Một buổi chiều tháng 5, khi tiếng trống hội trong đình làng Lệ Mật vừa kết thúc, chúng tôi gặp ông Trần Như Tấn (người dân làng Lệ Mật, P.Việt Hưng, Hà Nội) – người vừa nổi tiếng với màn múa rắn sống trước hàng nghìn du khách thập phương.
Ấn tượng đầu tiên của chúng tôi chính là vẻ bề ngoài của ông Tấn. Ở tuổi ngoài 50, ông vẫn toát lên sự khỏe khoắn của một người thường xuyên vận động. Ông Tấn cho biết, bản thân vẫn đạp xe hàng chục km và thường xuyên bơi lội.
Thế nhưng, điểm đặc biệt nhất lại nằm ở đôi bàn tay luôn đẫm mồ hôi. Ông Tấn cho rằng, đây là nguyên nhân chính giúp ông có thể thuần phục được những con rắn độc dữ nhất chỉ trong vòng vài phút.
Để chứng minh cho lời nói của mình, ông vội vàng về nhà, mang ra sân đình Lệ Mật con rắn hổ mang hung dữ rồi thuần phục nó một cách dễ dàng trước ánh mắt ngỡ ngàng của chúng tôi.
“Với người dân, du khách thì điều này là lạ nhưng người dân Lệ Mật thì đó là điều bình thường thôi”, ông Tấn nói.
Trong câu chuyện với Thanh Niên, ông Tấn cho biết, lễ hội làng Lệ Mật diễn ra vào 20 – 23.3 âm lịch hằng năm, nhằm tri ân vị Thành hoàng làng có công cứu công chúa và lập nên Thập Tam Trại. Lễ hội nổi tiếng với màn múa giảo long, tái hiện huyền tích người anh hùng diệt giảo long cứu công chúa năm xưa.
Khoảng 10 năm trở lại đây, ban tổ chức thêm màn biểu diễn “múa rắn” để giới thiệu về nghề nuôi rắn đã có từ trăm năm nay của làng Lệ Mật. Trong lễ hội, ông Tấn được giao nhiều nhiệm vụ nhưng trọng trách lớn nhất chính là màn “múa rắn”.
Theo ông Tấn, đây là nhiệm vụ không hề đơn giản, đòi hỏi bản thân người nghệ nhân phải có thần kinh thép vì “sai một ly là đi một dặm”, sơ suất một chút có thể nguy hiểm tính mạng. Với ông, do đã tiếp xúc với rắn từ khi rất nhỏ nên “khi nhấc con rắn lên, sẽ cảm nhận được nó qua đôi bàn tay, con rắn chuẩn bị cắn, mình đã biết rồi”, ông Tấn chia sẻ.
Ông Tấn tiết lộ, để màn biểu diễn “múa rắn” thành công, ông chọn những con rắn hổ mang to, hung dữ nhất chuồng, có tuổi đời từ 4 – 5 năm. Đôi khi, người nghệ nhân cũng không cần chọn những con rắn to mà chỉ cần nhanh nhẹn. Sự nhanh nhẹn của con rắn giúp tạo ra những đường chuyển động đẹp mắt và những pha đối đầu nghẹt thở giữa nghệ nhân và con vật. Đặc biệt, rắn phải còn nguyên răng và nọc độc.
Ông Tấn cho hay, trong những khoảnh khắc biểu diễn tại sân đình Lệ Mật, trước áp lực của rất đông khán giả, ông phải tập trung cao độ đến mức 200 – 300%, gạt bỏ mọi tiếng vỗ tay hay ống kính máy quay để chỉ còn mình và con rắn độc.
Ông Tấn né những phát cắn của rắn hổ mang
ẢNH: PHẠM DUY
“Mỗi lần biểu diễn là một trải nghiệm độc nhất, không lặp lại, không bao giờ có kịch bản sẵn vì con rắn phản xạ theo bản năng tự nhiên, tôi cũng phải né đòn theo phản xạ tự nhiên đó”, ông Tấn nhấn mạnh.
