Những người nhiễm virus hanta trên du thuyền sẽ được đưa lên bờ

Phát biểu trong cuộc họp nội các tại Nhà Trắng ngày 27/5, khi được hỏi liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận ngắn hạn cho phép Oman cùng Iran kiểm soát eo biển Hormuz hay không, Tổng thống Donald Trump bác bỏ bằng những lời lẽ gay gắt nhất, ngay cả với đồng minh Oman.

"Không, eo biển phải được mở cho tất cả mọi người, đây là vùng biển quốc tế. Chúng ta sẽ giám sát nó, nhưng không ai được phép kiểm soát nó cả. Đó là một phần trong tiến trình đàm phán. Họ muốn kiểm soát nó, nhưng không ai có thể làm vậy. Oman cũng sẽ phải biết điều như bao nước khác, bằng không chúng ta sẽ thổi bay họ. Họ hiểu rõ điều đó và họ sẽ ổn thôi", ông Trump nói.

Đây là phát biểu rất đáng chú ý, được ông Trump bất ngờ đưa ra trong cuộc họp mà không chuẩn bị trước bằng văn bản, thể hiện phong cách "gây sốc" của Tổng thống Mỹ trong chính sách đối ngoại, theo bình luận viên Aaron Blake của CNN. Điều đáng chú ý tiếp theo là lý do ông Trump đưa ra lời đe dọa quyết liệt như vậy với Oman, đồng minh thân cận hàng đầu của Mỹ ở Trung Đông.

Mỹ và Oman đã duy trì quan hệ đồng minh thân thiết, bền chặt suốt hơn 200 năm qua, có nhiều hiệp ước hợp tác về an ninh, thương mại, công nghệ.

Trong nhiều năm, Oman còn là bên trung gian hòa giải lặng lẽ tại vùng Vịnh. Họ được cả Mỹ và Iran tin tưởng khi đứng ra tổ chức các cuộc đàm phán bí mật, chuyển giao những thông điệp nhạy cảm và giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng khu vực leo thang nghiêm trọng hơn.

Vì vậy, khi Tổng thống Trump tung ra lời cảnh báo nhằm vào Muscat, điều này khiến không ít người cảm thấy bất ngờ.

Ban đầu, một số người cho rằng ông Trump đã nhầm lẫn và ý ông muốn đề cập đến là Iran, không phải Oman. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Mỹ sau đó đã đăng lại những phát biểu từ Tổng thống lên mạng xã hội X cùng một văn bản ghi lại nội dung cuộc họp nội các có nhắc đến Oman một cách rõ ràng, dường như nhằm tái khẳng định thông điệp.

Bình luận viên kỳ cựu Stephen N.R. từ Gulf News nhận định những phát biểu của Tổng thống Trump phản ánh một cuộc đối đầu quyết liệt và ngày càng căng thẳng nhằm tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz cũng như quyền quyết định cục diện tại đây sau nhiều tháng giao tranh, phong tỏa hàng hải khiến giao thương bị đình trệ.

Ông Trump đưa ra bình luận sau khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin về khuôn khổ của một bản ghi nhớ (MOU) với Mỹ, trong đó Tehran yêu cầu trao cho Iran và Oman quyền đồng kiểm soát để quản lý eo biển Hormuz. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ đã gọi thông tin trên là "hoàn toàn bịa đặt".

Stephen đánh giá phản ứng gay gắt bất thường của Tổng thống Mỹ đối với Muscat là tín hiệu rõ ràng cho thấy Washington phản đối bất kỳ hệ thống khu vực nào giúp Iran gây ảnh hưởng đối với eo biển Hormuz, dù là trực tiếp hay gián tiếp.

Tuy nhiên, Raed Jarrar, giám đốc vận động chính sách tại tổ chức nhân quyền DAWN, trụ sở tại Mỹ, nhận định lời đe dọa sử dụng vũ lực từ Tổng thống Mỹ với đồng minh là "thực sự liều lĩnh".

