Trước năm 2015, học sinh trải qua 2 kỳ thi: tốt nghiệp THPT (xét tốt nghiệp) và thi đại học. Giai đoạn này thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT tại địa phương nhưng phải khăn gói về các tỉnh thành để dự thi đại học.
Trong giai đoạn này, kỳ thi tốt nghiệp THPT có lúc thi 6 môn, có vài năm chỉ thi 4 môn. Chẳng hạn giai đoạn 1999-2013, kỳ thi tốt nghiệp THPT gồm 6 môn, trong đó có 3 môn bắt buộc: toán, văn, ngoại ngữ, 3 môn còn lại do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố khoảng tháng 3 hằng năm.
Đến năm 2014 chỉ còn 4 môn thi, trong đó văn, toán là 2 môn bắt buộc, 2 môn còn lại do thí sinh tự chọn. Như vậy sau hàng chục năm của kỳ thi tốt nghiệp THPT, thí sinh được tự chọn môn thi phù hợp với mình.
Hình thức thi cũng có sự thay đổi. Từ năm 2006 trở về trước, toàn bộ các môn thi tự luận. Từ năm 2007 một số môn thi tự luận, một số môn thi trắc nghiệm.
Cũng trong giai đoạn này, kỳ thi đại học có nhiều thay đổi. Trước năm 2002, kỳ thi đại học cao đẳng thường diễn ra trong 3 đợt. Trong đó có hai đợt thi cho các trường đại học và một đợt thi cho các trường cao đẳng.
Các trường đại học, cao đẳng tự tổ chức, ra đề thi, chấm thi và xét tuyển. Thí sinh không thể dùng kết quả dự thi ở trường này để xét tuyển vào trường đại học khác.
Từ năm 2002 – 2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo áp dụng thi “3 chung” cho kỳ thi đại học: chung đề, chung đợt và sử dụng chung kết quả. Ngoài các điểm thi tại Hà Nội, TP.HCM, còn có các cụm thi tại Vinh, Cần Thơ…
Kỳ thi đại học vẫn có 2 đợt (đợt 1 cho khối A, A1 và đợt 2 cho khối B, C, D) với đề thi cho từng khối khác nhau.
Các môn thi đại học vẫn thi theo hình thức tự luận. Đề thi ngắn, hầu hết chỉ nằm gọn trong một mặt giấy A4. Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố lộ trình thay đổi kỳ thi tốt nghiệp THPT áp dụng từ năm 2015.
Từ năm 2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức kỳ thi “2 trong 1” với tên gọi Kỳ thi THPT quốc gia – vừa sử dụng kết quả để xét tốt nghiệp THPT vừa xét tuyển đại học. Từ đây cả nước chỉ còn một kỳ thi, hình thức tổ chức, thi cũng thay đổi.
Năm 2015, cả nước có hai loại cụm thi: 38 cụm thi do trường đại học chủ trì (sử dụng để xét tốt nghiệp THPT và xét đại học) và các cụm thi do Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương chủ trì (chỉ sử dụng kết quả để xét tốt nghiệp THPT).
Thí sinh thi 4 môn. 3 môn bắt buộc là toán, văn, ngoại ngữ, 1 môn do thí sinh tự chọn. Toán, văn, lịch sử, địa lý thi tự luận. Vật lý, hóa học, sinh học thi trắc nghiệm.
Đến năm 2016, số cụm thi do trường đại học chủ trì tăng lên 70, vẫn duy trì cụm thi do Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì. Trong các năm này, trường đại học huy động lực lượng hùng hậu tỏa về các địa phương để tổ chức thi, coi thi, chấm thi.
Giai đoạn 2017-2019, kỳ thi THPT quốc gia có nhiều thay đổi về cách thức tổ chức và hình thức thi. Việc tổ chức thi do các Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, trường đại học chỉ đóng vai trò hỗ trợ tổ chức coi thi, chấm thi.
Thí sinh thi 4 bài thi. 3 bài thi bắt buộc là toán, văn, ngoại ngữ và một bài thi tự chọn khoa học tự nhiên hoặc khoa học xã hội. Như vậy giai đoạn này các bài thi tổ hợp xuất hiện, không còn phân biệt cụm thi xét đại học hay xét tốt nghiệp THPT.
Dù kỳ thi THPT quốc gia được tổ chức, nhiều đại học lớn như ĐH Quốc gia Hà Nội cũng tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực riêng để tuyển sinh đại học (tổ chức lần đầu năm 2015) và ĐH Quốc gia TP.HCM (tổ chức lần đầu 2018).
Số lượng thí sinh đăng ký dự thi các kỳ thi riêng ngày càng tăng. Sau này còn có thêm các kỳ thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội, đánh giá năng lực chuyên biệt của Sư phạm Hà Nội, Sư phạm TP.HCM, kỳ thi đầu vào đại học trên máy tính V-SAT.
