Tại phiên thảo luận “Công đoàn đại diện, chăm lo bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp cho đoàn viên, người lao động”, nhiều đại biểu cho rằng muốn xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ, tổ chức công đoàn phải thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy của NLĐ, đồng thời chủ động phòng ngừa tranh chấp ngay từ cơ sở.
Ông Nguyễn Thành Đô, Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật (LĐLĐ TP.HCM), cho rằng trước những tác động của kinh tế số, lao động công nghệ và các mô hình việc làm mới, tổ chức công đoàn cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung lẫn phương thức hoạt động. Theo ông, người lao động (NLĐ) cần được đặt ở vị trí trung tâm trong mọi hoạt động công đoàn. Điều đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở không chỉ hiểu pháp luật mà còn phải có kỹ năng đối thoại, thương lượng và khả năng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của NLĐ.
Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cao chất lượng đối thoại tại doanh nghiệp (DN). “Cán bộ công đoàn cần chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của NLĐ ngay từ đầu, không để những bức xúc nhỏ tích tụ thành những vụ việc phức tạp”, ông Đô nhấn mạnh.
Quan điểm này nhận được sự đồng tình từ nhiều đại biểu là cán bộ công đoàn cơ sở tại các DN đông lao động. Ông Bùi Văn Trường, Chủ tịch Công đoàn Công ty Luxshare (Bắc Ninh), cho rằng ngay từ khi tuyển dụng, NLĐ cần được phổ biến đầy đủ về quyền lợi cũng như vai trò của tổ chức công đoàn. Trong quá trình làm việc, các cuộc đối thoại định kỳ phải được duy trì để NLĐ có cơ hội phản ánh ý kiến, kiến nghị và được giải đáp kịp thời.
“NLĐ chỉ tìm đến công đoàn khi họ tin rằng tiếng nói của mình được lắng nghe và những vấn đề họ phản ánh sẽ được theo dõi, giải quyết đến cùng”, ông Trường nói.
Để làm được điều đó, công đoàn cần đa dạng hóa các kênh tiếp nhận phản ánh, từ gặp gỡ trực tiếp đến hòm thư góp ý hoặc các hệ thống phản ánh ẩn danh để NLĐ có thể lên tiếng mà không lo bị ảnh hưởng đến công việc.
Nhà ở tiếp tục là một trong những mối quan tâm lớn nhất của NLĐ hiện nay và được các đại biểu phản ánh tới đại hội. Theo ông Nguyễn Anh Ngọc, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Canon VN, công đoàn cần đóng vai trò cầu nối, hỗ trợ NLĐ tiếp cận nhanh hơn với các chương trình nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê dài hạn và các chính sách an sinh liên quan. “Nếu giải quyết được bài toán nhà ở, NLĐ sẽ yên tâm gắn bó lâu dài với DN”, ông Ngọc chia sẻ.
Cùng với nhà ở, xây dựng thiết chế văn hóa cho công nhân là mong mỏi của NLĐ từ nhiều năm nay. Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó chủ tịch LĐLĐ TP.Hà Nội, cho biết các thiết chế văn hóa công đoàn không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, xây dựng môi trường làm việc văn minh mà còn tạo sự gắn kết giữa NLĐ với DN và tổ chức công đoàn; qua đó củng cố niềm tin, khơi dậy tinh thần cống hiến và xây dựng giai cấp công nhân hiện đại trong thời kỳ mới.
Tuy nhiên, trước yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số quốc gia, việc xây dựng và phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa công đoàn vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập; nguồn lực đầu tư còn hạn chế. Đặc biệt, đặc thù lao động theo ca kíp khiến việc tập hợp công nhân tham gia sinh hoạt thường xuyên còn gặp nhiều khó khăn.
Từ thực tiễn đó, bà Thủy cho rằng: “Cần quan tâm nâng cấp các điểm sinh hoạt văn hóa công nhân hiện có theo hướng đa chức năng, tích hợp không gian sinh hoạt cộng đồng, thư viện, sân chơi thể thao, tư vấn pháp luật, chăm sóc sức khỏe tinh thần và ứng dụng công nghệ số. Phấn đấu mỗi khu công nghiệp lớn đều có không gian văn hóa dành riêng cho công nhân lao động, thực sự trở thành “điểm tựa tinh thần” của đoàn viên sau giờ làm việc”.
