Theo đó, người ta nói đến chuyên môn giỏi, tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng với công nghệ và tinh thần hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, trong thực tế giảng dạy và tiếp xúc với sinh viên, tôi nhận ra một yếu tố rất quan trọng nhưng đôi khi chưa được nhìn nhận đúng mức: năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh.
Với tư cách là một giảng viên ngôn ngữ Anh, tôi từng gặp không ít trường hợp khiến mình vừa tiếc nuối vừa trăn trở. Có những sinh viên học rất tốt chuyên ngành, tư duy logic rõ ràng, thái độ làm việc nghiêm túc. Thế nhưng khi bước vào môi trường nghề nghiệp có yếu tố quốc tế, họ lại gặp rào cản lớn chỉ vì không đủ khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ.
Một lần, một cựu sinh viên tìm gặp tôi sau khi tốt nghiệp vài năm. Em làm trong lĩnh vực kỹ thuật và được công ty cử tham gia một dự án có đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, vì khả năng tiếng Anh hạn chế nên em chỉ có thể đảm nhận những phần việc nhỏ, không được trực tiếp trao đổi chuyên môn với đối tác. “Thầy biết không, nhiều lúc em hiểu vấn đề chuyên môn nhưng không đủ tự tin để nói”, em chia sẻ.
Câu chuyện ấy không phải là cá biệt. Tôi từng chứng kiến nhiều người có năng lực chuyên môn rất tốt nhưng đánh mất những cơ hội phát triển chỉ vì thiếu ngoại ngữ. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng hiện nay, điều đó càng trở nên đáng tiếc.
Thực tế cho thấy tri thức ngày nay không còn bị giới hạn trong phạm vi quốc gia. Hầu hết các tài liệu khoa học, công nghệ, kinh tế hay quản trị hiện đại đều được công bố bằng tiếng Anh. Nếu không có khả năng đọc hiểu ngoại ngữ, người học sẽ bị hạn chế trong việc tiếp cận những nguồn tri thức mới nhất của thế giới.
Điều này đặc biệt rõ trong môi trường đại học. Một sinh viên chỉ đọc giáo trình tiếng Việt có thể vẫn hoàn thành chương trình học.
Nhưng một sinh viên có khả năng đọc thêm tài liệu quốc tế sẽ có tầm nhìn rộng hơn rất nhiều. Các em có thể cập nhật nghiên cứu mới, so sánh các quan điểm học thuật và hiểu được xu hướng phát triển của ngành nghề. Ngoại ngữ vì thế không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là chìa khóa mở ra tri thức.
Vai trò của ngoại ngữ ở góc độ nghề nghiệp lại càng rõ ràng hơn. Nhiều doanh nghiệp hiện nay hợp tác với đối tác quốc tế, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc sử dụng công nghệ chuyển giao từ nước ngoài. Trong môi trường ấy, khả năng làm việc bằng ngoại ngữ trở thành một lợi thế lớn.
Một kỹ sư có thể rất giỏi chuyên môn, nhưng nếu không thể trao đổi trực tiếp với chuyên gia nước ngoài thì việc tiếp cận công nghệ mới sẽ gặp nhiều khó khăn. Một nhà nghiên cứu nếu không đọc được các công trình quốc tế sẽ khó bắt kịp nhịp phát triển của lĩnh vực mình theo đuổi.
Một doanh nhân nếu không giao tiếp được với đối tác quốc tế cũng sẽ bị hạn chế trong việc mở rộng thị trường… Từ đây, có thể thấy ngoại ngữ không chỉ là một kỹ năng bổ trợ, mà là một phần của năng lực chuyên môn trong thời đại toàn cầu hóa.
Tuy vậy, trong quá trình giảng dạy, tôi cũng nhận thấy nhiều sinh viên vẫn xem việc học ngoại ngữ như một nghĩa vụ bắt buộc để vượt qua kỳ thi. Các em học để lấy chứng chỉ, để đủ điều kiện tốt nghiệp, nhưng chưa thật sự xem ngoại ngữ là công cụ cho tương lai nghề nghiệp của mình. Đây là một điều đáng suy nghĩ.
Việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao không thể chỉ dừng ở việc đào tạo kiến thức chuyên ngành. Một người lao động trong thời đại mới cần có khả năng học hỏi liên tục, làm việc trong môi trường đa văn hóa và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thế giới. Ngoại ngữ chính là chiếc cầu nối giúp họ thực hiện những điều đó.
Tất nhiên, việc học ngoại ngữ không phải là điều dễ dàng. Quá trình rèn luyện, cải thiện đòi hỏi sự kiên trì, thời gian và phương pháp phù hợp.
Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là nhận thức. Khi người học hiểu rằng ngoại ngữ là công cụ để mở rộng cơ hội nghề nghiệp và phát triển bản thân, họ sẽ có động lực học tập bền bỉ hơn.
Tôi nghĩ các trường đại học cũng cần nhìn nhận ngoại ngữ như một phần quan trọng trong chương trình đào tạo.
Việc dạy ngoại ngữ không nên chỉ tập trung vào ngữ pháp hay thi cử, mà cần hướng đến khả năng sử dụng thực tế: đọc tài liệu chuyên ngành, thuyết trình, trao đổi học thuật và làm việc trong môi trường quốc tế.
Bên cạnh đó, sinh viên cũng cần được khuyến khích tiếp xúc nhiều hơn với môi trường sử dụng ngoại ngữ. Các hoạt động học thuật, hội thảo quốc tế, chương trình trao đổi sinh viên hay những dự án hợp tác với đối tác nước ngoài đều là cơ hội quý để người học rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ trong bối cảnh thực tế.
Trong một thế giới ngày càng kết nối, khoảng cách giữa các quốc gia không còn nằm ở địa lý, mà nằm ở khả năng giao tiếp và hợp tác. Một người có chuyên môn giỏi nhưng thiếu ngoại ngữ giống như người có chìa khóa nhưng không mở được cánh cửa.
Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao vì vậy không chỉ là đào tạo những người giỏi nghề, mà còn là đào tạo những con người có khả năng bước ra thế giới. Và trong hành trình ấy, ngoại ngữ chính là một trong những hành trang quan trọng nhất.
Một buổi sáng đầu tháng 6, khuôn viên Trường đại học Phạm Văn Đồng (Quảng Ngãi) ngập bóng cây xanh. Không khí yên bình của ngôi trường nằm bên dòng Trà Khúc khiến khó ai nghĩ rằng, chỉ ít ngày trước, những sinh viên và giảng viên nơi đây vừa trải qua những giờ phút căng thẳng tại một sân chơi công nghệ mang tầm quốc tế.
Lần đầu tham dự Cuộc thi Nghiên cứu và thiết kế thiết bị bay không người lái quốc tế UAV Contest 2026, đội thi của Trường đại học Phạm Văn Đồng đã xuất sắc giành giải khuyến khích. Thành tích tuy khiêm tốn nếu nhìn vào bảng xếp hạng, nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt đối với một trường đại học địa phương đang từng bước khẳng định vị thế trong lĩnh vực đào tạo công nghệ và nghiên cứu khoa học.
Cuối tháng 5.2026, tại TP.HCM, vòng chung kết Cuộc thi UAV Contest 2026 quy tụ 10 đội thi đến từ nhiều trường đại học uy tín trong và ngoài nước. Đây là sân chơi công nghệ quốc tế dành cho sinh viên đam mê tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và hàng không không người lái. Các đội tham dự đến từ Trường đại học lớn trong nước cùng các đội quốc tế đến từ Cộng hòa Séc và Slovakia.
