Thời gian gần đây, thị trường kim cương liên tục xuất hiện các biến động sau khi cơ quan điều tra mở rộng vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Tại TPHCM, nhiều khách hàng đồng loạt mang kim cương đến bán lại khiến một số doanh nghiệp rơi vào tình trạng quá tải thanh khoản.
Một số cửa hàng tạm đóng cửa. Nhiều doanh nghiệp phải thay đổi chính sách thu mua, kéo dài thời gian thanh toán hoặc khuyến khích khách đổi sang vàng, trang sức khác.
Ghi nhận tại nhiều cửa hàng ở TPHCM cho thấy lượng khách đến bán kim cương vẫn ở mức cao. Có thời điểm các điểm giao dịch phải phát số thứ tự cho khách từ sáng sớm và ngừng nhận khách chỉ sau vài giờ.
Quyền lợi người mua kim cương được bảo vệ ra sao?
Trong bối cảnh thị trường còn nhiều diễn biến phức tạp, không ít người tiêu dùng lo ngại về quyền lợi khi bán lại sản phẩm, nhất là khi thời gian thanh toán thay đổi hoặc chính sách thu mua giữa các doanh nghiệp có sự khác biệt.
Trao đổi với phóng viên báo Dân trí sáng 23/7, đại diện Hội bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam cho rằng việc một số doanh nghiệp kinh doanh kim cương, trang sức tạm ngừng hoạt động hoặc đóng cửa trong khi vẫn còn nghĩa vụ với khách hàng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Theo vị này, với các trường hợp khách hàng đã thanh toán nhưng chưa nhận sản phẩm, gửi tài sản để chế tác, sửa chữa hoặc còn trong thời hạn bảo hành, bảo dưỡng, việc doanh nghiệp dừng hoạt động có thể khiến các cam kết bị chậm hoặc không được thực hiện.
Tương tự, các chính sách thu mua lại, thu đổi hoặc bảo đảm giá trị sản phẩm cũng phải được xem xét trên cơ sở hợp đồng, hóa đơn, phiếu bảo hành và những cam kết doanh nghiệp đã công bố.
“Nếu doanh nghiệp đã cam kết nhưng không thực hiện, người tiêu dùng có quyền yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ giải quyết theo quy định của pháp luật”, đại diện Hội nhấn mạnh.
Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam khuyến nghị người tiêu dùng bình tĩnh, không nên nghe theo các thông tin chưa được kiểm chứng hoặc có những hành động vội vàng. Mỗi trường hợp cần được xem xét trên cơ sở hồ sơ, chứng cứ và cam kết cụ thể giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng.
Khuyến nghị 3 bước quan trọng
Theo đại diện, khi phát hiện doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc không thực hiện các cam kết đã giao kết, người tiêu dùng nên chủ động thực hiện nhiều bước. Các bước được khuyến nghị có:
Đầu tiên, người tiêu dùng rà soát toàn bộ hồ sơ liên quan đến giao dịch như hợp đồng mua bán, hóa đơn, phiếu thu, chứng từ thanh toán, phiếu bảo hành, giấy chứng nhận kiểm định, các thông báo hoặc nội dung quảng cáo, cam kết của doanh nghiệp và các tin nhắn, email trao đổi nếu có. Những tài liệu này quan trọng để chứng minh quyền lợi của người tiêu dùng khi phát sinh tranh chấp.
Thứ hai, khách mua chủ động liên hệ với doanh nghiệp để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ theo đúng nội dung đã cam kết. Việc trao đổi nên được thực hiện bằng văn bản hoặc các hình thức có thể lưu giữ làm chứng cứ.
Thứ ba, nếu doanh nghiệp không phản hồi hoặc không thực hiện nghĩa vụ, người tiêu dùng có thể gửi đơn đề nghị hỗ trợ đến các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng để được tư vấn, hướng dẫn về quyền của mình, hỗ trợ thương lượng hoặc hòa giải theo quy định của pháp luật.
Trong trường hợp có dấu hiệu doanh nghiệp vi phạm pháp luật hoặc có hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi người tiêu dùng, người tiêu dùng có thể gửi đơn đến các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
“Chẳng hạn như cơ quan quản lý thị trường, cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thuộc Bộ Công Thương hoặc Sở Công Thương địa phương, hoặc cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Trường hợp cần thiết, người tiêu dùng cũng có quyền khởi kiện tại Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật”, đại diện Hội nêu.
Qua vụ việc này, vị này khuyến nghị người tiêu dùng cần thận trọng hơn khi lựa chọn các sản phẩm có giá trị lớn như kim cương, đá quý, trang sức hoặc các tài sản có giá trị cao khác.
