Chiều 14.5, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cùng Sở Văn hóa – Thể thao TP.HCM tổ chức họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế – xã hội trên địa bàn. Tại cuộc họp, phóng viên Thanh Niên đã đặt câu hỏi về tình trạng nhà chờ xe buýt ở TP.HCM nhếch nhác suốt nhiều năm, không xử lý dứt điểm.
Trả lời câu hỏi, ông Lê Đức Anh, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho biết thời gian qua Trung tâm Quản lý giao thông công cộng (thuộc Sở Xây dựng) đã liên tục tổ chức kiểm tra, duy tu, sửa chữa và vệ sinh hệ thống hạ tầng xe buýt trên toàn địa bàn.
Công tác này được triển khai đồng bộ đối với hơn 14.000 điểm dừng xe buýt (1.030 nhà chờ, 3.978 trụ dừng) cùng hệ thống bến bãi xe buýt nhằm từng bước nâng cao chất lượng phục vụ hành khách.
Qua kiểm tra, trung tâm ghi nhận một số hành vi vi phạm phổ biến như: phương tiện dừng, đỗ không đúng quy định lấn chiếm khu vực điểm dừng xe buýt; tình trạng buôn bán, để vật dụng, sinh hoạt tại khu vực nhà chờ; xả rác, tập kết rác không đúng quy định hoặc treo dán quảng cáo trái phép.
“Tình trạng vi phạm diễn biến khá phức tạp và có xu hướng tái diễn sau khi lực lượng chức năng rời đi, nhất là tại các khu vực đông dân cư, chợ tự phát hoặc nơi có hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ”, đại diện Sở Xây dựng thông tin.
Cũng theo đơn vị này, ý thức chấp hành của một bộ phận người dân còn hạn chế, trong khi công tác kiểm tra, xử lý cần được thực hiện thường xuyên, liên tục mới có thể duy trì hiệu quả lâu dài.
Theo ông Lê Đức Anh, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng hiện có nhiệm vụ quản lý, vận hành, duy tu hệ thống hạ tầng phục vụ xe buýt; thường xuyên kiểm tra tình trạng các điểm dừng, nhà chờ và phối hợp xử lý các bất cập phát sinh.
Tuy nhiên, việc xử lý các hành vi như buôn bán lấn chiếm, tập kết rác trái phép hay dừng đỗ xe sai quy định tại khu vực nhà chờ xe buýt lại thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng tại địa bàn.
Do không có quyền xử phạt vi phạm hành chính nên trung tâm chủ yếu kiểm tra thực tế, ghi nhận hiện trạng rồi gửi văn bản đề nghị địa phương phối hợp xử lý. Từ ngày 17.3.2026 đến nay, đơn vị đã ban hành 75 văn bản gửi UBND các phường, xã và Phòng CSGT Công an TP.HCM đề nghị xử lý các vi phạm tại điểm dừng, nhà chờ xe buýt.
“Việc xử lý vẫn gặp nhiều khó khăn do vi phạm diễn ra thường xuyên nhưng nhỏ lẻ, thiếu lực lượng giám sát liên tục tại các điểm nóng và nhiều nơi tái lấn chiếm sau khi bị xử lý. Ngoài ra, hiện chưa có cơ chế bắt buộc các địa phương phản hồi kết quả xử lý cho trung tâm để theo dõi, phối hợp”, đại diện Sở Xây dựng chia sẻ.
Đại diện Sở Xây dựng cho biết thời gian tới, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng sẽ tăng cường kiểm tra, duy tu, vệ sinh hệ thống nhà chờ, trụ dừng xe buýt; khắc phục tình trạng hư hỏng, xuống cấp, vẽ bậy, che khuất thông tin và nghiên cứu triển khai các mẫu nhà chờ mới theo hướng hiện đại, tiện ích hơn.
Đồng thời, trung tâm sẽ phối hợp UBND các phường, xã và lực lượng chức năng tăng cường xử lý tình trạng lấn chiếm nhà chờ, dừng đỗ xe trái phép, buôn bán tự phát, tập kết rác tại các điểm dừng xe buýt, đặc biệt ở những khu vực thường xuyên tái diễn vi phạm.
