Ngày trở lại của ‘đội cảm tử’ tham gia tẩy xạ nhà máy Chernobyl

Trong hội đàm chiều 22/4 sau lễ đón cấp Nhà nước tại Phủ Chủ tịch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã nhấn mạnh việc triển khai tầm nhìn chiến lược về liên kết kinh tế trong tình hình mới, trong đó hai bên cùng nỗ lực hoàn thành mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 150 tỷ USD vào năm 2030, theo Bộ Ngoại giao.

Trong năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 89,5 tỷ USD, tăng 9,6% so với năm 2024. Trong 3 tháng đầu năm nay, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam - Hàn Quốc đạt 26,9 tỷ USD, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025.

Hai lãnh đạo cam kết tiếp tục tạo thuận lợi thương mại, mở cửa thị trường xuất nhập khẩu cho hàng hóa của nhau, hỗ trợ cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng sản xuất của Hàn Quốc và xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh doanh nghiệp Hàn Quốc mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên của Việt Nam như hạ tầng, đô thị thông minh, bán dẫn, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) và cảng biển thông minh.

Tổng thống Lee Jae Myung đề nghị Việt Nam tiếp tục hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp Hàn Quốc, đồng thời cam kết phối hợp triển khai hiệu quả nguồn vốn từ các quỹ hợp tác kinh tế, tập trung vào hạ tầng chiến lược.

Hai bên thống nhất coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng. Lãnh đạo Việt Nam đề nghị tăng cường hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và tiếp tục hỗ trợ triển khai dự án Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST).

Phía Hàn Quốc khẳng định sẵn sàng chia sẻ công nghệ trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng sạch, đào tạo nhân lực và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác văn hóa, giáo dục, giao lưu nhân dân, bảo vệ quyền lợi cộng đồng mỗi nước đang sinh sống, học tập và làm việc tại nước kia. Hai nước tăng cường hợp tác địa phương và phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch.

Về hợp tác đa phương, hai bên nhất trí phối hợp triển khai Kế hoạch hành động ASEAN - Hàn Quốc giai đoạn 2026-2030, thúc đẩy hợp tác Mekong - Hàn Quốc và chia sẻ tầm nhìn về duy trì hòa bình, ổn định tại Biển Đông, tôn trọng luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Lee Jae Myung là minh chứng cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện bền chặt, hiệu quả và mức độ tin cậy chính trị cao giữa hai nước.

Tổng thống Lee Jae Myung khẳng định Hàn Quốc coi Việt Nam là đối tác quan trọng, cam kết đồng hành trong mục tiêu phát triển của Việt Nam đến năm 2030 và 2045, đồng thời mong muốn cùng lãnh đạo Việt Nam thúc đẩy quan hệ song phương hướng tới tương lai thịnh vượng chung.

Sau hội đàm, hai nhà lãnh đạo chứng kiến lễ trao 12 văn kiện hợp tác trong nhiều lĩnh vực như an ninh, khoa học công nghệ, năng lượng, nông nghiệp, văn hóa, y tế và hợp tác điện hạt nhân.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cùng phu nhân thăm cấp nhà nước tới Việt Nam ngày 21-24/4. Đây là lần đầu tiên Tổng thống Lee Jae Myung đến Việt Nam sau khi ông nhậm chức hồi tháng 6/2025. Chuyến thăm được thực hiện sau khi Việt Nam vừa kiện toàn ban lãnh đạo cấp cao sau Đại hội XIV của Đảng.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ, việc Tổng thống Lee Jae Myung trở thành quốc khách đầu tiên thăm Việt Nam trong giai đoạn này mang ý nghĩa chính trị và biểu tượng quan trọng, thể hiện sự coi trọng cao của Hàn Quốc đối với Việt Nam, đồng thời phản ánh mức độ tin cậy và ưu tiên chiến lược trong quan hệ song phương.

