Chàng trai Ba Na 32 tuổi chưa từng biết chữ ấy không ngờ lần đi bắt dơi năm nào lại mở ra hành trình tìm thấy 24 hài cốt liệt sĩ sau hơn nửa thế kỷ nằm lại trong lòng núi, đồng thời giúp anh được Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Gia Lai trao bằng khen vì hỗ trợ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
A Hải quê ở tỉnh Kon Tum cũ (nay là tỉnh Quảng Ngãi). Hơn 10 năm trước, anh về làng Doch 1 lấy vợ rồi ở lại quê vợ theo phong tục bắt chồng của đồng bào Jrai.
Cuộc sống gia đình quanh quẩn với vài sào cà phê già cỗi, đàn bò nhỏ và những mùa rẫy thất thường. Người đàn ông chưa từng đến trường, không biết đọc, biết viết ấy lại rất thông thuộc từng lối mòn quanh núi Chư Pah nhờ những năm tháng chăn bò, lên rẫy. Dẫu cuộc sống còn nhiều khó khăn, A Hải vẫn thấy ấm áp bên cô con gái nhỏ đang học tiểu học và người vợ mang thai đứa con thứ hai.
Năm 2019, trong lúc chăn bò trên núi, A Hải men theo vách đá tìm bắt dơi như thói quen bao đời của người làng Doch. Sau hơn một giờ bám trụ trên những triền đá dựng đứng, anh khựng lại trước một hốc tối cheo leo lưng chừng núi. Trái ngược với cái nóng hầm hập bên ngoài, ở cửa hang nhỏ hẹp ấy, một luồng hơi lạnh chợt phả ra từ thẳm sâu lòng núi như báo hiệu một điều gì đó.
“Mình phải leo cách mặt đất hơn chục mét mới chui lọt cái cửa hang đó. Đi sâu vô tầm 50 m, bên trong có lạch nước chảy rỉ rả nên lạnh lắm. Lúc rọi đèn pin lên, mình đứng hình luôn. Mấy đôi dép cao su nằm đó, bên cạnh là hộp đạn gỉ sét với tăng võng đã mục nát hết cả. Chỗ mép nước còn có tuýp kem đánh răng úa vàng với mấy cái bàn chải không còn ra màu gì nữa. Thấy có cả đoạn xương, mình nghi là xương người nên lấy đất lấp sơ lại, lòng run lắm…”, A Hải nhớ lại.
Xuống núi, anh kể với dân làng về những gì tận mắt nhìn thấy nhưng đáp lại chỉ là những cái cười xòa. “Xương thú thôi, lo gì”, vài người nói vậy. Chỉ có A Hải không thể quên.
Từ hôm đó, hình ảnh những đôi dép cao su nằm cô độc trong hang đá cứ hiện lên trong đầu người chăn bò mỗi đêm. Anh mất ngủ liên tục nhiều tuần. Vợ thấy chồng khác lạ, gặng hỏi mãi anh mới kể. Chị lặng im suy nghĩ rồi đưa tiền cho chồng mua lễ vật lên hang thắp nhang. Sau lần cúng ấy, anh dần bình tâm hơn. Tuy nhiên, trong lòng A Hải vẫn đau đáu một ý nghĩ: trong lòng núi kia có bộ đội nằm lại.
Một hôm, A Hải đem chuyện kể với bố vợ và ông không cười. Ông đã trải qua những năm tháng chiến tranh tại vùng đất này và biết rằng Chư Pah từng là nơi xảy ra nhiều trận đánh dữ dội nên rất tin lời con rể.
Ít lâu sau, Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34 về xã Ia Ly thu thập thông tin. Những người lính gõ cửa từng nhà, hỏi từng người dân về dấu tích chiến tranh còn sót lại. Nghe tin, bố vợ A Hải đến kể chuyện cái hang trên núi. Ngay hôm sau, cán bộ Đội Quy tập đến gặp A Hải, ngồi nghe anh kể lại tỉ mỉ từng chi tiết trong hang đá: đôi dép, hộp đạn, bàn chải, đoạn xương… “Khi biết lực lượng quy tập muốn lên hang tìm kiếm, mình mừng lắm. Mình dẫn đường luôn”, A Hải kể.