Nói về việc nhiều người hoài nghi rằng rắn đã bị nhổ răng hoặc lấy hết nọc độc. Ông khẳng định, không bao giờ có chuyện đó. “Tuyệt đối không một ai được phép cạo răng hay bỏ nọc của rắn hổ mang, vì đó là vũ khí duy nhất của nó. Bỏ đi rồi thì con rắn sẽ đau đớn, không ăn được và chết”, ông Tấn nói và cho hay, trong lễ hội, ông cũng nhiều lần để khán giả chứng kiến điều này.
Thậm chí, ông Tấn còn tự tin cho rằng, bất cứ ai có thể mang một con rắn độc nhất, hung dữ nhất đến gặp ông, dù là hổ mang chúa hung dữ, ông cũng chỉ cần ít phút để “thuần hóa” nó trở thành thú cưng.
Ông Tấn thuần phục con rắn hổ mang hung dữ chỉ trong vài phút
ẢNH: PHAN HẬU
Ông Tấn tiết lộ, từ năm 10 tuổi, ông đã theo ông nội đi bắt rắn. Đến năm 16 tuổi, từng chạm mặt rắn hổ mang chúa dài 5 – 6 m và có những đêm phải dùng tay không lọc hàng tấn rắn đi bán. 50 năm qua, ông đã nuôi và bắt hàng vạn con rắn độc nhưng chưa từng bị rắn cắn dù luôn được bạn bè, người thân chuẩn bị sẵn dao lam và dây chun để phòng rủi ro.
Trong khi chia sẻ, ông Tấn cũng không quên kể về những câu chuyện “sinh nghề tử nghiệp” của ngôi làng có truyền thống nuôi rắn. Nghề nuôi rắn giúp người dân nơi đây có kinh tế phát triển, vươn lên làm giàu. Con rắn không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn giúp bảo vệ mùa màng nhờ tiêu diệt chuột phá hoại.
Nhìn bức ảnh ghi lại khoảnh khắc đang né một đòn tấn công của con rắn hổ mang trong gang tấc, ông Tấn mỉm cười đầy mãn nguyện. Với ông, đó là vẻ đẹp của sự nguy hiểm, là đỉnh cao của sự kết nối giữa người nghệ nhân và rắn.
Chia tay chúng tôi, ông Tấn không quên lời dặn “đã uống rượu bia thì tuyệt đối không sờ vào rắn, vì lúc đó thần kinh không còn tinh nữa, cảm nhận không còn tốt”. Đó có lẽ là bí quyết giúp ông không bị rắn cắn suốt nửa thế kỷ qua.
Ngày 2.6, trên các tuyến đường ở thành phố Đà Nẵng, hình ảnh lực lượng CSGT dừng xe không phải để xử phạt mà để trao tặng mũ bảo hiểm đạt chuẩn khiến nhiều người dân bất ngờ, xúc động.
Chương trình do Tập đoàn Quốc tế Á Châu (Asia International Group) phối hợp cùng Phòng CSGT Công an thành phố Đà Nẵng tổ chức, với tổng cộng 2.000 mũ bảo hiểm đạt chuẩn được trao tặng cho người dân đang sử dụng các loại mũ bảo hiểm kém chất lượng khi tham gia giao thông.
Theo Ban tổ chức chương trình, tổng giá trị chương trình khoảng 1,1 tỉ đồng. Đây là hoạt động mang ý nghĩa xã hội thiết thực nhằm góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về an toàn giao thông, xây dựng văn hóa giao thông văn minh và giảm thiểu các chấn thương vùng đầu khi xảy ra tai nạn.
Ghi nhận của PV Thanh Niên tại chốt kiểm tra giao thông trên đường Trần Đại Nghĩa (phường Ngũ Hành Sơn), nhiều người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên và người lao động, tỏ ra khá bất ngờ khi được lực lượng CSGT dừng xe để tặng mũ bảo hiểm mới.
Vừa đi học hè về, em Hứa Mỹ Uyên, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Văn Thoại, vui mừng khi được nhận chiếc mũ bảo hiểm mới.
"Con thích những loại mũ che kín phần đầu như thế này vì an toàn hơn nhiều so với mũ nửa đầu. Con cảm ơn các cô chú đã cho con thêm một lựa chọn an toàn hơn", Uyên chia sẻ.
