Số liệu được công bố tại hội thảo “Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động” do trường Đại học Đại Nam chủ trì, ngày 22/5.
Theo khảo sát với khoảng 9.200 sinh viên ở hơn 10 đại học, chủ yếu tại Hà Nội, cứ 10 sinh viên thì 3 em thừa nhận đang chịu áp lực khá cao đến rất cao. Xét theo tỷ lệ, có hơn 80% sinh viên thấy có áp lực hiện hữu, chỉ gần 20% thấy ít hoặc không áp lực gì.
40% người trả lời không tự quyết định ngành học, chỉ chọn theo lời bố mẹ hoặc không có định hướng rõ ràng. Kết quả là 33% “đang phân vân” việc chọn lại hoặc đổi ngành học và 8% cho biết chắc chắn sẽ chọn ngành khác.
Với câu hỏi có tự tin xin được việc làm sau khi ra trường hay không, có gần 100 sinh viên (chiếm 1%) chấm điểm 0/10, thể hiện rất mông lung, lo lắng cho tương lai. Hơn 15% sinh viên khác chấm từ 5 điểm trở xuống.
Theo các chuyên gia, các số liệu trên bắt nguồn từ việc sinh viên chưa cảm thấy hạnh phúc và chưa được học tập trong môi trường thực sự hạnh phúc.
TS Lê Đắc Sơn, Chủ tịch hội đồng trường Đại học Đại Nam, cho rằng hạnh phúc không nằm ở những giá trị “dễ chịu ngắn hạn” như học nhẹ, thi dễ, điểm cao hay né tránh áp lực.
Theo ông, đại học hạnh phúc phải làm cho ba chủ thể cùng hạnh phúc, gồm: giảng viên, sinh viên, nhà đầu tư. Với sinh viên, điều này đồng nghĩa với được trang bị đầy đủ năng lực, đảm bảo có việc làm và tự tin bước vào đời.
Trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt với sự phát triển của AI, ông Sơn nhấn mạnh năng lực cần tập trung trang bị cho sinh viên là tư duy, sáng tạo, tinh thần học tập liên tục và khả năng hợp tác với AI.
GS. TS Nguyễn Văn Nội, Chủ tịch Hội các Phòng thử nghiệm Việt Nam, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, đồng tình. Để làm được điều này, các trường cần tăng tính thực chiến. Còn nếu một giáo trình, bài giảng 3-4 năm không được cập nhật, đặc biệt trong thời đại công nghệ AI, Blockchain đang bùng nổ mạnh mẽ, thì giá trị, chất lượng chắc chắn bị giảm nghiêm trọng.
“Khi đó, tất cả kiến thức được truyền thụ nhanh chóng trở nên lỗi thời, chỉ còn là những mớ kinh nghiệm cũ kỹ”, ông Nội nói. “Việc mang kiến thức đó ra phục vụ xã hội, phục vụ cộng đồng sẽ bị hạn chế rất nhiều”.
GS. TS Nguyễn Hữu Ninh, Chủ tịch Hội đồng quản lý Trung tâm Nghiên cứu, Giáo dục Môi trường và Phát triển, nhắc đến hai yếu tố cốt lõi các trường cần trang bị cho sinh viên là khả năng tự học suốt đời và xây dựng tư duy phản biện.
Ông Ninh phân tích AI cũng đang tự phản biện qua các thuật toán để giảm thiểu sai số. Do đó, người học cần luôn giữ tư duy phản biện, biết chấp nhận kết quả “âm tính” như một bài học để tìm ra hướng đi “dương tính”.
Chuyên gia này nhấn mạnh giá trị lớn nhất của giáo dục thế kỷ 21 không nằm ở việc ghi nhớ bao nhiêu kiến thức, mà nằm ở năng lực học cái mới, kết nối tri thức, biết làm việc với AI và thích nghi với những thay đổi chưa từng có.
“Một đại học tốt không phải là nơi tạo ra những người thợ thi cử, mà phải đào tạo ra những con người đủ năng lực thích ứng với tương lai, trong khi vẫn giữ được nhân cách, sự sáng tạo và niềm hạnh phúc”, ông Ninh nói.
