Theo dữ liệu từ Trung tâm Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), đến cuối tháng 5, toàn thị trường có hơn 13,1 triệu tài khoản chứng khoán, tăng khoảng 1,3 triệu tài khoản so với đầu năm.
Nhà đầu tư cá nhân “gánh” thị trường
Số lượng tài khoản chứng khoán tăng nhanh cho thấy dòng tiền cá nhân vẫn tiếp tục chảy mạnh vào thị trường, đặc biệt khi lãi suất tiết kiệm duy trì ở mức thấp và nhiều nhóm cổ phiếu ghi nhận diễn biến tích cực.
Dòng vốn từ nhà đầu tư cá nhân đã và đang là trụ đỡ, gánh thị trường chứng khoán khi dòng vốn ngoại liên tục rút ròng. Không chỉ gia tăng về số lượng tài khoản mà thanh khoản thị trường cũng có lúc bùng nổ lên hàng tỷ USD (trong đó hơn 90% giá trị giao dịch đến từ nhà đầu tư cá nhân).
Giới phân tích cho rằng sự gia tăng nhanh của số lượng tài khoản là tín hiệu tích cực đối với sự phát triển của thị trường vốn trong dài hạn. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến nhiều vấn đề trong bối cảnh dòng tiền cá nhân ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường.
Trao đổi với phóng viên Dân trí tại số ChatToday ngày 16/6, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Khối ngân hàng đầu tư kiêm Phó Giám đốc kinh doanh Chứng khoán An Bình – cho biết việc dòng tiền nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ trọng lớn khiến chỉ số biến động. Bởi, đa số nhà đầu tư cá nhân trong nước vẫn còn tư duy lướt sóng, đầu tư “3 chữ cái”.
Rủi ro thứ hai liên quan đến tính đòn bẩy, ông Minh chỉ ra do nhà đầu tư cá nhân rất thích dùng margin (vay ký quỹ). Hệ quả, những tháng gần đây tuy thanh khoản thị trường thấp, chỉ số biến động mạnh song dư nợ margin tại các công ty chứng khoán liên tục tăng cao. “Rõ ràng, margin cũng là một yếu tố khiến rủi ro thị trường tăng cao”, chuyên gia nhấn mạnh.
Cuối cùng, khi thị trường thống lĩnh bởi dòng vốn cá nhân như hiện nay, cũng khiến nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp giảm đi. Và điều này khiến thị trường càng thêm trầm lắng, hàng hóa không đa dạng và chưa đủ sức hấp dẫn dòng vốn ngoại trở lại.
Dòng vốn ngoại liên tục rút ròng, do đâu?
Về dòng vốn nhà đầu tư nước ngoài, xu hướng rút ròng vẫn chưa dừng lại. Có nhiều lý do chính khiến dòng vốn ngoại rút ròng liên tục. Thứ nhất, môi trường lãi suất cao trên toàn cầu.
Kể từ năm 2022, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã liên tục tăng mạnh lãi suất để kiềm chế lạm phát. Việc lãi suất tại các thị trường lớn như Mỹ neo ở mức cao đã khiến dòng tiền có xu hướng rút ra khỏi các thị trường mới nổi (Emerging Markets) và cận biên để quay trở về Mỹ.
Thứ hai, thay đổi chính sách tiền tệ của Nhật Bản. Theo ông Minh, đây là một yếu tố quan trọng tác động đến dòng vốn toàn cầu. Trước đây, nhà đầu tư thường vay đồng Yên với lãi suất cực thấp để đầu tư vào các thị trường có tỷ suất sinh lời cao hơn. Tuy nhiên, khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất trong giai đoạn 2024-2025, hoạt động này bị thu hẹp, buộc các tổ chức phải bán tài sản tại các thị trường mới nổi để rút vốn về.
Thứ ba, sự dịch chuyển dòng vốn sang các nhóm ngành công nghệ và AI. Dòng tiền toàn cầu đang có sự ưu tiên rõ rệt, tập trung vào các thị trường có những doanh nghiệp dẫn đầu về công nghệ, chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan (Trung Quốc). Trong khi đó, Việt Nam hiện chưa có nhiều hàng hóa thuộc các nhóm ngành hấp dẫn này để giữ chân hoặc thu hút thêm dòng vốn ngoại.