Con đường từ làng lên núi không hề dễ đi. Những lối mòn trơn trượt ngoằn ngoèo qua đá tai mèo, bụi rậm và các vách đá dựng đứng. A Hải đi trước, đôi chân quen núi rừng bước thoăn thoắt giữa triền đá. Phía sau là những người lính mang dây thừng, đèn pin, máy đo khí lặng lẽ bám theo. “Chỉ cần một dấu hiệu nhỏ thôi, chúng tôi cũng không bỏ qua. Bởi đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm thiêng liêng với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc”, thiếu tá Nguyễn Ngọc Tiệp, cán bộ Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34, nhớ lại.
Khi đoàn tiến sâu vào hang, ánh đèn pin lần lượt soi rõ từng dấu tích chiến tranh bị thời gian vùi lấp. Dần dần, bức tranh của một thời khói lửa hiện ra rõ nét từ lòng hang đá ẩm lạnh.
Dãy Chư Pah có hệ thống hang đá chằng chịt. Hang này nối sang hang khác bằng những khe đá chỉ vừa đủ một người bò qua. Thượng tá Võ Quân, Phó đội trưởng Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34, cho biết khu vực này từng là địa bàn hoạt động của các đơn vị thuộc Trung đoàn 609, Trung đoàn 66, Trung đoàn 24, Trung đoàn 320 và các cơ quan của Mặt trận Tây nguyên (B3) trong giai đoạn 1966 – 1969. “Đó là thời kỳ chiến sự ác liệt nhất ở Tây nguyên. Ban ngày bộ đội ẩn trong hang đá tránh càn quét. Ban đêm mới bí mật ra ngoài chiến đấu”, thượng tá Quân nói.
Hành trình tìm kiếm trong lòng núi vô cùng thách thức. Trong lòng núi, hiểm nguy luôn chực chờ từ rắn rết, côn trùng đến nguy cơ đá lở. Chỉ một cơn mưa rừng bất chợt, lối đi vốn đã hiểm trở sẽ trở nên trơn trượt, nước từ các khe đá đổ về thành dòng xiết ngay giữa lòng hang.
Mỗi chuyến vào sâu trong hang, các chiến sĩ đội quy tập phải trang bị đủ dây thừng chống trượt, đèn pin dự phòng và nước uống cho nhiều giờ ròng rã. Có những ngách đá chỉ vừa vặn một người chui lọt, họ phải trườn mình, cẩn trọng soi từng hốc tối giữa đại ngàn sâu thẳm. Một mảnh tăng võng mục nát, vài chiếc cúc áo hoen gỉ hay những đoạn xương đã nhuốm màu thời gian lẫn trong bùn đất…, tất cả đều được thu lượm tỉ mỉ, không bỏ qua bất cứ dấu vết nào.
Sau hàng chục năm nằm lại nơi ẩm lạnh, nhiều bộ hài cốt đã tan vào đất đá, có khi phải mất nhiều ngày, các anh mới gom đủ từng phần xương nhỏ. Thế nhưng không ai bỏ cuộc. Từng di vật, từ đôi dép cao su, lọ thuốc đến chiếc bàn chải đánh răng, lần lượt được đưa ra khỏi bóng tối, như lời nhắn gửi đầy xúc động từ quá khứ vọng về.
Từ khu vực hang đá do A Hải phát hiện, sau 5 năm bám trụ, Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34 đã tìm thấy 24 hài cốt liệt sĩ. Tính trên toàn dãy Chư Pah, lực lượng chức năng đã quy tập được 64 hài cốt.
