Sáng 25/6, UBND TPHCM tổ chức hội thảo 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế. Hội thảo đã ghi nhận nhiều ý kiến của nguyên lãnh đạo, chuyên gia, nhà khoa học về dấu ấn, thành tựu của thành phố trong 50 năm qua và những hiến kế về giải pháp, hướng đi cho giai đoạn tới.
TS Trần Du Lịch chia sẻ, khi nhìn về những đóng góp của TPHCM đối với đất nước, những con số về tỷ lệ đóng góp cho GDP (tổng sản phẩm cả nước) hay thu ngân sách không thể phản ánh hết những dấu ấn của địa phương này. Theo chuyên gia, TPHCM đã có những đóng góp rất quan trọng cho việc hình thành đường lối đổi mới của đất nước.
“Đó là những đóng góp không thể đo đếm bằng những con số, nhưng đã tạo nên dấu ấn rất lớn. Trong 50 năm qua và cả giai đoạn sắp tới, TPHCM chính là nơi thử nghiệm thể chế (sandbox thể chế), tạo ra môi trường thể chế cạnh tranh, đủ năng lực để đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới”, TS Trần Du Lịch nhìn nhận.
Vừa qua, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 09 về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2045, thành phố đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 10%/năm, hướng tới ba chỉ tiêu quan trọng gồm GRDP bình quân đầu người đạt 75.000 USD, chỉ số phát triển con người (HDI) đạt 0,9 và phát thải ròng bằng “0”, phù hợp mục tiêu quốc gia đến năm 2050.
Giai đoạn 2046-2075, thành phố phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 6%/năm, GRDP bình quân đầu người đạt 100.000 USD và chỉ số HDI trên 0,9.
Theo TS Trần Du Lịch, tầm nhìn cho 50 năm tới đã xác định vị thế của TPHCM trong mạng lưới các thành phố toàn cầu của châu Á và thế giới. Đây là những mục tiêu, kỳ vọng rất lớn nhưng cũng đi kèm những thách thức không nhỏ.
Sau sáp nhập, TPHCM không chỉ mở rộng về quy mô không gian mà còn hội tụ những giá trị phát triển của 3 địa phương. Trong đó, Bình Dương là địa phương đi đầu với nhiều mô hình đổi mới sáng tạo, tiên phong trong chính sách thu hút đầu tư, phát triển các khu công nghiệp hiện đại và sử dụng doanh nghiệp nhà nước, tiêu biểu là Becamex, làm mũi nhọn thúc đẩy phát triển. Trong khi đó, Bà Rịa – Vũng Tàu là địa phương tiên phong với nhiều mô hình phát triển hạ tầng, trong đó có cơ chế đổi đất lấy hạ tầng và phát triển hệ thống giao thông.
“Điều may mắn là 3 địa phương hôm nay đã trở thành một thể thống nhất và đều là những nơi từng tiên phong trong đổi mới. Vì vậy, phép cộng này không đơn thuần là 1+1+1=3, mà hoàn toàn có thể tạo ra giá trị lớn hơn, có thể là 4, 5 hoặc 6 khi chúng ta có Luật Đô thị đặc biệt với một không gian phát triển mới”, TS Trần Du Lịch nói.
Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Văn Hiệp cho rằng, khi tiến hành phân tích và đánh giá về nửa thế kỷ phát triển kinh tế – xã hội của TPHCM, các số liệu về tốc độ tăng trưởng kinh tế, tỷ trọng đóng góp GDP hay nguồn thu ngân sách thường là những minh chứng đầu tiên. Tuy nhiên, dưới góc độ của khoa học quản trị công và lý luận thể chế, đóng góp lớn nhất, có giá trị lâu dài và mang ý nghĩa lan tỏa cao nhất của thành phố cho quốc gia chính là vai trò tiên phong trong việc kiến tạo, thử nghiệm thực tiễn và hoàn thiện thể chế phát triển.
