Những vụ ngộ độc thực phẩm liên tiếp gần đây, với không ít trường hợp là trẻ em, cho thấy kiến thức an toàn thực phẩm đóng vai trò thiết yếu, đặc biệt trong giai đoạn nắng nóng khi nguy cơ thực phẩm nhiễm khuẩn tăng cao.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), mức độ nặng hay nhẹ của ngộ độc thực phẩm không giống nhau ở mỗi người, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Trước hết là lượng thức ăn đã dùng, ăn càng nhiều, nguy cơ diễn tiến nặng càng cao. Tình trạng sức khỏe nền và thời điểm ăn cũng tác động đến mức độ nhiễm khuẩn.
Ăn sớm khi thực phẩm mới chế biến thì lượng vi khuẩn còn ít, trong khi ăn trễ khiến vi khuẩn có thời gian “nhân lên” nhiều hơn.
Ngộ độc do vi khuẩn: Do vi khuẩn sống xâm nhập vào thức ăn như Salmonella, E. coli, hoặc độc tố của vi khuẩn sẵn có trong thức ăn như Staphylococcus aureus, Bacillus cereus; thường xuất hiện với các triệu chứng tiêu hóa ban đầu như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Khi diễn tiến, vi khuẩn hay độc tố xâm nhập vào ruột và máu có thể gây sốt, đại tiện ra máu. Diễn tiến nặng có thể gây mất nước, sốc, nhiễm trùng huyết.
Ngộ độc do hóa chất: Từ các hóa chất nhiễm trong thực phẩm như thuốc trừ sâu, kim loại nặng, chất tẩy rửa, phụ gia cấm (hàn the, cồn công nghiệp). Thông thường ngộ độc do hóa chất khởi phát nhanh, diễn tiến nặng, có thể gây nôn dữ dội, co giật, rối loạn ý thức kèm dấu hiệu đặc hiệu của từng loại độc tố như tăng tiết đờm dãi, co đồng tử (ngộ độc phốt pho hữu cơ).
Thời gian khởi phát có thể nhanh trong vài phút đến vài giờ nếu là hóa chất có độc tính cao. Thường nặng hơn và dễ gây tử vong nếu không xử trí kịp thời.
Ngộ độc do bảo quản kém: Đây không phải một nhóm riêng biệt mà là yếu tố nguy cơ, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và sinh độc tố trong thức ăn, vì vậy bản chất thuộc nhóm ngộ độc do vi khuẩn. Ví dụ: Cơm để qua đêm, thức ăn nấu chín nhưng để ở nhiệt độ phòng lâu có thể nhiễm Bacillus cereus, Salmonella và Staphylococcus aureus.
Theo bác sĩ Hoàng Thạch, thời thời gian ủ bệnh là khác nhau và phụ thuộc vào tác nhân, cụ thể:
Bên cạnh đó, bác sĩ Thạch cho biết việc nhiều người cùng ăn một món ăn nhưng có người bị ngộ độc, có người lại không là rất điển hình trong các vụ ngộ độc thực phẩm, vì:
Liều nhiễm khác nhau: Người ăn nhiều thường có nguy cơ cao hơn; người ăn ít hoặc không ăn món nhiễm sẽ không bị ảnh hưởng.
Phân bố độc tố không đồng đều: Không phải tất cả suất ăn đều nhiễm độc như nhau. Một số phần có nồng độ vi khuẩn/độc tố cao hơn.
Cơ địa từng người: Thông thường trẻ nhỏ, người già, người có bệnh nền, đang dùng một số thuốc như thuốc ức chế axit dạ dày sẽ dễ nhiễm hơn.
Miễn dịch và hệ vi sinh ruột khác nhau: Người đã từng tiếp xúc với vi khuẩn/độc tố trước đó và có miễn dịch thường sẽ ngộ độc nhẹ hơn người chưa từng tiếp xúc.
“Cách xử trí ban đầu khi vừa phát hiện hoặc nghi ngộ độc thực phẩm cũng rất quan trọng mà nhiều người thường chủ quan. Người ngộ độc được can thiệp y tế sớm sẽ giúp giảm mức độ nghiêm trọng, ngược lại việc đến viện muộn hoặc tự điều trị tại nhà dễ làm tăng nguy cơ biến chứng”, bác sĩ Thạch nói thêm.
Ngày 15/5, ThS.BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết các y bác sĩ đã kiểm soát cơ bản những tổn thương thể chất của bệnh nhi. Hiện em có sức khỏe ổn định và tinh thần cải thiện tích cực.
Tại cơ sở xã hội mới, các cán bộ sẽ bảo đảm môi trường sống an toàn, cung cấp dinh dưỡng, theo dõi y tế định kỳ và hỗ trợ tâm lý nhằm giúp bé tránh nguy cơ tái tổn thương. Việc đưa em vào trung tâm cũng tạo điều kiện để các cơ quan chức năng tiếp tục xử lý vụ án theo quy định pháp luật, bác sĩ cho hay.
