Những hình ảnh đầu tiên của trái đất từ phi thuyền Orion đã được chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman của sứ mệnh Artemis II chụp bằng thiết bị máy tính cá nhân, cụ thể là một máy tính bảng có camera.
Trong đó, bức ảnh đầu tiên được mô tả là lời nhắc nhở rằng “dù đi xa đến đâu, con người vẫn thuộc về một thế giới, dõi theo, hy vọng và vươn đến những điều xa hơn”.
Hình ảnh chụp vào thời điểm mặt trời lặn phía sau trái đất, cực quang xuất hiện ở góc trên bên phải và phía dưới bên trái hành tinh, còn ánh sáng hoàng đạo có thể được nhìn thấy tạo thành một dải sáng ở góc dưới bên phải.
Một bức ảnh khác, được chụp cách hình ảnh đầu vài phút với tốc độ màn trập nhanh hơn, làm nổi bật ánh sáng về đêm của trái đất. Những quầng sáng từ đèn điện có thể thấy lấp lánh rải rác khắp bề mặt hành tinh, trong khi ánh sáng mặt trời vẫn le lói dọc theo đường chân trời.
Từ một cửa sổ của tàu Orion, thêm một góc nhìn khác về trái đất được ghi nhận, theo đó thế giới của chúng ta được mô tả như “một chấm xanh nhạt” theo quan sát của phi hành đoàn.
Quan chức NASA Lakiesha Hawkins trong buổi họp báo hôm 3.4 đã lên tiếng ca ngợi những bức ảnh của chỉ huy Wiseman.
Bà cũng cho biết đội ngũ NASA tiếp tục tìm hiểu về tàu vũ trụ trong lần đầu mang theo phi hành đoàn di chuyển trong không gian.
Dự kiến vào đầu tuần tới, phi hành đoàn sẽ bay vòng quanh mặt trăng, một kỳ tích chưa từng được tái hiện trong hơn 50 năm.
Thế Giới
Tin tức thế giới 1-6: Ukraine nói quân Nga đang kiệt sức; Syria mong Mỹ hỗ trợ kinh tế

Theo Hãng tin Reuters, trong cuộc phỏng vấn phát ngày 31-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông muốn thúc đẩy các cuộc đàm phán nhằm đạt được hòa bình với Nga trước khi mùa đông tới, trong bối cảnh Kiev đánh giá vị thế chiến lược của mình đã được cải thiện.
Các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình giữa Nga - Ukraine đã bị đình trệ khi Washington tập trung vào cuộc xung đột với Iran.
Ông Zelensky và các quan chức Ukraine khác cho rằng bước tiến của lực lượng Nga trên chiến trường đã chậm lại, trong khi Ukraine tăng cường các cuộc tấn công tầm trung và tầm xa vào lãnh thổ Nga, chủ yếu nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này.
"Bắt đầu từ tháng 12-2025, Nga đã đánh mất thế chủ động trên chiến trường" - ông Zelensky nói trong chương trình Face the Nation của Đài CBS (Mỹ).
"Vì vậy từ nay đến trước mùa đông, chúng tôi có một khoảng thời gian như thế này. Trước mùa đông, chúng tôi cần tìm ra giải pháp ngoại giao để có thể ngồi lại và nói chuyện" - ông Zelensky bình luận thêm, đồng thời cho rằng điều này phụ thuộc vào sức ép đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, sức ép từ xã hội Nga đang gia tăng. Ông Zelensky cũng đề cập đến khả năng tổ chức các cuộc đàm phán với sự hỗ trợ của châu Âu hoặc tiến hành đàm phán song phương với Nga, song tiếp tục kêu gọi áp đặt các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn lên Matxcơva.
Gần đây Chuẩn tướng Andriy Biletsky, Tư lệnh Quân đoàn 3 của Ukraine, nhận định quân đội Nga đang kiệt sức và không có khả năng tạo ra những bước đột phá lớn trên chiến trường.
Ngày 31-5, Bộ Quốc phòng Romania xác nhận loại vũ khí rơi trúng tòa chung cư tại thành phố Galati vào ngày 29-5 là máy bay không người lái Geran-2 của Nga, theo báo The Kyiv Independent.
Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin bày tỏ nghi ngờ về việc chiếc drone này có phải của Nga hay không, đồng thời cho rằng đó có thể là drone của Ukraine.
Ông Putin đề nghị chuyển giao các mảnh vỡ drone cho Nga để Matxcơva có thể tiến hành cuộc điều tra độc lập của riêng mình.
Ngày 31-5, báo New York Times (Mỹ) đưa tin hơn 200 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào tàu thuyền bị cho là có liên hệ với các băng đảng ma túy ở Nam Mỹ.
Theo tờ báo này, kể từ khi Mỹ bắt đầu các cuộc tấn công vào mùa thu năm ngoái, quân đội nước này đã tiến hành hơn 60 cuộc tấn công nhằm vào các tàu thuyền bị nghi được những kẻ buôn bán ma túy sử dụng. Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ gần đây nhất đã thông báo về một cuộc tấn công như vậy vào ngày 30-5.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã công bố việc triển khai Chiến dịch Mũi giáo phương Nam (Southern Spear) nhằm vào các băng đảng ma túy vào tháng 11 năm ngoái.
Ngày 31-5, Văn phòng Tổng thống Syria cho biết Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó hai bên thảo luận về việc hỗ trợ nền kinh tế Syria cũng như những diễn biến mới nhất trong khu vực, theo Hãng tin Reuters.
Ông al-Sharaa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế trong giai đoạn tái thiết đất nước, đồng thời lưu ý "việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt còn lại là điều kiện cần thiết để phục hồi nền kinh tế và cải thiện mức sống của người dân".
Nhà lãnh đạo Syria cũng kêu gọi thúc đẩy đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi cho việc nối lại các dự án kinh tế và cơ sở hạ tầng trong những lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế.
Tháng 5 năm ngoái, ông Trump gặp ông al-Sharaa ở Saudi Arabia, trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên trong 25 năm gặp một nhà lãnh đạo Syria.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ít nhất 67 người đã thiệt mạng trong 2 vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái (drone) xảy ra gần đây tại khu vực Kordofan của Sudan, trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài giữa Quân đội Sudan và Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) bán quân sự tiếp tục leo thang.
Vụ tấn công bằng drone xảy ra ngày 31-5 (giờ địa phương) tại làng Kadam, bang Tây Kordofan, đã làm 10 người thiệt mạng, trong đó có 8 trẻ em và 2 phụ nữ.
Các nạn nhân là những người dân đã chạy trốn khỏi khu vực Abu Kershola thuộc bang Nam Kordofan để tìm nơi trú ẩn tưởng như là an toàn. Vụ việc xảy ra tại một khu vực dân sự không có hoạt động quân sự cho thấy tình trạng bạo lực đang lan rộng tới cả các khu vực tập trung người di tản.
Trước đó, ngày 30-5, một vụ tấn công khác cũng bằng drone nhằm vào làng Al-Murra ở bang Bắc Kordofan đã làm 57 người thiệt mạng. Khu vực này hiện là một trong những địa bàn giao tranh giữa Quân đội Sudan và RSF.
Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) dự báo tăng trưởng kinh tế của một số nước châu Phi cũng như của cả châu lục này sẽ chậm lại trong năm 2026 do tác động từ xung đột tại Trung Đông, trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao và áp lực đối với ngân sách nhà nước gia tăng.
Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn chuyên trang phân tích kinh tế vùng Vịnh AGBI về triển vọng kinh tế châu Phi năm 2026 được AfDB công bố gần đây cho biết, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Ai Cập dự báo sẽ giảm xuống 4% trong năm 2026 từ mức 4,4% trong năm 2025. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế của quốc gia Bắc Phi này được kỳ vọng sẽ phục hồi lên 4,3% vào năm 2027.
Theo AfDB, đà tăng trưởng chậm lại chủ yếu xuất phát từ các biện pháp thắt chặt chi tiêu công mà Chính phủ Ai Cập triển khai nhằm giảm bớt tác động của xung đột khu vực đối với tài khóa nhà nước và lạm phát.
