Nghi phạm nổ súng ở dạ tiệc báo chí Nhà Trắng không nhận tội

"Hungary không thuộc về Tamas Sulyok hay Viktor Orban. Đất nước này không thuộc về bất kỳ đảng phái hay hệ thống chính trị nào. Hiến pháp quy định rất rõ rằng tổng thống đại diện cho sự đoàn kết dân tộc và bảo vệ hoạt động dân chủ của nhà nước", Thủ tướng Peter Magyar phát biểu ngày 1/6.

Thủ tướng Hungary không nêu cụ thể bước sửa đổi nào sẽ được triển khai đối với hiến pháp nhằm bãi nhiệm tổng thống.

Tuyên bố được đưa ra sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Magyar và Tổng thống Sulyok tại Phủ Tổng thống. Ông Magyar cho biết Tổng thống vẫn kiên quyết không từ chức, do đó ông sẽ chỉ đạo các nghị sĩ đảng Tisza lập tức khởi động "thủ tục cần thiết" để bãi nhiệm nguyên thủ và quá trình này có thể kéo dài khoảng một tháng.

Ông Magyar và đảng Tisza giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử hồi tháng 4. Với đa số hai phần ba tại quốc hội, liên minh cầm quyền mới có thể thực hiện những thay đổi sâu rộng đối với hệ thống chính trị được ông Orban xây dựng trong 16 năm nắm quyền.

Sau khi đắc cử, ông Magyar nhiều lần kêu gọi Tổng thống Sulyok, người được đảng của ông Orban ủng hộ, từ chức hoặc sẽ bị bãi nhiệm theo các biện pháp hiến pháp. Thủ tướng Hungary từng đặt hạn chót ngày 31/5 để ông Sulyok rời nhiệm sở.

Dù chủ yếu mang tính nghi lễ, tổng thống Hungary có trách nhiệm ký ban hành luật và có quyền chuyển các dự luật được quốc hội thông qua lên tòa án hiến pháp để xem xét. Những người ủng hộ chính phủ mới lo ngại ông Sulyok có thể sử dụng quyền hạn này để cản trở chương trình nghị sự của họ.

Ông Magyar cáo buộc Tổng thống Sulyok không hoàn thành trách nhiệm trong nhiều vấn đề. Điển hình là việc ông từng không lên tiếng khi cựu thủ tướng Viktor Orban đưa ra các phát biểu miệt thị nhằm vào đối thủ chính trị và những người chỉ trích, cũng như khi chính phủ tiền nhiệm thông qua luật cấm các sự kiện của người thuộc cộng đồng LGBTQ+.

"Điều có lợi cho Hungary là thể chế này, tức văn phòng tổng thống, lấy lại được uy tín đã bị xói mòn bởi sự im lặng và thụ động", ông nói.

Trong video đăng trên Facebook ngày 1/6, lãnh đạo nhóm nghị sĩ đảng Fidesz Gergely Gulyas phản đối việc cưỡng ép bãi nhiệm tổng thống. "Nếu đây là con đường mà phe đa số mới của chính phủ lựa chọn, thì có thể khẳng định họ đang lạm dụng quyền lực được trao", ông nói.

Văn phòng Tổng thống Sulyok hôm 29/5 ra tuyên bố cho rằng các lời kêu gọi từ chức của ông Magyar "gây ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động hiến pháp và uy tín của thể chế tổng thống". Tuyên bố cho biết ông Sulyok đã đề nghị Ủy ban Venice, nhóm chuyên gia pháp lý thuộc Hội đồng châu Âu, đánh giá pháp lý về cuộc đối đầu này.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 13.5, Lục quân Mỹ đột ngột thông báo hủy đợt triển khai hơn 4.000 binh sĩ và trang thiết bị liên quan đến Ba Lan. Lực lượng được triển khai là binh sĩ thuộc Nhóm chiến đấu Lữ đoàn bọc thép số 2, Sư đoàn Kỵ binh 1.

