Rau má còn gọi là tích tuyết thảo, phanok (Vientian), rachiek kranh (Campuchia). Tên khoa học Centella asiatica (L.) Urb., (Hydrocotyle asiatica L. Trisanthus cochinchinensis Lour.); thuộc họ Hoa tán Apiaceae (Umbelliferae).
Trong Đông y, rau má có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có công dụng chính là thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, tiêu viêm, sát trùng, cầm máu và hoạt huyết. Y học hiện đại cũng đã có những nghiên cứu về rau má và phát hiện các lợi ích tiềm năng của loại thảo dược này với sức khỏe.
-Rau má hỗ trợ trí nhớ và chức năng nhận thức
Tác dụng tiềm năng của rau má đối với sức khỏe não bộ đã được khám phá trong các nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm. Trong các nghiên cứu này, các hợp chất hoạt tính trong rau má, đặc biệt là triterpenoid, đã chứng minh đặc tính chống oxy hóa, có thể giúp kiểm soát stress oxy hóa trong não. Stress oxy hóa là một yếu tố trong sự phát triển và tiến triển của các tình trạng thoái hóa thần kinh.
Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy chiết xuất rau má có thể hỗ trợ sức khỏe não bộ bằng cách bảo vệ chống lại độc tính kích thích do glutamate gây ra và tăng cường kết nối thần kinh. Những tác dụng này cho thấy tiềm năng của loại thảo mộc này trong việc thúc đẩy sức khỏe não bộ. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu trên người đã khám phá tác động của rau má có thể hỗ trợ trí nhớ và khả năng nhận thức ở người.
-Hỗ trợ sức khỏe làn da
Lợi ích tiềm năng của rau má đối với sức khỏe làn da có thể là do hàm lượng triterpenoid, đặc biệt là asiaticoside và axit asiatic. Khi da bị tổn thương hoặc căng thẳng, tình trạng viêm và stress oxy hóa là những thách thức phổ biến. Triterpenoid trong rau má hoạt động như chất chống oxy hóa, có thể giúp kiểm soát stress oxy hóa và hỗ trợ quá trình chữa lành tự nhiên của cơ thể.
Collagen – một loại protein cấu trúc dồi dào trong da, rất cần thiết cho sức mạnh và độ đàn hồi của da. Triterpenoid có thể hỗ trợ sản xuất collagen loại I, hỗ trợ hình thành mô da mới và thúc đẩy sức khỏe làn da.
-Hỗ trợ quản lý căng thẳng
Một số nghiên cứu cho thấy rau má có thể có tác dụng làm dịu bằng cách ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp GABA. GABA là một chất dẫn truyền thần kinh ức chế liên quan đến tác dụng làm dịu hệ thần kinh.
Nhiều loại thuốc điều trị lo âu, căng thẳng và mất ngủ hoạt động bằng cách tăng tác dụng của GABA lên não. Một nghiên cứu, bao gồm 40 người tham gia, cho thấy liều cao rau má giúp cải thiện phản ứng giật mình, một phản ứng thường gặp khi bị căng thẳng và lo âu.
-Hỗ trợ tuần hoàn
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng Triterpenoid trong rau má có thể hỗ trợ sức khỏe mạch máu và giảm tính thấm mao mạch. Những tác dụng này có thể góp phần cải thiện trương lực tĩnh mạch, giảm rò rỉ máu, dịch vào các mô xung quanh, giải quyết các vấn đề chính trong suy tĩnh mạch và tuần hoàn.
-Hỗ trợ lão hóa khỏe mạnh
Viêm mạn tính và stress oxy hóa là những yếu tố gây lão hóa sớm và không lành mạnh. Rau má chứa chất chống oxy hóa và chống viêm, có thể giúp kiểm soát các gốc tự do gây tổn thương tế bào bằng cách giảm stress oxy hóa và viêm da.
Vai trò của rau má trong việc thúc đẩy tổng hợp collagen và vi tuần hoàn cũng mang lại những lợi ích tiềm năng cho quá trình lão hóa. Collagen và lưu lượng máu khỏe mạnh duy trì độ săn chắc và đàn hồi của da, đảm bảo các tế bào da nhận được nguồn cung cấp oxy, dưỡng chất đầy đủ, đồng thời ngăn ngừa tình trạng sưng tấy.