Cũng tại khu vực hang núi này, tháng 3.2025, Đội Quy tập tiếp tục phát hiện một thùng đạn bằng sắt được giấu kín trong hốc đá sâu, bên ngoài phủ dày đất đá và bụi thời gian. Sau hơn nửa thế kỷ nằm im trong lòng hang lạnh, chiếc thùng ấy dần hé lộ một câu chuyện đặc biệt từ chiến tranh. (còn tiếp)
Chiều 27/5, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo triển khai chỉ đạo của Trung ương về khởi công các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Để sớm triển khai mô hình nhà ở cho thuê theo chỉ đạo của Trung ương và định hướng của Thủ tướng tại buổi làm việc với Hà Nội ngày 25/5, Chủ tịch Hà Nội yêu cầu các đơn vị triển khai ngay một số dự án trọng điểm trước ngày 15/6.
Trong đó, dự án nhà ở sinh viên tại khu Pháp Vân - Tứ Hiệp được yêu cầu tận dụng các thiết kế sẵn có để đẩy nhanh tiến độ và tiết kiệm chi phí. Thành phố cũng tiếp tục rà soát các dự án nhà ở cho thuê tại phường Việt Hưng và một số dự án tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc để sớm triển khai trong thời gian tới.
Chủ tịch thành phố cho biết diện thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê sẽ rất rộng, gồm công nhân, sinh viên, cán bộ lực lượng vũ trang, giáo viên, bác sĩ, phóng viên cùng nhiều nhóm lao động khác. "Quan điểm mới của Chính phủ là phát triển thị trường bất động sản cho thuê theo hướng dài hạn, phục vụ nhu cầu ở thực của người dân, không nhằm mục tiêu sở hữu hay đầu cơ tích sản. Nhà ở phải thực sự là nơi để ở, để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân", ông Thắng nói.
Người đứng đầu chính quyền Hà Nội đề nghị các sở, ngành tập trung đánh giá toàn diện thực trạng phát triển nhà ở xã hội và nhà ở xã hội cho thuê trên địa bàn, đồng thời nghiên cứu cơ chế, chính sách đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phân khúc này.
"Các doanh nghiệp với kinh nghiệm thực tiễn trong quản lý, vận hành và khai thác bất động sản cho thuê cần chủ động đăng ký, đề xuất các dự án. Thành phố cam kết rút gọn tối đa thủ tục, ưu tiên giải quyết nhanh các quy trình để sớm triển khai các dự án nhà ở cho thuê trong thời gian tới", ông Thắng khẳng định.
Chủ tịch Hà Nội cũng yêu cầu nghiên cứu điều chỉnh tăng tỷ lệ nhà ở xã hội dành cho thuê. Theo ông, trước đây tỷ lệ này từng được quy định khoảng 20%, song hiện cần nghiên cứu nâng trở lại ở mức phù hợp hơn, có thể khoảng 20-30% tùy từng dự án; đồng thời xây dựng cơ chế quản lý thống nhất đối với quỹ nhà ở xã hội cho thuê thay vì để mỗi chủ đầu tư vận hành theo một cách khác nhau.
Để bảo đảm khởi công thí điểm một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6, Sở Xây dựng đề xuất triển khai đồng thời nhiều giải pháp. Trong đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao rà soát, đề xuất quỹ đất phù hợp, ưu tiên khu vực thuận tiện kết nối giao thông công cộng, gần khu công nghiệp, khu công nghệ cao hoặc nơi tập trung lao động chất lượng cao.
Sở Tài chính sẽ lựa chọn nhà đầu tư theo cơ chế đặc thù; Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp rà soát quỹ đất công đủ điều kiện triển khai; Sở Xây dựng hỗ trợ hoàn thiện thủ tục thiết kế, cấp phép xây dựng để bảo đảm đủ điều kiện khởi công trong tháng 6. Các xã, phường được giao phối hợp rà soát quỹ đất, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và triển khai dự án đúng tiến độ.
Cần cơ chế hút đầu tư nhà cho thuê
Phó chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn nhấn mạnh xu hướng quốc tế đang chuyển dần sang mô hình thuê nhà phù hợp với thu nhập và từng giai đoạn phát triển của các nhóm dân cư. Do đó, hệ thống pháp luật hiện hành cần tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh theo hướng phân loại rõ hơn các nhóm nhà ở gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà ở tái định cư. Trong đó, cơ chế vận hành đối với nhà ở cho thuê cần được làm rõ do thiếu khung pháp lý đầy đủ, gây khó khăn trong thu hút đầu tư và triển khai thực tế.