Trong dàn thí sinh ấy, đội thi của Trường đại học Phạm Văn Đồng được xem là "tân binh". Nhà trường mới đăng ký tham gia cuộc thi trước thời điểm diễn ra khoảng 3 tháng. Không có nhiều thời gian chuẩn bị, nguồn linh kiện khan hiếm, kinh nghiệm thi đấu quốc tế gần như bằng không, nhưng những người trẻ đến từ Quảng Ngãi vẫn quyết định bước vào cuộc chơi với tâm thế học hỏi.
Đề bài năm nay xoay quanh chủ đề cứu nạn cứu hộ và phòng cháy chữa cháy. Các đội phải điều khiển UAV thực hiện hàng loạt nhiệm vụ trên sa hình mô phỏng thực tế, bao gồm cả phần điều khiển bằng tay và vận hành tự động. Mỗi sai sót nhỏ đều có thể khiến đội thi mất điểm hoặc thất bại hoàn toàn.
Ít ai biết rằng phía sau thành tích đầu tiên ấy là nhiều tháng ngày miệt mài của các giảng viên và sinh viên. Người được nhắc đến nhiều nhất trong đội thi là Võ Hoàng Triết, giảng viên trẻ của Khoa Kỹ thuật - Công nghệ. Năm 2017, sau khi tốt nghiệp THPT, Triết nhận học bổng du học tại Úc, theo học ngành Cơ điện tử. Sau đó anh tiếp tục hoàn thành chương trình thạc sĩ ngành Điện - Điện tử tại Đại học Sydney. Cuối năm 2025, Triết trở về quê hương Quảng Ngãi và đầu quân cho Trường đại học Phạm Văn Đồng. Cơ duyên đến với UAV Contest 2026 bắt đầu khi nhà trường có buổi làm việc với Trường đại học Tôn Đức Thắng và được giới thiệu về cuộc thi. "Ban đầu chúng tôi chỉ xác định tham gia để giao lưu, học hỏi. Đây là sân chơi rất lớn nên không đặt nặng chuyện thành tích", anh Triết nhớ lại.
Nhưng càng tìm hiểu, nhóm càng bị cuốn hút bởi bài toán kỹ thuật mà cuộc thi đặt ra. Riêng việc tìm mua linh kiện đã mất gần một tháng do nhiều thiết bị điện tử chuyên dụng khan hiếm trên thị trường. Sau đó là giai đoạn lắp ráp, lập trình, thử nghiệm và khắc phục lỗi. "Nhiều hôm thầy trò làm việc xuyên đêm. Có những lần UAV vừa cất cánh đã gặp sự cố, phải tháo ra làm lại từ đầu. Mỗi lỗi kỹ thuật đều buộc cả nhóm phải tìm nguyên nhân rồi thử nghiệm lại nhiều lần", anh Triết kể.
Trong đội thi năm nay có Phạm Ngọc Tùng, sinh viên năm nhất Khoa Kỹ thuật - Công nghệ. Tùng là người trực tiếp điều khiển UAV trong phần thi đấu quan trọng nhất. Từ một sinh viên mới bước chân vào giảng đường đại học, mọi thứ về UAV đều xa lạ. Nhờ sự hướng dẫn tận tình của các giảng viên, Tùng bắt đầu làm quen với việc lắp ráp thiết bị, nghiên cứu tài liệu và tập điều khiển thiết bị bay. Ngoài giờ học, nam sinh dành nhiều thời gian xem video hướng dẫn trên mạng, đọc tài liệu kỹ thuật và tự luyện tập. "Ban đầu em rất bỡ ngỡ. Nhưng càng tìm hiểu càng thấy công nghệ UAV rất hấp dẫn", Tùng nói.
Tại vòng chung kết ở TP.HCM, áp lực đè nặng lên các thành viên đội thi. Hai vòng đầu chưa đạt kết quả như mong muốn khiến cả đội không khỏi lo lắng.
