Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam không thể tiếp tục đi theo lối cũ mà cần thay đổi mô hình tăng trưởng, tháo gỡ các điểm nghẽn về nguyên liệu, lao động, tín dụng và nâng chất lượng sản phẩm.
Không chỉ tăng sản lượng, phải nâng giá trị nông sản
Tại tọa đàm “Làm gì để xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD?” do Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ tổ chức sáng 9/7, ông Đặng Kim Sơn – nguyên Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn – cho rằng, xuất khẩu nông sản có vai trò đặc biệt đối với nền kinh tế Việt Nam.
Từ một quốc gia nhập khẩu lương thực, Việt Nam đã trở thành một trong những cường quốc xuất khẩu nông sản, góp phần cân bằng thương mại, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo sinh kế cho hàng triệu hộ nông dân.
Năm 2025, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 70 tỷ USD, trong đó xuất siêu khoảng 20 tỷ USD. Theo ông Sơn, đây không chỉ là con số về thương mại mà còn là nguồn thu nhập trực tiếp đến với người dân nông thôn, góp phần giảm nghèo và bảo đảm an ninh lương thực.
Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn nếu ngành nông nghiệp chuyển từ tư duy bán nguyên liệu sang bán giá trị. Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, nông sản Việt Nam cần được gia tăng giá trị bằng câu chuyện văn hóa, lịch sử, tiêu chuẩn xanh, chế biến sâu, tận dụng phụ phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Ông Sơn cho rằng điều quan trọng nhất là tháo gỡ các rào cản để hàng triệu hộ nông dân nhỏ lẻ liên kết với nhau, tham gia chuỗi giá trị và tiếp cận trực tiếp thị trường quốc tế. Khi thị trường vận hành hiệu quả, khoa học công nghệ, vốn đầu tư và thương hiệu sẽ phát huy vai trò nâng giá trị nông sản.
Ở góc độ doanh nghiệp xuất khẩu, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho rằng mục tiêu 100 tỷ USD chỉ còn khoảng 500 ngày để thực hiện, cũng là áp lực lớn cho toàn ngành.
Theo ông Nam, cần thành lập một ban chỉ đạo quy mô quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, kết nối các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và địa phương để triển khai một chương trình hành động thống nhất, rà soát toàn bộ dư địa về thị trường, thể chế và thực thi.
Thay đổi tư duy sản xuất để giữ thị trường
Theo đại diện VASEP, ba “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay của ngành nông nghiệp gồm nguồn nguyên liệu, thiếu lao động và nguồn vốn tín dụng. Theo đó, muốn tăng mạnh kim ngạch xuất khẩu, doanh nghiệp phải có đủ nguồn nguyên liệu trong nước cũng như chủ động khai thác nguồn nguyên liệu toàn cầu để phục vụ chế biến.
Ngành thủy sản cũng đang thiếu nhân công nghiêm trọng trong khi nhiều địa phương vẫn đẩy mạnh xuất khẩu lao động, khiến doanh nghiệp khó mở rộng sản xuất để đáp ứng đơn hàng.
Cuối cùng, theo ông Nam, nếu muốn nâng kim ngạch xuất khẩu thêm hàng chục tỷ USD thì quy mô tín dụng cũng phải thay đổi tương ứng, thay vì vẫn áp dụng cách tiếp cận như hiện nay.
Còn theo ông Nguyễn Thanh Bình – Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, mục tiêu tăng thêm gần 30 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu là thách thức rất lớn, đòi hỏi sự điều phối thống nhất từ Trung ương đến địa phương.
Theo ông Bình, điểm yếu lớn nhất hiện nay là sản xuất vẫn mang tính nhỏ lẻ, phụ thuộc tập quán canh tác cũ, khiến đất đai bị suy thoái, tồn dư kim loại nặng và thuốc bảo vệ thực vật, làm giảm khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của các thị trường nhập khẩu.
Ngoài ra, năng lực kiểm nghiệm, kiểm dịch còn hạn chế khiến nhiều lô hàng, đặc biệt là trái cây xuất khẩu sang Trung Quốc, phải chờ thông quan kéo dài. Ông đề xuất đẩy nhanh số hóa hoạt động kiểm dịch, kết nối dữ liệu với cơ quan hải quan Trung Quốc và mở rộng hệ thống kiểm định ngay tại vùng nguyên liệu để rút ngắn thời gian thông quan.
Về lâu dài, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng ngành nông nghiệp cần chuyển mạnh từ tư duy chạy theo sản lượng sang lấy chất lượng và an toàn thực phẩm làm trung tâm.