Theo Defense News, Lục quân Mỹ không nêu lý do hủy trong khi Bộ Chiến tranh cũng từ chối bình luận. Trong cuộc điều trần tại quốc hội ngày 12.5, Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll và Phó tham mưu trưởng Lục quân Christopher LaNeve đều không nhắc đến quyết định này.

Quyết định triển khai được đưa ra vào tháng 3. Hôm 1.5, đơn vị đã tổ chức lễ thượng cờ, nghi thức truyền thống trước mỗi đợt triển khai. Chuyên san Task and Purpose cho hay một phần đơn vị đã đến Ba Lan và giờ được lệnh quay về nước.

Đơn vị này đóng quân gần Fort Hood, bang Texas, được triển khai đến châu Âu theo đợt luân chuyển quân định kỳ được lên kế hoạch trước. Nhiệm vụ là hỗ trợ chiến dịch Quyết tâm Đại Tây Dương, củng cố lực lượng NATO tại khu vực Trung và Đông Âu.

Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Nhà Trắng vừa công bố kế hoạch rút 5.000 quân khỏi châu Âu. Người phát ngôn Bộ Chiến tranh Sean Parnell cho biết Bộ trưởng Pete Hegseth ra quyết định sau khi đánh giá nhu cầu và tình hình thực địa.

Quyết định sẽ đưa số binh sĩ Mỹ tại châu Âu về mức trước năm 2022, trước thời điểm Nga bắt đầu chiến sự tại Ukraine.

Hiện nay, hơn 10.000 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Ba Lan theo diện luân phiên.

Tin Gốc: Thanh Niên

Số phận kỳ lạ của con tàu Nga mang tên Ursa Major luôn bị bao phủ trong bức màn bí mật kể từ khi nó chìm vào ngày 23/12/2024 ở vùng biển Địa Trung Hải ngoài khơi Tây Ban Nha. Hàng loạt hoạt động quân sự quanh khu vực tàu đắm gần đây càng làm tăng thêm vẻ bí ẩn về chuyến hàng cũng như điểm đến của nó.

Dữ liệu chuyến bay công khai cho thấy quân đội Mỹ trong năm nay đã hai lần điều máy bay dò phóng xạ qua vùng biển nơi tàu Ursa Major bị đắm. Theo nguồn tin am hiểu vấn đề từ Tây Ban Nha, không lâu sau khi tàu chìm, một phương tiện bị nghi là tàu Nga cũng đã tiếp cận xác tàu và loạt vụ nổ được ghi nhận sau đó.

Chính phủ Tây Ban Nha khá kín tiếng và chỉ đưa ra thông báo về sự cố tàu chìm vào ngày 23/2, sau khi chịu áp lực từ các nghị sĩ đối lập. Văn bản này xác nhận thuyền trưởng người Nga đã khai với điều tra viên rằng tàu Ursa Major chở "các thành phần của hai lò phản ứng hạt nhân tương tự loại dùng cho tàu ngầm", đồng thời cho biết ông không chắc liệu chúng đã được nạp nhiên liệu hạt nhân hay chưa.

Chuỗi sự kiện dẫn đến sự cố tàu Ursa Major chìm xuống đáy Địa Trung Hải vẫn còn là một ẩn số. Con tàu bị chìm vào những tuần cuối nhiệm kỳ của tổng thống Mỹ Joe Biden, thời điểm cuộc xung đột tại Ukraine đang nghiêng về phía có lợi cho Nga và phía Washington đang rất mong muốn tránh một cuộc đối đầu trực tiếp với Moskva.

Tàu Ursa Major, còn có tên gọi khác là Sparta 3, từng tham chiến dịch quân sự của Nga tại Syria, được dùng để vận chuyển thiết bị quân sự về nước. Ngày 2/12/2024, tàu cập cảng nhiên liệu Ust-Luga ở vịnh Phần Lan, sau đó chuyển đến một bến container tại cảng St. Petersburg.