Nhưng ở phần thi quyết định, Tùng đã điều khiển UAV thực hiện chính xác nhiệm vụ, đạt điểm tuyệt đối. Khoảnh khắc mô hình được UAV thả chính xác vào ô mục tiêu cuối cùng, cả đội như vỡ òa. "Đó là cảm giác khó quên nhất. Khi biết đội đạt giải khuyến khích, em rất vui và tự hào", Tùng chia sẻ.
Theo anh Triết, đây cũng là khoảnh khắc để lại nhiều cảm xúc nhất với toàn đội. "Khi UAV hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng và đạt điểm tuyệt đối, mọi người ôm nhau reo hò. Bao nhiêu áp lực, thức khuya, sửa lỗi đều được đền đáp", anh Triết nói.
Tiến sĩ Võ Trường Tiến, giảng viên Phòng Quản lý khoa học - Hợp tác quốc tế và thông tin tư liệu, cho biết thành công của đội thi đến từ niềm đam mê và tinh thần học hỏi của sinh viên. Dù lần đầu tham dự một cuộc thi quốc tế, các thành viên luôn giữ tâm lý thoải mái và cầu thị. "Điều đáng quý nhất là các em rất ham học hỏi. Trong quá trình thi đấu, các đội bạn cũng hỗ trợ rất nhiều, từ chia sẻ kinh nghiệm đến cho mượn linh kiện khi cần thiết", tiến sĩ Tiến cho biết.
Trường đại học Phạm Văn Đồng được thành lập trên cơ sở nâng cấp và sáp nhập Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Ngãi cùng Trường cao đẳng Cộng đồng Quảng Ngãi. Đến nay, nhà trường có 46 năm truyền thống đào tạo, trong đó có 18 năm hoạt động theo mô hình đại học. Hiện trường đào tạo 14 ngành trình độ đại học và 1 ngành cao đẳng Giáo dục mầm non, phát triển theo ba nhóm ngành chủ lực gồm sư phạm, kinh tế và công nghệ - kỹ thuật. Bốn chương trình đào tạo đã được Bộ GD-ĐT công nhận đạt chuẩn chất lượng giáo dục. Năm 2023, trường tiếp tục được công nhận đạt chuẩn kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục chu kỳ II.
Theo ông Trần Đình Thám, Hiệu trưởng Trường đại học Phạm Văn Đồng, giải khuyến khích tại UAV Contest 2026 là minh chứng cho hiệu quả đào tạo của đội ngũ giảng viên trẻ, được đào tạo bài bản tại các trường đại học uy tín trong và ngoài nước. "Nhà trường xem đây là tín hiệu tích cực hơn là một thành tích để tự mãn. Điều quan trọng là chúng tôi nhìn thấy tiềm năng rất lớn của sinh viên trong lĩnh vực công nghệ cao", ông Thám nói.
Trong chiến lược phát triển thời gian tới, Trường đại học Phạm Văn Đồng xác định công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và UAV là những lĩnh vực trọng tâm. Nhà trường sẽ tiếp tục cập nhật chương trình đào tạo theo định hướng công nghệ chiến lược quốc gia, tích hợp năng lực AI vào các ngành học; đầu tư nâng cấp các phòng thí nghiệm trọng điểm, trong đó có phòng nghiên cứu UAV. Song song đó là mở rộng hợp tác doanh nghiệp, tăng cơ hội thực hành và nghiên cứu cho sinh viên, đồng thời hỗ trợ các nhóm nghiên cứu trẻ tham gia các cuộc thi công nghệ quốc tế.
Song song nhập thông tin trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh cần gửi hồ sơ xét tuyển, chứng chỉ quốc tế, điểm đánh giá năng lực và minh chứng giải thưởng để các trường xác minh, xét điểm cộng và các quyền lợi khác. Hầu hết trường nhận hồ sơ trực tiếp và online, hạn cuối thường rơi vào khoảng 20/6 đến 14/7.
Riêng với phương thức xét tuyển thẳng, các trường nhận đăng ký đến ngày 20/6, theo tiến độ chung của Bộ.