“Cần tập trung đầu tư vào những ngành hàng có lợi thế và còn nhiều dư địa như gạo, cà phê, trái cây và thủy sản, đồng thời đẩy nhanh việc cấp mã số vùng trồng để mở rộng xuất khẩu sang các thị trường lớn như Trung Quốc”, ông Bình nhấn mạnh.
Theo số liệu của Cục Hải Quan (Bộ Tài chính), ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ đạt khoảng 39 tỷ USD, giảm hơn 4,3 tỷ USD so với cùng kỳ năm ngoái, tương đương gần 10%.
Đà giảm xuất hiện ở nhiều nhóm hàng, nhất là ngành tiêu dùng. Trong đó, dệt may sụt mạnh nhất với hơn 1,2 tỷ USD, về còn hơn 3,9 tỷ USD.
Gỗ và sản phẩm gỗ giảm gần 1 tỷ USD, đạt khoảng 2 tỷ USD. Các sản phẩm nhựa, thủy sản cũng giảm, lần lượt còn 928 triệu USD và 343 triệu USD.
Ở nhóm hàng công nghiệp - công nghệ, xuất khẩu các mặt hàng điện tử, điện thoại sang nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn đạt gần 12,4 tỷ USD, trong khi máy móc, thiết bị linh kiện xấp xỉ 6,2 tỷ USD.
Tuy vậy, dữ liệu cho thấy nhu cầu tại Mỹ phục hồi chậm, đặc biệt với các mặt hàng mang tính chu kỳ và dễ bị cắt giảm chi tiêu như thời trang, đồ nội thất... trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2 đến nay.
Xung đột tại biển Đỏ khiến doanh nghiệp đối diện áp lực kép, chi phí logistics tăng vọt, trong khi sức mua suy yếu. Hàng từ khu vực châu Á sang bờ Đông nước Mỹ buộc phải vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), kéo dài thời gian thêm 10-15 ngày, làm đội chi phí và gia tăng rủi ro trễ mùa vụ.
Với dệt may - ngành có biên lợi nhuận thấp, việc giao hàng chậm có thể khiến mất đơn; còn ngành gỗ chịu áp lực lớn hơn khi chi phí vận tải vốn chiếm tỷ trọng cao trong giá thành.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, cho biết chi phí nguyên liệu đã tăng 8-18%, trong khi cước vận chuyển đội thêm 4.000-5.000 USD mỗi container. Trong bối cảnh sức mua tại Mỹ yếu, doanh nghiệp buộc phải chia nhỏ đơn hàng, hạn chế vận chuyển đường hàng không và tìm cách mở rộng sang thị trường khác để giảm rủi ro.
Cùng xu hướng, ông Nguyễn Đình Tùng, CEO Vina T&T Group, cho biết từ đầu tháng 3, nhiều lô hàng xuất sang Mỹ phải điều chỉnh, thậm chí tạm hoãn khi xung đột Trung Đông bùng phát. Đến nay, chi phí vẫn neo cao khiến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp bị gián đoạn. Để bù đắp, Vina T&T đẩy mạnh đưa hàng sang Australia, Nhật Bản và Trung Quốc.
Việt Nam chiếm hơn 45% thị phần đồ gỗ và khoảng 19% dệt may tại Mỹ, khiến hai ngành này rất nhạy cảm với biến động. Nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài, các doanh nghiệp dự báo áp lực xuất khẩu nhiều khả năng còn tiếp diễn trong quý II khi chi phí logistics vẫn cao và sức mua chưa phục hồi.
Công ty TNHH Mặt Trời Hạ Long (Sun Hạ Long) vừa gửi báo cáo định kỳ về tình hình tài chính năm 2025 lên Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX).
Tính đến thời điểm cuối năm ngoái, vốn chủ sở hữu của Sun Hạ Long tăng vọt lên hơn 27.200 tỉ đồng, gấp gần 3 lần so với gần 9.561 tỉ đồng cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chủ sở hữu tăng mạnh vốn đầu tư, từ hơn 9.466 tỉ đồng lên tới 26.350 tỉ đồng.
Bên cạnh việc tăng mạnh vốn chủ sở hữu, công ty này cũng gia tăng quy mô nợ phải trả, ghi nhận hơn 32.115 tỉ đồng tại ngày 31-12-2025, gấp 3,8 lần cùng kỳ.
Trong đó, nợ vay ngân hàng ghi nhận hơn 7.942 tỉ đồng, gấp 3,3 lần so với cùng thời điểm cuối năm 2024. Trong kỳ, doanh nghiệp này phát sinh nợ vay trái phiếu với mức 1.292 tỉ đồng thông qua chào bán riêng lẻ tại thị trường trong nước.