Tin Gốc: Vnexpress

Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột gần hai tháng qua giữa Mỹ - Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đến từ vùng Vịnh. Tuy nhiên, ngay khi chiến sự bùng phát, Hormuz đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn, chỉ cho phép tàu của một số quốc gia "thân thiện" đi qua.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy lưu lượng tàu sau đó giảm tới 95%, từ khoảng 130 tàu mỗi ngày trước xung đột xuống còn trung bình 8 tàu mỗi ngày. Hàng trăm tàu chấp nhận mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, do lo ngại bị IRGC tấn công.

Để đi qua Hormuz, các hãng vận hành tàu phải tìm đến những bên trung gian có thể liên hệ với IRGC và cung cấp đầy đủ thông tin về phương tiện. Nếu tàu vượt qua quá trình thẩm tra, IRGC sẽ cấp một mã phê duyệt và hướng dẫn cụ thể về tuyến đường mà tàu phải thực hiện.

Dữ liệu từ nền tảng vận tải biển Lloyd's List Intelligence cho thấy số tàu có liên hệ với Iran được di chuyển qua Hormuz nhiều hơn so với những tàu không có liên hệ nào.

Iran cũng tiếp tục cho đội tàu của mình vận chuyển dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz, với trung bình 1,7 triệu đến 1,8 triệu thùng từ 15/3 đến 14/4, giúp nước này thu về khoảng 5 tỷ USD, theo thống kê của công ty dữ liệu thương mại Kpler. Trước khi xung đột bùng phát, Iran chỉ thu về 115 triệu USD mỗi ngày hồi tháng 2 nhờ xuất khẩu dầu thô, tương đương 3,45 tỷ USD mỗi tháng.

Tuy nhiên, tình hình thay đổi khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/4 tuyên bố áp lệnh phong tỏa với các cảng biển Iran, nhằm cắt đứt nguồn thu từ xuất khẩu dầu, gia tăng sức ép về kinh tế với Tehran.

Theo lệnh này, các tàu khu trục Mỹ hiện diện ở khu vực cách Hormuz hơn 600 km sẽ chặn những tàu hàng đến hoặc đi từ Iran, trong khi phương tiện đến hoặc đi từ cảng của những nước khác vẫn được phép đi qua eo biển.

"Chúng tôi triển khai trực thăng AH-64 Apache ở trong và quanh eo Hormuz, nhằm tạo hiện diện rõ ràng và răn đe, đồng thời thúc đẩy dòng chảy thương mại thông suốt", chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Brad Cooper nói.

CENTCOM sau đó cho biết lệnh phong tỏa đã "hoàn toàn chặn đứng" hoạt động giao thương bằng đường biển của Iran. Hàng loạt tàu dầu, tàu hàng đã phải quay đầu về cảng Iran khi đối mặt với vòng phong tỏa của Mỹ, khiến Tehran đối mặt tổn thất kinh tế ngày càng lớn.

Theo ước tính của Miad Maleki, nhà phân tích của Quỹ Phòng vệ Dân chủ tại Mỹ, Iran có thể mất khoảng 435 triệu USD mỗi ngày vì lệnh phong tỏa, trong đó có 276 triệu USD xuất khẩu và chủ yếu là dầu thô, sản phẩm hóa dầu.

Đến ngày 17/4, Iran bất ngờ thông báo gỡ phong tỏa Hormuz để hưởng ứng việc Israel và Hezbollah đạt thỏa thuận ngừng bắn. Nhiều tàu bắt đầu di chuyển về phía eo biển Hormuz với ý định đi qua. Nhưng chưa đầy 24 giờ sau đó, Iran đảo ngược quyết định, do Mỹ chưa chấm dứt phong tỏa đối với các cảng của Tehran.

"Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, nhiều tàu đã vào vị trí để rời đi", Michelle Wiese Bockmann, chuyên gia tại công ty phân tích hàng hải Windward, cho biết. "Nhưng thông tin về việc hai tàu bị tấn công khi đi qua Hormuz xuất hiện và dữ liệu theo dõi cho thấy 33 tàu đã từ bỏ ý định ban đầu".

Theo bà Bockmann, 12 tàu không có liên hệ rõ ràng với Iran đã đi qua được eo biển. Những tàu này cũng phải xin phép Iran và Tehran yêu cầu họ đi theo tuyến gần bờ nước này, thay vì hai luồng chính ở giữa eo biển như trước chiến sự.