Cụ thể như sau:
Từ ngày 2-14/7, thí sinh bắt đầu đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tối đa 15 nguyện vọng. Bất kể đăng ký xét tuyển bằng phương thức nào, các em phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp của ba môn theo tổ hợp từ 15 trở lên.
Đó là hành trình thú vị của chàng trai gen Z sinh năm 2002 Nguyễn Hoàng Anh Tú. Vừa tốt nghiệp ngành khoa học dữ liệu, khoa công nghệ thông tin Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), Tú đã nhận học bổng toàn phần bậc tiến sĩ ngành công nghệ thông tin trị giá 5 tỉ đồng tại ĐH Deakin (Úc).
Dù xuất thân từ một vùng quê ở tỉnh Đồng Nai (nay là TP.Đồng Nai), Nguyễn Hoàng Anh Tú vẫn lựa chọn trở thành sinh viên của khoa công nghệ thông tin Trường ĐH Quốc tế - ngôi trường dạy học hoàn toàn bằng tiếng Anh. Vì vậy, ngay khi nhập học, Tú mất 1 năm đầu tiên để "leo rank" tiếng Anh, trước khi đủ chuẩn vào học các môn của ngành khoa học dữ liệu.
Suốt 5 năm học ĐH, Nguyễn Hoàng Anh Tú đã dùng hết 150% nỗ lực để vượt cạn môn tiếng Anh. "Khi biết phải học từ lớp IE0, tức lớp tiếng Anh thấp nhất của trường, thật sự mình hụt hẫng, cảm giác như mọi thứ bắt đầu chậm hơn người khác và một cảm giác kém cỏi len lỏi vào tim mình...", Tú nhớ lại.
Sau khi vượt qua giai đoạn bổ trợ tiếng Anh, được vào chuyên ngành, Anh Tú đã bước chân vào một chân trời mới: nghiên cứu khoa học. Khi bắt tay vào đề tài nghiên cứu đầu tiên, cảm giác lớn nhất với chàng sinh viên năm 2 khi đó là sự hào hứng, tò mò và có chút choáng ngợp. Tuy nhiên, sau 4 năm cùng với anh chị khóa trên, thầy cô hướng dẫn, Tú tốt nghiệp ĐH với vốn lận lưng là 8 công bố khoa học, trong đó có những bài được chấp nhận ở các hội nghị quốc tế uy tín như hội nghị IUKM 2025, CITA 2024, ICCCI 2024, ISDA 2023… Trong đó, Tú đều là tác giả đầu hoặc đồng tác giả.
Không dừng lại ở đó, Tú còn sở hữu nhiều giải thưởng thú vị như The Audience Choice Award và lọt vào Top 10 dự án xuất sắc nhất cuộc thi IU StartUp DemoDay 2023 với dự án Better Day; giải nhì cuộc thi Master Mind Contest 2024 với dự án MyDaSi; giải nhì cuộc thi SOLANA HACKATHON 2024 với dự án Bstudy… Năm 2025, Anh Tú tốt nghiệp với điểm trung bình 89100 (3.73/4.0) cùng luận văn nhận được đánh giá cao từ hội đồng với 100/100 điểm.
"Với mình, bài công bố khoa học đầu tiên chính là bằng chứng rõ nhất để cho bản thân - một sinh viên năm 2 – tuy nhỏ, nhưng nếu được trao cơ hội, chịu học hỏi và kiên trì, chúng ta hoàn toàn có thể bước vào nghiên cứu một cách nghiêm túc và tự tin", Anh Tú chia sẻ.
Với mục tiêu nghiêm túc "được đi du học", ngay từ năm thứ 2 Nguyễn Hoàng Anh Tú đã bắt đầu hành trình "truy tìm" học bổng. Tú chủ động tham gia các hội nhóm của anh chị đi trước, tìm hiểu yêu cầu học bổng và cố gắng xây dựng hồ sơ từng chút một. Anh Tú tập trung phát triển năng lực học thuật, nghiên cứu, hoạt động ngoại khóa và đặc biệt là xây dựng hình ảnh cá nhân rõ ràng hơn.