Từ năm 2020, Kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia được trả lại tên Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Mục đích vẫn là xét tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học. Từ đó đến nay, kỳ thi tốt nghiệp THPT được duy trì tuy có một số thay đổi về cách thức tổ chức, môn thi.
Trong thời gian này xảy ra các vụ gian lận thi cử chấn động. Điển hình là vụ gian lận năm 2018 tại Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình. Hàng trăm bài thi đã được rút ra sửa câu trả lời nhằm mục đích nâng điểm.
Kết quả có hơn 200 thí sinh đã được nâng điểm so với điểm bài thi thực tế. Có thí sinh được nâng đến 26,55 điểm cho 3 môn thi xét tuyển đại học. Hàng chục cán bộ giáo dục tại 3 tỉnh trên bị khởi tố, bắt tạm giam, xét xử.
Sau vụ gian lận rúng động này, rất nhiều ý kiến đề xuất bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, giao kỳ thi tuyển sinh đại học cho các trường. Tuy nhiên, kỳ thi vẫn được tiếp tục với hàng rào an ninh chống gian lận được tăng cường.
Đến năm 2026, hành vi gian lận chấn động lại tiếp tục được phát hiện trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tại Tuyên Quang bị phanh phui. Một lần nữa hàng rào bảo mật và an ninh của kỳ thi bị xuyên thủng. Chính phủ cũng vào cuộc rốt ráo để xử lý triệt để sai phạm tại hội đồng thi Tuyên Quang.
Lần này, nhiều ý kiến tiếp tục đề xuất tách hai kỳ thi tốt nghiệp THPT và thi đại học thành hai kỳ thi riêng. Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề xuất tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học.
Theo ông, kỳ thi tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá kết quả học tập của học sinh sau quá trình học phổ thông, đồng thời cung cấp phổ điểm để đánh giá chất lượng giáo dục của các địa phương và cơ sở giáo dục. Trong khi đó, tuyển sinh đại học nên là quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, phù hợp với mục tiêu và yêu cầu đào tạo của từng trường.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các sở giáo dục và đào tạo tiếp nhận đơn của các trường hợp thí sinh gặp vướng mắc trong quá trình đăng ký nguyện vọng xét tuyển và tổng hợp gửi về bộ xem xét, quyết định trước ngày 22-7.
Những ngày qua, Báo điện tử Tuổi Trẻ nhận được nhiều thắc mắc của thí sinh và phụ huynh về việc gặp sự cố khi đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học trên hệ thống, dẫn đến chưa thể hoàn tất việc đăng ký.
Theo văn bản của Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) vừa gửi các cơ sở giáo dục và đào tạo, đợt đăng ký nguyện vọng xét tuyển diễn ra từ ngày 2 đến 14-7 đã cơ bản hoàn thành.
Tuy nhiên qua phản ánh từ các sở và thí sinh, vẫn còn một số trường hợp gặp vướng mắc trong quá trình đăng ký nguyện vọng xét tuyển, chưa đăng ký được nguyện vọng hoặc phát sinh các vấn đề liên quan đến tuyển sinh đại học và cao đẳng ngành giáo dục mầm non.
Vụ Giáo dục đại học đề nghị các sở chỉ đạo các điểm tiếp nhận hồ sơ tiếp nhận đơn của thí sinh, trong đó cần ghi rõ họ tên, số căn cước công dân, số báo danh, hai số điện thoại liên hệ (có một số sử dụng Zalo) và nội dung đề nghị.
Các sở tổng hợp danh sách, gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 22-7 để xem xét, quyết định.
Vụ Giáo dục đại học cũng lưu ý các sở và điểm tiếp nhận không hướng dẫn thí sinh gửi đơn trực tiếp về Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đối với những thí sinh có thay đổi điểm thi sau phúc khảo và có đơn đề nghị điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển, các sở cũng có trách nhiệm tổng hợp đề nghị, gửi bộ xem xét.
Riêng các trường hợp thí sinh bị kỷ luật trong kỳ thi tốt nghiệp THPT dẫn đến thay đổi điểm thi, sở giáo dục và đào tạo phải cập nhật lại kết quả trên hệ thống tuyển sinh.
Bên cạnh đó, bộ yêu cầu các sở hướng dẫn thí sinh thực hiện đúng quy định về thanh toán trực tuyến lệ phí xét tuyển theo quy định của bộ về việc triển khai thanh toán trực tuyến lệ phí đăng ký xét tuyển đại học và cao đẳng năm 2026.
Khi cần hỗ trợ, thí sinh có thể liên hệ tổng đài hệ thống xét tuyển 1800 8000 (nhánh 2), hoặc nếu gặp lỗi trong quá trình thanh toán trên Cổng dịch vụ công quốc gia, gọi 1800 1096 để được hỗ trợ.