Ông cho rằng cần triển khai linh hoạt nhiều hình thức gồm đầu tư công, hợp tác công - tư (PPP), đầu tư tư nhân có hỗ trợ chính sách, xã hội hóa và huy động nguồn lực quốc tế nhằm giảm chi phí đầu tư, qua đó giảm giá thuê cho người dân. Một trong những yêu cầu quan trọng được thành phố đặt ra là các dự án nhà ở cho thuê phải bảo đảm quỹ đất sạch, sẵn sàng triển khai, quy mô đủ lớn, ưu tiên từ khoảng 42 ha trở lên, đồng thời có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và khả năng kết nối thuận lợi.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố hiện có 90 dự án nhà ở xã hội với khoảng 80.800 căn hộ. Trong đó, 13 dự án với hơn 11.000 căn đã khởi công; 41 dự án gần 27.500 căn dự kiến khởi công trong năm 2026; 29 dự án với hơn 35.000 căn dự kiến triển khai năm 2027; 7 dự án đang hoàn thiện thủ tục đầu tư.
Sở Xây dựng cũng đã bổ sung các cơ chế, chính sách hỗ trợ đầu tư nhà ở cho thuê vào dự thảo nghị quyết của HĐND TP theo Luật Thủ đô sửa đổi 2026.
Trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu ưu tiên phát triển chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế. Ông nhấn mạnh nhà ở phải phục vụ nhu cầu ở thực, không phải để đầu cơ tích sản. Tại buổi làm việc với Hà Nội ngày 25/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng yêu cầu thành phố triển khai ngay một số dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6 để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.
Thông tin về tiến độ các dự án trọng điểm ngày 19/5, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết thành phố đang hoàn thiện việc công bố quy hoạch Thủ đô, bao gồm quy hoạch chung và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Theo kế hoạch, cuối tháng 6/2026, Hà Nội sẽ tổ chức sự kiện công bố quy hoạch và xúc tiến đầu tư. Thành phố dự kiến công bố toàn bộ bản vẽ quy hoạch, đồng thời nghiên cứu mô hình 4D để người dân dễ hình dung và tiếp cận thông tin.
Ông Dũng cho biết Hà Nội xác định phát triển theo định hướng "Văn hiến - Thông minh - Sáng tạo", trong đó yếu tố văn hóa được đặt lên hàng đầu và không đánh đổi các giá trị truyền thống để lấy tăng trưởng kinh tế.
Hiện thành phố triển khai 1.428 dự án, trong đó có 27 công trình trọng điểm nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn kinh tế - xã hội. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 11% năm nay, Hà Nội xác định giải phóng mặt bằng là khâu phải được khơi thông.
Theo lãnh đạo thành phố, Ban Thường vụ Thành ủy trực tiếp lãnh đạo, kiểm điểm tiến độ hàng tuần. Thường trực UBND TP Hà Nội duy trì 2 cuộc họp mỗi tuần để rà soát, tháo gỡ ngay các vướng mắc phát sinh. Sau 7 tháng, nhiều dự án tồn đọng kéo dài đã có chuyển biến rõ rệt.
Đô thị đa mục tiêu tích hợp tái định cư và sinh kế
Theo Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng, điểm mới trong chính sách tái định cư lần này là mô hình "khu đô thị đa mục tiêu", tích hợp nhà tái định cư, nhà ở xã hội và nhà ở thương mại, trong đó quỹ nhà tái định cư chiếm khoảng 40-50%. Thành phố bảo đảm không có sự chênh lệch về chất lượng xây dựng giữa các loại hình nhà ở trong khu đô thị này.
"Hà Nội cũng sẽ phát triển các khu sinh kế ngay trong dự án dựa trên khảo sát nghề nghiệp thực tế nhằm giúp người dân có việc làm ổn định sau khi di dời", ông Dũng nói và nhấn mạnh "nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ".
