Đó là tình huống được nam sinh viên cho biết khi đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Tại đây, người bệnh được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (còn gọi là liệt mặt).
Theo Th.S-BS Hoàng Duy Luân, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng y học hiện đại sử dụng thuốc kháng viêm kết hợp y học cổ truyền điện châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi. Sau một thời gian ngắn điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, vận động cơ mặt phục hồi tốt hơn, ăn uống và sinh hoạt thuận lợi hơn.
Th.S-BS Hoàng Duy Luân thông tin: Liệt dây thần kinh số 7 là tình trạng khá phổ biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Hiện nhiều người vẫn hiểu chưa đúng vì cho rằng bệnh chỉ xảy ra vào mùa đông, mùa hè thời tiết nóng không thể “trúng lạnh”. Thực tế, việc di chuyển liên tục giữa môi trường nóng và lạnh, đang ở ngoài trời nắng nóng vào phòng điều hòa ngay, để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu hoặc gáy có thể khiến mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh dẫn tới liệt mặt.
Để hạn chế nguy cơ liệt mặt giữa thời tiết nắng nóng, người dân không để điều hòa quá lạnh. Tránh để luồng gió lạnh thổi thẳng vào mặt, đầu, gáy. Không tắm khuya. Nên sấy khô đầu sau khi gội. Hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột và có biện pháp khi phải di chuyển ra vào các khu vực nóng lạnh để tránh sốc nhiệt. Tập luyện thể dục đều đặn. Ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc. Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress kéo dài.
Theo BS Luân, bệnh tuy không đe dọa tính mạng nhưng nếu chậm điều trị có thể để lại di chứng kéo dài như co cứng cơ mặt, méo miệng dai dẳng, giảm vị giác, ảnh hưởng ngoại hình và tâm lý…
Liệt mặt ngoại biên nếu được phát hiện sớm trong “giai đoạn vàng”, điều trị đúng hướng sẽ có khả năng hồi phục cao. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được điều trị nội khoa, kết hợp y học cổ truyền như châm cứu, giác hơi, xoa bóp bấm huyệt để tối ưu hiệu quả.
BS Luân khuyến cáo: Trường hợp nam sinh viên nói trên cho thấy liệt mặt có thể xảy ra vào mùa hè, nhất là khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, thói quen nằm phòng điều hòa quá lạnh và người khỏe mạnh cũng có thể gặp biến cố bất ngờ. Giữ cơ thể thích nghi tốt với nhiệt độ môi trường, tránh môi trường chênh lệch lớn về nhiệt độ phòng và nhiệt độ bên ngoài khi nắng nóng. Đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường: mặt mất cân đối; miệng méo lệch sang bên; mất nếp nhăn trán; mắt bên liệt nhắm không kín; uống nước dễ chảy ra ngoài khóe miệng; nói không tròn tiếng; không huýt sáo, không phồng má được; có thể kèm đau tai, ù tai; giảm vị giác ở phần trước lưỡi…
Không tự ý cạo gió, đắp thuốc, hoặc trì hoãn điều trị, tự chữa bệnh tại nhà để tránh những di chứng đáng tiếc. Đặc biệt, bệnh nhân cần được chẩn đoán đúng nguyên nhân gây liệt mặt, vì cùng bị liệt mặt, méo miệng nhưng nguyên nhân khác cần hướng điều trị kịp thời và phù hợp.
Ngày 1/5, ThS.BS.CK1 Trần Quốc Phong, Trưởng Đơn vị Tiết niệu, Bệnh viện An Bình, cho biết bệnh nhân vào viện sốt cao, đau dữ dội vùng bìu phải. Kết quả siêu âm và chụp cắt lớp vi tính ghi nhận khối u lớn chiếm hơn 70% thể tích tinh hoàn phải, buộc phải phẫu thuật cắt bỏ.
