Nhịp sống hiện đại khiến thời gian nghỉ ngơi bị rút ngắn, vận động giảm dần, trong khi ăn uống ngày càng phụ thuộc vào sự tiện lợi. Những thay đổi tưởng chừng nhỏ này tích tụ theo thời gian và âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Không ít trường hợp chỉ phát hiện vấn đề khi cơ thể đã xuất hiện dấu hiệu rõ rệt, theo trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Một nghiên cứu mới cho thấy chỉ thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
Khi duy trì lối sống tốt hơn, lợi ích còn rõ ràng hơn. Người ngủ đủ 8 đến 9 tiếng mỗi đêm, vận động khoảng 42 phút mỗi ngày và ăn uống ở mức hợp lý có nguy cơ bệnh tim thấp hơn 57% so với nhóm kém lành mạnh.
Ông Nicholas Koemel, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Sydney (Úc), cho biết việc kết hợp nhiều thay đổi nhỏ mang lại hiệu quả lớn cho tim mạch. Ông nhận định cách này dễ thực hiện và phù hợp với cuộc sống hằng ngày.
Nghiên cứu phân tích dữ liệu của hơn 53.000 người trưởng thành. Thời gian theo dõi kéo dài 8 năm.
Kết quả nghiên cứu được công bố trên European Journal of Preventive Cardiology cho thấy những người ngủ thêm 11 phút, tập thể dục thêm 5 phút và ăn thêm 1/4 cốc rau xanh mỗi ngày có thể giảm 10% nguy cơ mắc đau tim và đột quỵ.
Các số liệu cũng cho thấy chỉ cần điều chỉnh nhẹ trong thói quen sống vẫn giúp giảm nguy cơ bệnh rõ rệt. Hiệu quả tăng lên khi kết hợp nhiều yếu tố như giấc ngủ, vận động và ăn uống.
Ông Cheng-Han Chen, bác sĩ tim mạch can thiệp tại MemorialCare Saddleback Medical Center (Mỹ), khẳng định lối sống lành mạnh giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ tim mạch. Ông cho rằng cải thiện đồng thời nhiều thói quen nhỏ sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn.
Bà Jennifer Wong, bác sĩ tim mạch tại MemorialCare Heart and Vascular Institute (Mỹ), cho biết thay đổi nhỏ vẫn mang lại lợi ích đáng kể.
Bà nhận định các thói quen này giúp ổn định huyết áp, cải thiện chuyển hóa và hỗ trợ hoạt động của tim theo thời gian.
Nhóm nghiên cứu cho biết giấc ngủ, ăn uống và vận động không tách rời nhau. Thiếu ngủ có thể làm tăng cảm giác thèm ăn và khiến cơ thể nạp nhiều năng lượng hơn.
Vận động thể chất giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Ngược lại, ngủ kém khiến cơ thể mệt mỏi và giảm khả năng vận động. Chế độ ăn cũng ảnh hưởng đến năng lượng và nhịp sinh hoạt hằng ngày.
Các chuyên gia cho rằng việc cải thiện đồng thời nhiều thói quen giúp cơ thể thích nghi tốt hơn và nâng cao sức khỏe tim mạch.
Ông Cheng-Han Chen khuyến khích bắt đầu từng bước thay vì cố gắng thay đổi toàn bộ cùng lúc.
Trong khi đó, bà Jennifer Wong cho rằng những thói quen đơn giản dễ duy trì lâu dài. Bà khẳng định việc lặp lại đều đặn sẽ tạo ra cải thiện rõ rệt cho sức khỏe tim mạch.
Trà, đặc biệt là trà xanh, trà đen, chứa nhiều polyphenol và catechin - những hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Các chất này có thể giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do stress oxy hóa, đồng thời hỗ trợ duy trì hoạt động ổn định của các enzyme gan.
Liều lượng, thời điểm uống trà ảnh hưởng đến gan
Yếu tố quyết định không phải là có uống trà hay không mà là lượng dùng và tần suất sử dụng.
Đại học Khoa học Y khoa Kermanshah (Iran) thực hiện nghiên cứu tác động của trà với gan trên 2.530 người từ 2015 đến 2023. Kết quả cho thấy những người uống dưới 4 tách trà mỗi ngày có xu hướng có chỉ số gan khỏe mạnh hơn so với nhóm uống quá nhiều hoặc không uống.
Thời điểm uống trà cũng đóng vai trò đáng kể. Uống trà cùng hoặc sau bữa ăn giúp làm chậm quá trình hấp thụ caffeine và các hợp chất hoạt tính, từ đó giảm áp lực lên gan. Ngược lại, uống trà khi bụng đói, đặc biệt là trà đậm, có thể khiến cơ thể hấp thụ nhanh các chất này, gây "quá tải" tạm thời cho hệ chuyển hóa.
Thói quen pha trà quá lâu hoặc sử dụng trà có độ đậm cao cũng làm tăng lượng hợp chất hoạt tính đi vào cơ thể, từ đó gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến gan.