Theo chuyên gia, một siêu đô thị trong tương lai không thể chỉ được đo lường bằng chiều cao của các tòa nhà chọc trời hay mật độ dân cư dày đặc. Đó phải là một không gian đô thị thông minh, nơi mà sự tăng trưởng kinh tế phải tỷ lệ thuận với chỉ số hạnh phúc của người dân, nơi công nghệ số phụng sự cuộc sống con người và môi trường sinh thái được trân trọng, bảo vệ nghiêm ngặt.
“Đây là thời điểm lịch sử và là cơ hội chiến lược khi toàn bộ hệ thống chính trị đang tập trung trí tuệ để hoàn thiện dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt. Chúng ta cần phải thay đổi một cách căn bản và triệt để tư duy quản trị, không thể tiếp tục áp dụng chiếc áo cơ chế quản lý hành chính được thiết kế cho một tỉnh, một thành phố thông thường để bao bọc và vận hành một siêu đô thị đa trung tâm với quy mô hơn mười triệu dân”, PGS.TS Nguyễn Văn Hiệp nói.
Sáng 17.4, Sở Y tế thành phố Đà Nẵng cho biết Khu điều trị kỹ thuật cao của Bệnh viện đa khoa Quảng Nam (đặt tại phường Tam Kỳ) hiện đã hoàn thiện phần xây lắp, song vẫn chưa thể đưa vào sử dụng do chưa hoàn tất bàn giao công trình. Tân Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng cũng vừa chỉ đạo xử lý quyết liệt.
Dù bệnh viện đã chủ động thực hiện mua sắm trang thiết bị, nội thất văn phòng... nhưng các hạng mục này vẫn chưa thể lắp đặt khiến toàn bộ khối nhà nhiều tầng rơi vào tình trạng dang dở suốt thời gian dài.
Theo Sở Y tế, trong 6 tháng qua, đơn vị tập trung xử lý hàng loạt tồn tại của bệnh viện, từ vấn đề đơn thư đến việc tháo gỡ các gói thầu thiết bị y tế triển khai song song với xây lắp. Tuy nhiên, tiến độ vẫn chưa đạt kỳ vọng do vướng mắc trong khâu bàn giao và tổ chức vận hành.
Một trong những điểm nghẽn đáng chú ý nằm ở công tác nhân sự. Thời điểm hợp nhất 2 địa phương, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Quảng Nam nghỉ hưu, trong khi vị trí này chưa được bổ nhiệm thay thế. Sở Y tế phải tạm thời giao một Phó giám đốc phụ trách điều hành để duy trì hoạt động.
Hiện nay, việc mua sắm thiết bị đã cơ bản hoàn tất. Sở Y tế cho biết sẽ trình UBND thành phố Đà Nẵng phương án kiện toàn bộ máy lãnh đạo trong tháng 4, nhằm ổn định tổ chức và chuẩn bị đưa bệnh viện vào vận hành chính thức.
Ở góc độ địa phương, bà Nguyễn Thị Thu Lan, Bí thư Đảng ủy phường Tam Kỳ, cho hay đối với khối kỹ thuật cao 7 tầng của Bệnh viện đa khoa Quảng Nam chậm đưa vào sử dụng suốt nhiều năm, tại kỳ họp HĐND thành phố Đà Nẵng bà cũng đã đưa vấn đề này ra thảo luận nhằm tìm hướng tháo gỡ các vướng mắc có liên quan.
Bà cũng thẳng thắn chỉ ra thực trạng đáng lo ngại khi công trình đã hoàn thiện nhưng bị "treo" gần 3 năm, gây lãng phí lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của người dân.
Theo bà Lan, việc thiếu người đứng đầu trong thời gian dài khiến công tác quản lý, điều hành gặp nhiều khó khăn, đồng thời tác động đến tâm lý đội ngũ y bác sĩ.