"Không còn tự do hàng hải qua eo biển Hormuz", bà Bockmann nói.

Căng thẳng ở eo biển Hormuz sau đó gia tăng đáng kể, khi các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép". Chỉ những tàu đã xin phép hoặc nộp phí cho Iran mới được đi qua eo biển Hormuz, nhưng khi ra tới vịnh Oman, họ đối mặt nguy cơ bị hải quân Mỹ chặn bắt.

Quân đội Mỹ ngày 19/4 đã bắt giữ một tàu chở dầu của Iran, khi phương tiện này tìm cách vượt qua vòng phong tỏa. CENTCOM cho biết hôm 22/4 rằng quân đội Mỹ đã buộc 29 tàu phải quay đầu kể từ khi áp lệnh phong tỏa.

Iran đáp trả bằng cách tăng cường nhắm mục tiêu vào các tàu hàng di chuyển qua Hormuz. Ít nhất ba tàu container đã bị xuồng vũ trang Iran nhắm bắn khi đi qua Hormuz trong ngày 22/4, theo Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO). IRGC sau đó thông báo bắt hai tàu hàng MSC Francesca và Epaminondas với cáo buộc "hoạt động mà không có giấy phép cần thiết".

Các diễn biến cho thấy Tehran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz, "át chủ bài" có thể mang lại lợi thế cho Iran trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.

"Iran đang nhắc nhở Mỹ rằng những lời đe dọa tấn công tàu thuyền là thật, và riêng điều đó cũng đủ để làm suy giảm lưu lượng qua Hormuz", Rosemary Kelanic, giám đốc tổ chức nghiên cứu đối ngoại Defense Priorities, cho biết.

Một nhà ngoại giao châu Âu tại Trung Đông nói với Washington Post rằng đây là cách Iran phát thông điệp "đừng thách chúng tôi, chúng tôi nói là làm", thêm rằng Tehran tin họ đang ở vị thế có lợi hơn và quyết định chưa tham gia đàm phán vòng hai với Mỹ.

Theo một số nhà phân tích, việc thiếu vắng sự hiện diện hải quân quy mô lớn của Mỹ tại Hormuz cho thấy Iran vẫn tạo ra sức ép đáng kể ở eo biển.

"Không ai cảm thấy yên tâm để nối lại hoạt động vận tải qua Hormuz, nếu chính hải quân Mỹ còn không muốn hoạt động tại đây", bà Kelanic nhận định.

"Chừng nào Iran còn tấn công, các hãng vận tải biển nhiều khả năng sẽ tiếp tục tránh xa khu vực", Anders Boenaes, giám đốc điều hành cấp cao của tập đoàn vận tải biển Đức Hapag-Lloyd, cho biết. "Việc không có cảnh báo trước đang khiến tình hình trở nên khó lường hơn".

Tin Gốc: Vnexpress

Đài truyền hình quốc gia Trung Quốc (CCTV) hôm 26/5 phát bộ phim tài liệu về phản gián, trong đó Cục Bảo vệ Bí mật Nhà nước (NASSP) cảnh báo về "những đôi mắt trong bóng tối" của gián điệp nước ngoài.

"Các phương thức, công cụ, tính chất bí mật và thủ đoạn mà cơ quan tình báo nước ngoài sử dụng vượt xa những gì mà đa số chúng ta có thể tưởng tượng", NASSP cảnh báo.

Giới chức Trung Quốc cho hay các cơ quan gián điệp nước ngoài đang hoạt động dưới nhiều vỏ bọc, đồng thời thừa nhận Trung Quốc đang đối mặt với những thách thức lớn hơn trong việc bảo vệ các bí mật trước sự tiến bộ nhanh chóng của công nghệ.

NASSP nêu trường hợp gián điệp nước ngoài đóng giả làm thợ chụp ảnh cưới, dựng các quầy chụp ảnh gần một quân cảng Trung Quốc. Với vỏ bọc này, gián điệp có thể quan sát hoạt động triển khai lực lượng hải quân Trung Quốc và các hoạt động tại quân cảng trong thời gian dài.