Theo nhiều đại biểu, để giữ chân NLĐ, thu nhập vẫn là yếu tố quyết định. Ông Đinh Sỹ Phúc, Chủ tịch Công đoàn Công ty Taekwang Vina (Đồng Nai), cho rằng những chế độ phúc lợi tốt thường đạt kết quả khi thông qua đối thoại và thương lượng tập thể. Tại DN này, nhờ duy trì đối thoại thường xuyên giữa công đoàn và DN, NLĐ ngoài mức thu nhập bình quân hơn 11 triệu đồng/tháng còn được hưởng nhiều khoản phụ cấp, trợ cấp, thưởng tết và các chính sách hỗ trợ học tập, nâng cao tay nghề. “Công đoàn cần thường xuyên nắm bắt nhu cầu của NLĐ thông qua nhiều kênh, từ mạng xã hội đến các buổi đối thoại trực tiếp, để lựa chọn đúng nội dung thương lượng với DN”, ông Phúc chia sẻ.
Trong khi đó, một vấn đề khác cũng được nhiều đại biểu quan tâm là làm thế nào để khuyến khích NLĐ sáng tạo và đóng góp nhiều hơn cho DN. Ông Lê An Hải, Chủ tịch Công đoàn Công thương VN, cho biết nhiều DN hiện đã xây dựng cơ chế thưởng hấp dẫn đối với các sáng kiến cải tiến kỹ thuật, ý tưởng mới. Ngay khi NLĐ đưa ra ý tưởng sáng tạo, DN có thể thưởng từ 100.000 – 500.000 đồng để khuyến khích. Có những sáng kiến được thưởng hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỉ đồng nhờ mang lại giá trị lớn cho DN.
“Việc bảo đảm hài hòa giữa quyền lợi của NLĐ với mục tiêu phát triển của DN chính là cơ sở để xây dựng các phong trào thi đua hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất lao động, cải thiện thu nhập và tạo động lực gắn bó lâu dài cho NLĐ “, ông Hải nói.
Dẫn chứng một nhóm lao động tại Công ty Honda VN từng được thưởng tới 5 tỉ đồng cùng chuyến tham quan, học tập tại Mỹ nhờ sáng kiến có giá trị cao, ông Mai Mạnh Dũng, Chủ tịch Công đoàn Tổng công ty Máy động lực và máy nông nghiệp VN, cho rằng để nâng cao năng suất lao động và hiệu quả hoạt động của DN, vai trò đồng hành giữa tổ chức công đoàn và người sử dụng lao động là hết sức quan trọng. Khi NLĐ được ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp của mình, họ sẽ có thêm động lực để gắn bó lâu dài với DN.
Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm tại các phiên thảo luận là câu chuyện chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn. Không ít đại biểu nhìn nhận tình trạng phong trào thi đua được báo cáo rất sôi nổi nhưng hiệu quả thực tế chưa tương xứng vẫn tồn tại ở một số nơi.
Ông Phạm Quang Hưởng, Phó chủ tịch Công đoàn Khoa học và công nghệ VN, chia sẻ: “Nếu phương thức tổ chức phong trào không đổi mới thì sẽ khó tạo được động lực và sức hấp dẫn đối với đoàn viên, NLĐ”, ông Hưởng nói.
Theo TS Nguyễn Ngọc Ân, Chủ tịch Công đoàn giáo dục VN, chuyển đổi số không đơn thuần là thay văn bản giấy bằng email hay tin nhắn Zalo mà phải chuyển từ cách quản lý cảm tính sang quản trị bằng dữ liệu. Ông cũng cho rằng muốn khắc phục bệnh hình thức thì phải lượng hóa được kết quả hoạt động. “Công đoàn không chỉ đi tìm người ốm đau để thăm hỏi. Có những kỹ sư, nhà khoa học rất giỏi cũng cần công đoàn truyền cảm hứng, tạo động lực, tạo môi trường để họ phát huy năng lực và được ghi nhận. Chăm lo cho đoàn viên phải được cá nhân hóa theo từng nhóm đối tượng. Đây mới là giá trị thực sự của chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn”, ông Ân nói.
Từ câu chuyện việc làm, thu nhập, nhà ở, phúc lợi đến nhu cầu được lắng nghe và được phát triển bản thân, có thể thấy kỳ vọng của NLĐ đối với tổ chức công đoàn ngày càng lớn. Trong bối cảnh mới, công đoàn không chỉ là nơi bảo vệ quyền lợi khi khó khăn xảy ra mà phải trở thành người bạn đồng hành, chủ động nhận diện nhu cầu, dự báo rủi ro và hỗ trợ NLĐ từ sớm, từ xa.
Sáng 9.4, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường nghe tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội về 4 dự án, trong đó có luật Hộ tịch (sửa đổi).
Theo tờ trình dự thảo luật Hộ tịch (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày, dự thảo giao Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện hộ tịch, thay vì chia tách thẩm quyền giữa cấp huyện và cấp xã như trước đây.
