưa ra những quy định chỉ tạo thêm hết rào cản này đến rào cản khác, các vị còn đang làm tổn hại một ngành vốn vận hành với biên lợi nhuận rất mỏng và đã rất dễ chật vật", Dana Christiansen, chủ hai cơ sở giữ trẻ lớn tại Washington bày tỏ.
Hạ viện Mỹ hồi đầu tháng thông qua một dự luật lưỡng đảng, đề xuất xếp các thực phẩm ít nguy cơ gây bệnh qua đường ăn uống, như rau củ, trái cây đã gọt vỏ, vào nhóm ít rủi ro, đồng thời ngăn xử phạt các nhà trẻ cho trẻ ăn những thực phẩm này.
Hạ nghị sĩ Dân chủ Marie Gluesenkamp Perez của bang Washington, người bảo trợ dự luật, cho biết luật sẽ cắt giảm những thủ tục rườm rà, không cần thiết.
"Khi chúng ta có những chính sách dù vô tình hay hữu ý khiến trẻ nhỏ dễ tiếp cận bim bim phô mai hơn trái cây tươi, chúng ta đang đứng trước một cuộc khủng hoảng âm ỉ", bà nói.
Một số nhà vận động trong lĩnh vực chăm sóc trẻ em cho rằng các quy định an toàn thực phẩm thống nhất vẫn cần thiết, vì sức khỏe và sự an toàn của trẻ phải là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận cơ quan quản lý nên rà soát những yêu cầu có thể gỡ bỏ mà không ảnh hưởng đến phúc lợi của trẻ.
"Sức khỏe và sự an toàn của trẻ là yếu tố quan trọng nhất khi vận hành một chương trình chăm sóc trẻ, và những người làm công việc này rất nghiêm túc với trách nhiệm đó", Erica Phillips, giám đốc điều hành Hiệp hội Quốc gia về Chăm sóc Trẻ tại Gia đình, nói. Theo bà, vấn đề là bảo đảm các quy định được thiết kế đúng với thực tế chăm sóc trẻ, thay vì buộc cơ sở phải đáp ứng những yêu cầu không thật sự phù hợp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 4/6 ẩn ý rằng các bước đột phá có thể sắp xuất hiện trong bối cảnh các cuộc đàm phán đang diễn ra với Iran.
Ông cũng vạch lằn ranh đỏ để tái khởi động xung đột là khi có bất cứ binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng do các hoạt động của Iran.
"Vâng, nếu họ sát hại binh sĩ Mỹ, tôi nghĩ tôi sẽ hành động rất nhanh chóng", ông nói về khả năng tái khởi động chiến dịch quân sự.
Những nhận định của Tổng thống được đưa ra ngay sau tuyên bố hôm 3/6 rằng các cuộc đàm phán với Iran đang "diễn ra rất tốt đẹp".
Ông Trump cũng cho biết quân đội Iran đã bị “xóa sổ hoàn toàn”. "Không còn hải quân. Không còn không quân. Chúng tôi đã xóa sổ họ, xóa sổ gần như toàn bộ lực lượng. Chúng tôi đã đánh sập hệ thống phòng không, không quân của họ”, nhà lãnh đạo Mỹ nói.
Liên quan đến số uranium làm giàu mức độ cao của Iran, ông Trump tuyên bố, Washington không cần một thỏa thuận để lấy số vật liệu này từ Iran.
"Chúng tôi có thể lấy nó ngay bây giờ. Tôi nghĩ họ không thể ngăn cản chúng tôi nếu chúng tôi muốn, nhưng chẳng có lý do gì để làm vậy cả. Nó đã bị chôn vùi rồi", ông phát biểu với các phóng viên tại phòng Bầu dục.
Trước đó, ông cho hay, “tính đến thời điểm hiện tại”, Tehran đã đồng ý cho phép Mỹ vào Iran phối hợp cùng các cơ quan chức năng Iran để khai quật uranium làm giàu mức độ cao được chôn giấu sau khi cuộc xung đột kết thúc.
Phần lớn số uranium này được cho là được cất giữ sâu dưới lòng đất đến mức ngay cả những quả bom xuyên boong-ke mạnh nhất của Mỹ cũng có thể không phá hủy được.
Tổng thống Trump nói rằng chỉ có Mỹ và Trung Quốc mới có khả năng thu hồi lượng uranium làm giàu từ các cơ sở hạt nhân chôn sâu dưới lòng đất của Iran, đồng thời nói thêm rằng các cơ sở này đã bị hư hại nặng nề do các cuộc không kích đến mức việc khôi phục bất cứ thứ gì cũng sẽ rất khó khăn. "Chúng tôi đã tấn công các cơ sở hạt nhân của họ và chúng đã bị xóa sổ”, ông phát biểu.
"Nhưng những bên duy nhất có khả năng lấy nó ra là chúng tôi và Trung Quốc. Chúng tôi là những người duy nhất có loại thiết bị đủ mạnh để đi sâu xuống lòng một ngọn núi như thế, nhưng ngọn núi đó đã đè nát nó rồi", ông Trump nói.
Cách xử lý kho uranium làm giàu cao, của Iran, vật liệu có thể dùng để chế tạo bom nguyên tử, hiện là một trong những điểm nghẽn chính trong tiến trình hòa đàm Mỹ - Iran.
Nga từng nhiều lần đề nghị tiếp quản số uranium này từ Iran nhằm mở đường cho các cuộc hòa đàm với Mỹ.
Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm qua cho biết ông hy vọng tất cả các bên có thể thống nhất về một giải pháp cho cuộc xung đột Iran và Moscow sẵn sàng hỗ trợ về vấn đề hạt nhân nếu cần thiết.
"Chúng tôi sẵn sàng cung cấp sự hỗ trợ giống như những gì chúng tôi đã làm năm 2015," ông phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg vào hôm 4/6.
Nga từng là một bên tham gia chủ chốt trong thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015, trong đó nước này đã tiếp nhận và vận chuyển phần lớn lượng uranium làm giàu ra khỏi Iran.
"Chúng tôi đã từng làm điều đó trước đây và chúng tôi sẵn sàng thực hiện lại ngay bây giờ. Chúng tôi có mối quan hệ tốt đẹp và tin cậy lẫn nhau với Iran”, ông Putin nói.
Ông cho biết lượng uranium này nên được đặt dưới sự kiểm soát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và cộng đồng toàn cầu, bao gồm cả Mỹ và Israel, nên là một phần của quy trình nhằm loại bỏ nó.
Nga cho biết hôm 27/5 rằng họ đã cảnh báo Armenia rằng Moscow sẽ đình chỉ hoặc chấm dứt việc cung cấp dầu, khí đốt và kim cương thô giá rẻ nếu Yerevan tiếp tục thúc đẩy nỗ lực gia nhập EU.
Moscow đưa ra cảnh báo trước thềm cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6, trong bối cảnh các cuộc thăm dò cho thấy đảng Civil Contract của Thủ tướng Nikol Pashinyan đang nắm lợi thế so với các đối thủ. Ông Pashinyan đã tăng cường quan hệ với phương Tây trong thời gian qua.
“Đại sứ quán Nga đã chính thức chuyển một bức thư nêu rõ rằng nếu tiến trình gia nhập EU của Armenia tiếp tục, phía Nga sẽ đình chỉ hoặc đơn phương chấm dứt Thỏa thuận Hợp tác về cung cấp khí đốt tự nhiên, sản phẩm dầu mỏ và kim cương thô”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói với hãng tin RIA.
Armenia, quốc gia không giáp biển với khoảng 3 triệu dân, từ lâu có quan hệ chặt chẽ với Nga và là thành viên của Liên minh Kinh tế Á-Âu do Nga dẫn dắt.
Nước này có các căn cứ quân sự của Nga trên lãnh thổ và phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng từ Moscow. Theo Interfax, 82% lượng khí đốt mà Armenia nhập khẩu năm ngoái đến từ Nga.
Moscow cho rằng việc gia nhập EU sẽ không tương thích với tư cách thành viên của Armenia trong Liên minh Kinh tế Á-Âu.
Thỏa thuận hợp tác mà Nga cảnh báo có thể chấm dứt cho phép Armenia mua dầu, khí đốt và kim cương thô mà không phải chịu thuế xuất khẩu, đồng thời được hưởng các điều kiện ưu đãi rất lớn.
Moscow cho biết thư cảnh báo do Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergei Tsivilev gửi tới Bộ Quản lý Lãnh thổ và Cơ sở hạ tầng Armenia. Theo nội dung bức thư được báo Kommersant của Nga đăng tải, ông Tsivilev cho rằng xu hướng ngả về EU của Armenia “không phù hợp với bản chất quan hệ đối tác giữa chính phủ và các thực thể kinh tế của 2 nước”.
Armenia lên tiếng
Phát biểu tại một cuộc vận động tranh cử, ông Pashinyan cho biết Armenia chưa có kế hoạch rời Liên minh Kinh tế Á-Âu và việc là thành viên của khối này không mâu thuẫn với nguyện vọng gia nhập EU.
“Hiện tại, Armenia có thể vừa là thành viên Liên minh Kinh tế Á-Âu vừa tiến hành các cải cách để đạt tiêu chuẩn châu Âu. Chúng tôi đang đi theo con đường đó”, các hãng tin Nga dẫn lời ông.
“Khi đến lúc phải lựa chọn, chúng tôi sẽ lựa chọn. Chúng tôi cần có một phương án thay thế để không ai có thể nói về Armenia rằng, ai cần nước này, và nước này đang đi đâu?”, ông nói.
Quan hệ giữa Moscow và Yerevan bị ảnh hưởng sau khi Azerbaijan giành được quyền kiểm soát khu vực Karabakh vào tháng 9/2023. Khu vực này được cộng đồng quốc tế công nhận là lãnh thổ của Azerbaijan, nhưng khi đó là nơi sinh sống của cộng đồng gốc Armenia. Sau sự việc, cộng đồng người gốc Armenia đã di tản khỏi khu vực nói trên.
Khi đó, Armenia tỏ ra không hài lòng vì cho rằng Nga đã không bảo vệ đồng minh. Kể từ đó, Armenia đã tìm cách tăng cường quan hệ với phương Tây, đồng thời đình chỉ tham gia một liên minh phòng thủ khu vực do Nga dẫn đầu.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã thăm Yerevan hồi đầu tuần và ký thỏa thuận đối tác chiến lược, cho thấy quan hệ song phương đang ấm lên. Armenia năm ngoái cũng đã thông qua luật khởi động tiến trình gia nhập EU.
Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 27/5 rằng ông Pashinyan có "sự ủng hộ hoàn toàn" của mình trong cuộc bầu cử ngày 7/6, gọi ông là “một người bạn tuyệt vời và một nhà lãnh đạo xuất sắc”.
