Căn bệnh quái ác cướp đi mạng sống của cô gái mới 26 tuổi không chỉ là bi kịch cá nhân, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống thiếu lành mạnh, sự chủ quan trước những tín hiệu bất thường của cơ thể ở nhiều người trẻ hiện nay. Điều đáng lo ngại là ung thư đại trực tràng đang ngày càng trẻ hóa, nhưng không ít người vẫn nhầm lẫn các dấu hiệu sớm với triệu chứng “bình thường” của dân văn phòng.
Người phụ nữ xấu số nói trên tên An An sống ở Trung Quốc. Cô chưa từng nghĩ mình sẽ mắc ung thư. An An chỉ cho rằng những cơn đầy bụng, táo bón hay mệt mỏi kéo dài là “bệnh nghề nghiệp” của dân văn phòng. Nhưng chỉ vài tháng sau, cô gái trẻ nhận chẩn đoán ung thư đại trực tràng giai đoạn cuối và qua đời trong tiếc nuối.
An An làm kế toán cho một công ty xuất nhập khẩu tại Trung Quốc. Do công việc áp lực, thường xuyên tăng ca khiến cuộc sống của cô gần như chỉ xoay quanh màn hình máy tính, những bảng số liệu và các deadline dồn dập.
Điều đáng nói khoảng 3 tháng trước khi phát hiện bệnh, cơ thể cô liên tục phát tín hiệu bất thường: bụng chướng, khó tiêu, mệt mỏi kéo dài, sụt cân nhanh. Táo bón ngày một nghiêm trọng, có thời điểm gần 10 ngày không thể đi vệ sinh. Tuy nhiên, An An vẫn chủ quan. Cô nghĩ mình chỉ bị stress, rối loạn tiêu hóa do thức khuya và ăn uống thất thường.
Chỉ một ngày nọ sau giờ làm, cô bất ngờ đau quặn bụng dữ dội rồi ngã quỵ. Khi vào nhà vệ sinh, thấy máu chảy nhiều bất thường, cô mới hoảng sợ bắt xe đến bệnh viện lập tức.
Sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm, bác sĩ đưa kết quả chẩn đoán. An An cầm tờ giấy như nhận “bản án tử”. Cô ung thư đại trực tràng giai đoạn cuối, tế bào ung thư đã di căn khắp ổ bụng, không còn khả năng can thiệp hiệu quả. Được biết, cô qua đời chỉ sau một thời gian ngắn nhập viện với biết bao tiếc nuối, hối hận vì những thói quen xấu, sự chủ quan trước dấu hiệu bất thường của chính mình.
Câu chuyện đau lòng này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo nhiều người trẻ về lối sống thiếu lành mạnh và sự chủ quan với những bất thường của cơ thể.
Theo bác sĩ điều trị, điều khiến họ day dứt không chỉ là bệnh nhân còn quá trẻ, mà còn bởi phần lớn yếu tố nguy cơ đến từ chính lối sống kéo dài nhiều năm.
Do tính chất công việc, An An gần như ngồi liên tục 8–12 tiếng mỗi ngày. Cô thường nhịn uống nước để hạn chế đi vệ sinh, thay nước lọc bằng trà sữa và nước ngọt. Việc nhịn đại tiện cũng diễn ra thường xuyên vì “bận chưa đi được”.
Các bữa ăn chủ yếu là đồ chiên rán, thức ăn nhanh, ít rau xanh. Đêm về, dù tan làm muộn, cô vẫn thức khuya. Chính những thói quen tưởng vô hại ấy đã khiến hệ tiêu hóa suy yếu trong âm thầm.
Đáng nói hơn, ngay cả khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng kéo dài, rối loạn tiêu hóa hay đi ngoài ra máu, cô vẫn cho rằng dân văn phòng ai cũng gặp tình trạng tương tự.
Bác sĩ cảnh báo 3 dấu hiệu không được xem nhẹ
Theo các chuyên gia, ung thư đại trực tràng đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng. Nhiều bệnh nhân phát hiện bệnh khi chưa tới 30 tuổi.
Nếu cơ thể xuất hiện 3 dấu hiệu dưới đây, người trẻ cũng cần đi khám sớm:
Thay đổi bất thường ở phân: Phân trở nên mỏng, dẹt, có rãnh hoặc lẫn máu sẫm màu, chất nhầy là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý. Đây có thể là biểu hiện khối u đang phát triển trong lòng ruột.