Trước khi quyết định mua hàng, người tiêu dùng nên tìm hiểu đầy đủ về uy tín, năng lực hoạt động và chính sách chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp; yêu cầu doanh nghiệp cung cấp đầy đủ hóa đơn, hợp đồng, phiếu bảo hành, chứng nhận kiểm định và các tài liệu chứng minh nguồn gốc, chất lượng sản phẩm.
Đối với các cam kết về thu đổi, thu mua lại hoặc bảo đảm giá trị sản phẩm, cần yêu cầu được thể hiện rõ bằng văn bản để làm căn cứ bảo vệ quyền lợi khi có tranh chấp.
Người tiêu dùng cũng nên lưu giữ đầy đủ hồ sơ giao dịch, chứng từ thanh toán và các thông tin trao đổi với doanh nghiệp trong suốt quá trình sử dụng sản phẩm. Đây là căn cứ quan trọng để bảo vệ quyền lợi nếu xảy ra tranh chấp.
“Doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; công khai, minh bạch các chính sách bán hàng, bảo hành, đổi trả, thu mua lại nếu có”, đại diện Hội Bảo vệ Người tiêu dùng nêu. Các doanh nghiệp cũng cần bảo đảm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết với khách hàng ngay cả trong trường hợp thay đổi mô hình hoạt động hoặc chấm dứt hoạt động kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) mới đây đã điều chỉnh giảm mạnh lãi suất tiền gửi trực tuyến ở nhiều kỳ hạn 1-12 tháng trên ứng dụng ACB One.
Theo biểu lãi suất mới, kỳ hạn 1-3 tháng chỉ còn 4,5-4,7%/năm, thay vì mức tối đa 4,75%/năm trước đó. Lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng giảm xuống còn 4,9-5,7%/năm. Biểu lãi suất này áp dụng cho tiền gửi online dưới 200 triệu đồng, trong khi khách gửi số tiền lớn được cộng thêm lãi suất theo bậc thang.
Với khoản tiền gửi từ 5 tỷ đồng trở lên, lãi suất online cao nhất ACB niêm yết là 5,9%/năm cho kỳ hạn 12 tháng. Trong khi đó, lãi suất tại quầy phổ biến ở mức 4-5,4%/năm, còn mức 7%/năm chỉ áp dụng cho khách hàng gửi từ 200 tỷ đồng kỳ hạn 13 tháng.
Từ đầu tháng đến nay, thị trường ghi nhận một số ngân hàng điều chỉnh lãi suất gửi tiền như Sacombank, Saigonbank, OCB và ACB. Trong đó, Saigonbank giảm lãi suất ở hầu hết các kỳ hạn nhưng tăng lãi suất kỳ hạn 13 tháng lên 7,9%/năm; Sacombank sau khi tăng lãi suất đã điều chỉnh giảm trở lại; còn OCB tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 1-36 tháng.
Theo biểu lãi suất các ngân hàng niêm yết ngày 21/5, ở nhóm kỳ hạn ngắn 1 tháng, mặt bằng lãi suất huy động trực tuyến tại các ngân hàng hiện dao động khá mạnh, từ 1,6%/năm đến 4,75%/năm.
Nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Agribank, BIDV, VietinBank và Vietcombank cùng niêm yết mức 4,75%/năm. Đây cũng là mức lãi suất cao phổ biến ở nhiều ngân hàng tư nhân như OCB, Sacombank hay MSB. Trong khi đó, SCB tiếp tục duy trì mức thấp nhất thị trường với chỉ 1,6%/năm.
Ở kỳ hạn 3 tháng, xu hướng tương tự tiếp tục được duy trì khi nhiều ngân hàng niêm yết quanh vùng 4,65-4,75%/năm. Các ngân hàng như LPBank, PGBank, NCB hay OCB đều áp dụng mức 4,75%/năm. Riêng ACB sau đợt điều chỉnh gần đây chỉ còn niêm yết 4,7%/năm cho kỳ hạn này. SCB tiếp tục nằm ở nhóm thấp nhất với 1,9%/năm.
Bước sang kỳ hạn 6 tháng, chênh lệch lãi suất giữa các ngân hàng bắt đầu nới rộng. Dẫn đầu thị trường là MBV với mức 7,2%/năm, theo sau là LPBank và PGBank cùng niêm yết 6,9%/năm, trong khi nhóm Big 4 dao động quanh 5,8-6,6%/năm.
Tại kỳ hạn 9 tháng, cuộc đua lãi suất tiếp tục tập trung ở nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ. MBV vẫn dẫn đầu với mức 7,2%/năm, tiếp đến là LPBank và PGBank cùng ở mức 6,9%/năm. Nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Agribank, VietinBank và Vietcombank đồng loạt niêm yết 6,6%/năm. Một số ngân hàng như HDBank hay KienlongBank giữ lãi suất quanh vùng 4,8-5,2%/năm.