Giải phẫu bệnh xác định đây là u tế bào mầm - dạng u tinh hoàn phổ biến ở nam giới trẻ. Loại u này tiến triển nhanh, tiên lượng khá tốt nếu điều trị kịp thời.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được theo dõi để đánh giá giai đoạn bệnh và xây dựng phác đồ điều trị bổ sung. Theo bác sĩ, nếu phát hiện sớm, người bệnh vẫn có thể sinh hoạt bình thường. Tinh hoàn còn lại vẫn đảm nhiệm chức năng sản xuất testosterone và tinh trùng, giúp duy trì sinh lý và khả năng sinh sản ở mức độ nhất định.
Tinh hoàn là cơ quan dễ quan sát và có thể tự kiểm tra giúp phát hiện sớm các bất thường như khối u, cục cứng, thay đổi kích thước hoặc cảm giác nặng một bên bìu. Những dấu hiệu này, dù không gây đau, vẫn cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.
U tinh hoàn thường gặp ở nam giới trong độ tuổi 20-40, nhóm có xu hướng ít khám sức khỏe định kỳ và dễ bỏ qua triệu chứng ban đầu. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể đau, sưng hoặc các dấu hiệu toàn thân như sốt, mệt mỏi.
Phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn bệnh lý là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với trường hợp nghi ngờ ác tính nhằm loại bỏ khối u và ngăn nguy cơ lan rộng.
Bác sĩ lưu ý nam giới nên chủ động theo dõi sức khỏe, tự khám bìu định kỳ, đặc biệt sau khi tắm - lúc này bìu giãn dễ quan sát và sờ nắn. Nếu phát hiện khối u, cục cứng hoặc bất kỳ thay đổi bất thường nào, cần đến cơ sở y tế kiểm tra sớm để tránh hậu quả đáng tiếc.
Có thể sử dụng dung dịch vệ sinh phụ nữ hằng ngày nhưng không bắt buộc. Người khỏe mạnh chỉ cần vệ sinh vùng âm hộ bằng nước sạch mỗi ngày là đủ để duy trì sạch sẽ và phòng ngừa viêm nhiễm.
Nếu có nhu cầu sử dụng dung dịch vệ sinh, nên lựa chọn sản phẩm dịu nhẹ, có độ pH phù hợp và chỉ dùng để làm sạch vùng âm hộ bên ngoài, tuyệt đối không thụt rửa sâu vào âm đạo.
Thực tế, âm đạo là cơ quan có khả năng tự làm sạch nhờ hệ vi khuẩn có lợi, chủ yếu là Lactobacillus, cùng môi trường pH acid sinh lý khoảng 3,8-4,5 và dịch tiết âm đạo. Những yếu tố này giúp duy trì sự cân bằng hệ vi sinh, ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh và nấm Candida.
Do đó, mục tiêu của việc vệ sinh hằng ngày là làm sạch vùng âm hộ chứ không phải "làm sạch âm đạo". Thụt rửa hoặc sử dụng các sản phẩm có mùi thơm, chất sát khuẩn mạnh hay chất tẩy rửa mạnh có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh, từ đó làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Dung dịch vệ sinh có thể hữu ích trong một số trường hợp như sau khi ra nhiều mồ hôi, trong những ngày hành kinh, sau quan hệ tình dục hoặc khi dịch tiết sinh lý khiến người phụ nữ cảm thấy khó chịu. Tuy nhiên, không nên lạm dụng nhiều lần trong ngày vì điều này có thể gây kích ứng và ảnh hưởng đến môi trường sinh lý tự nhiên của vùng kín.
Nguyên tắc quan trọng nhất trong chăm sóc vùng kín là vệ sinh nhẹ nhàng, đúng cách và tôn trọng cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Mỗi ngày, nên rửa vùng âm hộ một lần bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, sau đó lau khô bằng khăn sạch. Không nên chà xát mạnh vì có thể gây tổn thương da và niêm mạc.
Sau mỗi lần đi vệ sinh, cần lau từ trước ra sau nhằm hạn chế đưa vi khuẩn từ vùng hậu môn sang âm đạo, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.
