Hôm nay (31/5), thí sinh TPHCM sẽ làm thủ tục dự thi vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027. Đây là kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 có số lượng thí sinh đông nhất từ trước tới nay với hơn 150.000 em.
Bài thi đầu tiên là môn ngữ văn sẽ diễn ra vào sáng ngày 1/6. Sở GD&ĐT TPHCM đã công bố cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông.
Cấu trúc, yêu cầu đánh giá đề thi ngữ văn vào lớp 10 năm 2026 tại TPHCM
Phân bổ thời gian, bố cục hợp lý
Ở giai đoạn “nước rút”, điều quan trọng nhất không phải là học dàn trải hoặc thêm quá nhiều kiến thức mới, mà là biết hệ thống lại những nội dung trọng tâm, giữ tâm thế bình tĩnh để có thể làm tốt bài thi.
Thầy Nguyễn Phi Hùng, giáo viên ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục Hocmai, chia sẻ năm 2026 là năm thứ hai kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT được tổ chức theo định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Đến thời điểm này, cấu trúc đề thi đã tương đối ổn định, rõ ràng; các em học sinh cũng đã có quá trình làm quen, luyện tập với các dạng câu hỏi thường xuất hiện trong đề thi.
Thầy nhắn nhủ các em học sinh một số lưu ý sau để có thể làm tốt bài thi và tối ưu điểm số ở từng phần.
Theo đó, phần nghị luận văn học, cần chú ý đến dạng bài phân tích chủ đề, nhân vật, hình tượng trong một văn bản thơ/truyện; phân tích một đoạn trích thơ.
Phần nghị luận xã hội, tập trung vào dạng bài nghị luận về một vấn đề cần giải quyết. Với dạng bài này, cần làm rõ thực trạng, nguyên nhân, hậu quả hoặc ý nghĩa của vấn đề; từ đó đề xuất giải pháp cụ thể, thiết thực. Bài viết cần có bằng chứng thực tế phù hợp, tránh trình bày chung chung, sáo rỗng.
Một trong những lưu ý khi làm bài thi được thầy Phi Hùng nhấn mạnh là phân bổ thời gian làm bài phù hợp.
Phần đọc hiểu cần làm nhanh, gọn, đủ ý trong khoảng trên dưới 30 phút. Đoạn văn nghị luận (2 điểm) cần được viết gọn gàng, bài bản, mạch lạc trong khoảng trên dưới 40 phút. Bài văn nghị luận (4 điểm) cần viết chu đáo, kỹ càng trong khoảng từ 50 đến 55 phút.
Cuối giờ, các em cần để lại ít nhất 5 phút để đọc lại bài làm, soát lỗi chính tả, lỗi diễn đạt và kiểm tra xem mình đã trả lời đầy đủ các yêu cầu của đề hay chưa.
Nam giáo viên nhấn mạnh học sinh cần trả lời thật thỏa đáng các câu hỏi phần đọc hiểu: ngắn gọn, chính xác ở các câu nhận biết, kỹ càng và đúng trọng tâm ở các câu thông hiểu, vận dụng.
Đặc biệt, với câu hỏi vận dụng, cần lý giải ý nghĩa của các bài học, thông điệp hoặc đưa ra lý lẽ, bằng chứng để làm rõ cho ý kiến của bản thân về vấn đề mà câu hỏi nêu ra.
Học sinh cũng cần đọc thật kỹ đề bài khi viết nghị luận, xác định dạng bài, vấn đề nghị luận, phạm vi nghị luận, gạch chân những từ khoá quan trọng. Xác định sai vấn đề khiến bài văn bị lạc đề, xác định sai dạng bài và phạm vi vấn đề khiến nội dung bài viết lan man, không đúng trọng tâm, không đủ các ý và dẫn đến mất điểm ở phần thi này.
Khi làm bài, học sinh nên gạch ý nhanh ra nháp trước khi viết các đoạn văn, bài văn nghị luận vào bài thi. Việc lập dàn ý ngắn sẽ giúp bài viết không bỏ sót ý, trình tự lập luận rõ ràng hơn và hạn chế tình trạng viết đến đâu nghĩ đến đó.
Với bài văn nghị luận, cần có đủ mở bài, thân bài, kết bài; phần thân bài nên chia thành các đoạn rõ ràng, mỗi đoạn triển khai một luận điểm chính.
