Thomas, 21 tuổi, nộp 15 đơn xin việc và được mời phỏng vấn bằng AI 10 lần. “Giống như bạn đang nhìn vào gương và nói chuyện với chính mình”, chàng trai ở London nói.
Thomas cho biết nhiều công ty ở Anh sử dụng hình thức phỏng vấn không dùng con người. Ứng viên xem video quay sẵn câu hỏi, có tối đa hai phút để chuẩn bị và ba phút để trả lời. Các buổi phỏng vấn kéo dài từ 10 đến 30 phút. Ứng viên cũng phải hoàn thành bài đánh giá tính cách và kiểm tra kỹ năng trực tuyến trước đó.
Theo khảo sát của nền tảng tuyển dụng Greenhouse (London) với gần 3.000 người tìm việc tại Anh, Mỹ, Đức, Australia và Ireland, 47% ứng viên tại Anh (trong tổng số 1.200 người) từng tham gia phỏng vấn bằng AI. Trong số này, 30% người đã bỏ dở quy trình tuyển dụng vì hình thức trên.
Một khảo sát của tờ Guardian ghi nhận trải nghiệm của ứng viên với phỏng vấn AI thường lúng túng và xấu hổ. Nhiều người muốn có yếu tố con người trong phỏng vấn và không chắc buổi phỏng vấn của mình có được xem lại hay không.
Susannah, 44 tuổi, sống tại Cambridge, nộp hồ sơ cho vị trí giảng viên cấp cao và được yêu cầu phỏng vấn bằng AI. Cô phải đồng ý cho hệ thống sử dụng dữ liệu và không có lựa chọn từ chối. Màn hình hiển thị năm câu hỏi trong 10 phút. Cô phải nhấn nút ghi hình, bị giới hạn thời gian bởi đồng hồ đếm ngược. Nội dung tập trung vào hành vi nơi làm việc.
“Tôi thấy lúng túng và toàn bộ quá trình thật đáng xấu hổ. Tôi không chắc có ai đã xem buổi phỏng vấn hay không”, cô nói.
Khoảng một tuần sau, Susannah nhận thông báo từ chối. Cô cho rằng các công ty dùng AI vì lượng hồ sơ quá lớn, nhưng ứng viên chấp nhận tham gia chỉ vì cần việc làm.
David, 47 tuổi, chuyên gia tư vấn marketing tại Tây Ban Nha, cho biết buổi phỏng vấn AI kéo dài 20 phút của anh là “trải nghiệm kinh khủng”. Hệ thống yêu cầu trả lời theo gạch đầu dòng và từ khóa. David cho biết cách làm này không phù hợp vì anh cần thời gian tìm hiểu các ràng buộc dự án trước khi đưa giải pháp. Dù sau đó được mời gặp giám đốc điều hành, anh phát hiện nhà tuyển dụng đã dùng ChatGPT để đánh giá bản ghi hình trước đó.
“Cảm giác trả lời trước màn hình trống với đồng hồ đếm ngược là sự độc thoại thiếu bối cảnh. Trong tình huống đó, tôi buộc phải đưa ra những câu trả lời chung chung”, anh nói.
Tom, quản lý dự án ở Scotland, tham gia một buổi phỏng vấn AI với sự tò mò vì đây chỉ là công việc làm thêm. Anh cho biết trải nghiệm này giống một cuộc gọi điện thoại nhưng còn nhiều trục trặc. Hệ thống thường xuyên hiểu nhầm các quãng nghỉ là kết thúc câu trả lời để tự động chuyển sang câu hỏi khác, khiến phần trình bày bị ngắt quãng. Đôi khi, AI còn xoáy sâu vào những chi tiết nhỏ nhặt không cần thiết.
Theo Tom, công nghệ hiện tại chưa nắm bắt được ngôn ngữ cơ thể và cũng chưa sẵn sàng cho một buổi phỏng vấn hoàn chỉnh. Anh cho biết phỏng vấn thực tế phải là quá trình tương tác hai chiều để ứng viên đánh giá ngược lại nhà tuyển dụng. “Con người vẫn rất quan trọng”, anh nói.
Giữa tháng 10/2025, bé Bảo Châu, 13 tuổi, con gái đầu của chị Hồng Cúc, giảng viên một trường cao đẳng tại TP HCM bị sốt và viêm họng. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy Châu bị thiếu máu bất thường. Sau khi chọc hút tủy tại Bệnh việnNhi đồng TP HCM xác định bé mắc bạch cầu cấp dòng tủy, một dạng ung thư máu do đột biến gene.