-Hỗ trợ tăng cường sức mạnh cho khớp và cơ
Các đặc tính chống viêm của rau má có thể giúp hỗ trợ sự thoải mái của khớp và cơ. Các mô hình động vật thí nghiệm đã chứng minh khả năng của loại thảo mộc này trong việc tác động đến các cytokine tiền viêm và các đường dẫn truyền đau. Những phát hiện này cho thấy tiềm năng của việc sử dụng rau má trong việc hỗ trợ các tình trạng liên quan đến sự thoải mái của khớp và cơ.
Mặc dù rau má có nhiều lợi ích cho sức khỏe, một số trường hợp dưới đây nên tránh hoặc hạn chế uống loại nước này:
Phụ nữ mang thai không nên tùy tiện uống nước rau má thường xuyên, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Một số hoạt chất trong rau má có thể ảnh hưởng đến tử cung, làm tăng nguy cơ co bóp hoặc tác động không mong muốn đến nội tiết tố. Với phụ nữ sau sinh, việc uống nhiều nước rau má cũng có thể ảnh hưởng tiêu hóa hoặc gây lạnh bụng.
-Người mắc bệnh gan
Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng rau má kéo dài hoặc liều cao có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ độc tính ở một số trường hợp nhạy cảm. Với những người đang bị viêm gan, men gan cao hoặc có tiền sử bệnh lý gan mật, việc tự ý uống nước rau má thường xuyên có thể phản tác dụng. Thay vì hỗ trợ giải độc, cơ thể có thể phải làm việc nhiều hơn để xử lý các hoạt chất sinh học trong rau má.
-Người chuẩn bị phẫu thuật
Theo Healthline, rau má có khả năng gây buồn ngủ nhẹ và ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, đặc biệt khi kết hợp với một số loại thuốc an thần hoặc thuốc mê. Vì vậy, những người chuẩn bị phẫu thuật thường được khuyến cáo ngừng sử dụng rau má ít nhất 2 tuần trước khi tiến hành.
-Người huyết áp thấp
Rau má có tính mát mạnh, giúp hạ nhiệt nhưng đồng thời cũng có thể khiến người huyết áp thấp cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt hoặc suy nhược hơn nếu dùng nhiều.
-Người có cơ địa lạnh
Với những người có cơ địa lạnh, hệ tiêu hóa yếu hoặc hay bị lạnh bụng, nước rau má dễ gây tiêu chảy, đầy bụng, khó tiêu. Việc uống thường xuyên, đặc biệt là uống lạnh, có thể làm mất cân bằng cơ thể và khiến tình trạng mệt mỏi kéo dài.
Nhiều phụ huynh cho rằng rau má lành tính nên có thể cho trẻ uống thay nước mát. Tuy nhiên, hệ tiêu hóa và miễn dịch của trẻ nhỏ còn non yếu, nên việc sử dụng rau má liên tục có thể gây lạnh bụng, tiêu chảy hoặc ảnh hưởng đến việc hấp thu dinh dưỡng. Đặc biệt, nếu rau má không được sơ chế kỹ, nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc tồn dư hóa chất cũng là vấn đề đáng lo ngại.
Những ngày ở quê thật sự êm ả, đó là những buổi trưa ăn xong bữa cơm, ngoại nhẹ nhàng bảo: "Ra ngoài mà chơi, ngủ trong nhà nóng lắm". Lũ trẻ chúng tôi chẳng cần nhắc lần hai, ôm theo cái chiếu mỏng, kéo nhau ra khoảnh vườn phía sau, tìm chỗ râm mát rồi nằm vật xuống. Không ai bảo ai, đứa gối đầu lên tay, đứa nằm nghiêng, đứa lăn qua lăn lại một lúc rồi cũng thiếp đi.