Ngày 11/12/2024, con tàu hướng khởi hành, hướng về cảng Vladivostok ở vùng Viễn Đông của Nga, mang theo hai "nắp hố ga" lớn, 129 container rỗng và hai cần cẩu Liebherr khổng lồ, theo bảng kê khai hàng hóa của tàu.

Hai tháng trước đó, chủ sở hữu của con tàu là công ty nhà nước Nga Oboronlogistics ra thông báo cho biết tàu của họ đã được cấp phép vận chuyển vật liệu hạt nhân. Video quá trình bốc dỡ hàng lên tàu Ursa Major tại cảng Ust-Luga do CNN phân tích cho thấy container được xếp vào trong khoang nhưng vẫn để lại một khoảng trống phía dưới, nơi về sau các "nắp hố ga" sẽ được đặt vào.

Theo thông báo từ hải quân Bồ Đào Nha, con tàu di chuyển dọc theo bờ biển Pháp trước khi đi qua vùng biển nước này. Hộ tống con tàu là hai tàu quân sự Nga, Ivan Gren và Aleksandr Otrakovsky.

Khoảng 4 giờ sau, khi tiến vào vùng biển Tây Ban Nha, con tàu đột ngột giảm tốc độ mạnh. Theo cuộc điều tra của chính phủ Tây Ban Nha, lực lượng cứu hộ đã liên lạc qua hệ thống vô tuyến để kiểm tra xem tàu có đang gặp sự cố hay không. Tuy nhiên, thủy thủ đoàn phản hồi rằng mọi việc vẫn ổn.

Nhưng khoảng 24 giờ sau, con tàu bất ngờ chuyển hướng mạnh và đến 11h53 ngày 23/12, tàu phát tín hiệu cầu cứu khẩn cấp. Theo báo cáo điều tra, tàu Ursa Major đã hứng chịu ba vụ nổ bên mạn phải, nhiều khả năng gần buồng máy, khiến hai thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng.

14 thành viên thủy thủ đoàn còn sống sót đã sơ tán bằng xuồng cứu sinh và sau đó được tàu cứu hộ Salvamar Draco của Tây Ban Nha đón. Đến 19h27, một tàu quân sự Tây Ban Nha có mặt để hỗ trợ.

Tuy nhiên, nửa giờ sau, tàu chiến Ivan Gren của hải quân Nga xuất hiện, yêu cầu các tàu xung quanh giữ khoảng cách 3,7 km, đồng thời yêu cầu bàn giao ngay lập tức những thủy thủ vừa được cứu.

Cơ quan cứu hộ hàng hải Tây Ban Nha kiên quyết thực hiện hoạt động cứu nạn và đã cử một trực thăng đến để tìm kiếm người sống sót. Một nhân viên cứu hộ đã cố gắng vào buồng máy của tàu Ursa Major, nhưng cửa đã bị niêm phong. Người này kiểm tra khu vực sinh hoạt để tìm người sống sót, nhìn vào bên trong các container và thấy hai chiếc chứa đầy rác, lưới đánh cá cùng những thiết bị khác.

Theo nguồn tin nắm rõ cuộc điều tra, tàu Ursa Major lúc đó vẫn ổn định và khó có khả năng chìm ngay. Tuy nhiên, vào lúc 21h50, tàu Ivan Gren đã bắn một loạt pháo sáng lên bầu trời, ngay sau đó là 4 tiếng nổ lớn.

Mạng lưới Địa chấn Quốc gia Tây Ban Nha cho biết cùng thời điểm tại khu vực đó, họ ghi nhận được 4 tín hiệu địa chấn tương tự nhau, giống với các vụ nổ mìn dưới nước hoặc nổ mìn khai thác đá trên mặt đất.

Đến 23h10, tàu Ursa Major chìm.