"Hiến chương Liên Hợp Quốc cấm đe dọa sử dụng vũ lực chống lại bất kỳ quốc gia nào và lệnh cấm đó ràng buộc Mỹ giống hệt như mọi quốc gia khác", ông nói.

Vai trò của Oman

Oman nắm giữ một trong những vị trí chiến lược nhạy cảm nhất vùng Vịnh. Vịnh Oman là tuyến đường biển chính dẫn từ biển Arab vào eo biển Hormuz, biến Muscat thành mắt xích then chốt đối với an ninh hàng hải khu vực.

Tuy nhiên, tầm quan trọng của Oman không chỉ dừng lại ở yếu tố địa lý. Trong nhiều thập kỷ, Muscat luôn giữ quan hệ chặt chẽ với cả các cường quốc phương Tây lẫn Iran, nhờ đó có thể đứng ra làm trung gian trung lập mỗi khi căng thẳng leo thang.

Oman từng là nơi diễn ra các cuộc đàm phán ngầm trong các vòng thương lượng hạt nhân trước đây giữa Mỹ và Iran, đồng thời thường xuyên làm cầu nối ngoại giao kín đáo giữa Tehran và Washington. Chính uy tín này của Oman là lý do những phát biểu từ Tổng thống Trump khiến cả khu vực phải đặc biệt chú ý.

Mối lo của Mỹ

Theo những bản tin gần đây từ Bloomberg News và New York Times, giới chức Iran đã thảo luận về các phương án thu phí đối với tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz, đổi lại bằng các dịch vụ hàng hải, hỗ trợ định vị hoặc điều tiết giao thông.

Phía Iran lập luận rằng cơ chế này sẽ đảm bảo minh bạch và nó gắn liền với trách nhiệm giữ gìn an ninh khu vực chứ không phải phí quá cảnh trực tiếp, một khác biệt có thể mang tính quyết định theo luật biển quốc tế.

Đại sứ Iran tại Pháp Mohammad Amin-Nejad cho biết Iran và Oman cần "huy động mọi nguồn lực" để cung cấp các dịch vụ an ninh cũng như điều phối tàu thuyền qua lại eo biển.

Oman trong khi đó chưa từng tuyên bố sẽ cùng Iran kiểm soát, điều phối eo biển Hormuz. Muscat cũng chưa bình luận về lời cảnh báo từ Tổng thống Trump.

Khác biệt giữa "phí dịch vụ" và "phí quá cảnh" đang trở thành tâm điểm của cuộc chiến ngoại giao.

Theo luật biển quốc tế, trong đó có các nguyên tắc từ Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, tàu thuyền nhìn chung được đảm bảo quyền quá cảnh qua các eo biển quốc tế mà không bị can thiệp.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng việc thu phí trực tiếp đối với tàu bè chỉ vì chúng đi qua eo biển Hormuz chắc chắn vi phạm luật quốc tế. Tuy nhiên, nếu được thiết kế một cách khéo léo, các khoản phí gắn liền với những dịch vụ hàng hải cụ thể có thể sẽ rơi vào một vùng xám pháp lý. Song bất kỳ hệ thống nào như vậy cũng có thể biến thành một hình thức gây áp lực trá hình đối với một trong những hành lang năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã công khai phản đối mọi kế hoạch nhằm áp đặt những khoản phí lên tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz. Phát biểu tại Liên Hợp Quốc hồi đầu tuần trước, Phó đại diện thường trực UAE Mohamed Abushahab khẳng định các tuyến đường thủy quốc tế "không thể bị đem ra tống tiền". UAE cũng cáo buộc Iran tiếp tục đe dọa an ninh hàng hải tại eo biển này.

Đối với các quốc gia vùng Vịnh, mối lo ngại không chỉ dừng lại ở góc độ kinh tế mà còn là vấn đề chiến lược. Chính quyền các nước trong khu vực lo sợ những gián đoạn do chiến sự tại eo biển Hormuz sẽ dần biến thành một cơ chế chính trị lâu dài, giúp Iran gia tăng tầm ảnh hưởng đối với hoạt động định vị, điều phối an ninh hoặc chi phí vận tải biển.