Trong khi đó, ông Mai Viết Thắng (53 tuổi, trú xã An Thắng, thành phố Đà Nẵng) cho biết lúc được CSGT yêu cầu dừng xe, ông khá lo lắng vì nghĩ mình đã vi phạm giao thông.
"Tôi tưởng mình mắc lỗi gì, nhưng sau khi được cán bộ giải thích chiếc mũ đang đội không đạt chất lượng và được tặng mũ mới thì rất cảm động. Tôi sẽ nhắc con cháu trong nhà sử dụng mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi ra đường", ông Thắng nói.
Theo đại diện Ban tổ chức chương trình, hiện nay vẫn còn nhiều người dân sử dụng các loại mũ bảo hiểm thời trang, mũ không đạt chuẩn hoặc không bảo đảm chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi tham gia giao thông.
Thông qua chương trình, lực lượng CSGT sẽ kết hợp tuyên truyền, nhắc nhở và trao tặng trực tiếp mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho người dân tại các tuyến đường trọng điểm trên địa bàn thành phố.
Đại diện Tập đoàn Quốc tế Á Châu cho biết, với vai trò là đơn vị sản xuất mũ bảo hiểm, doanh nghiệp luôn đặt trách nhiệm và sự an toàn của người dân lên hàng đầu.
"Qua thực tế, chúng tôi nhận thấy vẫn còn nhiều người sử dụng mũ bảo hiểm không đúng quy cách, không bảo đảm an toàn. Chúng tôi rất vui khi được phối hợp cùng lực lượng CSGT thành phố Đà Nẵng triển khai chương trình ý nghĩa này nhằm góp phần xây dựng văn hóa giao thông an toàn trong cộng đồng", đại diện Tập đoàn Quốc tế Á Châu chia sẻ.
Thượng tá Phạm Hồng Hải, Phó trưởng phòng CSGT Công an thành phố Đà Nẵng, đánh giá cao ý nghĩa của chương trình. "Đây là hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong việc chấp hành các quy định về an toàn giao thông. Chúng tôi ghi nhận và hoan nghênh tinh thần trách nhiệm cộng đồng của Tập đoàn Quốc tế Á Châu khi đồng hành cùng lực lượng CSGT trong công tác tuyên truyền, hỗ trợ người dân sử dụng mũ bảo hiểm đạt chuẩn", thượng tá Hải nhấn mạnh.
Tập đoàn Quốc tế Á Châu hiện là một trong những doanh nghiệp sản xuất và cung cấp mũ bảo hiểm lớn tại Việt Nam với các thương hiệu như Asia, Royal, Roc, ACCap, JC Helmet, Royce…
Sau gần 20 năm hình thành và phát triển, doanh nghiệp đã xây dựng hệ thống sản xuất quy mô lớn với 4 nhà máy tại tỉnh Tây Ninh cùng hơn 1.000 cán bộ, kỹ sư và người lao động. Các sản phẩm đều được sản xuất theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN.
Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, Tập đoàn Quốc tế Á Châu còn thường xuyên triển khai nhiều chương trình an sinh xã hội, hỗ trợ cộng đồng, cứu trợ người dân vùng thiên tai, đồng hành cùng các hoạt động tuyên truyền an toàn giao thông tại nhiều địa phương trên cả nước.
Theo ghi nhận của Thanh Niên, tại nhiều tuyến phố trung tâm Hà Nội như Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo (P.Cửa Nam); Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ (P.Hoàn Kiếm)..., tình trạng lấn chiếm vỉa hè hầu như đã không còn. Không gian thông thoáng được duy trì, kể cả thời điểm không có lực lượng chức năng đi kiểm tra.
Vỉa hè phố Lý Thường Kiệt luôn trong tình trạng thông thoáng, gọn gàng
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Nhiều cơ sở kinh doanh ăn uống đã chủ động thu gọn bàn ghế trong phần hiên nhà hoặc trên bậc thềm, không dám lấn chiếm vỉa hè. Riêng các quán trà đá, quán bán đồ ăn vặt thì gần như "co mình" trong khu vực chưa đầy một m2 gần các ngõ nhỏ. Khách có nhu cầu ăn uống thì ngồi ghế nhựa trong ngõ.