Nợ phải trả khác của doanh nghiệp tăng mạnh từ hơn 5.977 tỉ đồng lên 22.881 tỉ đồng cuối năm 2025. Trong đó, người mua trả trước ngắn hạn lên tới gần 16.752 tỉ đồng, gấp 7,7 lần so với cuối năm 2024.
Hệ số nợ phải trả so với vốn chủ sở hữu của Sun Hạ Long ở mức 1,18 lần, tăng hơn 34% so với con số 0,88 lần của năm 2024.
Dù nợ phải trả tăng lên, các chỉ số về khả năng thanh toán của doanh nghiệp vẫn duy trì ở ngưỡng an toàn. Hệ số thanh toán ngắn hạn tăng từ 1,97 lần lên gần 2,31 lần. Hệ số thanh toán nhanh cũng cải thiện đáng kể từ 0,83 lần lên gần 1,83 lần.
Hệ số thanh toán lãi vay năm 2025 đạt mức 1,45 lần, cho thấy doanh nghiệp đã đảm bảo được dòng tiền để chi trả lãi vay so với năm trước.
Theo tính toán, tổng tài sản của Sun Hạ Long cuối năm 2025 cán mốc gần 59.316 tỉ đồng, gấp 3,3 lần so với mức 17.971 tỉ đồng cuối năm 2024.
Quy mô tổng tài sản này tương đương với một số doanh nghiệp niêm yết lớn như Becamex (60.941 tỉ đồng), Vincom Retail (61.279 tỉ đồng), Vinamilk (53.312 tỉ đồng).
Về kết quả kinh doanh, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 146 tỉ đồng, tăng mạnh so với khoản lỗ hơn 517,6 tỉ đồng năm 2024.
Việc kinh doanh có lãi giúp hệ số lợi nhuận sau thuế so với vốn chủ sở hữu (ROE) của doanh nghiệp cải thiện từ mức âm 5,41% lên dương 0,79%. Tương tự, hệ số lợi nhuận sau thuế so với tổng tài sản (ROA) cũng chuyển từ âm 2,88% sang mức dương 0,38%.
Sun Hạ Long là thành viên trong hệ sinh thái của Công ty cổ phần Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group), hoạt động chính trong lĩnh vực công viên vui chơi và công viên theo chủ đề tại tỉnh Quảng Ninh.
Ý kiến kiểm toán từ Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC cũng xác nhận báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 đã phản ánh trung thực và hợp lý các khía cạnh trọng yếu tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Tối 29-4, thông tin từ Cục Thuế cho biết Cục trưởng Cục Thuế đã có công điện gửi trưởng thuế các tỉnh, thành phố, yêu cầu lưu ý triển khai chính sách mới đối với doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh.
Theo Cục Thuế, cùng ngày, Chính phủ ban hành Nghị định 141 về nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với hộ kinh doanh, đồng thời bổ sung ngưỡng miễn thuế cho doanh nghiệp. Chính sách được áp dụng từ ngày 1-1-2026.
Cụ thể, mức doanh thu năm không chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỉ đồng/năm.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, hơn 2,5 triệu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ được hưởng lợi từ chính sách này. Ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 4.850 tỉ đồng mỗi năm.
Về hóa đơn điện tử, theo Nghị định 141, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỉ đồng phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở xuống, nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì được đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Đây là điểm mới quan trọng, tháo gỡ vướng mắc cho nhóm hộ kinh doanh dưới ngưỡng chịu thuế nhưng vẫn có nhu cầu xuất hóa đơn.
Nghị định 141 cũng quy định trường hợp hộ, cá nhân mới ra kinh doanh hoặc năm trước có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế nhưng trong năm tính thuế phát sinh doanh thu trên 1 tỉ đồng thì phải áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định.
Thời hạn đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử là 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế vượt 1 tỉ đồng.
Ngoài các quy định trên, Chính phủ miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở xuống.
Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung ngưỡng miễn thuế cho doanh nghiệp nhằm bảo đảm công bằng với hộ, cá nhân kinh doanh, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp để hoạt động minh bạch, chuyên nghiệp hơn.
Ước tính có khoảng 235.800 doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, với tổng số thuế được miễn hơn 2.100 tỉ đồng.
Đây cũng là một trong những chính sách góp phần thực hiện mục tiêu tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Theo đó, đến năm 2030 cả nước có 2 triệu doanh nghiệp và đến năm 2045 có 3 triệu doanh nghiệp.
Bộ Tài chính cho biết chính sách hiện hành đang miễn thuế 2 năm đầu cho hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp. Trong quý 1 năm nay, số hộ chuyển đổi thành doanh nghiệp đạt 1.600, gấp 7,7 lần cùng kỳ.