Tôi nhớ có những trưa nắng đứng bóng, không gian im ắng đến mức nghe rõ cả tiếng lá khẽ chạm vào nhau. Xa xa là tiếng chim gọi bầy, gần hơn là tiếng ve ran lên từng hồi, như một bản nhạc không bao giờ dứt của mùa hè. Tôi nằm đó, mắt nhắm hờ, cảm nhận từng cơn gió lướt qua mặt, mang theo hương cỏ non và những mùi quen thuộc của làng quê.
Ngoại vẫn hay để sẵn một bình nước mát ở góc vườn. Những buổi trưa tỉnh dậy, cổ họng khô khốc, tôi lững thững đi lại, rót một chén nước, uống một hơi dài. Nước chỉ mát vừa đủ, nhưng sao thấy đã khát vô cùng. Có khi ngoại còn bỏ vào đó vài cọng lá thơm, mùi hương dìu dịu lan ra, uống xong thấy mát cả người. Những thứ giản dị như thế, sau này đi qua bao nhiêu nơi, tôi vẫn không tìm lại được cảm giác như ngày cũ.
Tôi nhớ có lần má ngồi cạnh, quạt cho tôi ngủ, vừa quạt vừa khe khẽ nói: "Hồi nhỏ má cũng ngủ trưa ngoài vườn như tụi bây, riết rồi quen, nghe gió là buồn ngủ". Sau này lớn lên, có những đêm trằn trọc giữa thành phố, tôi mới chợt nhớ lại câu nói ấy, và nhận ra giấc ngủ ngày xưa sao mà hiền lành đến vậy.
Khi tôi lớn lên, những mùa hè không còn dài như trước, những chuyến về quê cũng thưa dần. Ngoại già đi, má bận rộn hơn, còn tôi thì bị cuốn vào những vòng quay khác của cuộc đời. Có những buổi trưa, giữa căn phòng kín mít, tôi chợt thấy nhớ một khoảng không nào đó rất xa, nơi có gió, có mùi cỏ, có tiếng ve và một giấc ngủ trong lành gió quê.
Tôi đã thử tìm lại. Có lần về quê, vẫn con đường cũ, vẫn khu vườn ấy, nhưng mọi thứ dường như đã khác. Lũ trẻ ngày xưa mỗi đứa một nơi, không còn ai nằm ngủ trưa ngoài vườn nữa. Tôi nằm xuống, nhắm mắt, cố gắng tìm lại cảm giác cũ, nhưng giấc ngủ không đến. Có lẽ, không phải cảnh vật thay đổi, mà chính tôi đã khác.
Thế nhưng, ký ức vẫn ở đó. Nó không hiện ra rõ ràng, chỉ thoảng qua như một làn hương. Có khi là một buổi trưa bất chợt yên ắng, có khi là một cơn gió lùa qua khung cửa, có khi chỉ là một khoảnh khắc lòng chùng xuống. Và rồi, tất cả lại trở về, những buổi trưa nằm dài, những giấc ngủ chập chờn, những người thân quen đã đi qua đời mình một cách rất nhẹ.
Bây giờ, mỗi khi nghĩ về tuổi thơ, tôi không còn cố níu giữ từng chi tiết. Tôi chỉ nhớ một cảm giác, cảm giác được nằm yên giữa một khoảng trời rộng, không lo nghĩ, không vội vàng, chỉ có mình và những gì rất đỗi thân thuộc. Một cảm giác mà có lẽ, dù đi bao xa, tôi vẫn luôn mang theo. Và đôi khi, giữa những ngày bận rộn, tôi tự nhủ, nếu có thể, hãy sống chậm lại một chút.
Để biết đâu, trong một buổi trưa nào đó, tôi lại tìm thấy mình của ngày xưa, đứa trẻ đã từng ngủ ngon lành giữa mùa hè, trong một miền ký ức đơn sơ.
Ông Nguyễn Hải Thanh, 62 tuổi, cựu Cục phó Cục quản lý xây dựng công trình, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũ, đang bị TAND Hà Nội xét xử vắng mặt về tội Nhận hối lộ.
Theo thông báo của HĐXX trưa nay, ông Thanh đã được vợ khắc phục toàn bộ hậu quả, song bà không có mặt theo triệu tập của tòa.