Bí thư Đảng ủy phường Tam Kỳ đề nghị UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn tất thủ tục bàn giao, lắp đặt thiết bị và bổ nhiệm ban giám đốc để đưa dự án vào sử dụng, tránh lãng phí kéo dài.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo 4 phường phía nam thành phố Đà Nẵng gồm Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà và Quảng Phú chiều qua 16.4, ông Nguyễn Mạnh Hùng, tân Chủ tịch UBND thành phố, đã đưa ra yêu cầu quyết liệt đối với dự án này.
Người đứng đầu chính quyền thành phố yêu cầu các sở, ngành phải làm rõ "vướng ở đâu, vướng cái gì", từ đó đề xuất phương án xử lý ngay. Trong quá trình triển khai, nếu vướng mắc phải chủ động báo cáo để tháo gỡ. Đồng thời nhấn mạnh, nếu tiếp tục chậm trễ, thành phố sẽ xem xét thanh tra, kiểm tra để làm rõ trách nhiệm.
Tân Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cũng chỉ đạo Sở Y tế khẩn trương kiện toàn vị trí giám đốc bệnh viện, đảm bảo bộ máy vận hành ổn định và sớm đưa công trình vào khai thác, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách.
Ngày 24/6, UBND thành phố Đồng Nai cho biết cầu Mã Đà và đoạn đường dài 13 km qua Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai dự kiến khởi công ngày 30/6. Đây là đoạn từ cầu Mã Đà đến ngã ba Bà Hào, thuộc dự án đường kết nối cầu Mã Đà với Vành đai 4 TP HCM.
Trước đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai đã phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án.
Đoạn đường qua rừng được thiết kế 8 làn xe, tốc độ 80 km/h, xây trên cao 9-12 m tùy địa hình. Phương án cầu cạn được chọn do tuyến đi qua rừng đặc dụng, nơi có nhiều loài động vật hoang dã, nhằm duy trì sinh cảnh liên tục và tạo khoảng trống cho thú rừng di chuyển bên dưới.
Dọc tuyến, chủ đầu tư sẽ lắp tường chống ồn, chắn sáng cao 4,1 m. Hạng mục này được kỳ vọng giảm tiếng ồn từ xe cộ, đồng thời hạn chế ánh sáng phát tán ngang vào rừng, nhất là với các loài hoạt động về đêm.
Trong quá trình thi công, chủ đầu tư sẽ cùng Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai theo dõi sự xuất hiện của động vật hoang dã tại khu vực thi công ban đêm. Nếu ghi nhận dấu hiệu thay đổi hành vi hoặc né tránh sinh cảnh bất thường, đơn vị thi công sẽ điều chỉnh phương án chiếu sáng và thời gian làm việc.
Khi vận hành, tuyến đường sử dụng đèn năng lượng mặt trời công suất 27 W, đặt trên dải phân cách giữa với khoảng cách trung bình 20 m. Đèn tích hợp cảm biến, tự động sáng 100% công suất khi có phương tiện, giảm còn khoảng 30% khi vắng xe.
Tuyến cũng được lắp biển cảnh báo động vật hoang dã, biển hạn chế tốc độ, gờ giảm tốc và camera giám sát tại các vị trí nhạy cảm nhằm giảm nguy cơ va chạm giữa xe cộ và động vật.
Dự án đường kết nối cầu Mã Đà với Vành đai 4 TP HCM dài 44,5 km, tổng vốn gần 30.000 tỷ đồng theo hình thức PPP, do Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh làm chủ đầu tư. Tổng diện tích sử dụng đất khoảng 54,49 ha, toàn bộ thuộc đất rừng đặc dụng, gồm 10,4 ha rừng tự nhiên, 18,1 ha rừng trồng và gần 26 ha đất chưa có rừng.
Khu Bảo tồn thiên nhiên, văn hóa Đồng Nai được thành lập năm 2004 từ việc sáp nhập 5 đơn vị, gồm các lâm trường Mã Đà, Hiếu Liêm, Vĩnh An, Trung tâm Quản lý di tích Chiến khu Đ và Trung tâm Thủy sản tỉnh.