Theo ông, thành phố sẽ ưu tiên đầu tư các khu tái định cư đi trước một bước hoặc triển khai song song với dự án chính để người dân sớm ổn định cuộc sống. Hà Nội cũng nghiên cứu bố trí các khu đô thị đa mục tiêu dọc các trục phát triển lớn nhằm hạn chế việc người dân phải di chuyển quá xa nơi ở cũ.
Thành phố hiện áp dụng 26 cơ chế đặc thù để xử lý các tồn tại về đất đai, giải phóng mặt bằng phát sinh qua nhiều giai đoạn lịch sử. Trong thời gian chờ nhận nhà tái định cư, mỗi hộ dân được hỗ trợ thuê nhà tối đa 15 triệu đồng hàng tháng, hộ độc thân tối đa 5 triệu đồng.
Liên quan dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, ông Dũng cho biết đây là một trong 9 trục động lực phát triển của Thủ đô, quy mô hơn 11.400 ha, tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 736.963 tỷ đồng. Giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng chính, chỉnh trị lòng sông và đặc biệt là các khu tái định cư để người dân ổn định nơi ở trước khi triển khai các hạng mục lớn.
Công an tỉnh Phú Thọ vừa có thông tin chính thức về vụ cháy xảy ra tại Công ty TNHH SYC Green World, thuộc khu công nghiệp Bình Xuyên 1, xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ.
Khoảng 22 giờ ngày 26.5, lực lượng chức năng nhận được tin báo cháy tại nhà xưởng số 2 của Công ty SYC Green World.
Công an tỉnh Phú Thọ đã huy động 15 xe chữa cháy, 2 xe xitec, 2 xe thang, 2 máy múc, nhiều xe nâng hàng và 95 cán bộ, chiến sĩ tham gia chữa cháy. Đồng thời, đề nghị Công an TP.Hà Nội chi viện 3 xe chữa cháy; huy động thêm 3 xe chữa cháy chuyên ngành tại các khu công nghiệp và 1 xe máy múc khẩn trương đến hiện trường.
Lực lượng cảnh sát PCCC chia thành nhiều mũi, tập trung khống chế đám cháy, ngăn chặn hiệu quả nguy cơ cháy lan. Đến 0 giờ 30 phút ngày 27.5, đám cháy cơ bản được kiểm soát.
7 giờ 30 sáng nay, đám cháy được khống chế. Rất nhiều tài sản được đưa ra ngoài, không gây thiệt hại về người.
Đây cũng là vụ cháy thứ hai xảy ra trong cùng ngày 26.5 tại Phú Thọ. Lúc 17 giờ49, công an tỉnh nhận tin báo cháy xảy ra tại Công ty Hàn Việt Halocom, địa chỉ lô số 4, khu công nghiệp Thuỵ Vân, P.Nông Trang.
Tiếp nhận thông tin, cảnh sát PCCC điều động 6 xe chữa cháy cùng trên 50 cán bộ, chiến sĩ và các trang thiết bị chữa cháy hiện đại đến ngay hiện trường.
Giữa thời tiết nắng nóng gay gắt, lực lượng đã khẩn trương tiếp cận, triển khai các mũi chữa cháy, phun nước làm mát, khoanh vùng chống cháy lan sang khu vực xung quanh. Đám cháy do đó được khống chế hoàn toàn.
Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy, nổ tại hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh và khu công nghiệp.
Người dân cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn; không câu mắc điện tùy tiện, không sạc thiết bị điện qua đêm hoặc khi không có người trông coi.
Đồng thời, không để các vật liệu dễ cháy gần nguồn nhiệt, khu vực thờ cúng, bếp gas, thiết bị điện; chủ động trang bị bình chữa cháy, dụng cụ phá dỡ và học kỹ năng xử lý khi xảy ra sự cố cháy, nổ.
Các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp cần tăng cường kiểm tra an toàn PCCC, bố trí lực lượng trực, bảo đảm hệ thống báo cháy, chữa cháy hoạt động hiệu quả; đồng thời nâng cao ý thức, kỹ năng thoát nạn cho công nhân, người lao động.