Hành vi của ông Thanh nằm trong loạt sai phạm của 13 cựu lãnh đạo, cán bộ Bộ tại 4 dự án thủy lợi tại Đăk Lăk, Nghệ An, Lạng Sơn và Hòa Bình, trong đó có cựu thứ trưởng Hoàng Văn Thắng.
Ông Thắng bị cáo buộc là "mắt xích khởi nguồn", khi nhận tại nhà riêng 4,5 tỷ đồng của bị cáo Dân (giám đốc Công ty Hoàng Dân), sau đó đánh tiếng, móc nối để các thuộc cấp chủ động giúp đỡ.
Qua mỗi mắt xích, ông Dân đều chi tiền bôi trơn từ vài trăm triệu đến 13 tỷ đồng, tổng hơn 40 tỷ. Trong "bức tranh toàn cảnh" về 5 vụ sai phạm, ông Thanh nổi lên như một mắt xích then chốt, trực tiếp can thiệp vào các gói thầu xây lắp trọng điểm để trục lợi cá nhân.
Tại dự án hồ thủy lợi lớn nhất Nghệ An - thủy lợi Bản Mồng, cựu cục phó Thanh cung cấp file dự toán đã được duyệt của gói thầu cho công ty Hoàng Dân để làm căn cứ lập hồ sơ đề xuất tài chính "đảm bảo trúng thầu", cáo trạng nêu.
Kết quả, liên danh của ông Dân trúng thầu hơn 1.205 tỷ đồng. Nhưng hành vi thông đồng này đã gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước hơn 51,4 tỷ đồng.
Theo cáo trạng, ông Thanh tiếp tục lặp lại kịch bản sai phạm này tại Dự án hồ Cánh Tạng thuộc tỉnh Hòa Bình, tiếp tục gây thiệt hại 16 tỷ đồng cho Nhà nước.
Ưu ái đặc biệt, "cảm ơn" khổng lồ
Đi cùng với những ưu ái bất hợp pháp dành cho nhà thầu là những khoản tiền hối lộ khổng lồ mà ông Thanh đã nhận. Tổng số tiền hối lộ được cơ quan chức năng xác định 6,25 tỷ đồng, qua nhiều lần giao nhận.
Lần thứ nhất diễn ra vào sau Tết Nguyên đán năm 2018, khi doanh nghiệp đưa 5 tỷ đồng "cảm ơn tập thể" đơn vị của ông Thanh. Cục phó này giữ 1,25 tỷ, còn lại chia cấp dưới.
Ngoài ra, giám đốc Dân trực tiếp đưa ông Thanh thêm 10 tỷ đồng trong hai lần khác nhau để thể hiện sự "biết ơn" đối với những chỉ đạo giúp đỡ.
Song câu chuyện về 10 tỷ đồng hối lộ này còn cho thấy kế hoạch che giấu của cựu cục phó. Bốn năm sau khi nhận tiền, năm 2022, ông Thanh chủ động gọi điện cho ông Dân để trả 5 tỷ đồng. Thời điểm này, ông Thanh không chỉ đơn thuần hoàn trả tài sản mà còn ép ký vào các bộ hồ sơ do chính mình soạn thảo sẵn, bao gồm: các giấy vay tiền và giấy trả tiền. Việc này nhằm mục đích biến các khoản hối lộ bất chính trở thành các giao dịch vay mượn dân sự thông thường.
Sau khi hoàn tất việc ký hợp đồng giả cách, ông Thanh đã giữ toàn bộ các giấy tờ này. Trước khi vụ án bị khởi tố, ông Thanh xuất cảnh sang Canada, chưa quay lại. Hiện ông bị truy nã và xét xử vắng mặt.
"Anh mua đất, đang thiếu 10 tỷ"
Khai về những túi quà nặng, tại tòa, giám đốc Dân nhớ lại lần đầu gặp cựu cục phó Thanh và hứa hẹn: "Ngoài đấy người ta cảm ơn như nào thì trong này chúng em cũng cảm ơn các anh như thế".
Sau khi được tạo điều kiện trúng thầu, ông Dân được cục phó Thanh "tâm sự" đang mua nhà đất và thiếu 10 tỷ, nên muốn "vay". Hiểu ý, ông Dân đã hai lần đưa cho ông Thanh tổng 10 tỷ đồng. Trong đó, một lần trên ôtô của cựu cục phó, lần còn lại đưa trên đường.