Ở kỳ hạn 12 tháng, mức lãi suất từ 6,5-7%/năm đang trở nên phổ biến hơn tại nhiều ngân hàng tư nhân. MBV tiếp tục dẫn đầu với 7,2%/năm, trong khi LPBank, PGBank và VIB cùng niêm yết 7%/năm. Nhóm ngân hàng quốc doanh giữ mặt bằng quanh 5,9-6,8%/năm.
Với kỳ hạn dài 18 tháng, mặt bằng lãi suất tiếp tục nghiêng về nhóm ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ và vừa. MBV giữ vị trí cao nhất với 7,2%/năm, trong khi LPBank niêm yết 7,1%/năm. Nhóm Big 4 duy trì quanh 5,9-6,8%/năm. Một số ngân hàng như Techcombank, TPBank hay VPBank áp dụng lãi suất từ 5,85-6,25%/năm cho kỳ hạn này. Trong khi đó, SCB vẫn duy trì mức thấp nhất thị trường với 3,9%/năm.
Các doanh nghiệp cho hay khó khăn lớn nhất là mức chiết khấu xăng E10 chỉ từ khoảng 10 - 300 đồng/lít, còn mức chiết khấu dầu DO từ khoảng 10 - 100 đồng/lít.
Trong khi đó, doanh nghiệp phát sinh thêm chi phí vệ sinh bồn bể khi triển khai kinh doanh xăng E10 theo quy định, chưa kể vẫn phải duy trì đầy đủ các khoản chi phí bắt buộc khác.
Các khoản chi phí này hoàn toàn do doanh nghiệp bán lẻ tự bỏ ra thực hiện nhưng chưa được tính toán, bù đắp hoặc hỗ trợ tương xứng trong cơ chế phân phối hiện nay.
Theo các doanh nghiệp, mức chiết khấu đang được áp dụng thấp hơn rất nhiều so với chi phí thực tế cần thiết để duy trì hoạt động kinh doanh hợp pháp và an toàn.
Vì vậy, trong đơn kiến nghị, nhiều doanh nghiệp cho biết đang phải hoạt động trong tình trạng lợi nhuận không đủ bù đắp chi phí, thậm chí phát sinh thua lỗ kéo dài, tạo áp lực lớn trong việc duy trì hoạt động hệ thống. Bên cạnh vấn đề chiết khấu, nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn hàng.
Trong nhiều trường hợp, cửa hàng đã gần cạn hoặc hết hàng tồn kho nhưng xe bồn vẫn chưa thể nhận hàng ngay do phải xếp hàng chờ tại kho. Thực tế, có cửa hàng đã rơi vào tình trạng thiếu hàng cục bộ hoặc buộc phải tạm ngừng bán hàng để chờ nguồn cung.
Theo các doanh nghiệp bán lẻ, nếu tình trạng chiết khấu thấp và khó khăn nguồn cung tiếp tục kéo dài, nhiều doanh nghiệp bán lẻ tư nhân sẽ không còn đủ khả năng duy trì vốn lưu động và buộc phải cắt giảm sản lượng kinh doanh. Hoạt động kinh doanh có thể bị thu hẹp hoặc tạm ngừng hay chấm dứt hoạt động.
Do đó, các doanh nghiệp kiến nghị khẩn trương tổ chức đối thoại giữa cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu nhằm ghi nhận đầy đủ thực trạng hoạt động hiện nay.
Rà soát toàn diện tình hình chiết khấu, nguồn cung và khả năng duy trì hoạt động của hệ thống bán lẻ xăng dầu trên phạm vi cả nước.
Nghiên cứu cơ chế xác định mức thù lao hoặc mức chiết khấu tối thiểu cho hệ thống bán lẻ xăng dầu trên cơ sở chi phí thực tế phát sinh nhằm bảo đảm doanh nghiệp có khả năng duy trì hoạt động ổn định.
Ngoài ra, cần tăng cường giám sát việc cung ứng hàng hóa của các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối nhằm bảo đảm nguồn hàng thông suốt, kịp thời và minh bạch cho hệ thống bán lẻ.
Nghiên cứu cơ chế bảo đảm thời gian cung ứng hàng hóa hợp lý từ kho đầu mối, thương nhân phân phối đến hệ thống bán lẻ nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải chờ đợi kéo dài khi nhận hàng...
Phần lớn các tổ chức phân tích dự báo Tesla sẽ ghi nhận quý kinh doanh tích cực. Doanh thu được ước tính đạt 26,5-27,58 tỷ USD, tăng 18-23% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) dự kiến dao động từ 0,31-0,55 USD.