Rối loạn thói quen đi tiêu kéo dài: Táo bón nhiều ngày xen kẽ tiêu chảy, đi ngoài nhiều lần nhưng không hết phân, luôn có cảm giác nặng bụng hoặc mót rặn là những tín hiệu cảnh báo tổn thương đại trực tràng.
Đau bụng kèm sụt cân nhanh: Thông thường các cơn đau quặn bụng lặp lại thường xuyên, đi kèm tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân, da xanh xao, mệt mỏi kéo dài có thể cho thấy cơ thể đang bị khối u “rút cạn” dinh dưỡng.
Các bác sĩ nhấn mạnh, nhiều người trẻ hiện nay có lối sống thiếu vận động, ăn uống thất thường, thức khuya kéo dài và chịu áp lực công việc lớn. Đây đều là yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Để phòng bệnh, cần duy trì chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước, hạn chế đồ chế biến sẵn, không nhịn đại tiện, tăng vận động và tầm soát định kỳ nếu có dấu hiệu bất thường hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tiêu hóa.
Ngoài việc ăn nhiều chất xơ hơn, sau đây là 4 điều cần lưu ý, có thể thực hiện ngay giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng:
– Nên tránh các loại thịt chế biến sẵn: Theo ước tính từ các chuyên gia, ăn 50 gram thịt chế biến sẵn mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ ung thư lên 18%. Vì vậy, hãy ưu tiên chọn các nguồn protein ít chế biến, ít chất béo như cá, ức gà hoặc các loại đậu.
– Nên vận động nhiều hơn: Theo bác sĩ Malhotra, hoạt động thể chất giúp tối ưu hóa sức khỏe đường ruột, đồng thời giảm viêm nhiễm và giảm nguy cơ ung thư. Thể lực tốt cũng có thể giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh. Trong một nghiên cứu cho thấy mức độ hoạt động từ trung bình đến cao – nhiều hơn 150 phút hoạt động thể chất cường độ trung bình mỗi tuần – có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư liên quan đến đường ruột.
– Không nên uống bia rượu: Tiêu thụ bia rượu, dù ít hay nhiều, đều có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư đại tràng. Nếu bạn không muốn loại bỏ hoàn toàn bia rượu, hãy hạn chế uống không quá 2 ly mỗi ngày đối với nam giới, hoặc không quá 1 ly mỗi ngày đối với nữ giới.
Ông Robert Bevan, một tài xế xe tải nghỉ hưu ở thành phố Boise, bang Idaho, vừa trúng thưởng 50.000 USD từ trò chơi vé cào 1.000.000 USD King Scratch Game.
Ông Bevan cho biết việc mua vé số là thói quen của hai vợ chồng trong nhiều năm. Họ thường mua vé khi đi du lịch, ghé cửa hàng tạp hóa hoặc trạm xăng.
Chuỗi trúng thưởng của ông Bevan bắt đầu từ năm 1997. Khi đó, Cơ quan Xổ số Idaho tổ chức chương trình khuyến mãi Blazer Bucks và ông là một trong 7 người trúng giải lớn nhất là chiếc xe Chevrolet Blazer bốn cửa. Từ đó đến nay, ông ghi nhận thêm 17 lần trúng thưởng khác với giá trị các giải dao động từ 1.000 USD đến 200.000 USD.
Cơ quan Xổ số Idaho cho biết ông Bevan là người chơi vé số theo thói quen, không sử dụng chiến lược hay hệ thống tính toán đặc biệt. Đơn vị này từng đăng tải câu chuyện của ông trên mạng xã hội với dòng trạng thái: "Liệu sét có thể đánh 18 lần vào cùng một người hay không?" và khẳng định câu trả lời là "có" với trường hợp này.
Lịch sử xổ số thế giới từng ghi nhận trường hợp trúng thưởng nhiều lần như ông Stefan Mandel, nhà kinh tế học người Australia gốc Romania. Ông Mandel trúng xổ số 14 lần trong thập niên 1980 và 1990 bằng cách sử dụng phương pháp toán học để mua toàn bộ tổ hợp số có thể xảy ra. Sự việc này từng khiến nhiều công ty xổ số tại Mỹ và Australia phải thay đổi quy định.