"Thanh soạn giấy vay và trả nợ, bị cáo chỉ ký không giữ lại bản nào. Bị cáo có hiểu Thanh làm thế để làm gì?", chủ tọa Lê Quang Chiều truy hỏi. Giám đốc Dân suy nghĩ vài giây rồi đáp, sau này mới hiểu ra ông Thanh làm thế để tránh tội nhận hối lộ.
Ông Dân đang là người duy nhất bị truy tố tới 3 tội: Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Ông bị xác định đưa tổng 40,2 tỷ đồng, và gây thiệt hại 351 tỷ đồng trong 2 hành vi còn lại. Tại phiên tòa hôm qua, đại gia này cho hay bị thu 175 cây vàng và 4 sổ đỏ, có nguyện vọng bán để khắc phục hậu quả.
Trong hai ngày 9-10/5/2025, Fyksen đến tổng cộng 28 nhà hàng Michelin tại thành phố New York, vượt qua kỷ lục 25 nhà hàng do Sujoy Kumar Mitra và Rajnish Kumar Tripathi (Hong Kong, Trung Quốc) thiết lập năm 2024.
Trước đó, vào năm 2023, Fyksen từng lập kỷ lục với 22 nhà hàng tại New York. Sau khi bị vượt qua, anh quyết định chinh phục lại danh hiệu.
"Tôi khá hiếu thắng", Fyksen nói với Guinness World Records, cho biết bản thân muốn giành lại vị trí dẫn đầu.
Để chuẩn bị, Fyksen nghiên cứu toàn bộ cẩm nang Michelin, truy cập website và thực đơn của từng nhà hàng nhằm tìm cơ hội đặt chỗ. Với những địa điểm chỉ phục vụ thực đơn tasting menu (thực đơn nếm thử) kéo dài nhiều giờ như Eleven Madison Park, anh chuyển hướng sang khu vực quầy bar, nơi phục vụ các món nhỏ không cần đặt trước, dù phải chấp nhận rủi ro chờ đợi.
Fyksen cũng chủ động liên hệ qua email với một số nhà hàng không phục vụ gọi món (à la carte) để xin ngoại lệ.
"Một vài nơi đồng ý, thậm chí mở cửa sớm để hỗ trợ, nhưng phần lớn vẫn giữ quy định", anh nói.
Trong hành trình, món ăn để lại ấn tượng nhất với anh là salad cua Jonah ăn kèm táo và wasabi tại nhà hàng Le Pavillon (khu Midtown).
Tuy nhiên, thử thách không hoàn toàn suôn sẻ. Fyksen cho biết anh từng gặp mưa lớn ngay trước khi đến Eleven Madison Park ở khu Flatiron.
"Tôi ướt như chuột lột, đến mức nhân viên lễ tân phải hỏi lại xem tôi có đến đúng chỗ không", Fyksen nói và cho biết anh vẫn được đón tiếp nồng hậu và còn được mời một ly cocktail chào mừng.
Fyksen hoàn thành hành trình tại nhà hàng Gramercy Tavern (khu Gramercy Park), nơi anh ăn hàu và gọi champagne để ăn mừng kỷ lục.
Để hoàn thành thử thách, Joshua đã bay từ Las Vegas đến New York. Tổng chi phí cho trải nghiệm này là 1.500 USD (khoảng 37 triệu đồng), trong đó tiền ăn lên gần 1.000 USD (hơn 26 triệu đồng), chưa kể tiền tip và khoảng 470 USD (hơn 12 triệu đồng) chi phí di chuyển giữa các địa điểm.
Hiện anh là chuyên gia rượu vang tại một nhà hàng nổi tiếng ở Las Vegas và đặc biệt yêu thích khám phá ẩm thực. Anh thừa nhận mình không có đủ thời gian để tận hưởng trọn vẹn từng nhà hàng trong quá trình thực hiện kỷ lục. Anh sẽ quay lại trong tương lai để trải nghiệm kỹ hơn.