Tin dữ khiến cả gia đình suy sụp. Tối hôm nhận kết quả, vợ chồng chị quyết định không giấu bệnh. Tối cùng ngày, vợ chồng chị Cúc giải thích cho con hiểu ung thư máu là gì, vì sao phải nhập viện điều trị và sẽ trải qua ba đợt hóa trị trước khi ghép tế bào gốc. Điều họ lo nhất là con gái 13 tuổi khó chấp nhận cú sốc này.
Nghe xong bé Châu lặng im rồi bật khóc. "Con chỉ mong được quay lại trường", bé nói.
Hôm sau, Châu nghỉ học để điều trị, chị Cúc cũng xin nghỉ làm chăm con. Sau ba đợt hóa trị, Châu được ghép tế bào gốc từ cha, anh Vĩnh Phúc, 41 tuổi.
Biến cố chưa dừng lại. Sau ca ghép, Châu đau cổ dữ dội, không thể ngồi hay đi lại. Kết quả chụp cộng hưởng từ phát hiện khối u ở tủy sống vùng đốt sống cổ C2 và C3. Vài tuần sau, bé tiếp tục bị tắc tĩnh mạch gan. Cùng thời điểm, anh Phúc sốt kéo dài, bệnh chuyển nặng và phải điều trị hồi sức tích cực. Kết quả sinh thiết tại Bệnh viện Triều An, sau đó được xác nhận tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học, cho thấy anh mắc ung thư hạch.
"Tôi đứng không vững, không nghĩ biến cố lại liên tiếp ập đến với gia đình mình", chị Cúc kể.
Châu điều trị ở khoa ghép và phải cách ly cùng mẹ. Anh Phúc nằm ở khoa khác, được bà nội từ Đồng Tháp lên chăm sóc. Từ đó, hai vợ chồng chỉ có thể hỏi thăm nhau qua điện thoại. Mỗi lần gọi, anh Phúc đều hỏi con gái hôm nay thế nào. Có lần, Châu nhờ mẹ gọi video cho bố. Ở đầu dây bên kia, anh chỉ gật đầu rồi vội tắt máy vì không muốn con thấy mình khóc.
Có những ngày, chị Cúc vừa dỗ con uống thuốc vừa chờ điện thoại từ phòng bệnh của chồng. Mỗi lần chuông reo, chị đều thấp thỏm sợ nhận tin xấu. "Điều khiến tôi day dứt nhất là không thể ở cạnh chồng trong lúc anh nguy kịch", chị Cúc nói.
Sau 9 ngày điều trị bằng thuốc, tình trạng tắc tĩnh mạch gan của Châu dần ổn định. Anh Phúc cũng đáp ứng điều trị và tiếp tục phác đồ gồm 6 đợt hóa trị.
Tuy nhiên, gia đình đối mặt với áp lực tài chính lớn. Chi phí điều trị cho cả chồng và con trong nhiều tháng khiến khoản tiền tích góp cạn kiệt. Tiền vay mượn từ người thân được dùng để trả viện phí và thuốc men.
"Chỉ cần chồng và con còn cơ hội, tôi sẽ cố gắng đến cùng", chị Cúc cho biết.
Theo báo South China Morning Post, một bé trai 4 tuổi tại phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh (Trung Quốc) đã sống sót thần kỳ sau khi rơi từ cửa sổ căn hộ ở tầng 11. Khi tỉnh lại, em òa khóc và nói rằng mình trèo lên cửa sổ vì quá nhớ mẹ, muốn nhìn xem mẹ đã về nhà hay chưa.
Câu chuyện hy hữu của cậu bé đã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội sau khi báo Haibao News đưa tin vào đầu tháng 5. Bé trai tên Tiểu Minh (Xiaoming, 4 tuổi) phải ở nhà một mình trong lúc bố mẹ đi giao hàng.
Mẹ của Tiểu Minh cho biết, hai vợ chồng chỉ định đi một lúc nên tin rằng con vẫn an toàn. Cửa chính đã khóa, cửa lưới bảo vệ ở cửa sổ cũng được khóa cẩn thận. Ngoài ra, gia đình còn lắp camera giám sát để theo dõi con từ xa.
Khoảng hai giờ sau, người cha trở về và phát hiện con trai không có trong nhà. Khi chạy xuống khu vực sân chung cư tìm kiếm, ông đã thấy con nằm bất động trên nền xi măng.
Cậu bé lập tức được đưa đến bệnh viện. Các bác sĩ xác định tình trạng em vô cùng nguy kịch: Gãy nhiều xương, tổn thương ở gan, lá lách, phổi và thận. "Bác sĩ nói tỉ lệ sống sót chỉ khoảng 5%. Khi nghe điều đó, tôi như sụp đổ hoàn toàn", người cha kể lại.