Theo Stephen, những phát biểu từ Tổng thống Trump cho thấy Mỹ lo ngại các thỏa thuận thời chiến quanh eo biển Hormuz có thể biến thành một cơ chế khu vực lâu dài, qua đó gạt bỏ ảnh hưởng trực tiếp của Washington đối với an ninh hàng hải vùng Vịnh.

Lập trường của Mỹ trước sau như một: Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế và phải luôn mở cửa cho tất cả các nước, không kèm theo bất kỳ hạn chế khu vực hay điều kiện chính trị nào, Stephen nói.

"Bằng việc công khai cảnh báo Oman, đồng thời bác bỏ mọi vai trò của Iran trong việc giám sát Hormuz, ông Trump đã vạch ra một 'lằn ranh đỏ' trước mọi ý định thiết lập một cơ chế quản lý nội bộ đối với eo biển", Stephen nhận xét.

Ông cho rằng cuộc khủng hoảng Hormuz giờ đây không còn đơn thuần là câu chuyện khai thông lại các tuyến hải trình sau nhiều tháng chiến sự. Bản chất của nó đang ngày càng lộ rõ là một cuộc đối đầu địa chính trị rộng lớn hơn nhằm tranh giành quyền định đoạt luật chơi đối với một trong những tuyến đường thủy chiến lược nhất hành tinh.

"Ngay trong vòng xoáy đó, Oman bỗng nhiên thấy mình rơi vào ngay tâm bão", Stephen nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Sâu trong một hầm chỉ huy ngầm, nơi các bức tường phủ kín màn hình hiển thị dữ liệu trực tiếp từ khắp chiến trường, tư lệnh lực lượng UAV Ukraine cho biết đang nghiên cứu hàng Terabyte dữ liệu để vạch ra chiến dịch tiếp theo nhằm "cắt đứt" Crimea khỏi Nga.

Các đòn tập kích bằng UAV ngày càng gia tăng của Ukraine nhằm vào những khu vực do Nga kiểm soát đã làm gián đoạn hoạt động hậu cần quân sự và nguồn cung nhiên liệu, buộc chính quyền Crimea phải áp dụng biện pháp phân phối nhiên liệu theo định mức từ tháng trước.

Robert Brovdi, tư lệnh Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine, cho biết chiến dịch này khiến lưu lượng giao thông trên tuyến cao tốc Novorossiya, tuyến tiếp vận quân sự quan trọng của Nga chạy qua miền Nam Ukraine tới Crimea, đã giảm hơn 2/3 chỉ trong 1 tháng.

Theo ông Brovdi, người được biết đến nhiều hơn với biệt danh chiến đấu "Madyar", chỉ trong vòng một tháng nữa Ukraine đặt mục tiêu kiểm soát tuyến đường này.

“Chúng tôi sẽ cô lập Crimea trong tương lai gần”, ông Brovdi đặt mục tiêu, nhưng chưa nêu rõ sẽ thực hiện như thế nào.

Nga đã sáp nhập bán đảo Crimea và kiểm soát nhiều khu vực ở miền Đông và Đông Nam Ukraine trong những năm qua. Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về tuyên bố của phía Ukraine. Tuần trước, Tổng thống Vladimir Putin thừa nhận các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đang gây thiệt hại, nhưng khẳng định không đe dọa nền kinh tế Nga.

Các nhà phân tích quân sự nhận định chiến dịch tấn công tầm trung của Ukraine vào các khu vực do Nga kiểm soát đã làm suy giảm nguồn tiếp tế cho tiền tuyến Nga, khiến đà tiến công của Moscow bị chậm lại trong tháng trước.

Ông Brovdi cho biết: “Chúng tôi sẽ tạo ra những điều kiện khiến việc ở lại Crimea, các vùng lãnh thổ Nga kiểm soát hoặc việc sử dụng các tuyến tiếp cận tới đó trở nên vô cùng khó khăn đối với quân nhân cũng như những người làm việc trong ngành công nghiệp quốc phòng".