Sáng 18.5, trao đổi với Thanh Niên bên lề lễ ký biên bản ghi nhớ giữa ĐH Keiser Việt Nam (KUV), Trường Kinh doanh Sài Gòn (SBS) và Trường quốc tế Sedbergh Vietnam ở TP.HCM, ông J. David Armstrong, Jr., Chủ tịch ĐH Keiser Việt Nam, cho biết việc du học đang ngày càng trở nên thách thức, một phần vì phí di chuyển, sinh hoạt phí tăng cao sau những ảnh hưởng của giá xăng dầu - đặc biệt ở Mỹ.
Báo cáo Emerging Futures (Xu hướng tương lai) phiên bản thứ 9 công bố bởi IDP hồi giữa tháng 5 cũng chỉ ra rằng, top 3 lý do khiến học sinh, sinh viên không muốn du học nữa đều liên quan tới yếu tố tài chính, nổi bật là học phí hiện nay vượt quá khả năng tài chính (50% người khảo sát đồng tình), sinh hoạt phí trở nên quá đắt đỏ (35%) và lệ phí xin visa du học quá cao (27%).
Hai nguyên do còn lại là việc xin visa du học khó khăn (26%) và các lựa chọn học tập trong nước ngày càng hấp dẫn hơn (14%).
Đây là kết quả khảo sát hơn 5.800 người học từ 118 quốc gia, vùng lãnh thổ được thực hiện từ đầu tháng 3 tới cuối tháng 4 vừa qua. Nhóm tham gia khảo sát gồm người học tiềm năng, bị từ chối, đang ứng tuyển chương trình đào tạo ở nước ngoài, đang du học và đã tốt nghiệp. Trong nhóm này, có 150 học sinh và sinh viên Việt Nam.
Kết quả khảo sát cũng chỉ ra thêm rằng, khả năng xin visa hiện đã trở thành yếu tố sàng lọc ứng viên tiềm năng ngay từ đầu, thay vì là trở ngại ở cuối con đường nộp hồ sơ du học. "Các rào cản về visa cũng đang gia tăng khi thủ tục khó khăn và lệ phí tăng cao, làm nhiều sinh viên phải thay đổi điểm đến hoặc trì hoãn quyết định du học, thậm chí góp phần gia tăng tỷ lệ học sinh, sinh viên từ bỏ hoàn toàn ý định du học", báo cáo nêu.
Báo cáo mới do Studyportals, Oxford Test of English và NAFSA công bố thì cung cấp góc nhìn từ hơn 250 trường ĐH trên toàn cầu. Trong đó, cơ sở giáo dục tại các điểm đến truyền thống gồm Mỹ, Canada, Úc, Anh đều ghi nhận số lượng tuyển sinh kỳ xuân sụt giảm, cả ở bậc ĐH và sau ĐH.
Khi được hỏi cụ thể, 73% trường cho rằng các chính sách hạn chế từ chính phủ và khó khăn trong việc xin visa là lý do chính dẫn tới tình cảnh này, trong khi 49% nêu lý do liên quan tới học phí và phí sinh hoạt chưa hợp lý trong bối cảnh hiện nay. "Sự bất ổn liên quan đến visa, chi phí gia tăng và các chính sách thiếu ổn định đã gây ảnh hưởng đáng kể", báo cáo nêu.
Các yếu tố trên thúc đẩy KUV - chương trình liên kết đào tạo với ĐH Keiser tại Florida (Mỹ) - năm ngoái ra mắt lộ trình 4 năm đào tạo ngay ở Việt Nam, thay vì chỉ dừng ở việc 2 năm học tại Việt Nam và 2 năm chuyển tiếp tới Mỹ như trước để nhận bằng cử nhân từ trường này. Phương án trên giúp sinh viên tiết kiệm tới 70-80% chi phí nếu so với việc sang Mỹ học 4 năm liền, theo ông Armstrong.