Động lực chính đến từ gần 480.000 xe được bàn giao trong quý II, tăng khoảng 25% so với cùng kỳ và vượt kỳ vọng của thị trường. Đây cũng là quý có sản lượng giao xe cao thứ 2 trong lịch sử Tesla. Việc hãng tăng giá mẫu Model Y sau thời gian dài giữ nguyên giá bán cũng được kỳ vọng sẽ cải thiện biên lợi nhuận gộp - tỷ lệ lợi nhuận còn lại sau khi trừ chi phí sản xuất.
Theo Gene Munster, đối tác quản lý tại Deepwater Asset Management, biên lợi nhuận mảng ô tô của Tesla, không tính doanh thu từ tín chỉ môi trường, nhiều khả năng sẽ vượt mức 19,5% mà giới phân tích đang dự báo. Tuy nhiên, ông lưu ý chi tiêu vốn (CapEx) - khoản đầu tư cho nhà máy, thiết bị và hạ tầng - có thể tăng mạnh khi Tesla tiếp tục mở rộng các dự án mới.
Thị trường quyền chọn cũng cho thấy nhà đầu tư đang chuẩn bị cho một phiên biến động lớn sau báo cáo. Các hợp đồng quyền chọn hiện định giá mức dao động khoảng 5,76% của cổ phiếu Tesla, cao nhất trong vòng một năm, trong khi số lượng hợp đồng đặt cược giá tăng vẫn áp đảo so với chiều ngược lại.
Điều phố Wall lo ngại không nằm ở lợi nhuận
Bên cạnh những tín hiệu tích cực về kết quả kinh doanh, nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề lớn hơn của Tesla hiện nay là niềm tin của thị trường đối với ban lãnh đạo. Từ đầu năm đến nay, cổ phiếu Tesla đã giảm khoảng 16%, trở thành một trong những mã có diễn biến kém tích cực nhất trong nhóm công nghệ vốn hóa lớn.
Theo ông Gary Black, đối tác quản lý của The Future Fund, việc Elon Musk nhiều lần không hoàn thành các mốc thời gian đã công bố khiến nhà đầu tư ngày càng thận trọng. Một ví dụ là mục tiêu đưa dịch vụ Robotaxi phủ sóng 50% dân số Mỹ trước cuối năm - kế hoạch được công bố từ năm 2025 nhưng đến nay vẫn còn cách xa thực tế.
Những băn khoăn này cũng xuất hiện trong các câu hỏi được cổ đông ủng hộ nhiều nhất trên nền tảng Say Technologies. Nhà đầu tư muốn biết vì sao Tesla đã nhiều quý liên tiếp không đạt các mục tiêu ngắn hạn, đồng thời âm thầm rút lại mục tiêu bán 20 triệu xe mỗi năm vào năm 2030. Tiến độ thương mại hóa robot hình người Optimus và mẫu xe tự lái Cybercab cũng tiếp tục bị lùi sang nửa đầu năm 2027.
Theo ông Gary Black, lợi thế công nghệ của Tesla trước các hãng xe truyền thống như General Motors và Ford vẫn rất rõ ràng. Tuy nhiên, việc liên tục đưa ra các mốc thời gian quá tham vọng có thể làm xói mòn niềm tin của thị trường, buộc công ty phải cải thiện kỷ luật trong truyền thông và quản trị kỳ vọng của nhà đầu tư.
SpaceX tạo thêm sức ép cạnh tranh vốn
Ngoài những thách thức nội tại, Tesla còn phải cạnh tranh sự quan tâm của giới đầu tư với chính một doanh nghiệp khác trong hệ sinh thái của Elon Musk. Sau khi niêm yết, SpaceX nhanh chóng trở thành tâm điểm mới trên thị trường, thu hút cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức.
Theo ông Gianni Di Poce, giảng viên tại TheoTrade, sự xuất hiện của SpaceX khiến một phần dòng vốn có xu hướng dịch chuyển khỏi Tesla khi nhà đầu tư phải cân nhắc phân bổ danh mục giữa hai doanh nghiệp. Thậm chí, thị trường còn xuất hiện các đồn đoán về khả năng hợp nhất 2 công ty trong tương lai.
Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh sắp tới, giới đầu tư không chỉ chờ những con số doanh thu và lợi nhuận, mà còn muốn nghe tỷ phú Elon Musk đưa ra lộ trình khả thi hơn cho Robotaxi, Cybercab và robot Optimus. Báo cáo tài chính có thể giúp cổ phiếu phản ứng tích cực trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, điều tác động định giá của Tesla vẫn là khả năng biến những cam kết thành kết quả cụ thể.