Trong hơn 4 năm xung đột, ông Brovdi đã chuyển từ một thương nhân ngũ cốc thành một trong những chỉ huy quân sự hiệu quả nhất của Ukraine. Kể từ khi tiếp quản lực lượng UAV Ukraine vào tháng 6/2025, ông đã đẩy mạnh đáng kể quy mô hoạt động của lực lượng.

Michael Kofman, chuyên gia cấp cao của Quỹ Carnegie, nhận định những tiến bộ trong công nghệ UAV khiến mục tiêu "cô lập" Crimea của Ukraine có thể khả thi hơn. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu chiến lược lớn hơn là đẩy lùi lực lượng Nga, Ukraine vẫn cần một chiến dịch tiến công trên bộ được phối hợp chặt chẽ.

Ông Kofman cũng cho biết đơn vị UAV tinh nhuệ Rubicon của Nga đang nỗ lực vô hiệu hóa lợi thế hiện tại của Ukraine trong lĩnh vực UAV tầm trung. Rubicon chính là đơn vị đã góp phần quan trọng đẩy lùi Ukraine khỏi khu vực Kursk bằng UAV cáp quang.

Theo thống kê của lực lượng UAV Ukraine, dù chỉ chiếm 2,5% quân số toàn quân, các đơn vị UAV đã gây ra khoảng 1/3 tổng thiệt hại của Nga trong 12 tháng qua. Rất khó để xác minh các con số do một phía trong cuộc chiến cung cấp.

Ông Brovdi cho biết kế hoạch sắp tới là nâng tỷ lệ lực lượng UAV lên 5% quân số quân đội.

“Bằng cách mở rộng quy mô sử dụng UAV, không chỉ trong các đơn vị UAV chuyên trách mà trên toàn quân đội, chúng tôi sẽ gia tăng đáng kể số lượng mục tiêu bị phá hủy", ông tuyên bố.

Tin Gốc: Dân Trí

Sáng nay (5.5), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Thủ đô Hà Nội lên đường thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5-7.5 theo lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi.

Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 7.1.1972 đến nay, quan hệ hai nước đã đạt nhiều dấu ấn nổi bật.

Trả lời Thanh Niên, TS Prakash Panneerselvam (Chương trình Nghiên cứu chiến lược và an ninh - Học viện quốc gia về nghiên cứu tiên tiến, Ấn Độ) nhận định: "Trong thập niên qua, hai nước đã tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, an ninh và chiến lược. Trong bối cảnh chính trị toàn cầu còn nhiều bất ổn và môi trường an ninh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ngày càng phức tạp, chuyến thăm này có thể tạo động lực mới cho quan hệ đối tác song phương và gắn kết hai nước hơn nữa".

Thực tế, hơn 20 năm qua, quan hệ hai nước liên tục đạt được nhiều tiến bộ đột phá. Cụ thể, tháng 5. 2003, hai nước ký "Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hợp tác Toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ bước vào thế kỷ XXI".

Chỉ 4 năm sau đó, trong chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Ấn Độ vào tháng 7.2007, lãnh đạo 2 nước đã chính thức nâng quan hệ lên tầm quan hệ "đối tác chiến lược" với việc tăng cường hợp tác về chính trị theo hướng ngày càng gắn bó và tin cậy.

Chưa đầy 10 năm sau, Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi diễn ra từ ngày 2 - 3.9.2016, hai nước đã thống nhất nâng cấp quan hệ song phương lên "Đối tác chiến lược toàn diện". Khi đó, Ấn Độ trở thành đối tác chiến lược toàn diện thứ 3 của Việt Nam.

Để tiếp tục tăng cường quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, tháng 12.2020, hai bên thông qua Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam - Ấn Độ về Hòa bình, Thịnh vượng và Người dân. Đến ngày 1.8.2024, hai nước tiếp tục thắt chặt quan hệ song phương khi thông qua Tuyên bố chung về tăng cường quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ .

Song song các cuộc thăm viếng lẫn nhau ở cấp lãnh đạo 2 nước liên tục trong 2 thập kỷ qua nhằm không ngừng vun đắp lòng tin, hai nước còn cùng nhau thể chế hóa các quan hệ hợp tác bằng Uỷ ban Hỗn hợp Việt Nam - Ấn Độ cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Tiểu ban Thương mại Hỗn hợp Việt Nam - Ấn Độ.

Hợp tác song phương Việt - Ấn còn được củng cố bằng các nền móng quan trọng như: Tham khảo chính trị và Đối thoại chiến lược; Đối thoại An ninh, Đối thoại Chính sách Quốc phòng; Đối thoại Chính sách đối ngoại; Đối thoại An ninh Biển… Nhờ đó, Việt Nam và Ấn Độ từ nhiều năm qua đã hình thành một mạng lưới ngoại giao và quan hệ toàn diện, đa tầng để thúc đẩy hợp tác đi vào chiều sâu.

Trụ cột kinh tế vững chắc

Cũng trả lời Thanh Niên, TS Dhruva Jaishankar (Giám đốc Quỹ Nghiên cứu quan sát (ORF) tại Mỹ, đánh giá: "Quan hệ Ấn Độ - Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ". Trong đó, theo ông, hợp tác kinh tế thương mại đóng vai trò quan trọng.

Quả thực như vậy, quan hệ 2 nước cũng ngày càng được củng cố bằng trụ cột kinh tế. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam - Ấn Độ đạt 16,46 tỉ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ năm 2024. Tính trong 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đạt 4,8 tỉ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 2,9 tỉ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ đạt 1,8 tỉ USD, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2025.

Về đầu tư, tính đến tháng 3 vừa qua, các nhà đầu tư Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 1,117 tỉ USD, đứng thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Theo lĩnh vực đầu tư, các nhà đầu tư Ấn Độ đã đầu tư vào 15/21 ngành kinh tế của Việt Nam. Vốn đầu tư tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với 62 dự án và 643,3 triệu USD vốn đăng ký, chiếm 54,7% tổng vốn đầu tư đăng ký; đứng thứ hai là lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, khí với 4 dự án, vốn đăng ký 157 triệu USD, chiếm 13,4% tổng vốn đầu tư đăng ký; thứ ba là lĩnh vực khai khoáng với 5 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký 95 triệu USD, chiếm 8,1% tổng vốn đầu tư.

Trong đó, một số dự án tiêu biểu phải kể đến như: Dự án Nhà máy Đường Sơn Hoà tại tỉnh Đăk Lăk với tổng vốn đầu tư đăng ký 94,5 triệu USD; Dự án Công ty TNHH Cà phê Ngon tại tỉnh Đắk Lắk, tổng vốn đầu tư đăng ký 90 triệu USD; Dự án Nhà máy Điện mặt trời Infra 1, tổng vốn đầu tư 71,9 triệu USD tại tỉnh Khánh Hòa.

Ở chiều ngược lại, các nhà đầu tư Việt Nam đã đầu tư sang Ấn Độ 30 dự án với tổng số vốn đầu tư gần 150,5 triệu USD, đứng thứ 17/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Đặc biệt, dự án của Tập đoàn Vingroup xây dựng nhà máy sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu của Ấn Độ và dự kiến nâng tổng mức đầu tư tại Ấn Độ lên 6,5 tỉ USD.

Trả lời Thanh Niên, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) tin rằng: "Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có lẽ sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác thương mại và kinh tế. Hai bên cũng có thể thảo luận các biện pháp nhằm tạo dựng sự ổn định trên thế giới đồng thời củng cố vị thế không liên kết của cả hai nước. Ấn Độ chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam hiện nay và cũng hiểu rằng Việt Nam là cửa ngõ quan trọng vào ASEAN. Đây là yếu tố quan trọng trong chính sách 'Hành động hướng Đông' của Thủ tướng Modi".

Tin Gốc: Thanh Niên