Thủ tướng Ai Cập Mostafa Madbouly hồi tháng 3 cho biết hóa đơn nhập khẩu khí đốt của nước này đã tăng thêm khoảng 1 tỉ USD mỗi tháng kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2. Chi phí năng lượng gia tăng đang tạo thêm áp lực đối với cán cân thanh toán cũng như ngân sách của Cairo.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sau khi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người lãnh đạo Iran trong 37 năm, bị Israel sát hại ngày 28/2 trong đợt không kích mở màn cuộc chiến chống lại Iran, con trai ông là Mojtaba Khamenei lên kế nhiệm. Tuy nhiên, ông Mojtaba từ đó đến nay chưa từng lộ diện trước công chúng, ngay cả khi Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ.
Các quan chức cấp cao Iran nói rằng mọi vấn đề then chốt của đất nước đều do tân Lãnh tụ Tối cao 56 tuổi giám sát, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hoài nghi, cho hay ông Mojtaba đã bị thương nặng trong các cuộc không kích và không còn nắm quyền lực thực sự.
"Iran đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc xác định ai là lãnh đạo! Họ đơn giản là không biết! Cuộc nội chiến giữa phe cứng rắn, những kẻ đang thất bại thảm hại trên chiến trường, và phe ôn hòa, những người vốn chẳng ôn hòa chút nào nhưng đang dần có uy tín, thật là điên rồ!", ông Trump từng viết trên mạng xã hội Truth Social.
Một số quan chức Iran giấu tên cho hay ông Mojtaba sau khi bị thương đã giao quyền quyết định cho các tướng lĩnh thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
NYTimes cũng dẫn lời giới chuyên gia cho biết quá trình ra quyết định ở Iran không chỉ phụ thuộc vào Lãnh tụ Tối cao, mà còn do một nhóm nhỏ gồm phần lớn các cựu chỉ huy hoặc chỉ huy cấp cao đương nhiệm của IRGC định hướng.
Trên thực tế, không phải toàn bộ IRGC đang nắm quyền kiểm soát ở Iran, mà là một "nhóm huynh đệ", những tướng vệ binh từng trải qua cuộc chiến tranh tàn khốc kéo dài 8 năm giữa Iran và Iraq bắt đầu vào năm 1980, các nguồn tin cho hay.
Được thành lập vào năm 1979 để bảo vệ cuộc cách mạng Hồi giáo non trẻ, IRGC đã thăng chức cho nhóm sĩ quan trẻ trong độ tuổi 20-30 thành tướng lĩnh. Kinh nghiệm thực tế trong cuộc chiến với Iraq giai đoạn 1980-1988 đã thuyết phục họ rằng Iran phải tự tìm lối đi riêng cho mình bằng mọi giá.
Sau chiến tranh, họ tiếp tục nắm quyền kiểm soát các cơ quan tình báo hoặc an ninh ở Iran. Hầu hết được cho là đã xây dựng mối liên hệ cá nhân với Mojtaba từ nhiều năm trước.
Họ nổi tiếng là thuộc nhóm những người cứng rắn nhất trong bộ máy chính trị -quân sự của Iran. Họ không chỉ cam kết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Cộng hòa Hồi giáo, mà còn áp dụng các biện pháp an ninh nghiêm ngặt để thực thi điều đó.
Trải nghiệm chiến tranh, con đường sự nghiệp và quan điểm tư tưởng chung của họ là lý do đã giúp duy trì sự ổn định của bộ máy lãnh đạo Iran ngay cả khi chịu áp lực rất lớn, bao gồm cả việc mất đi khoảng 50 lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao trong cuộc xung đột với Mỹ và Iran, theo Neil MacFarquhar, nhà bình luận của NY Times.
Một trong những người nổi bật nhất trong nhóm này là Mohammad-Bagher Ghalibaf, 64 tuổi, đang giữ chức Chủ tịch Quốc hội Iran từ năm 2020. Ông Ghalibaf từng là tướng tư lệnh không quân thuộc IRGC, tư lệnh cảnh sát quốc gia, cũng như có thời gian giữ chức thị trưởng Tehran.
Ông đã đối mặt với nhiều lời chỉ trích vì lập trường cứng rắn khi đối phó với các cuộc biểu tình trong nước, và sau đó là những nỗ lực nhằm xây dựng lại hình ảnh bản thân như một chính trị gia ôn hòa hơn.