14 thủy thủ Nga sống sót đã được lực lượng cứu nạn đưa vào bờ tại thành phố cảng Cartagena để cảnh sát và các điều tra viên Tây Ban Nha lấy lời khai. Theo văn bản chính phủ Tây Ban Nha gửi các nghị sĩ đối lập, thuyền trưởng người Nga tỏ ra e ngại, không muốn tiết lộ về số hàng hóa trên tàu vì lo sợ cho an toàn của bản thân.

Thuyền trưởng không thể giải thích rõ về các "nắp hố ga" có tên trong bảng kê khai hàng hóa ban đầu. "Cuối cùng, ông thừa nhận đó thực chất là linh kiện của hai lò phản ứng hạt nhân tương tự loại dùng cho tàu ngầm. Theo lời khai của ông, dù chưa được kiểm chứng, những bộ phận này không chứa nhiên liệu hạt nhân", văn bản cho biết thêm.

Nguồn tin am hiểu cuộc điều tra cho hay thuyền trưởng người Nga tên Igor Anisimov tin rằng mình sẽ phải chuyển hướng tới cảng Rason của Triều Tiên để bàn giao hai lò phản ứng.

Các điều tra viên Tây Ban Nha cũng nhận thấy điểm bất thường khi một con tàu thực hiện hải trình xa như vậy chỉ để chở hai chiếc cần cẩu, 100 container rỗng và hai chiếc "nắp hố ga" từ cảng này sang cảng khác của Nga, trong khi hệ thống đường sắt xuyên quốc gia Nga vốn rất phát triển. Cuộc điều tra nhận định số cần cẩu trên tàu thực chất nhằm phục vụ việc bốc dỡ lô hàng nhạy cảm ngay khi cập cảng Rason của Triều Tiên.

Vài ngày sau, các thành viên thủy thủ đoàn được đưa về Nga. 4 ngày sau khi tàu Ursa Major chìm, công ty Oboronlogistics, mô tả đây là một "vụ tấn công có mục tiêu" với 3 vụ nổ. Một lỗ hổng có kích thước 50 cm x 50 cm được phát hiện trên thân tàu với phần vỏ kim loại bị biến dạng hướng vào trong, cho thấy tàu bị tấn công từ bên ngoài. Thông báo từ công ty cho biết thêm "mảnh vỡ văng khắp boong tàu".

Một tuần sau, theo nguồn thạo tin, tàu nghiên cứu Yantar của hải quân Nga xuất hiện và neo lại ngay phía trên xác tàu Ursa Major trong 5 ngày. Sau đó, người ta ghi nhận thêm 4 vụ nổ nữa dưới đáy biển, có khả năng nhằm phá hủy phần còn lại của xác tàu Ursa Major dưới đáy biển.

Dữ liệu theo dõi hàng hải từ công ty tình báo thương mại Kpler cũng cho thấy tàu Yantar quay lại khu vực này vào tháng 1/2025, cách vị trí cuối cùng của tàu Ursa Major khoảng 20 km.

Những hoài nghi

Sau vụ chìm tàu, báo Nga Kommersant đưa tin tàu Ursa Major lúc đó chở các cần cẩu và nắp đậy lò phản ứng hạt nhân cho một tàu phá băng mới đang được đóng tại Vladivostok.

Trong văn bản gửi các nghị sĩ đối lập, chính phủ Tây Ban Nha cho hay xác tàu Ursa Major nằm ở độ sâu khoảng 2.500 m và việc trục vớt hộp đen "là không khả thi nếu không có nguồn lực kỹ thuật lớn và chấp nhận rủi ro".

Các chuyên gia đặt câu hỏi tại sao chính phủ lại coi việc này là "quá rủi ro" nếu thực sự không có vật liệu phóng xạ liên quan.

"Hộp đen thường nổi lên mặt nước sau khi tàu chìm, có thiết bị định vị để dễ dàng tìm thấy trong bất kỳ vụ tai nạn nào. Tôi tin rằng đã có bên nắm giữ hộp đen. Tuy nhiên, chúng ta không rõ phía Tây Ban Nha hay Nga đã tìm ra nó", nghị sĩ Juan Antonio Rojas Manrique, cựu thuyền trưởng tàu thương mại, bày tỏ hoài nghi.