Ngoài ra, đơn vị sẽ đẩy mạnh tiếp nhận phản ánh từ người dân để phát hiện sớm vi phạm; đồng thời kiến nghị thành phố yêu cầu địa phương tăng cường trách nhiệm quản lý, kiểm tra thường xuyên và có cơ chế phản hồi kết quả xử lý nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp
Sau khi UBND TP.HCM có kế hoạch xây dựng đề án chuyển xã thành phường, các xã ở TP.HCM đã tập trung rà soát, đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội.
Ông Nguyễn Thành Nhân, Chủ tịch UBND xã Tân Vĩnh Lộc, cho biết UBND xã đã hoàn thành đánh giá hiện trạng theo tiêu chuẩn, tiêu chí của phường, trình Ban Thường vụ Đảng ủy xã xem xét. Sau khi Ban Thường vụ Đảng ủy xã thống nhất, UBND xã sẽ báo cáo Sở Nội vụ.
Xã Tân Vĩnh Lộc được hình thành trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích và dân số xã Vĩnh Lộc B, phần lớn xã Phạm Văn Hai (huyện Bình Chánh cũ) và một phần phường Tân Tạo (quận Bình Tân). Sau sáp nhập, xã Tân Vĩnh Lộc rộng hơn 34 km2, dân số hơn 196.000 người, và là một trong các xã đông dân nhất TP.HCM.
Ở vị trí gần trung tâm TP.HCM, xã Bình Hưng mới rộng 32,4 km2 và dân số hơn 184.000 người. Tại Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030, xã Bình Hưng đặt mục tiêu chuyển thành phường.
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên sáng 23.4, ông Biện Ngọc Toàn, Chủ tịch UBND xã Bình Hưng, cho biết trong kết quả phân loại đơn vị hành chính mới đây, xã Bình Hưng đạt tiêu chuẩn xã loại 1.
Sau khi rà soát hiện trạng và đối chiếu với các tiêu chí, xã Bình Hưng đủ điều kiện chuyển thành phường. Theo ông Toàn, các xã mang tính nông thôn, còn phường là đơn vị hành chính đô thị. Việc thay đổi mô hình sẽ thay đổi cả chính sách về đất đai, quy hoạch. "Khi chuyển thành phường, địa phương sẽ thuận lợi hơn trong công tác quy hoạch, quản lý đất đai, nhà cửa, người dân sẽ được hưởng lợi hơn", ông Toàn nhận định.
Về tổ chức bộ máy, Chủ tịch xã Bình Hưng cho biết với quy mô dân số hiện tại, khi chuyển thành phường, địa phương có thể được tối đa 70 biên chế, thay vì 50 biên chế như hiện nay. "Là xã nhưng khối lượng công việc nhiều không khác gì phường. Có thêm 20 nhân sự, bộ máy sẽ hoạt động trơn tru hơn, đủ bao quát địa bàn rộng lớn", ông Toàn nói thêm.
Việc chuyển xã thành phường ở TP.HCM từng được nghiên cứu trong quá trình xây dựng đề án chuyển một số huyện thành quận (hoặc thành phố thuộc TP.HCM) giai đoạn 2021 - 2030. Dù một số huyện đặt quyết tâm lên quận vào năm 2025 nhưng chưa thực hiện được.
Đến tháng 7.2025, cấp huyện kết thúc sứ mệnh, các xã sáp nhập lại thành xã mới, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM còn 54 xã.
Hiện nay, tốc độ đô thị hóa ở nhiều xã diễn ra ở mức cao, hạ tầng ngày càng được cải thiện, hình thành một số khu đô thị hiện đại nhưng vẫn phải bó buộc trong mô hình quản lý đơn vị hành chính nông thôn.
So với phường, UBND xã có số lượng biên chế công chức ít hơn. Theo định hướng khung biên chế, UBND cấp xã có khoảng 32 người, địa bàn đông dân cứ tăng 2.000 dân được thêm 1 công chức. Tuy nhiên, xã tối đa không quá 50 người, trong khi phường được tối đa 70 người.
Theo tính toán của UBND TP.HCM, trung bình mỗi công chức phụ trách từ 4 - 9 nhóm nhiệm vụ, trong mỗi nhóm có nhiều nội dung công việc chi tiết, phức tạp và khối lượng lớn. Với những xã đông dân, địa bàn rộng, số lượng công chức bị khống chế sẽ ảnh hưởng đến công tác quản lý hành chính, phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính quy định phường phải đạt tiêu chuẩn dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên, tỷ lệ dân số đô thị từ 50% trở lên.