Báo cáo của IDP cũng chỉ ra xu hướng tương tự, cho biết các chương trình giáo dục xuyên quốc gia (TNE) đang ngày càng được người học tiềm năng quan tâm. Trong đó, 52% người tham gia khảo sát chia sẻ sẵn sàng chọn học ở cơ sở quốc tế của các trường ĐH nước ngoài, theo sau là các chương trình liên kết đào tạo (51%). Báo cáo của Studyportals cũng cho biết, có tới 30% ĐH đang tìm cách mở rộng các chương trình trực tuyến - một hình thức TNE khác.
Các phương án nêu trên đều giúp học sinh, sinh viên lấy bằng cấp quốc tế ngay ở Việt Nam.
Ông Armstrong chia sẻ thêm, học sinh hiện nay dù tốt nghiệp ở các trường công lập hay tư thục và quốc tế đều có khả năng thích nghi khá tốt với chương trình đào tạo của nước ngoài. Tuy nhiên, điểm hạn chế của một số bạn là năng lực tiếng Anh chưa phù hợp với môi trường học thuật, bởi yêu cầu của bậc phổ thông sẽ khác biệt so với ĐH quốc tế. Ngoài ra, các bạn cũng cần phải trau dồi kiến thức nền tảng của một số môn khoa học cơ bản và toán.
Ngày 29-5, Viện ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) ký kết hợp tác với Monash Business School, Đại học Monash, Australia, chính thức bổ sung thêm một đối tác thuộc nhóm Go8 vào hệ sinh thái đào tạo sau đại học của PSO Global.
Monash Business School là một trường kinh doanh thuộc Monash University - xếp hạng 31 trong bảng xếp hạng Đại học thế giới, theo QS World University Rankings (2027).
Với sự tham gia của trường, chương trình PSO Global hiện kết nối ba trường đại học quốc tế gồm Monash University, Western Sydney University và University of Waikato, mở rộng lựa chọn học tập cho người học theo mô hình chuyển tiếp sau đại học.
Monash University là thành viên Group of Eight (Go8) - nhóm các đại học nghiên cứu hàng đầu Australia. Trường cũng nằm trong nhóm 1% trường kinh doanh toàn cầu đạt bộ ba kiểm định quốc tế AACSB, EQUIS và AMBA.
Chia sẻ về ý nghĩa của việc tham gia chương trình PSO Global, giáo sư Carla Wilkin - Chủ tịch Hội đồng Học thuật trường và Phó Trưởng khoa phụ trách Kiểm định và Quốc tế hóa của Monash Business School - cho biết trường rất vui khi mở rộng quan hệ hợp tác với Viện ISB sang bậc sau đại học.
Trước đó, hai bên đã thiết lập hợp tác từ năm 2022 ở bậc đại học. Khi bổ sung các lộ trình thạc sĩ, học viên Việt Nam sẽ có thêm cơ hội chuyển tiếp vào chương trình thạc sĩ của Monash Business School.
Theo bà Wilkin, điểm đáng chú ý của hướng đi này là học viên có thể bắt đầu bằng một giai đoạn học tập quan trọng tại Việt Nam trước khi chuyển tiếp sang Monash University, xếp hạng 31 trong các đại học hàng đầu thế giới.
Trong giai đoạn học tại Australia, người học có cơ hội hòa mình vào môi trường kinh tế Australia, tích lũy trải nghiệm văn hóa và tiếp cận các hoạt động gắn với doanh nghiệp trong chương trình sau đại học của trường.
Bà Wilkin cho biết học viên chuyển tiếp sang trường còn có thể tham gia các chương trình trải nghiệm ngành, Monash University Global Mentoring Program và kết nối với mạng lưới cựu sinh viên rộng lớn của trường.
Riêng Monash Business School hiện có hơn 130.000 cựu sinh viên tại 133 quốc gia. ‘Mạng lưới này tạo thêm cơ hội để người học mở rộng kết nối nghề nghiệp, tham gia các dự án hợp tác, tiếp cận hoạt động cố vấn và tích lũy kinh nghiệm thực tiễn trong môi trường quốc tế’, bà Wilkin nói.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều người đi làm muốn tiếp cận bằng cấp quốc tế nhưng vẫn cần cân đối chi phí, thời gian và công việc hiện tại, các mô hình học tập theo từng giai đoạn đang được quan tâm nhiều hơn.