Ông Ghalibaf hiện giống như cầu nối giữa giới tinh hoa chính trị và quân sự Iran. Ông được đánh giá là người thực tế và được cho là đã tham gia các cuộc đàm phán trực tiếp với phái đoàn Mỹ tại Pakistan gần đây.
Chủ tịch Quốc hội Iran gần đây cảnh báo Washington sẽ phải đối mặt với phản ứng cứng rắn nếu nối lại chiến dịch tấn công, sau khi truyền thông Mỹ nêu khả năng nước này phát động tập kích trở lại và các quan chức Iran chỉ trích phía Mỹ đưa ra "những yêu cầu quá đáng".
"Lực lượng vũ trang của chúng tôi đã tự tái thiết trong thời gian ngừng bắn theo cách mà nếu ông Trump có thêm hành động dại dột nữa và tái khởi động giao tranh, Mỹ chắc chắn sẽ phải hứng chịu hậu quả còn cay đắng và tàn khốc hơn so với ngày đầu xung đột", ông Ghalibaf cho biết.
Người thứ hai trong danh sách là tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi, 67 tuổi. Ông được tin là thuộc nhóm nhỏ có liên lạc trực tiếp với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, theo Jon Gambrell, phụ trách tin tức về vùng Vịnh và Iran của AP.
Ông Vahidi đã góp phần định hình sự hậu thuẫn của Iran dành cho các nhóm vũ trang khắp khu vực, cũng như lãnh đạo lực lượng an ninh đối phó phong trào biểu tình năm 2022.
Được thăng chức làm tư lệnh IRGC ngay sau khi người tiền nhiệm bị hạ sát trong giai đoạn đầu xung đột, ông Vahidi đang lãnh đạo lực lượng quyền lực nhất Iran, sở hữu kho tên lửa hành trình cùng hạm đội tàu nhỏ đang đe dọa các tuyến hàng hải ở vịnh Ba Tư.
"Vahidi và các thành viên trong nhóm thân cận của ông có khả năng đã củng cố quyền kiểm soát đối với các phản ứng quân sự của Iran trong cuộc xung đột và chính sách đàm phán của nước này", Viện Nghiên cứu Chiến tranh có trụ sở tại Washington cho biết.
Kenneth Katzman, nghiên cứu sinh cấp cao tại tổ chức nghiên cứu The Soufan Group ở New York kiêm chuyên gia về Iran, cho hay Vahidi có quan điểm về "sự kháng cự không hồi kết". Tướng vệ binh này tin rằng "Mỹ cần phải bị thách thức ở mọi mặt trận".
Là người đứng đầu cơ quan tư pháp Iran từ năm 2021, Gholam-Hossein Mohseni-Ejei, 69 tuổi, từ lâu gắn liền với bộ máy an ninh nội địa và các chiến dịch trấn áp phe bất đồng chính kiến của Iran. Ông từng giữ chức bộ trưởng tình báo trong cuộc bất ổn hậu bầu cử năm 2009, thời điểm diễn ra các cuộc biểu tình ở Iran.
Ông đã đối mặt với các lệnh trừng phạt từ Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) vì những cáo buộc vi phạm nhân quyền liên quan đến trấn áp biểu tình.
Hossein Taeb, giáo sĩ 63 tuổi, từng lãnh đạo tổ chức tình báo IRGC năm 2009-2022, cũng như từng dẫn dắt lực lượng dân quân Basij và các đơn vị phản gián nội bộ. Nhiệm kỳ của ông được đánh dấu bằng nỗ lực trấn áp trên diện rộng, bao gồm việc bắt giữ các công dân mang hai quốc tịch và những người thuộc phe đối lập.
Dù bị cách chức khỏi vị trí lãnh đạo tình báo sau các thất bại an ninh và cuộc tấn công mạng vào chương trình hạt nhân của Iran, ông Taeb vẫn giữ được sức ảnh hưởng lớn và được cho là có mối quan hệ thân thiết với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba.
Cựu tổng tư lệnh IRGC giai đoạn 2007-2019 Mohammad Ali Jafari đã giám sát việc mở rộng mạnh mẽ mạng lưới dân quân khu vực của Iran và được ghi nhận là người đã phát triển chiến lược giúp phân tán cấu trúc chỉ huy quân sự của Iran, đảm bảo khả năng kháng cự trong các cuộc tấn công của đối phương.