Thứ tư, áp lực từ lãi suất trong nước tăng. Từ cuối quý III/2025 đến quý I, lãi suất trong nước của Việt Nam có dấu hiệu nóng lên, do vấn đề thanh khoản hệ thống ngân hàng. Môi trường lãi suất cao làm tăng chi phí vốn và khiến dòng tiền trở nên thận trọng hơn với các kênh đầu tư rủi ro như chứng khoán.
Cuối cùng là rủi ro địa chính trị. Hiện nay, các biến động địa chính trị thế giới, điển hình như căng thẳng giữa Mỹ và Iran, đã tạo ra tâm lý lo ngại, dẫn đến các đợt điều chỉnh mạnh và thúc đẩy dòng vốn ngoại rút về các kênh trú ẩn an toàn hơn.
Đặc biệt, làn sóng IPO tại Việt Nam tuy bùng nổ, song chuyên gia cho rằng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của khối ngoại để thu hút dòng tiền quay trở lại.
Dù vậy, dự báo nửa cuối năm, cụ thể là từ tháng 8, thị trường dự kiến sẽ có những chuyển biến lạc quan hơn. Động lực thứ nhất đến từ việc thị trường được nâng hạng sẽ thu hút dòng vốn ngoại tỷ USD mới – bù đắp cho dòng vốn rút ròng từ năm 2022 đến nay.
Cùng với đó, sự thoái vốn của khối doanh nghiệp Nhà nước, tập trung tại nhóm viễn thông, dầu khí, tài chính… đặc biệt đúng với khẩu vị của khối ngoại, cũng dự báo tạo cú huých mới cho thị trường.
Chuyên gia dự báo 3 nhóm cổ phiếu tiềm năng
Thứ nhất, nhóm “cổ phiếu vua” mảng ngân hàng được kỳ vọng sẽ tăng tốc trở lại. Nhóm thứ hai đáng quan tâm là nhóm cổ phiếu chứng khoán. Cuối cùng là nhóm các công ty Nhà nước.
Theo quy định hiện hành, nghĩa vụ của công ty chứng khoán là ký hợp đồng bằng văn bản khi cung cấp dịch vụ cho khách hàng.
Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đang được lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung hợp đồng ký giữa công ty chứng khoán với nhà đầu tư có thể bằng hình thức trực tuyến, thay vì chỉ ký văn bản.
Cơ quan soạn thảo dẫn chứng lĩnh vực ngân hàng đang xác nhận sự chấp thuận của khách hàng khi mở tài khoản trực tuyến bằng thông tin sinh trắc học, mã OTP gửi đến số điện thoại hoặc qua ứng dụng. Do đó, cơ quan này cho rằng quy định công ty chứng khoán phải ký bằng văn bản khi cung cấp dịch vụ là "chưa phù hợp". Việc chỉ có hình thức này cũng làm tăng chi phí vận hành, lưu trữ hồ sơ, kéo dài thời gian xử lý thủ tục và chưa theo kịp xu hướng cung cấp dịch vụ trực tuyến toàn trình, phát triển kinh tế số.
Vì thế, theo Bộ Tài chính, việc bổ sung quy định mới vừa đảm bảo đồng bộ với Luật Giao dịch điện tử, vừa thuận lợi cho khách hàng và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.
Thực tế, nhiều công ty chứng khoán lớn đã giao kết hợp đồng điện tử toàn trình với nhà đầu tư cho các dịch vụ như mở tài khoản chứng khoán cơ sở, giao dịch ký quỹ, mua bán trái phiếu... Thao tác thường mất 10-15 phút qua ứng dụng trên điện thoại hoặc website. Khách hàng được kích hoạt tài khoản để giao dịch trong ngày mà không cần gửi hồ sơ bản cứng tới công ty chứng khoán.