“Các em nên ưu tiên viết đủ, đúng trọng tâm vấn đề được hỏi rồi mới lưu ý về dung lượng bài viết. Một bài viết dài nhưng lan man, thiếu luận điểm rõ ràng sẽ không hiệu quả bằng một bài viết vừa đủ, chắc ý, diễn đạt mạch lạc”, thầy Nguyễn Phi Hùng khuyên.
Ngoài ra, bài viết cần được trình bày sạch sẽ, rõ ràng, hạn chế tẩy xóa, không viết chèn xen gây khó đọc. Nếu phát hiện thiếu ý, cần bổ sung một cách hợp lý, tránh làm rối bố cục bài thi.
Những sai lầm cần tránh lúc làm bài
Để bài làm đạt hiệu quả tốt nhất, thầy giáo Nguyễn Phi Hùng chỉ ra 5 sai lầm mà thí sinh cần tránh mắc phải.
Thứ nhất, trả lời quá ngắn gọn, vắn tắt ở phần đọc hiểu, đặc biệt là những câu yêu cầu lý giải, nhận xét hoặc nêu quan điểm. Câu trả lời cần đủ ý, có diễn giải rõ ràng, chu đáo và không nên chỉ viết một vài từ hoặc một câu quá chung chung.
Thứ hai, trình bày cụt ngủn với những câu thiếu chủ ngữ, vị ngữ. Bài viết gạch xoá lem nhem, sử dụng nhiều màu mực trong một bài thi hoặc trình bày tùy tiện gây mất thiện cảm cho người chấm.
Thứ ba, dùng các ký hiệu, sơ đồ trong bài làm (như dấu suy ra, mũi tên, ngoặc nhọn, ngoặc vuông, sơ đồ hình cây…). Những cách trình bày này có thể phù hợp khi ghi nháp hoặc trong quá trình ôn luyện, nhưng không phù hợp với bài làm chính thức.
Thứ ba, mắc các lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu (thiếu chủ ngữ, vị ngữ), lỗi diễn đạt. Những lỗi này đều có thể khiến bài làm bị trừ điểm.
Thứ tư, viết sai yêu cầu về hình thức, tự ý ngắt đoạn trong đoạn văn nghị luận; dồn toàn bộ ý vào một đoạn văn trong phần thân bài ở bài văn nghị luận. Thí sinh cần tránh vượt quá rất nhiều dung lượng mà đề bài yêu cầu trong khi nội dung bài viết dài dòng, thiếu trọng tâm.
Thứ năm, biến bài nghị luận văn học thành bài tóm tắt cốt truyện hoặc diễn xuôi, kể lể lại nội dung bài thơ hay bài nghị luận xã hội thiếu bằng chứng thực tế. Phần giải pháp (trong dạng đề nghị luận về vấn đề cần giải quyết) viết quá sơ sài, kêu gọi chung chung, sáo rỗng.
Về tâm lý, thầy giáo Nguyễn Phi Hùng khuyên học sinh giữ được sự bình tĩnh, tự tin và bản lĩnh trong phòng thi.
“Hãy tin vào quá trình ôn luyện miệt mài của mình, đọc kỹ đề, làm bài cẩn thận và nỗ lực đến phút cuối cùng”, giáo viên chia sẻ.
Xem thêm Đề tham khảo thi vào lớp 10 TPHCM năm 2026:
Mời bạn đọc theo dõi đề thi và đáp án tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của các tỉnh, thành được cập nhật liên tục tại: Đề thi và đáp án thi lớp 10 năm 2026 của tất cả 34 tỉnh, thành
Sáng 1/7, Nguyễn Lê Yến Nhi, học sinh lớp 12B4 trường TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông, TP HCM, cùng mẹ và em trai tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT. Gia đình vỡ òa khi em đạt 30/30 điểm khối B00 (Toán, Hóa, Sinh).
"Trong mơ em cũng không nghĩ tới", nữ sinh cho hay. "Em tự tin đạt điểm tuyệt đối môn Toán và Sinh, nhưng hồi hộp chờ điểm môn Hóa do không được cầm đề để đối chiếu đáp án".
Nhận kết quả, thầy Cao Văn Sang, giáo viên chủ nhiệm lớp cũng vỡ òa, mừng cho cô học trò nhỏ.
"Nhi học chăm chỉ và chắc chắn, luôn khao khát chinh phục điểm số cao hơn", thầy nói.