TS Lê Huỳnh Phương Thục - Chủ tịch Viện PSO - cho biết chương trình PSO Global được xây dựng như một lộ trình sau đại học dành cho những học viên muốn tiếp cận chuẩn đào tạo quốc tế nhưng vẫn cần một bước chuẩn bị phù hợp tại Việt Nam.
Với nhóm người đi làm, học thạc sĩ không dừng lại ở chuyện bằng cấp, mà còn là quá trình tái cấu trúc năng lực quản trị, tư duy nghề nghiệp và khả năng thích ứng trong môi trường kinh doanh đang thay đổi nhanh.
Theo TS Lê Huỳnh Phương Thục, định hướng hiện nay của PSO Global là tăng cường kết nối với doanh nghiệp và liên kết quốc tế để kiến thức trong chương trình không dừng ở lý thuyết.
Đào tạo sau đại học cần gắn chặt hơn với các tình huống quản trị thực tế, bài toán vận hành, năng lực lãnh đạo, đổi mới và khả năng ra quyết định trong môi trường toàn cầu.
Đối với việc kết nối với Monash Business School, bà Thục kỳ vọng sự tham gia của một đại học thuộc nhóm Go8 và một trường kinh doanh đạt các kiểm định quốc tế uy tín sẽ mở thêm một lựa chọn học thuật chất lượng cao cho học viên Việt Nam.
Hợp tác này sẽ tạo điều kiện để người học tiếp cận sâu hơn với môi trường kinh doanh Australia, mạng lưới học thuật quốc tế và các cơ hội kết nối nghề nghiệp toàn cầu.
Trong thời gian tới, Viện ISB và Monash Business School triển khai hai lộ trình gồm Master of Management và Master of Global Business.
Trong đó, Master of Management tập trung vào năng lực quản trị, lãnh đạo và khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp trong môi trường doanh nghiệp hiện đại.
Còn Master of Global Business được thiết kế theo hướng đa ngành, giúp người học hiểu rõ hơn tác động của các yếu tố kinh tế, chính trị và xã hội đến hoạt động kinh doanh quốc tế.
Theo Viện ISB, việc mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế là một phần trong chiến lược quốc tế hóa đào tạo của đơn vị. Trong đó, mô hình học tập linh hoạt theo từng giai đoạn được xem là một hướng đi phù hợp với nhóm học viên đang làm việc và muốn nâng cao năng lực trong môi trường toàn cầu.
Tính đến thời điểm hiện tại, chương trình PSO Global đã mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế lên ba trường đại học gồm Monash University, Western Sydney University và University of Waikato.
Đến sáng 8/7, 84 trường đại học đã thông báo mức sàn (ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào) theo điểm thi tốt nghiệp THPT 2026.
Một số trường như Khoa học Tự nhiên, Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), Ngoại thương nhận hồ sơ từ 22-25 điểm. Thí sinh phải đạt khoảng 7 đến hơn 8 điểm mỗi môn mới có cơ hội xét tuyển.
Ngược lại, 21 trường khác lấy mức sàn từ 15 (trừ nhóm ngành Sức khỏe, Luật), tức 5 điểm mỗi môn. Đây là "chốt chặn" xét tuyển đại học mà Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Hầu hết trong số này là trường tư thục.
Điểm sàn theo kết quả thi tốt nghiệp THPT của 66 trường đại học như sau:
Theo lịch tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng đại học đến 17h ngày 14/7. Điểm sàn khối ngành Sức khỏe, Sư phạm, Luật sẽ được công bố chậm nhất vào ngày 8/7.
Các em có thể truy cập trang Tra cứu đại học của VnExpress ,xem thông tin tuyển sinh như tổ hợp, biến động điểm chuẩn các năm theo ngành, trường để tham khảo.
Điểm chuẩn đại học dự kiến được công bố sau 17h ngày 9/8.