Theo đại diện Chứng khoán ACB, công ty đang sử dụng dịch vụ chứng thư số do bên thứ ba cung cấp để ký kết hợp đồng điện tử toàn trình, sau đó gửi email xác nhận cho khách hàng. Tuy nhiên, công ty vẫn ký hợp đồng giấy tại các chi nhánh đối với những người có nhu cầu.
"Giao kết hợp đồng điện tử chỉ áp dụng với cá nhân trong nước, còn nhà đầu tư tổ chức và nước ngoài vẫn cần cung cấp hồ sơ giấy", đại diện Chứng khoán ACB nói thêm.
Theo dữ liệu của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, tính đến cuối tháng 5, thị trường chứng khoán có 13,1 triệu tài khoản, trong đó hầu hết là nhà đầu tư cá nhân trong nước. Từ đầu năm đến nay, thị trường có khoảng 1,3 triệu tài khoản mới.
Theo Đài RT ngày 31-3, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko tuyên bố Matxcơva sẽ không cung cấp dầu cho các quốc gia ủng hộ cơ chế áp giá trần "phi thị trường", trong bối cảnh nhu cầu dầu thô thế giới tăng mạnh do những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông.
Trước đó, các quốc gia phương Tây ủng hộ Ukraine, bao gồm thành viên nhóm G7 và Úc, đã tuyên bố dần loại bỏ nhập khẩu dầu khí của Nga sau khi xung đột tại Ukraine leo thang vào năm 2022.
Các nước này đã cắt giảm lượng mua và áp cơ chế giá trần buộc Nga phải bán dầu thấp hơn giá thị trường toàn cầu. Hiện giá trần được đặt ở mức khoảng 44 USD/thùng.
Tuy nhiên trong những tuần gần đây, xu hướng này có dấu hiệu đảo chiều. Dầu thô Urals của Nga được bán cho Ấn Độ và một số khách hàng khác với giá cao hơn.
Cụ thể, ngày 19-3, giá dầu Urals giao tại bờ biển phía Tây Ấn Độ vượt ngưỡng 121,5 USD/thùng, cao hơn khoảng 3,9 USD/thùng so với dầu Brent, trái ngược với mức chiết khấu khoảng 12 USD/thùng vào đầu tháng 3.
Chia sẻ với báo Izvestia hôm thứ Ba, ông Rudenko nhận định thị trường năng lượng đang biến động mạnh do nguồn cung thắt chặt và giá leo thang.
Khi được hỏi về khả năng đàm phán với các quốc gia "không thân thiện" như Nhật Bản để nối lại mua dầu, ông cho biết Tokyo vẫn bị ràng buộc bởi cơ chế trần giá.
Ông Rudenko gọi đây là biện pháp "phi thị trường", gây gián đoạn chuỗi cung ứng, đồng thời khẳng định Nga sẽ không bán dầu cho các quốc gia có thái độ "khiêu khích".
Giá năng lượng tăng vọt sau khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích phối hợp vào Iran ngày 28-2, dẫn đến các phản ứng đáp trả trên toàn khu vực.
Cuộc khủng hoảng này khiến eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu hằng ngày của thế giới - gần như bị đóng cửa.
Iran ngăn chặn tàu thuyền từ các quốc gia không thân thiện đi qua khu vực này, đẩy giá dầu tăng gần 50%, chạm khoảng 120 USD/thùng đầu tháng này.
Trước tình trạng giá leo thang, Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt với dầu mỏ Nga được bốc xếp trước ngày 12-3, kèm giấy phép giao dịch đến hết ngày 11-4.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết động thái này có thể mang lại khoảng 2 tỉ USD doanh thu cho ngân sách Nga.
Sau khi Washington nới lỏng hạn chế, nhiều quốc gia châu Á nhanh chóng tìm cách đảm bảo nguồn cung dầu từ Nga.
Thái Lan, Philippines, Indonesia đã bày tỏ quan tâm mua dầu Nga, trong khi các nhà nhập khẩu lớn như Ấn Độ và Trung Quốc tiếp tục thu mua các lô hàng sẵn có theo diện miễn trừ.
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) vừa có văn bản về việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) thực thi Quy định quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu vào Trung Quốc (Lệnh 280).