Một sai lầm khá phổ biến là thụt rửa âm đạo với suy nghĩ giúp sạch hơn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy thói quen này có thể làm thay đổi hệ vi sinh bình thường, làm tăng nguy cơ viêm âm đạo do vi khuẩn, tái phát nhiễm khuẩn và các bệnh lý phụ khoa khác.
Bên cạnh đó, không nên sử dụng xà phòng diệt khuẩn, nước muối đậm đặc hay các nguyên liệu dân gian như chanh, lá trầu, giấm, baking soda hoặc thuốc tím để vệ sinh vùng kín thường xuyên. Đến nay chưa có bằng chứng khoa học khẳng định các phương pháp này mang lại lợi ích, trong khi chúng có thể gây kích ứng hoặc làm mất cân bằng môi trường âm đạo.
Việc lựa chọn trang phục cũng góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe phụ khoa. Nên ưu tiên quần lót bằng cotton, thay mới mỗi ngày hoặc ngay sau khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi. Hạn chế mặc quần quá chật trong thời gian dài.
Nếu khí hư có mùi hôi, khí hư màu vàng xanh, ngứa nhiều, đau rát vùng kín hoặc chảy máu âm đạo bất thường, nên đến cơ sở y tế khám và xác định nguyên nhân. Không nên tự ý mua thuốc đặt âm đạo khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì việc điều trị không đúng có thể khiến bệnh kéo dài hoặc tái phát.
Một trong những lợi ích nổi bật nhất của đi bộ ngoài trời là cải thiện tâm trạng. Khi đi bộ ở công viên, khu có cây xanh hoặc không gian thoáng đãng, nhiều người sẽ cảm thấy thư giãn hơn so với tập trong không gian kín, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Nguyên nhân có thể do được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, giúp điều hòa đồng hồ sinh học. Đồng thời, môi trường thay đổi liên tục cũng khiến đi bộ bớt nhàm chán hơn.
Đi bộ ngoài trời cũng giúp tiêu hao nhiều năng lượng hơn. Khi đi bộ ngoài trời, cơ thể thường phải thích nghi với nhiều yếu tố hơn so với đi bộ trong nhà như gió, mặt đường không bằng phẳng, dốc lên xuống hoặc thay đổi địa hình.
Những yếu tố này khiến cơ bắp phải hoạt động nhiều hơn để giữ thăng bằng và duy trì chuyển động. Vì vậy, trong một số trường hợp, cùng tốc độ nhưng đi bộ ngoài trời sẽ giúp đốt nhiều calo hơn so với đi trên máy.
Dù đi bộ ngoài trời có nhiều lợi ích, không phải lúc nào cũng là lựa chọn thuận tiện. Những ngày thời tiết quá nóng, mưa lớn hoặc chất lượng không khí kém có thể khiến đi bộ ngoài trời gặp khó khăn. Ngoài ra, một số khu vực thiếu vỉa hè an toàn hoặc có mật độ giao thông cao cũng khiến nhiều người ngại vận động ngoài trời.
Trong những trường hợp này, đi bộ trong nhà hoặc sử dụng máy chạy bộ là giải pháp phù hợp hơn. Người tập có thể chủ động về thời gian tập luyện, không phụ thuộc vào thời tiết và dễ duy trì thói quen lâu dài. Máy chạy bộ cũng cho phép kiểm soát tốc độ và cường độ tập luyện khá chính xác, phù hợp với người mới bắt đầu hoặc người lớn tuổi.
Với người lớn tuổi, người có nguy cơ té ngã hoặc đang hồi phục sau chấn thương, đi bộ trong nhà là lựa chọn an toàn hơn. Môi trường trong nhà giúp giảm các rủi ro như mặt đường trơn trượt, xe cộ đông đúc, thời tiết khắc nghiệt hoặc ô nhiễm không khí.
Ngoài ra, bề mặt máy chạy bộ thường có độ đàn hồi tốt hơn mặt đường bê tông, nhờ đó giúp giảm áp lực lên khớp ở một số người. Với người có bệnh tim mạch hoặc bệnh nền, họ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn cường độ vận động phù hợp, theo Verywell Health.