Nốt ruồi nhỏ xuất hiện nhiều năm trên cánh mũi phải của người phụ nữ 60 tuổi bất ngờ đổi màu, sùi đen và chảy máu. Khi đi khám, bà bàng hoàng nhận tin khối u đã xâm lấn sâu, phá hủy gần toàn bộ chân cánh mũi phải do ung thư da.
Ban đầu, nốt ruồi chỉ là một chấm nhỏ trên da, không đau, không ngứa nên người phụ nữ chủ quan bỏ qua. Thời gian gần đây, vùng tổn thương bắt đầu lan rộng nhanh, bề mặt sùi đen và dễ chảy máu khiến bà lo lắng tới Bệnh viện Da liễu Trung ương kiểm tra.
TS Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, cho biết kết quả sinh thiết xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất hiện nay.
Theo bác sĩ, khối u đã ăn sâu vào vùng cánh mũi, phá hủy gần như toàn bộ chân cánh mũi phải, lan tới niêm mạc và sụn mũi. Đây là vị trí đặc biệt phức tạp vì không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt mà còn liên quan trực tiếp đến chức năng hô hấp.
"Thách thức lớn nhất không chỉ là cắt bỏ hoàn toàn tế bào ung thư mà còn phải tái tạo lại cánh mũi sao cho hài hòa, tự nhiên và đảm bảo chức năng", TS Quang chia sẻ.
Sau khi đánh giá tổn thương, các bác sĩ quyết định áp dụng phẫu thuật Mohs để loại bỏ triệt để khối u. Đây là kỹ thuật hiện đại giúp kiểm soát chính xác ranh giới ung thư, hạn chế tối đa nguy cơ sót tế bào ác tính và giảm khả năng tái phát.
Sau khi cắt bỏ toàn bộ tổ chức ung thư, ê-kíp tiếp tục thực hiện tạo hình bằng vạt da tại chỗ, sử dụng mô da vùng rãnh mũi má để tái tạo cánh mũi cho bệnh nhân. Phương pháp này giúp phục hồi hình dạng mũi gần tự nhiên, đồng thời duy trì chức năng hô hấp và tăng tính thẩm mỹ sau phẫu thuật.
Theo các chuyên gia, nhiều trường hợp ung thư da khởi phát từ những tổn thương rất nhỏ nhưng dễ bị bỏ qua. Người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường như:
- Nốt ruồi thay đổi màu sắc, kích thước hoặc bờ viền
- Vùng da sùi đen, tăng sắc tố bất thường
- Vết loét kéo dài, khó lành
- Tổn thương da dễ chảy máu, đóng vảy tái đi tái lại
TS Quang cho biết, không ít bệnh nhân đến viện khi khối u đã xâm lấn sâu vì cho rằng đó chỉ là tổn thương da thông thường.
Mỗi năm, Australia và Mỹ ghi nhận hơn 4 triệu ca ung thư biểu mô tế bào đáy. Tại Việt Nam, riêng Bệnh viện Da liễu Trung ương tiếp nhận khoảng 400–500 bệnh nhân mỗi năm, số ca có xu hướng tăng nhanh trong thời gian gần đây.
Các bác sĩ nhấn mạnh, hơn 95% trường hợp ung thư biểu mô tế bào đáy có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp.
Chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám ngay khi nhận thấy nốt ruồi hoặc vùng da trên mặt có dấu hiệu thay đổi bất thường như to nhanh, đổi màu, loét kéo dài hoặc chảy máu. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn hạn chế nguy cơ biến dạng khuôn mặt và những cuộc phẫu thuật phức tạp về sau.
Mùa đông năm ngoái, bà Bao Yi, 73 tuổi, ở Thượng Hải bị viêm khớp dạng thấp khiến một cánh tay gần như mất khả năng vận động. Lần đầu tiên, bà phải dựa vào chồng, ông Shi Mingao, 75 tuổi, để mặc quần áo, rửa mặt và mở nắp chai.