Theo Cục Xuất nhập khẩu, trước đó, ngày 18-3-2026, GACC đã ban hành Thông báo số 27 năm 2026 hướng dẫn triển khai các nội dung liên quan đến Lệnh 280. Nội dung này đã được Cục Xuất nhập khẩu chuyển tới các cơ quan liên quan.
Theo đó, đối với tài liệu đánh giá rủi ro các sản phẩm liên quan đến Lệnh 280, sản phẩm phải có thư giới thiệu chính thức của cơ quan có thẩm quyền khi đăng ký mã doanh nghiệp.
Việc xem xét được thực hiện trên cơ sở mức độ rủi ro về an toàn thực phẩm, tỉ lệ lô hàng nhập khẩu không đạt yêu cầu, các sự cố an toàn thực phẩm nghiêm trọng từng phát sinh và sự phù hợp với thông lệ quốc tế.
Ngoài ra, việc không áp dụng gia hạn tự động mã đăng ký sẽ được xem xét trong trường hợp thông tin doanh nghiệp cần cập nhật và thẩm tra thủ công.
Việc đánh giá hệ thống quản lý của cơ quan có thẩm quyền và doanh nghiệp phải thực hiện thủ công, hoặc khi phát sinh sự cố đột xuất liên quan đến sản phẩm ở cấp độ quốc gia, ngành hoặc khu vực.
Đáng chú ý, theo danh mục sản phẩm và kết luận đánh giá, có 17/18 nhóm thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc phải thực hiện đăng ký doanh nghiệp theo hình thức có thư giới thiệu của cơ quan có thẩm quyền.
Riêng trái cây đông lạnh không thuộc diện này, trừ một số sản phẩm có yêu cầu theo nghị định thư.
Về cơ chế gia hạn, đa số nhóm sản phẩm được phép gia hạn tự động. Tuy nhiên, thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến và sản phẩm từ tổ yến không được áp dụng gia hạn tự động do được đánh giá có rủi ro cao.
Cục Xuất nhập khẩu lưu ý, việc phân tích chi tiết rủi ro đối với 18 nhóm thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc tập trung vào các khía cạnh: nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất - chế biến, vận chuyển - bảo quản, tình hình vi phạm và thông lệ quản lý quốc tế.
Cụ thể, sản phẩm yến và tổ yến cần kiểm soát nitrit, nhôm và dịch bệnh. Dầu thực vật tiềm ẩn nguy cơ nhiễm sinh vật gây hại, biến đổi gen, chỉ số axit và chỉ số peroxit. Sản phẩm bánh từ bột có nhân tiềm ẩn rủi ro về an toàn thực phẩm, vận chuyển và bảo quản.
Với gạo, danh mục "ngũ cốc dùng làm thực phẩm" được điều chỉnh thành "nhóm gạo". Các rủi ro gồm nhiễm sinh vật gây hại, dư lượng kim loại nặng (cadimi) và gạo biến đổi gen.
Rau củ sấy khô có nguy cơ tồn dư sulfur dioxide, phụ gia vượt mức cho phép và kim loại nặng.
Bột gia vị tiềm ẩn rủi ro về mốc, chỉ số axit, chỉ số peroxit vượt ngưỡng, vi khuẩn Escherichia coli O157:H7, Salmonella và ethylene oxide (ETO). Các loại hạt và hạt giống có nguy cơ về an toàn thực phẩm và lây lan dịch hại.
Với sản phẩm sữa, rủi ro gồm nguy cơ lây lan dịch bệnh từ động vật sang người và vi sinh vật gây bệnh như Listeria, Salmonella.
Thủy sản dễ gặp rủi ro về dịch bệnh, dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, vi sinh vật, ký sinh trùng, chất ô nhiễm vượt mức và ghi nhãn không phù hợp.
Riêng trái cây đông lạnh sẽ không áp dụng quản lý tiếp cận thị trường. Với các sản phẩm có yêu cầu theo nghị định thư, doanh nghiệp phải đăng ký theo hình thức có thư giới thiệu chính thức.