Ngày 20.7, Viện KSND tỉnh Đắk Lắk cho biết đã khởi kiện vụ án dân sự, yêu cầu ông N.T.T, nguyên Hiệu trưởng Trường PTDTNT THCS Lắk (xã Liên Sơn Lắk), trả lại diện tích đất trong khuôn viên nhà trường mà ông đã chiếm dụng nhiều năm.
Theo VKSND tỉnh Đắk Lắk, năm 1996, Trường PTDTNT THCS Lắk được giao quản lý và sử dụng gần 8.000 m2 đất. Trong thời gian giữ chức hiệu trưởng, ông T. đã chiếm dụng gần 500 m2, tự ý xây dựng nhà ở trên phần đất thuộc quyền quản lý của nhà trường.
Năm 2014, sau khi nghỉ hưu, ông T. không bàn giao lại diện tích chiếm dụng mà tiếp tục sử dụng làm nơi ở cho gia đình.
Việc ông T. chiếm dụng đất kéo dài nhiều năm đã ảnh hưởng đến quy hoạch, cảnh quan nhà trường. Bên cạnh đó, môi trường giáo dục và quyền lợi học tập của học sinh, trong đó phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số, bị ảnh hưởng.
Sau khi kiểm tra hiện trạng và thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, Viện KSND khu vực 6 đã quyết định khởi kiện, yêu cầu tòa án buộc ông T. tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép, trả lại nguyên trạng khu đất cho nhà trường.
Một lãnh đạo UBND xã Liên Sơn Lắk cho biết, trước đây ông T. từng có tờ trình gửi Sở GD-ĐT Đắk Lắk xin dựng một căn nhà với lý do phục vụ việc đón, quản lý học sinh nội trú. Tuy nhiên, ông T. đã sử dụng công trình này thành nơi ở của gia đình.
Theo vị lãnh đạo này, ông T. đã chiếm dụng đất của trường suốt 15 năm và từng bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách về mặt Đảng. Ông T. không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất đang ở. Đáng chú ý, ông T. vẫn không chấp hành việc trả lại 500 m2 đất đã chiếm dụng nên VKSND phải khởi kiện để buộc ông T. hoàn trả.
Đồng thời, UBND xã Liên Sơn Lắk đã cung cấp đầy đủ hồ sơ cho các cơ quan chức năng phối hợp xử lý dứt điểm vụ việc. Việc Viện KSND tỉnh khởi kiện đã góp phần giảm áp lực cho chính quyền địa phương trong việc bảo vệ tài sản công.
Hạ viện Anh hồi tháng 5 công bố báo cáo về giáo dục đại học và các nguồn tài trợ, cảnh báo việc một trường đại học lớn phá sản là "nguy cơ hiện hữu chứ không còn là cảnh báo trên lý thuyết".
Trong vòng một năm tới, ước tính có 24 cơ sở giáo dục đại học đối mặt với nguy cơ này. Tổng cộng 124 trường có khả năng thâm hụt ngân sách trong năm tài chính 2025-2026 nếu không có biện pháp giảm thiểu rủi ro.
Báo cáo chỉ ra lý do các đại học Anh thiếu tiền là kết quả tuyển sinh thấp hơn kỳ vọng, đặc biệt là sinh viên quốc tế, trong khi chi phí tăng, nợ vay lớn, cạnh tranh gay gắt. Số liệu cho thấy nhóm du học sinh, vốn đóng học phí cao và đem lại nguồn thu lớn, chỉ tăng 6,3% so với dự tính là 8,6%.
Để đối phó, nhiều trường cắt giảm nhân sự, đóng một số ngành học, đóng băng tuyển dụng và bán bớt tài sản. Hiện chính phủ chưa có quy trình rõ ràng để xử lý nếu một trường đại học cận kề cảnh vỡ nợ. Ủy ban Giáo dục liên đảng Anh đang thúc giục việc này.
Bài toán tài chính của giáo dục Anh càng khó hơn khi dữ liệu mới nhất của Bộ Nội vụ nước này cho thấy chỉ 8.900 sinh viên quốc tế nộp đơn xin visa du học trong tháng 4, giảm 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 4 tháng đầu năm, tổng lượng hồ sơ là 38.800, giảm 33%.
Khảo sát do các tổ chức giáo dục NAFSA, Oxford Test of English và Studyportals thực hiện cũng cho thấy tình trạng sụt giảm trong quý I so với cùng kỳ năm ngoái diễn ra ở 42% trong số 24 đại học Anh được hỏi. Con số này với bậc cao học lên tới 65%.
Các chuyên gia tin rằng sức hút của du học Anh sụt giảm do hàng loạt rào cản, trong đó có các quy định như tăng phí thị thực du học, thu thuế 6% học phí, giảm thời gian ở lại sau tốt nghiệp của du học sinh...
Năm học 2024-2025, Anh có khoảng 2,8 triệu sinh viên, trong đó khoảng 685.000 là du học sinh, theo Cơ quan thống kê giáo dục đại học
Anh (HESA). Số sinh viên người Việt là gần 3.700.