Việc đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính. Người dân có thể thực hiện các thủ tục hộ tịch tại bất kỳ cơ quan đăng ký nào mà không bị gò bó bởi địa giới hành chính.
Dự thảo luật định hướng chuyển đổi toàn diện sang đăng ký trực tuyến toàn trình. Đặc biệt, sổ hộ tịch giấy sẽ được lược bỏ phần lớn, chỉ duy trì sổ giấy song song cho việc đăng ký kết hôn để đảm bảo tính tự nguyện và truyền thống.
Cơ quan đăng ký sẽ chủ động khai thác dữ liệu từ ngành y tế để thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử mà không đợi người dân đến nộp hồ sơ, nhằm đảm bảo quyền lợi kịp thời cho cá nhân.
Dự thảo luật cũng bổ sung quy định khẳng định giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử, xác định dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác.
Dự thảo cũng cho phép thay đổi quê quán trong một số trường hợp; ghi vào sổ hộ tịch việc hộ tịch đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đối với trẻ em có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam đã đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền nước ngoài; cho phép chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền cho người thực hiện công tác hộ tịch ký một số giấy tờ về hộ tịch.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật để khắc phục những bất cập hiện nay.
Về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của cá nhân, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị chỉ quy định về trách nhiệm của công dân Việt Nam thực hiện, không thực hiện thủ tục ghi vào sổ hộ tịch các sự kiện hộ tịch đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền tại nước ngoài để làm cơ sở quy định hành vi vi phạm trong pháp luật về vi phạm hành chính mà không quy định lại trách nhiệm bồi thường ngoài hợp đồng của cá nhân khi không thực hiện thủ tục này.
Ủy ban đề nghị trong quá trình số hóa, cơ quan thẩm tra lưu ý về các trường hợp thông tin giữa sổ giấy và dữ liệu điện tử không thống nhất. Ủy ban đề xuất nguyên tắc: nếu có mâu thuẫn, cần nghiên cứu lấy dữ liệu từ sổ hộ tịch giấy làm dữ liệu nguồn để đối chiếu, điều chỉnh nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.
Ủy ban cũng đề nghị Chính phủ cần tiếp tục quan tâm, bố trí nguồn lực cho việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ để đảm bảo tính khả thi của luật; đạt được mục tiêu tăng cường cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, cá nhân hóa và dữ liệu hóa dữ liệu, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn.
Về nội dung đăng ký giám hộ, chấm dứt giám hộ, giám sát việc giám hộ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng giám hộ là chế định nhân văn. Ủy ban đề nghị nghiên cứu duy trì sổ hộ tịch giấy đối với thủ tục đăng ký giám hộ và yêu cầu người giám hộ phải hiện diện tại cơ quan đăng ký hộ tịch để ký vào sổ hộ tịch trước khi trả kết quả đăng ký để cơ quan đăng ký hộ tịch xác định người có đủ năng lực hành vi dân sự để thực hiện việc giám hộ.
Lễ ký kết hợp tác triển lãm sách, phát triển văn hóa đọc và lan tỏa tri thức là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 115 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước và 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chương trình hướng đến mục tiêu bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống thông qua sức mạnh của những trang sách.
Tham dự buổi lễ có bà Trần Thị Ngọc Dung (Phó bí thư thường trực Đảng ủy xã); ông Phạm Kiều Hưng (Phó bí thư, Chủ tịch UBND xã); ông Trần Quang Thái (Ủy viên Ban Thường vụ, Phó chủ tịch UBND xã); ông Nguyễn Thành Lợi (Giám đốc - Tổng biên tập Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM) cùng lãnh đạo các cơ quan chuyên môn, Ban giám hiệu Trường THCS Tân Phú Trung và trưởng ấp 74.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Phạm Kiều Hưng nhấn mạnh vai trò cốt lõi của sách trong việc nâng cao dân trí và xây dựng xã hội học tập. Lãnh đạo địa phương kỳ vọng việc phối hợp với một đơn vị xuất bản uy tín sẽ tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ, giúp người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, hình thành thói quen đọc sách mỗi ngày.
"Lễ ký kết không chỉ là sự bắt tay giữa địa phương và đơn vị xuất bản, mà còn mở ra nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, giữ gìn bản sắc lịch sử cho nhân dân trên địa bàn", đại diện UBND xã Củ Chi chia sẻ.
Sự kiện này đánh dấu bước phát triển mới trong công tác phối hợp giữa địa phương và Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM, góp phần đưa những đầu sách giá trị đến gần hơn với độc giả vùng ngoại thành.