Trước đó, khi nhập viện hôm 3/5, bé tổn thương nhiều cơ quan nội tạng như gan, lách, tụy, thận; dập rách hai phổi, gãy cũ xương cánh tay cùng nhiều vết xây xát trên cơ thể. Bệnh viện kích hoạt "Mô hình một cửa" - chương trình hỗ trợ trẻ bị bạo hành, xâm hại hoặc bỏ rơi - để phối hợp điều trị, hỗ trợ tâm lý và kết nối các cơ quan chức năng bảo vệ quyền lợi cho bệnh nhi.
Trong quá trình điều trị, bé cũng được cơ quan chức năng trực tiếp trao giấy khai sinh tại bệnh viện. Khi nhập viện, bệnh nhi chưa có giấy tờ tùy thân dù đã được mẹ đặt tên và chỉ có giấy chứng sinh do bệnh viện cấp sau sinh. Nhiều tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm cũng đã đến thăm hỏi, động viên và hỗ trợ bệnh nhi vượt qua giai đoạn khó khăn.
Bé là nạn nhân vụ bạo hành do mẹ ruột và người tình gây ra. Mẹ của bé đang mang thai, không đăng ký kết hôn. Bé có ba người anh, trong đó một người đã được cho làm con nuôi, hai người còn lại sống với bà nội và dì. Khi cơ quan chức năng liên hệ đề nghị làm người giám hộ, bà ngoại và dì từ chối nuôi dưỡng. Bệnh viện Nhi đồng 1 hỗ trợ toàn bộ viện phí, đồng thời các y bác sĩ thay nhau chăm sóc, động viên bé trong suốt quá trình điều trị.
Ngày 3/7, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch khánh thành công trình chỉnh trang với 15 hạng mục được cải tạo đồng bộ, gồm các khu khám chữa bệnh, cảnh quan, cổng bệnh viện, khu chờ thân nhân và nhiều không gian sinh hoạt chung. Công trình được tài trợ bởi các đơn vị tư nhân.
Là cơ sở chuyên khoa đầu ngành về lao và bệnh phổi, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 1.500 lượt khám ngoại trú. Nơi này có 960 giường kế hoạch nhưng số giường thực kê thường xuyên vượt 1.100. Khoảng 65-70% bệnh nhân đến từ các tỉnh ngoài TP HCM, áp lực lên hạ tầng điều trị và khu vực chờ luôn ở mức cao. Sau nhiều năm hoạt động, nhiều hạng mục xuống cấp, ảnh hưởng đến trải nghiệm của người bệnh cũng như điều kiện làm việc của nhân viên y tế.
TS.BS Nguyễn Hữu Lân, Giám đốc bệnh viện, cho biết việc nâng cấp không chỉ nhằm cải thiện cơ sở vật chất mà còn hướng tới xây dựng môi trường điều trị nhân văn, thân thiện hơn. Theo ông, với bệnh nhân mắc bệnh hô hấp mạn tính, đặc biệt là lao phổi, áp lực tâm lý đôi khi nặng nề không kém triệu chứng thể chất.
"Người bệnh cần một nơi để hít thở, để bớt cảm giác bế tắc. Chỉ một chút thoải mái về không gian thôi cũng rất quý giá với họ", ông Lân nói.
Đợt chỉnh trang lần này tập trung vào nhiều khu vực phục vụ trực tiếp người bệnh như khoa Ung bướu, khoa Nhi, khoa Dược, khoa Cấp cứu, khu chẩn đoán kỹ thuật cao, nhà chờ thân nhân cùng hệ thống cổng và hàng rào bệnh viện. Ngoài sơn mới các khối nhà, đơn vị thi công còn cải tạo mái che, bổ sung mảng xanh và chỉnh trang khuôn viên và phục dựng một số chi tiết kiến trúc cũ. Toàn bộ công trình được hoàn thiện trong hơn ba tuần nhưng vẫn đảm bảo không làm gián đoạn hoạt động khám chữa bệnh.
Ông Lân cho biết bản thân đã gắn bó với bệnh viện suốt 42 năm, từ thời sinh viên y khoa, từng nuôi bố mẹ điều trị tại đây, rồi trở thành bác sĩ và sau đó là người đứng đầu bệnh viện. Chứng kiến sự thay đổi nhanh chóng của cơ sở này, ông xúc động nhất trước phản ứng tích cực từ bệnh nhân và nhân viên y tế.
Phát biểu tại lễ khánh thành, ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư thường trực Thành ủy TP HCM, cho rằng công trình là minh chứng cho tinh thần "nghĩa tình" của TP HCM, khi đội ngũ y bác sĩ tận tâm vì người bệnh và doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành cùng ngành y tế.