Uống trà quá đậm có thể bất lợi
Lợi ích của trà không kéo dài nếu sử dụng quá mức. Uống quá nhiều hoặc dùng trà quá đậm có thể gây tác dụng ngược. Khi cơ thể hấp thụ lượng lớn catechin và caffeine, gan phải hoạt động nhiều hơn để xử lý, thải độc. Điều này có thể làm gia tăng gánh nặng lên quá trình chuyển hóa, nhất là khi diễn ra thường xuyên.
Chất chống oxy hóa polyphenol khi nạp ở liều cao có thể ảnh hưởng đến hoạt động của một số enzyme gan tham gia quá trình thải độc. Ở một số trường hợp, thói quen uống trà đậm kéo dài còn liên quan tăng men gan nhẹ.
Cách uống trà có lợi cho gan
Theo các chuyên gia, trà không gây hại nếu được sử dụng có kiểm soát. Thời điểm lý tưởng để uống trà là sau bữa ăn khoảng 30-45 phút, khi quá trình tiêu hóa đã bắt đầu. Điều này không chỉ giúp giảm kích thích dạ dày mà còn hạn chế ảnh hưởng đến việc hấp thụ dưỡng chất.
Thưởng thức một vài tách trà mỗi ngày (2-3 tách), với độ đậm vừa phải sau bữa ăn, là lựa chọn phù hợp để vừa tận hưởng lợi ích của trà, vừa bảo vệ chức năng gan. Thêm một lượng nhỏ sữa có thể giúp giảm độ axit của trà, nhưng nên hạn chế đường hoặc chất tạo ngọt để tránh tác động tiêu cực đến chuyển hóa.
Các loại trà thảo mộc hoặc trà detox cần được sử dụng thận trọng. Một số thành phần trong các loại trà này có thể tương tác với thuốc hoặc ảnh hưởng đến men gan nếu dùng thường xuyên.
Khi cơm được nấu chín rồi để nguội, một phần tinh bột trở thành "tinh bột kháng" khó tiêu hóa hơn so với tinh bột thông thường. Do đó, cơm nguội có thể được tiêu hóa chậm hơn, làm giảm tốc độ tăng đường huyết sau ăn. Song, mức tăng này vẫn khá nhỏ so với tổng lượng tinh bột trong khẩu phần. Việc ăn cơm nguội không phải là hấp thụ ít tinh bột hơn mà chỉ tiêu hóa chậm hơn một phần.
Do đó, đây không phải "thần dược" giúp giảm cân hay kiểm soát đường huyết mà chỉ có thể hỗ trợ ở mức hạn chế.
Ngoài ra, cơm sau khi nấu nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như nôn trong vòng 1-6 giờ hoặc tiêu chảy sau 6-15 giờ. Nhiều độc tố này không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng, nên việc đun lại cơm không đảm bảo loại bỏ nguy cơ.
Nhiều người có thói quen để cơm ngoài nhiệt độ phòng nhiều giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, hay hâm lại nhiều lần hoặc rã đông cơm ở nhiệt độ phòng cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Tuyệt đối không ăn cơm nguội có mùi ôi thiu, có mùi lạ, vị chua hoặc có dấu hiệu bị nấm mốc.
Nội dung khám: các dấu hiệu sinh tồn; đánh giá tình trạng dinh dưỡng; đánh giá sự phát triển tinh thần, vận động; đánh giá tiêm chủng. Thực hiện khám tổng thể và các bộ phận: da, đầu - cổ, mắt, tai mũi họng, răng miệng, hô hấp, tim mạch, bụng và cơ quan sinh dục, cơ xương khớp và thần kinh; trắc nghiệm phát hiện nguy cơ tự kỷ (áp dụng cho trẻ từ 16 - 30 tháng tuổi).
Cũng theo hướng dẫn của Bộ Y tế, sẽ khám sức khỏe cho các nhóm: từ 6 đến dưới 18 tuổi; khám chuyên khoa phụ sản trong khám sức khỏe định kỳ cho lao động nữ; khám sức khỏe định kỳ đối với cán bộ, học sinh, người lao động thuộc các ngành nghề đặc thù…
Trong đó, với người từ đủ 18 tuổi trở lên, ngoài khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng cơ bản, sẽ thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng bao gồm: xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh. Các xét nghiệm khác thực hiện theo tình hình thực tiễn về khả năng hỗ trợ chi trả của địa phương hoặc khi có yêu cầu tự nguyện chi trả của người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
Hướng dẫn cũng lưu ý cần phân nhóm đối tượng ưu tiên và sắp xếp lịch khám đảm bảo phù hợp và thuận tiện cho người dân, tránh quá tải. Khi hỏi tiền sử bệnh tật, khám lâm sàng, cận lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh, nếu có dấu hiệu tổn thương nghi ngờ mắc bệnh lao, u phổi hay bệnh lý khác, người hành nghề cần chỉ định thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng chuyên khoa làm căn cứ chẩn đoán, điều trị hoặc chuyển cơ sở khám chữa bệnh phù hợp để chẩn đoán và can thiệp sớm.