Cơ quan này còn nhắc đến một trường hợp lấy cớ nghiên cứu thiết bị lái xe thông minh để thu thập và chuyển dữ liệu bản đồ của Trung Quốc ra nước ngoài thông qua radar độ chính xác cao và thấu kính quang học GPS trên ôtô.

Một trường hợp khác được đề cập là người nuôi hải sâm họ Trương tại cảng Đại Liên phía đông bắc. Trương bị tình báo nước ngoài núp bóng một tổ chức phi chính phủ (NGO) tiếp cận để tặng "thiết bị giám sát chất lượng nước biển miễn phí" năm 2023, theo NASSP.

Sau đó, người ta phát hiện ra thiết bị này gắn một camera 360 độ liên tục giám sát hoạt động quân sự và lưu thông hàng hải ở các khu vực ven biển lân cận và dữ liệu được gửi về cho cơ quan tình báo nước ngoài.

Đại Liên là một trung tâm chiến lược của hải quân Trung Quốc, hỗ trợ nhiều hoạt động từ đóng tàu và chế tạo tàu sân bay đến triển khai tàu ngầm và không quân.

"Điều tưởng chừng như là việc hỗ trợ kỹ thuật đơn thuần trên thực tế lại là hoạt động gián điệp được lên kế hoạch tỉ mỉ nhằm vào các khu vực nhạy cảm của Trung Quốc. Đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm trong số nhiều hình thức giám sát ngụy trang", NASSP cảnh báo.

Cơ quan này cho biết họ cũng phát hiện các trường hợp gián điệp dưới danh nghĩa quan sát thời tiết gần các cơ sở quân sự, các nhà cung cấp vũ khí hoặc các vùng sản xuất lương thực lớn để phân tích hoạt động quân sự hoặc sản lượng cây trồng tại Trung Quốc.

"Đôi khi, họ còn tấn công mạng và kiểm soát các máy tính có kết nối mạng của chúng ta trong các cuộc đàm phán quốc tế, bí mật kích hoạt camera và micro để giám sát trực tiếp các cuộc thảo luận nội bộ nhằm tìm hiểu ranh giới cuối cùng của chúng ta", bộ phim tài liệu có đoạn.

Theo NASSP, tiến bộ trong công nghệ giám sát đang thúc đẩy sự phát triển của "những đôi mắt trong bóng tối", từ việc chụp ảnh truyền thống sang "thu thập toàn diện tất cả các loại thông tin, tạo thành một mạng lưới giám sát mạnh mẽ".

Các tiến bộ công nghệ này bao gồm thiết bị nhìn đêm, radar sử dụng AI và cảm biến 3D để định vị, theo dõi và nhận dạng mục tiêu di động ở phía bên kia bức tường, hay phần mềm xác định vị trí từ hình ảnh phản chiếu của mắt trong các bức ảnh.

NASSP cũng cảnh báo về nguy cơ rò rỉ bí mật nhà nước bởi những người "quá tò mò" hoặc muốn "khoe khoang", khi nhắc đến trường hợp một người đam mê quân sự họ Diệp. Người này đã chụp ảnh một sân bay quân sự trong một chuyến thám hiểm ngoài trời và chia sẻ hình ảnh về các máy bay chiến đấu mới của Trung Quốc cùng toàn bộ đường băng sân bay, gây ra một vụ rò rỉ thông tin mật nghiêm trọng.

NASSP là cơ quan hàng đầu của Trung Quốc chịu trách nhiệm bảo vệ thông tin mật và hoạt động dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Bảo mật Trung ương thuộc đảng Cộng sản Trung Quốc.

Phim tài liệu này nằm trong chiến dịch tuyên truyền thường niên "Tháng bảo vệ bí mật" của Trung Quốc nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và an ninh quốc gia. Chiến dịch nhằm giáo dục công chúng và công chức nhà nước về việc bảo vệ bí mật nhà nước, chống gián điệp và ngăn ngừa rò rỉ dữ liệu.

Tin Gốc: Vnexpress