Về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội, phường phải tự cân đối ngân sách, thu nhiều hơn chi; tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ từ 70% trở lên; lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên…
Khoảng 5h20 sáng 31-5, chiếc xe tải biển kiểm soát tỉnh Hưng Yên do tài xế Nguyễn Văn Hiếu (29 tuổi, ngụ tại xã Bù Đăng, tỉnh Bình Phước) điều khiển chạy hướng Bắc - Nam trên cao tốc đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, khi đến địa phận xã Đức Quang (Hà Tĩnh) bất ngờ bốc cháy dữ dội.
Phát hiện sự việc, tài xế Hiếu nhanh chóng cho xe vào lề đường, dừng lại rồi thoát xuống tìm cách dập lửa nhưng bất thành.
Nhận tin báo, Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh đã điều động 2 xe chữa cháy cùng 14 cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường chữa cháy.
Sau khoảng 30 phút, lực lượng chức năng đã dập tắt được đám cháy.
Vụ việc không gây thiệt hại về người song chiếc xe đã bị thiêu rụi hoàn toàn. Nguyên nhân vụ cháy xe đang được các cơ quan chức năng làm rõ.
Ngày 14-5, nguồn tin cho hay UBND tỉnh Gia Lai đã kiến nghị Bộ Xây dựng, Ban Quản lý dự án Thăng Long rà soát, điều chỉnh cục bộ hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua địa bàn để hạn chế thấp nhất việc chồng lấn, ảnh hưởng với các quy hoạch đô thị, khu dân cư, khu tái định cư, các dự án trọng điểm của tỉnh và các di tích lịch sử.
Cụ thể, sau khi nghiên cứu hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam theo hồ sơ tiền khả thi, tỉnh Gia Lai đề nghị cơ quan chức năng sớm hoàn thành công tác lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.
Đồng thời đề nghị chủ đầu tư làm việc với địa phương trong quá trình nghiên cứu phương án thiết kế chi tiết, hạn chế thấp nhất việc chồng lấn, ảnh hưởng các khu dân cư, khu tái định cư.
Qua nghiên cứu hướng tuyến sơ bộ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tỉnh nhận thấy nhiều khu tái định cư chỉ mới được đầu tư xây dựng phục vụ giải phóng mặt bằng dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam có khả năng bị ảnh hưởng bởi dự án.
Đặc biệt, qua nghiên cứu hướng tuyến, địa phương nhận thấy đoạn từ km886 tại phường Hoài Nhơn Bắc đến km903+500 thuộc phường Tam Quan ảnh hưởng nhiều tới các khu dân cư hiện trạng và các khu tái định cư đường bộ cao tốc vừa mới xây dựng xong và bố trí cho người dân.
Tương tự, đoạn tuyến đường sắt đi qua thôn Đại Thuận, xã Phù Mỹ Nam cũng cắt ngang qua khu tái định cư thôn Đại Thuận vừa mới xây dựng bố trí tái định cư cho người dân ảnh hưởng bởi dự án đường bộ cao tốc.
Còn đoạn tuyến đi qua xã Tuy Phước Tây hiện nay sẽ ảnh hưởng rất lớn tới cụm công nghiệp Tây Hoàng Giang (66ha), giải tỏa trắng khu tái định cư xóm 3 Bình An 1, xã Tuy Phước Tây (3ha) thuộc dự án đường bộ cao tốc vừa xây xong.
Ngoài ra, dự án chiếm dụng lớn phần đất đã giải phóng mặt bằng cho dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2. Phải giải tỏa các khu dân cư dày đặc thuộc xã Tuy Phước Tây đã hình thành.
Trước tình hình trên, tỉnh Gia Lai đề nghị Bộ Xây dựng, Ban quản lý dự án chỉ đạo đơn vị tư vấn cập nhật đầy đủ hướng tuyến của dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông qua địa bàn tỉnh; xác định phạm vi chồng lấn để điều chỉnh hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cho phù hợp, cụ thể tại đoạn km953+500 đến km962 và phạm vi bố trí ga Diêu Trì.
Làm việc chặt chẽ với tỉnh trong quy hoạch hướng tuyến để hạn chế thấp nhất ảnh hưởng tới người dân và di tích, các dự án trọng điểm.