Nơi đây có hệ sinh thái đa dạng với sông Đồng Nai chảy qua, là môi trường sống của nhiều loài quý hiếm như voi, gấu ngựa, bò tót, cá sấu. Khu bảo tồn thuộc Khu Dự trữ sinh quyển Đồng Nai, được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới.
Đây là một trong những giải pháp nêu trong dự thảo kế hoạch xử lý ùn tắc giao thông TP HCM năm 2026 được Sở Xây dựng gửi các đơn vị liên quan lấy ý kiến.
Đường Trường Sa và Hoàng Sa chạy dọc kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè qua trung tâm thành phố, mỗi tuyến dài gần 10 km với nhiều cầu bắc ngang. Hiện một số cầu như Thị Nghè, Kiệu, Điện Biên Phủ, Công Lý đã có đường lên xuống, song nhiều cầu khác vẫn chỉ băng ngang, chưa kết nối trực tiếp hai tuyến ven kênh.
Theo dự thảo, các cầu Hoàng Hoa Thám, Bông, Bùi Hữu Nghĩa... sẽ được nghiên cứu bổ sung nhánh dẫn xuống đường ven kênh. Thành phố cũng tính phương án nối thông toàn tuyến Trường Sa – Hoàng Sa tại các đoạn còn gián đoạn, như từ Nguyễn Thị Minh Khai đến Nguyễn Hữu Cảnh.
Giải pháp trên không chỉ thuận tiện đi lại cho người dân mà còn hỗ trợ phân luồng, giảm áp lực cho các điểm thường ùn tắc như vòng xoay Điện Biên Phủ – Nguyễn Bỉnh Khiêm và đường Nguyễn Thị Minh Khai.
Ngoài khu vực trên, Sở Xây dựng đề xuất nâng cấp một số đường chui dưới dạ cầu để tổ chức điểm quay đầu xe kết hợp phân luồng. Một vị trí dự kiến thực hiện là đường chui dạ cầu Khánh Hội gần bến Bạch Đằng, nơi sẽ nâng tĩnh không để xe buýt lưu thông thuận lợi hơn.
Ngành giao thông cũng tính xây thêm các cầu vượt lắp ghép cho xe máy rẽ trái, quay đầu tại một số nút giao có lưu lượng ôtô lớn trên các trục Đỗ Mười, Lê Quang Đạo (quốc lộ 1, 22), nhằm tăng an toàn và giảm ùn tắc.
Bên cạnh các giải pháp công trình, thành phố dự kiến lắp hệ thống báo hiệu tại cửa ngõ và các trục chính để cảnh báo sớm ùn tắc, giúp tài xế chủ động chọn lộ trình. Các biện pháp mềm như phân luồng linh hoạt, điều tiết từ xa, hạn chế xe theo khung giờ ở một số khu vực cũng sẽ được triển khai, cùng với việc tăng cường tổ phản ứng nhanh xử lý sự cố.
Song song cải tạo hạ tầng hiện hữu, năm 2026 TP HCM sẽ đẩy nhanh các công trình trọng điểm như nút giao An Phú, mở rộng đường dẫn cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, đồng thời xúc tiến các dự án metro và mở rộng cửa ngõ.
Đến cuối năm 2025, TP HCM còn 22 điểm nguy cơ ùn tắc, trong đó nhiều nơi kéo dài nhiều năm như đường Nguyễn Tất Thành, ngã tư Bốn Xã, nút giao An Phú, Xô Viết Nghệ Tĩnh, giao lộ Đinh Bộ Lĩnh – Bạch Đằng. Khu vực trung tâm thường ùn ứ vào giờ cao điểm là trục Tôn Đức Thắng – Nguyễn Hữu Cảnh – Nguyễn Bỉnh Khiêm.