Bàu Hàn vốn là một nhánh phân lũ quan trọng của dòng sông Ngàn Phố, chảy qua xã Tứ Mỹ và một số xã vùng hạ thuộc H.Hương Sơn trước đây, với chiều dài khoảng 6 km. Trong ký ức của những người lớn tuổi ở xã Tứ Mỹ, nơi đây không chỉ giữ vai trò điều tiết nước vào mùa mưa lũ mà còn là nơi cung cấp nguồn lợi thủy sản, là nơi tắm mát, sinh hoạt quen thuộc của người dân đôi bờ.
Thế nhưng, thực tế hiện tại lại là một bức tranh hoàn toàn tương phản và đầy nhức nhối. Theo ghi nhận, dòng bàu đang bị "bóp nghẹt" bởi bèo tây, nhiều đoạn nước chuyển màu đen đục, đặc quánh và bốc mùi hôi thối.
Xác bèo tây phân hủy hòa lẫn với nước thải chăn nuôi, nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư xả thẳng xuống lòng bàu tạo thành một hỗn hợp ô nhiễm bủa vây cuộc sống người dân.
Sống ngay sát khu vực ô nhiễm, ông Phạm Văn Đàn (58 tuổi, ngụ tại thôn Tây Hà, xã Tứ Mỹ) bức xúc cho biết Bàu Hàn trước đây có nguồn nước sạch trong với nguồn lợi thủy sản dồi dào. Thế nhưng, nước trong bàu hiện nay nhiều đoạn chuyển sang màu đen, bốc mùi hôi thối do xác bèo phân hủy cộng với nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư đổ xuống.
"Bèo tây phủ kín mặt nước từ năm này qua năm khác khiến ruồi muỗi, rắn rết sinh sôi nảy nở rất nhiều, bò cả vào nhà dân. Ô nhiễm không khí và nguồn nước khiến chúng tôi ăn không ngon, ngủ không yên. Người dân đã nhiều lần kiến nghị lên các cấp chính quyền nhưng đến nay tình trạng này vẫn chưa được cải thiện là bao", ông Đàn phàn nàn.
Ngược dòng thời gian, nguyên nhân dẫn đến hồi kết buồn của một dòng xanh bắt đầu từ sau khi đê Choi được xây dựng vào những năm 1960. Công trình này vô tình chia cắt dòng chảy tự nhiên, biến Bàu Hàn thành một vùng nước tù, gần như biệt lập. Qua hàng chục năm không được nạo vét, lòng bàu bị bồi lắng nghiêm trọng, nhiều đoạn hình thành bãi nổi, cây cối dại mọc um tùm.
Đáng nói hơn, việc "cha chung không ai khóc" trong thời gian dài đã biến nơi đây thành một hồ chứa nước thải khổng lồ. Ông Lê Anh Thuyết (người dân thôn 4, xã Tứ Mỹ) chia sẻ: "Trước đây, Bàu Hàn thuộc địa giới của nhiều xã khác nhau nên thiếu một đầu mối quản lý thống nhất. Mạnh ai nấy xả, lâu dần nơi này thành điểm chứa nước thải. Dòng nước tù đọng không thể tự làm sạch khiến hệ sinh thái dưới nước gần như bị suy kiệt hoàn toàn".
Cần một cuộc "giải cứu" căn cơ
Hiện tại, dù UBND xã Tứ Mỹ đã cho một số hộ dân thuê diện tích mặt nước để nuôi trồng thủy sản, giúp một vài đoạn được cải tạo, dọn sạch bèo nhưng đó chỉ là những đốm sáng nhỏ nhoi. Phần lớn diện tích còn lại của dòng bàu dài 6 km này vẫn đang bị "bức tử" bởi ô nhiễm.
Để hồi sinh Bàu Hàn, mang lại "lá phổi xanh" cho vùng hạ Hương Sơn, chính quyền địa phương không thể mãi áp dụng các biện pháp mang tính phong trào, "bắt cóc bỏ đĩa" như các đợt ra quân dọn vệ sinh tạm thời. Người dân nơi đây đang khát khao một giải pháp tổng thể và căn cơ như nạo vét lòng bàu, khơi thông dòng chảy, xử lý triệt để nguồn nước thải từ các khu dân cư.
Trao đổi về hướng xử lý dứt điểm tình trạng này, ông Nguyễn Thành Nam, Phó chủ tịch UBND xã Tứ Mỹ, cho hay, nhằm khai thác hiệu quả không gian mặt nước và trả lại môi trường trong lành, địa phương đã lập dự án quy hoạch, cải tạo Bàu Hàn thành hồ sinh thái vào danh mục đầu tư công trung hạn giai đoạn 2027 - 2030.
"Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục huy động các nguồn lực để từng bước xử lý ô nhiễm, hướng tới phát triển khu vực này theo hướng sinh thái, bền vững", ông Nam nói.