Theo ông Phong, giá trị của những công trình như vậy không chỉ nằm ở phần xây dựng hay cải tạo, mà còn ở tác động tinh thần đối với người bệnh. Một môi trường điều trị xanh, sạch, thân thiện có thể tiếp thêm niềm tin, giúp họ cảm thấy được quan tâm và đồng hành nhiều hơn trong hành trình chữa bệnh.
"Một thành phố đáng sống không chỉ hiện đại mà còn phải nhân văn, nơi người dân cảm nhận được sự sẻ chia trong mọi lĩnh vực, kể cả chăm sóc sức khỏe", ông nói.
Đại diện đơn vị tài trợ, bà Nguyễn Thùy Dương, Phó tổng giám đốc Khang Điền, cho biết doanh nghiệp mong muốn góp phần cải thiện các công trình công cộng có ý nghĩa thiết thực với cộng đồng, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Trước đó, công ty đã đồng hành cùng nhiều dự án chỉnh trang đô thị tại TP HCM như Công viên Bờ sông Sài Gòn ở Thủ Thiêm, tuyến đường Lê Lợi, Chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa... nhằm gia tăng mảng xanh và nâng cao chất lượng không gian công cộng.
Nhiều bệnh nhân điều trị dài ngày cho biết thay đổi dễ nhận thấy nhất là cảm giác "dễ thở" hơn khi bước vào bệnh viện. Không gian sáng sủa, sạch sẽ hơn cùng khu vực chờ được cải thiện giúp họ bớt căng thẳng trong những ngày điều trị.
"Nhìn bệnh viện sạch đẹp, thân thiện hơn, tôi thấy thoải mái, nhẹ lòng hơn rất nhiều", một người nhà bệnh nhân chia sẻ.
Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch có lịch sử 120 năm, thành lập năm 1906 với tên ban đầu là Bệnh viện Drouhet, sau đó lần lượt đổi tên thành Nguyễn Văn Thinh và Hồng Bàng. Trước năm 1975, đây là cơ sở duy nhất tại miền Nam điều trị nội trú cho bệnh nhân lao. Sau năm 1975, bệnh viện được tiếp quản và đổi tên thành Viện Chống lao miền Nam trực thuộc Bộ Y tế. Đến năm 1987, đơn vị trở thành Trung tâm Lao và Bệnh phổi Phạm Ngọc Thạch thuộc Sở Y tế TP HCM, sau đó đổi tên như hiện tại.
Ngày 2/7, đại diện Bệnh viện Đa khoa Ninh Bình cho biết sản phụ dự sinh ngày 9/7 nhưng bất ngờ đau bụng, được người nhà dùng ôtô đưa đến bệnh viện. Trên xe, sản phụ đau bụng dữ dội, được mẹ đi cùng hỗ trợ đỡ em bé lọt lòng và lau khô ủ ấm cho bé trong khi xe vẫn tiếp tục chạy tới bệnh viện. Vào viện, em bé trong tình trạng chưa cắt rốn song vẫn hồng hào và khóc to, còn sản phụ chưa bong nhau và bị xuất huyết.
Nữ hộ sinh Nguyễn Thị Mai Lan, khoa Đẻ, tiếp nhận hai mẹ con đưa vào cấp cứu, cắt rốn cho bé và ủ ấm chăm sóc sơ sinh. Sản phụ được cấp cứu, đỡ nhau, truyền dịch, khâu phục hồi tầng sinh môn.
Hiện tại, sức khỏe của hai mẹ con tạm thời ổn định. Bé trai nặng 3,5 kg đang được theo dõi, chăm sóc tại bệnh viện.
Mẹ của sản phụ nói chưa từng đỡ đẻ cho người nhưng có kinh nghiệm nhiều năm đỡ đẻ cho bò. "Khi con gái chuyển dạ trên xe, tôi bình tĩnh xử lý, đỡ em bé trên tay rồi lau mặt mũi cho bé thở sau đó ôm bé vào lòng thì xe cũng vừa chạy tới viện", bà kể.
Các bác sĩ nhận định đây là một trường hợp đẻ rơi khá nguy hiểm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Sản phụ có thể băng huyết sau sinh vì không có thuốc hỗ trợ co hồi tử cung, không cầm máu được nếu rách phức tạp tầng sinh môn, bị sót nhau, sổ nhau muộn gây băng huyết, nhiễm trùng. Con có nguy cơ ngạt, nhiễm lạnh, nhiễm trùng, uốn ván rốn, chấn thương.
Bác sĩ khuyến cáo thai phụ và gia đình không nên chủ quan, cần khám thai định kỳ thường xuyên, nhất là những tuần cuối của thai kỳ. Khi gần đến ngày dự sinh và có các dấu hiệu chuyển dạ, thai phụ cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được theo dõi và sinh nở an toàn.