Là người theo đường lối cứng rắn lâu năm, ông Jafari công khai ủng hộ việc Iran đối đầu với Israel và các lợi ích của phương Tây, đồng thời vẫn là nhà chiến lược quân sự có tầm ảnh hưởng, dù không nắm giữ chức vụ chính thức nào.
Mohammad Bagher Zolghadr, 72 tuổi, từng là phó tư lệnh IRGC và quan chức an ninh cấp cao Iran. Ông Zolghadr hiện đảm nhận vai trò thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cơ quan then chốt điều phối các chính sách quốc phòng, tình báo và đối ngoại.
Vai trò quan trọng của ông hiện tại là gắn kết các thể chế chính trị, quân sự và tư pháp của Iran thành một khối thống nhất khi đất nước có chiến tranh.
Hamidreza Azizi, chuyên gia về Iran tại Viện Trung Đông, cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn có một người đối thoại duy nhất ở Iran để đàm phán, nhưng "toàn bộ hệ thống giờ đã thay đổi".
"Đây không phải là màn trình diễn của một người", Azizi nhận định. "Iran giờ đây có những người Mỹ đã biết tên, nhưng cũng có cả những người họ không biết đến".
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 23/5 bày tỏ hy vọng có thể sớm công bố "tin tốt" về nỗ lực đàm phán với Iran, đề cập một thỏa thuận khung mà hai bên có khả năng đạt được để chấm dứt chiến sự.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó xác nhận hai bên đang có "xu hướng xích lại gần nhau", nhưng lưu ý rằng điều đó không nhất thiết đồng nghĩa Mỹ và Iran sẽ đạt được nhất trí về "các vấn đề quan trọng".
Tin Gốc: Vnexpress

Hình ảnh từ vệ tinh NISAR, dự án giữa Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) và Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ, cho thấy Mexico City đang sụt lún với tốc độ nhanh nhất hành tinh.
Trong thời gian từ giữa tháng 10/2025 tới tháng 1/2026, tốc độ sụt lún trung bình là 1,27 cm một tháng. Một số khu vực sụt lún hơn 2 cm mỗi tháng, tương đương hơn 24 cm mỗi năm.
NISAR là một trong những hệ thống radar quan sát Trái Đất mạnh nhất từng được phóng lên vũ trụ. Đây là vệ tinh đầu tiên kết hợp băng tần L (chuyên để theo dõi thay đổi của nền đá và băng) và băng tần S (theo dõi thay đổi của thảm thực vật).
Trong hình ảnh của NISAR về Mexico City, màu xanh lam đậm đại diện cho những khu vực đã sụt lún hơn 2 cm trong mùa khô. Trong số các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất có sân bay quốc tế Benito Juarez, sân bay chính của thành phố.
Tượng đài Thiên thần Độc lập cao 34,7 mét xây dựng năm 1910 để kỷ niệm 100 năm ngày độc lập của Mexico, đã được nâng thêm 14 bậc thang vào phần đế khi mặt đất bên dưới lún xuống.
Mexico City trải dài trên một vùng vốn là lòng hồ ở độ cao lớn và nằm trên một tầng đất sét ngậm nước, nơi cung cấp khoảng 60% nước sinh hoạt cho 22 triệu cư dân.
Qua nhiều năm, tầng ngậm nước này đã bị khai thác quá mức đến nỗi gây ra tình trạng sụt lún nền đất bên trên. Việc khai thác quá mức cũng dẫn đến cuộc khủng hoảng nước mạn tính, khiến Mexico City đối mặt với tương lai không còn nước.
Tình trạng sụt lún nhanh chóng của thành phố càng thêm nghiêm trọng do quá trình đô thị hóa, khi cơ sở hạ tầng mới đè nặng lên lớp đất sét. Tình trạng sụt lún bắt đầu được ghi nhận vào những năm 1920 và kể từ đó tới nay, cư dân Mexico City đã trải qua các tình trạng đường sá nứt vỡ, nhà cửa nghiêng ngả, hệ thống tàu điện ngầm bị hư hỏng.
Tin Gốc: Vnexpress