Nữ sinh nhận định đề môn Sinh học vừa sức, các câu tính toán trong đề khá đơn giản. Ban đầu, Nhi lo lắng phần bài tập về quy luật di truyền song đề thi dễ hơn nhiều so với dự đoán.
Với bài thi Toán, Yến Nhi chú ý cẩn thận phần câu trả lời ngắn về xác suất hình học và dạng hình học phức tạp. Em kịp phát hiện sai câu thứ hai trong bài và sửa lại. Ở cả ba môn, Nhi đều hoàn thành trước khoảng 15-20 phút và dành thời gian còn lại để rà soát bài.
Nhi cho rằng đây là thành quả xứng đáng sau một năm liều lĩnh bước ra khỏi vùng an toàn. Trước đó, em theo tổ hợp A00 và từng đạt giải cấp thành phố môn Hóa. Tuy nhiên, đến đầu năm lớp 12, để theo đuổi ước mơ làm bác sĩ, em quyết định chuyển sang khối B00.
"Ba mẹ hỏi em có chắc không vì học Y vất vả. Lúc đó, em biết bản thân đang mạo hiểm nên cũng sợ, nhưng chọn rồi thì không quay lại được nữa", Nhi cho hay.
Đổi tổ hợp đồng nghĩa với việc Nhi gần như phải học lại môn Sinh từ đầu. Nữ sinh tập trung vào kiến thức thầy cô hướng dẫn, chỗ nào không hiểu sẽ hỏi lại. Thay vì học mẹo, Nhi dành nhiều thời gian đọc lý thuyết. Em nhận định nếu hiểu bản chất thì gặp dạng tương tự sẽ dễ làm hơn.
Bí quyết của thủ khoa là bám sát nội dung trong sách giáo khoa của các bộ sách khác nhau. Ngoài ra, em xem lại bài giảng và luyện đề do thầy cô trong trường biên soạn. Sau mỗi bài kiểm tra, Nhi ghi nhớ những câu sai, tìm nguyên nhân rồi chữa đến khi thành thạo.
"Có lần làm lại vẫn sai y chang lần đầu, em tiếp tục luyện thêm các câu cùng dạng cho đến khi hiểu bản chất", nữ sinh chia sẻ.
Là học sinh nội trú, Nhi học theo thời gian biểu cố định từ 6h sáng đến khoảng 22h. Ban ngày em học trên lớp, buổi tối dành phần lớn thời gian để tự học và luyện đề. Theo quy định, em không được sử dụng điện thoại trong thời gian học tập và sinh hoạt. Nữ sinh cho biết ban đầu chưa quen, song thấy điều này giúp bản thân tập trung tốt hơn.
Ngoài giờ học, em trò chuyện với bạn bè, đọc các tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh hoặc hát để giải tỏa căng thẳng.
"Dù hát không hay, em vẫn thích hát", nữ sinh nói.
Yến Nhi cho biết dự định đăng ký ngành Y khoa của Đại học Y Dược TP HCM.
"Em muốn tập trung học hết sức, sau này có đủ năng lực thì dùng cái tâm của mình để chữa bệnh cứu người", Nhi chia sẻ.
Sáng nay 14.4, ông Ung Đình Hiền, Chủ tịch UBND xã Vạn Tường (Quảng Ngãi), cho biết đã chủ trì cuộc họp với đại diện nhà trường và các cơ quan chức năng nhằm khẩn trương nắm bắt tình hình, thống nhất phương án xử lý vụ việc bạo lực học đường liên quan đến nữ sinh lớp 7 bị đánh hội đồng, gây xôn xao dư luận.
Theo thông tin tại cuộc họp, vụ việc bắt nguồn từ mâu thuẫn giữa hai học sinh T. và em D.T.K.B học lớp 7 Trường THCS Bình Thuận (Vạn Tường). Sau khi xảy ra lời qua tiếng lại, 2 bên hẹn gặp để "giải quyết". Tuy nhiên, cuộc gặp không được kiểm soát, dẫn đến xô xát. Đáng chú ý, trong lúc xảy ra vụ việc, em B. còn bị anh trai của một học sinh khác tham gia hành hung, khiến sự việc trở nên nghiêm trọng hơn.