Trong bối cảnh Hà Nội tăng cường lập lại trật tự đô thị, nhiều hộ kinh doanh bày tỏ mong muốn thành phố sớm ban hành cơ chế cho thuê, khai thác tạm thời vỉa hè, lòng đường theo hướng công khai, bài bản và có kiểm soát.
Chị Phạm Kiều Linh (37 tuổi, chủ quán trên phố Quang Trung, P.Cửa Nam) cho biết hiện quán chỉ kê bàn ghế trong phần thềm trước cửa, tuyệt đối không dám "thò bất kể thứ gì ra vỉa hè". Việc không được sử dụng không gian ngồi ngoài trời khiến doanh thu giảm 40 - 50% so với trước.
"Nếu được thuê vỉa hè hợp pháp với mức phí phù hợp thì tôi hoàn toàn ủng hộ. Khi đó quán có thể bày vài bộ bàn ghế công khai, không còn cảnh vừa bán vừa lo bị kiểm tra", chị Phạm Kiều Linh bày tỏ.
Tương tự, chị Nguyễn Thu Hải (35 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi), chủ một quán ăn tại khu phố cổ trên địa bàn P.Hoàn Kiếm, cũng bày tỏ mong muốn được nộp phí để được phép sử dụng một phần diện tích vỉa hè, lòng đường đúng quy định.
Theo chị Hải, đặc thù của phố cổ nằm ở trải nghiệm ngồi ngoài trời. Dù diện tích trong quán rộng gần 50 m2, có điều hòa và sạch sẽ, nhưng rất ít khách muốn vào ngồi trong nhà. Thay vào đó, du khách thích cảm giác được trải nghiệm không gian ngồi ngoài trời ở phố cổ.
"Từ ngày lực lượng chức năng tăng cường lập lại trật tự đô thị, xử nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè, quán của tôi khó bán được hàng vì du khách không muốn ngồi trong nhà. Hiện doanh thu chủ yếu chỉ trông chờ vào 3 ngày cuối tuần có phố đi bộ. Tôi đang cố gắng cầm cự thêm một, hai tháng nữa. Nếu tình hình vẫn như hiện nay thì chắc tôi phải nghỉ bán hàng, chuyển sang đi làm thuê", chị Hải chia sẻ.
Theo PGS-TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, trước đây, văn hóa vỉa hè ở Hà Nội trong tình trạng vô nguyên tắc nên đã gây ra rất nhiều hệ lụy, khiến trật tự đô thị lộn xộn, nhếch nhác.
Bà An đánh giá, việc Hà Nội lập lại trật tự mỹ quan đô thị, xử nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè trong thời gian vừa qua đã đem lại nhiều hiệu quả tích cực, nhưng cũng có phần nào tác động đến nền kinh tế vỉa hè.
"Kinh tế vỉa hè cũng là một nét văn hóa của Hà Nội. Do đó, thành phố cần nghiên cứu quy định, quy tắc để giữ được mỹ quan đô thị nhưng vẫn đảm bảo kinh tế phát triển", bà An nói.
Cùng chung quan điểm, TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, cho rằng bài toán hiện nay là làm sao cân bằng giữa đảm bảo trật tự đô thị, mỹ quan với nhu cầu mưu sinh và nét văn hóa đặc trưng của kinh tế vỉa hè. Theo ông, kinh tế vỉa hè có thể coi là một "đặc sản" của Hà Nội cũng như nhiều đô thị lớn tại Việt Nam.
Do đó, giải pháp phù hợp không phải là làm "ngặt nghèo hơn", mà Hà Nội cần quy hoạch, phân định rõ phạm vi sử dụng vỉa hè ở từng tuyến phố cụ thể. "Nhu cầu của người dân là có thật. Vì vậy, chính quyền cần nghiên cứu phương án quản lý linh hoạt hơn, vừa bảo đảm văn minh đô thị, vừa duy trì không gian kinh doanh phù hợp cho người dân và đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách", ông Phong nói.
Liên quan đề án quản lý, khai thác, sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố trên địa bàn Hà Nội, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết cơ quan chức năng hiện vẫn đang hoàn thiện dự thảo và cập nhật thêm các quy định mới. "Khi đề án hoàn chỉnh, Sở sẽ thông tin chính thức", vị lãnh đạo cho hay.