Quân đội Mỹ cũng thể hiện mối quan tâm đến khu vực khi hai lần cử máy bay "đánh hơi hạt nhân" mang tên WC135-R xuất phát từ Nebraska bay qua vùng biển này. Theo dữ liệu bay công khai, các chuyến bay diễn ra vào ngày 28/8 năm ngoái và ngày 6/2 năm nay.

Kris Pierce, người phát ngôn căn cứ Không đoàn 55 tại Offutt, Nebraska, xác nhận vai trò của dòng máy bay WC135-R thường là "hỗ trợ thu thập và phân tích các dấu vết hạt nhân", song từ chối cung cấp thông tin chi tiết về hai lần bay trên.

Chưa rõ liệu hai chuyến bay tốn kém và hiếm hoi này có phát hiện dấu vết ô nhiễm phóng xạ nào từ xác tàu Ursa Major hay không. Chính phủ Tây Ban Nha không cho thấy họ lo ngại về phóng xạ dọc bờ biển phía nam đất nước, nơi vốn là điểm du lịch nổi tiếng.

Lỗ thủng trên thân tàu

Cuộc điều tra của Tây Ban Nha đã xem xét tác động ban đầu khiến tàu Ursa Major đi chệch lộ trình và bị nghiêng. Thuyền trưởng người Nga khai với các điều tra viên rằng ông không nghe thấy bất kỳ tiếng nổ nào vào ngày 22/12/2024, khi con tàu bất ngờ chạy chậm lại. Phải đến 24 giờ sau, 3 vụ nổ mới liên tiếp xảy ra gần buồng máy, khiến hai thủy thủ thiệt mạng.

Các điều tra viên nhận định lỗ thủng kích thước 50x50 cm trên thân tàu Ursa Major nhiều khả năng do ngư lôi siêu khoang Barracuda gây ra. Hiện nay, chỉ có Mỹ, một số đồng minh NATO, Nga và Iran được cho là sở hữu loại ngư lôi tốc độ cao này.

Cơ chế của nó là đẩy luồng khí ra phía trước để giảm lực cản nước, giúp ngư lôi đạt vận tốc cực lớn đủ sức xuyên thủng vỏ tàu mục tiêu. Vì thế, chúng không cần sử dụng đầu đạn nổ vẫn có thể gây hư hại nghiêm trọng cho tàu mục tiêu.

Nguồn tin am hiểu cuộc điều tra cho biết nhận định này phù hợp với kích thước lỗ thủng trên thân tàu Ursa Major. Ngoài ra, nó có thể đã tạo ra một cú va chạm không gây tiếng động, dẫn đến việc con tàu bất ngờ giảm tốc độ vào ngày 22/12.

Nhưng theo Plunkett, chuyên gia phân tích từ Janes, thủy lôi nam châm là lời giải thích hợp lý hơn cho kích thước và vị trí lỗ thủng. "Nó giống như tác động từ một khối thuốc nổ đã được ai đó hoặc thiết bị nào đó gài trực tiếp lên vỏ tàu", ông nhận xét.

Công ty Oboronlogistics của Nga, quân đội Nga, Tây Ban Nha không phản hồi yêu cầu bình luận. Lầu Năm Góc cũng từ chối đưa ra ý kiến. Nhiều quan chức tình báo và an ninh phương Tây mô tả sự việc này là "kỳ lạ" hoặc cho rằng một số kết luận trong cuộc điều tra của Tây Ban Nha khá "xa vời thực tế". Tuy nhiên, họ không đưa ra được lời giải thích thỏa đáng nào khác cho những vụ nổ ban đầu nhắm vào con tàu.

Bí mật về số hàng hóa cùng nguyên nhân khiến tàu Ursa Major chìm vẫn nằm lại dưới đáy biển.

Tin Gốc: Vnexpress