Cậu bé được chuyển vào phòng chăm sóc đặc biệt (ICU). Các bác sĩ liên tục theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe. Mỗi ngày, gia đình đều sống trong tâm trạng thấp thỏm chờ đợi từng thông báo từ bệnh viện.
"Mỗi lần gặp bác sĩ, chúng tôi đều sợ sẽ nghe tin xấu", người cha nói.
Điều kỳ diệu cuối cùng đã xảy ra. Sau 18 ngày điều trị tích cực, Xiaoming được chuyển sang phòng bệnh thông thường và tiếp tục quá trình phục hồi chức năng.
Người mẹ xúc động cho biết: "Con tôi vốn rất hiểu chuyện. Cháu nói chỉ vì nhớ tôi nên mới trèo lên cửa sổ để ngóng bố mẹ về nhà chưa". Hiện gia đình tin tưởng con sẽ hồi phục hoàn toàn và gọi việc cậu bé giữ được mạng sống là "một phép màu".
Vụ việc cũng làm dấy lên nhiều tranh luận tại Trung Quốc về vấn đề an toàn trẻ nhỏ khi bị để ở nhà một mình. Theo Luật Bảo vệ trẻ vị thành niên của Trung Quốc, cha mẹ hoặc người giám hộ không được để trẻ dưới 8 tuổi ở nhà mà không có người trông nom.
Dù vậy, nhiều tai nạn thương tâm tương tự vẫn liên tiếp xảy ra. Năm ngoái, một bé gái 9 tuổi ở tỉnh Hà Bắc từng sống sót sau cú rơi từ tầng 25 do cửa sổ trong nhà bị lỏng. Tại tỉnh Hải Nam, bé trai 3 tuổi đã tử vong sau khi rơi từ hành lang tầng 27 khi ở nhà một mình lúc người thân đi mua đồ.
Tháng 6/2020, cô Wang Li (đã đổi tên) đến Phòng khám Phẫu thuật Thẩm mỹ Meixi ở Tô Châu, tỉnh Giang Tô, cắt mí với chi phí 12.000 tệ (1.800 USD). Một phụ nữ họ Meng, tự xưng là giám đốc tiếp thị, trực tiếp phẫu thuật.
Tối cùng ngày, mắt Wang sưng, mí lộn ngược và tích tụ dịch. Cô được người nhà đưa đến bệnh viện. Bác sĩ xác định tuyến lệ bị cắt đứt do thao tác sai. Theo kết quả giám định y tế, mắt cô hở 1 cm khi nhắm, kèm viêm giác mạc. Cơ quan chức năng xếp loại thương tích của cô ở mức khuyết tật độ 9. "Tôi xấu hổ khi gặp mọi người vì di chứng này", Wang nói.
Cơ quan y tế thành phố xác minh Meng không có chứng chỉ hành nghề và Phòng khám Meixi hoạt động trái phép. Cơ sở này sau đó bị tịch thu thiết bị, phạt 200.000 tệ và thu hồi giấy phép kinh doanh. Quá trình điều tra cho thấy Meng từng phẫu thuật hỏng cho nhiều người tại một cơ sở khác, gây khuyết tật độ 10 cho một trường hợp.
Cô Wang khởi kiện Meng. Tháng 2/2025, tòa án tuyên phạt Meng 6 tháng tù vì hành nghề y trái phép, buộc bồi thường 362.000 tệ và hoàn trả 12.000 tệ phí phẫu thuật.
Để được giảm nhẹ tội, luật sư của Meng đề nghị bồi thường 850.000 tệ. Đổi lại, Wang phải xóa các bài đăng tiêu cực về phòng khám, ngừng khiếu nại và đồng ý hoàn trả 400.000 tệ nếu vi phạm thỏa thuận.
Tuy nhiên, sau khi thỏa thuận với nạn nhân Meng lên mạng xã hội đăng video chửi rủa, cho rằng cô Wang bịa đặt và vu khống. Chị dâu của cô Wang sau đó tung bằng chứng đối phương hành nghề trái phép. Wang sau đó lên mạng kể lại vụ việc nhằm minh oan cho mình.
Meng kiện ngược Wang vi phạm thỏa thuận. Đầu năm 2026, tòa án ra phán quyết buộc Wang trả lại 400.000 tệ.
Sáu năm qua, tuyến lệ tổn thương khiến nước mắt của Wang chảy liên tục. "Tôi ngủ cũng phải mở hé mắt", cô kể. Áp lực pháp lý cùng các tranh cãi trên mạng xã hội đẩy cô vào tình trạng trầm cảm và lo âu. "Chị em hãy suy nghĩ thật kỹ trước khi quyết định can thiệp dao kéo nhằm tránh ân hận cả đời", Wang nói.