Ngay khi tiếp nhận thông tin, các lực lượng chức năng địa phương đã vào cuộc. Phòng Văn hóa - xã hội phối hợp với các đơn vị liên quan làm việc với Bệnh viện đa khoa Trung ương Quảng Nam để nắm tình hình khám, điều trị ban đầu cho học sinh bị ảnh hưởng.
Theo nguyện vọng gia đình, hiện em B. tiếp tục được theo dõi sức khỏe tại một cơ sở y tế ở thành phố Đà Nẵng để đảm bảo điều kiện điều trị tốt hơn. Song song đó, chính quyền địa phương đã tổ chức các đoàn đến thăm hỏi, động viên gia đình các học sinh liên quan, đồng thời vận động các em sớm ổn định tâm lý, quay lại trường học.
Báo cáo ban đầu cho thấy, đã có 2/3 học sinh liên quan trở lại lớp, một trường hợp vẫn đang nghỉ học để ổn định tinh thần. Chính quyền địa phương yêu cầu các cơ sở giáo dục tăng cường nắm bắt diễn biến tâm lý học sinh, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng kỳ thị, xa lánh hoặc gây áp lực đối với các em liên quan.
Về hướng xử lý, ông Ung Đình Hiền cho biết Công an xã đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ việc trên cơ sở kết quả giám định y tế và các tài liệu liên quan. Tất cả cá nhân tham gia, bao gồm cả học sinh và người ngoài nhà trường, sẽ bị xem xét xử lý nghiêm theo quy định.
"Quan điểm của địa phương là xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng hành vi; đồng thời chú trọng giáo dục, giúp các em nhận thức sai phạm để sửa chữa, tiến bộ", ông Hiền nhấn mạnh.
Trước đó, ngày 12.4, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một nữ sinh bị nhiều nam sinh đánh liên tiếp trước cổng Trường THCS Bình Thuận (xã Vạn Tường, Quảng Ngãi) khiến dư luận bức xúc. Trong clip, nạn nhân gần như không thể chống cự, liên tục bị đấm, đá. Một người đàn ông trung niên đã cố gắng can ngăn nhưng bất lực, nhóm học sinh vẫn tiếp tục hành hung.
Vụ việc trên khiến em D.T.K.B bị đau toàn thân, mắt bầm tím, môi dập, tinh thần hoảng loạn, kèm triệu chứng nôn ói. Sau đó, gia đình đã đưa em B. đến Bệnh viện đa khoa Trung ương Quảng Nam (TP.Đà Nẵng) để kiểm tra, điều trị.
Minh tốt nghiệp thủ khoa Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) sau 4,5 năm với điểm tổng kết 3.85/4. Chừng một tuần nữa mới nhận bằng kỹ sư loại xuất sắc, nhưng Minh đã có gần nửa năm làm việc ở một trong 5 "gã khổng lồ" công nghệ (Big Tech) của Mỹ tại Việt Nam.
"Mình chọn làm việc trong môi trường quốc tế với rất nhiều yêu cầu khắt khe nhằm đẩy giới hạn của bản thân lên", Minh nói. "Những trải nghiệm tại PTIT đang giúp mình thích nghi tốt".
Không tiết lộ chi tiết, song Minh cho hay công việc là tư vấn triển khai các giải pháp AI, học máy cho doanh nghiệp (Associate AI/ML Delivery Consultant).
Đăng Minh vốn là học sinh giỏi Hóa cấp THCS, sớm định hướng theo các ngành về Hóa học vì có ông ngoại và cậu làm trong ngành này. Sau cú trượt chuyên Hóa khi thi vào lớp 10, Minh nhập học trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành, Hà Nội. Thời gian học ở đây, nam sinh dần yêu thích máy tính nên thay đổi định hướng nghề nghiệp.
Trúng tuyển chương trình chất lượng cao ngành Công nghệ thông tin của PTIT năm 2021, Minh được học về lập trình với các ngôn ngữ cơ bản như C, C++ ngay khi bắt đầu.
"Đó là lần đầu tiên mình học về lập trình, trong khi nhiều bạn đã học từ thời phổ thông, tại các lớp chuyên Tin", Minh kể.
Áp lực đồng trang lứa, cùng việc trường tổ chức nhiều cuộc thi lập trình thi đấu, thôi thúc Minh tập trung học tập, tận dụng mọi cơ hội để học hỏi. Nam sinh tham gia ngay câu lạc bộ lập trình ProPTIT của trường để có thêm môi trường rèn luyện, đồng thời tạo nhóm học tập riêng.