Các dự án môn học, các đề tài nghiên cứu hay cuộc thi Tú quyết định tham gia đều có liên quan đến "mental health" - một lĩnh vực Tú tin rằng nên được xã hội quan tâm nhiều hơn. "Mình nghĩ sự nhất quán và tâm huyết trong từng việc mình làm là yếu tố rất quan trọng để mình có được học bổng tiến sĩ ngay sau khi vừa tốt nghiệp ĐH", Anh Tú chia sẻ.
Trước khi tốt nghiệp, Tú có vài tháng tham gia thị trường khởi nghiệp với vai trò là Founder của BStudy, tổ chức cung cấp dịch vụ trợ giảng cho sinh viên ngành IT với tổng thu nhập có được sau thời gian hoạt động hơn 1 năm vào khoảng 150 triệu đồng. Sau khi tốt nghiệp, Tú quyết định tiếp tục nghiên cứu song song với nhận thêm công việc tại doanh nghiệp.
Đến tháng 12.2025, Tú nhận được học bổng toàn phần bậc tiến sĩ tại ĐH Deakin (Úc) trị giá gần 5 tỉ đồng. Hiện tại, Anh Tú đã chính thức trở thành nghiên cứu sinh ngành công nghệ thông tin tại ngôi trường thuộc top 50 trường ĐH trẻ hàng đầu thế giới. "Mình sang Úc 2 tháng rồi và bây giờ nhìn lại hành trình với nhiều bước ngoặt, mình thấy biết ơn vì đã may mắn được các thầy cô tin tưởng, nâng đỡ và trao cơ hội đúng lúc", Tú chia sẻ đầy cảm xúc.
Chia sẻ về ngành học của mình, Anh Tú nhìn nhận: "Mỗi ngành đều có cái khó riêng và IT cũng vậy. Cái khó của IT là mình phải học cách tư duy logic, kiên nhẫn với lỗi sai và chấp nhận cảm giác 'không hiểu gì' trong giai đoạn đầu. Nhưng nếu có phương pháp, có người hướng dẫn và đủ bền bỉ, thì hoàn toàn có thể học được".
Từ kinh nghiệm bản thân mình, chàng nghiên cứu sinh ngành IT cho rằng khi chọn ngành nghề, đừng quá sợ việc mình chưa biết chính xác tương lai sẽ đi về đâu. Có những bạn đã rất rõ mình thích gì, muốn học ngành nào, muốn làm công việc gì. Nhưng cũng sẽ có nhiều bạn đang hoang mang, phân vân, thậm chí chọn ngành trong tâm thế "thử xem sao" và điều đó hoàn toàn bình thường.
Cũng theo Tú, trong thời đại thế giới "phẳng" hiện nay, việc học một ngành không nhất thiết sẽ đóng khung cả cuộc đời mình trong một nghề đó. Mỗi ngành đều có những thú vị riêng, và quan trọng hơn là cách mình học, cách mình tận dụng cơ hội, cũng như cách mình kết nối kiến thức đó với những điều mình quan tâm. Nếu chọn sai, các bạn vẫn có thể điều chỉnh: đổi ngành, học thêm kỹ năng mới, tham gia dự án khác, hoặc rẽ sang một hướng phù hợp hơn.
Với Anh Tú, chọn ngành không nhất thiết phải là chọn thứ mình thích nhất ở hiện tại, mà là chọn một môi trường và hướng đi đủ phù hợp để mình có thể phát triển lâu dài. Quan trọng nhất là sau khi đã chọn, hãy cho bản thân một cơ hội thật sự: học nghiêm túc, trải nghiệm hết mình, dám thử, dám sai và dám điều chỉnh. "Tương lai không được quyết định chỉ bởi một tờ nguyện vọng, mà bởi cách mình bước tiếp sau lựa chọn đó", Tú nhắn gửi.