Bao kết hôn năm 28 tuổi. Hai vợ chồng từng mong có con, nhưng sau nhiều lần sảy thai cùng áp lực chăm sóc cha mẹ già, kế hoạch này dần khép lại. Giai đoạn 38 tuổi, Bao tin rằng bản thân không thể mang lại cuộc sống ổn định cho con khi thường phải đối mặt với sự mệt mỏi trong công việc.
Dù gia đình và đồng nghiệp phản đối gay gắt, bà vẫn quyết định dừng việc sinh đẻ. Áp lực mà bà Bao chịu rất phổ biến trong một xã hội đặt nặng tư tưởng nối dõi tông đường. Tuy nhiên, sự kỳ vọng này đang mờ dần ở các thế hệ sau. Đối mặt với chi phí sinh hoạt đắt đỏ và thị trường việc làm khắc nghiệt, nhiều thanh niên thuộc Gen Z hiện nay chủ động chọn lối sống DINK hoặc phong trào "nằm thẳng" (tang ping - từ chối áp lực thăng tiến) để tự giải thoát khỏi các gánh nặng truyền thống.
Bà Bao được cho là thế hệ DINK đầu tiên ở Trung Quốc, trong bối cảnh kết hôn mà không có con còn hiếm và khó được chấp nhận. Hiện nay, lựa chọn này dần phổ biến. Theo điều tra dân số năm 2020, nước này có khoảng 188 triệu hộ gia đình hai người (không con cái), chiếm 38% tổng số hộ, tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn như Thượng Hải, Bắc Kinh.
Bước vào tuổi già, câu hỏi của họ hiện ra rõ ràng: Không có con, sẽ dựa vào ai? Với Bao, câu trả lời không nằm ở sự hối tiếc. Bà cho rằng ngay cả khi có con, chúng cũng sẽ có cuộc sống riêng.
Nhịp sống của vợ chồng Bao tại căn hộ 30 m2 diễn ra chậm rãi. Họ thức dậy muộn, mua sắm trực tuyến, uống cà phê và dắt hai chú chó đi dạo công viên. Sau khi nghỉ hưu, Bao lấy bằng lái xe, học tâm lý học và dành nhiều thời gian trò chuyện với trí tuệ nhân tạo (AI).
Đôi khi, bà lướt danh bạ điện thoại rồi dừng lại ở một cái tên của bạn bè nhưng không gọi. "Việc chủ động liên lạc với người khác cũng trở thành áp lực ở tuổi này", bà nói. "Trò chuyện với AI dễ hơn vì không sợ làm phiền".
Với Bao, tuổi già gắn liền với khả năng tự xoay xở. Tuy nhiên, căn bệnh viêm khớp đã thử thách điều đó. Một năm qua, ông Shi giúp bà mọi việc sinh hoạt cá nhân. Việc tự chăm sóc lẫn nhau là lựa chọn bất đắc dĩ nhưng thiết thực, trong bối cảnh hệ thống dưỡng lão của Trung Quốc đang đối mặt với khủng hoảng thiếu hụt nhân sự. Dự kiến trong 5 năm tới, nước này sẽ thiếu hơn 5 triệu điều dưỡng viên. Thực tế này khiến những người thuộc thế hệ DINK đầu tiên càng thêm chật vật khi muốn tìm kiếm dịch vụ chăm sóc chất lượng vào cuối đời.
Nhưng bà Bao nói không hối tiếc về lựa chọn thời trẻ, bởi bà quan niệm dù có con, chúng cũng sẽ phải bận rộn với cuộc sống riêng. Trong nhà, Bao vừa mua thêm một con chó máy và gọi nó là "em út". Buổi tối, bà thường ngồi cạnh những chú chó của mình và trò chuyện.
"Chúng lẽ ra là con của chúng tôi", bà nói
Vợ chồng ông Zhou Ming ở Thượng Hải mang đến một góc nhìn khác. Ông nghỉ hưu sớm do mất thính lực nặng, không dùng smartphone và chỉ quanh quẩn trong căn hộ và công viên. Vợ ông, bà Jin Chenghua trở thành người chăm sóc chính, đưa chồng đi khám và hỗ trợ giao tiếp.
Hai người từng mong có con nhưng không thể. Đến khi về già, cảm giác thiếu vắng vẫn còn. "Những lúc mệt mỏi, tôi từng tưởng tượng có một đứa con hỏi han", bà nói.