Với Minh, học nhóm là phương pháp đặc biệt hiệu quả. Sinh viên hỗ trợ nhau về tinh thần, nhìn ra thiếu sót trong kiến thức, kỹ năng để cùng hoàn thiện.
Đến khoảng năm thứ ba, nam sinh trải qua giai đoạn căng thẳng nhất khi tham gia cùng lúc hai phòng thí nghiệm (lab) về xử lý ngôn ngữ tự nhiên và sáng tạo khởi nghiệp. Khi đó, Minh cũng đang thực tập tại doanh nghiệp, câu lạc bộ lại có nhiều dự án chuyên sâu, nên phải tham gia vào nhiều dự án cùng lúc.
"Đặc thù khi làm dự án là thức khuya. Việc cả nhóm họp lúc 12h đêm là chuyện rất bình thường", Minh chia sẻ. "Nhưng mình không cảm thấy quá áp lực".
Đó cũng là thời gian nam sinh học hỏi được nhiều kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm nhất. Nó tạo cho Minh sự hứng thú khi vừa được học, vừa được ứng dụng ngay kiến thức, thử làm rất nhiều mảng trong ngành như làm app, web, phát triển backend, frontend hay AI.
Như khi làm việc trong lab về xử lý ngôn ngữ tự nhiên, Minh được làm quen với việc xử lý dữ liệu và huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo. Tại lab về sáng tạo khởi nghiệp, nam sinh tiếp cận các dự án mang tính ứng dụng xã hội, nổi bật là ứng dụng dịch và dạy ngôn ngữ ký hiệu cho người khiếm thính.
Tham gia cả chục dự án, Minh tâm đắc nhất với Vilutra - hệ thống AI hỗ trợ tìm trẻ lạc tại các không gian công cộng như khu vui chơi, công viên hay trung tâm thương mại. Ý tưởng nảy ra với nhóm của Minh sau những lần nghe thông báo tìm trẻ lạc, phát ra từ loa của trung tâm thương mại.
Minh và bạn bè mất 6 tháng thực hiện, gặp khó khăn ngay từ khâu xin dữ liệu camera tại các địa điểm công cộng. Từ gợi ý của thầy cô, nhóm tự đến các địa điểm để quay hình, tìm kiếm thêm dữ liệu trên Internet.
Sau khi đạt giải ba tại cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp do PTIT tổ chức, dự án được chọn tham gia các sân chơi quốc tế và giành giải xuất sắc tại các cuộc thi do Đại học Công nghệ Sydney, Đại học Sydney (Australia) tổ chức...
Dự án cũng giúp Minh trở thành đồng tác giả bài báo khoa học tại hội nghị quốc tế về Công nghệ thông tin và truyền thông SOICT 2025, nhận điểm 10 từ hội đồng của trường khi phát triển thành đồ án tốt nghiệp. Ngoài ra, Minh từng được PTIT cử tham gia cuộc thi Global Start-up Design Thinking Hackathon Day tại Hàn Quốc và đạt giải ba.
Nền tảng kiến thức và những trải nghiệm này giúp nam sinh vượt qua các vòng tuyển chọn để nhận được cái gật đầu từ tập đoàn Mỹ vào cuối năm ngoái.
"Minh có tư duy logic tốt, biết cách làm việc có hệ thống và luôn sẵn sàng học hỏi để hiểu sâu hơn", TS Đặng Hoàng Long, trưởng bộ môn Khoa học máy tính, khoa Công nghệ thông tin 1, nhận xét.
Thầy kể ở dự án Vilutra, Minh và nhóm gặp khó khăn ở khâu kỹ thuật khi phải thiết kế hệ thống chính xác trong môi trường phức tạp như trung tâm thương mại, công viên, hay tìm cách xử lý hiệu quả lượng dữ liệu đầu vào lớn. Nam sinh đã tích cực tìm kiếm, liên tục điều chỉnh phương pháp, thử nghiệm lại và rút kinh nghiệm, cho thấy tinh thần bền bỉ và quyết tâm.
Chàng trai 23 tuổi đặt mục tiêu tiếp tục phát triển kiến thức, kỹ năng để nâng cao giá trị bản thân, đóng góp cho doanh nghiệp và cộng đồng.