Những ai từng lớn lên ở TP.HCM vài chục năm trước hẳn vẫn nhớ rất rõ cảm giác ấy. Một buổi tối hè oi bức, chiếc quạt đang quay bỗng rẹt rẹt mấy cái rồi khựng lại, bóng đèn tắt phụt, cả căn nhà chìm vào bóng tối. Trong nhà, người lớn khẽ thở dài vì nóng nực ập tới và tiếng muỗi bắt đầu vo ve.
Ở ngoài sân, lũ trẻ con lại reo lên thích thú như vừa nhận được một tín hiệu bí mật. Cúp điện ngày ấy không chỉ là sự bất tiện, mà giống như một “lời mời tụ tập” của cả khu xóm. Người lớn lôi ghế ra hiên, nhà này gọi nhà kia, ai có cây đèn cầy thì thắp lên. Trẻ con thì ùa ra nguyên xóm, đứa cầm cây nến, đứa bưng tô cơm đang ăn dở, vừa ăn vừa nhìn mấy đứa khác nghịch ngợm nhỏ sáp nến xuống đất rồi chờ đông lại như một trò thí nghiệm kỳ diệu.
Người lớn ngồi quạt phành phạch, trò chuyện râm ran chuyện giá gạo, chuyện mưa bão miền Trung, chuyện thời sự thế giới nghe được trên chiếc radio cũ. Những đêm ấy không có wifi, không điện thoại thông minh, không ti vi phát sáng trong từng căn nhà; nhưng bù lại con người gần nhau hơn. Có tiếng cười, tiếng kể chuyện, tiếng trẻ con chạy rần rần, inh ỏi khắp hẻm. Và rồi, ở một góc phố nào đó, một bóng đèn bất ngờ bật sáng. Một đứa trẻ tinh mắt hét lên: “Có điện rồi!”. Chỉ trong vài giây, tiếng reo ấy lan khắp xóm như một làn sóng. Đó không chỉ là khoảnh khắc ánh sáng trở lại, mà là niềm vui chung của cả một cộng đồng, một niềm vui giản dị, ồn ào và ấm áp giờ đây đã lùi dần vào miền ký ức người thành phố.
Thời gian lặng lẽ trôi, và cùng với dòng chảy ấy, thành phố cũng thay da đổi thịt từng ngày. Những con hẻm nhỏ đường đất đá năm xưa đã trở thành những tuyến phố bê tông rực sáng ánh đèn; những bãi đất trống nơi trẻ con tụ tập nay mọc lên nhà cao tầng, khu đô thị và công viên xanh mướt. Trong hành trình lớn lên ấy, điện, thứ từng mong manh như ánh đèn cầy trong những đêm cúp điện năm xưa, đã trở thành mạch máu nuôi dưỡng cả nền kinh tế đô thị.
TP.HCM hôm nay không còn được nhắc đến với ký ức của những đêm tối bất chợt, mà là một đô thị vận hành không ngừng nghỉ: nhà máy hoạt động suốt ngày đêm, trung tâm dữ liệu lưu chuyển hàng tỉ dòng thông tin, các dây chuyền tự động hóa vận hành chính xác từng giây, những khu công nghệ cao kết nối với thế giới. Tất cả những chuyển động ấy hội tụ vào một yêu cầu cốt lõi: điện phải ổn định, điện phải thông minh và phải đi trước một bước. Vì vậy, ngành điện của thành phố không còn chỉ là ngành cung cấp năng lượng, mà đã trở thành một nền tảng hạ tầng chiến lược, âm thầm nâng đỡ nhịp phát triển của đô thị năng động bậc nhất cả nước.
Trong hơn một thập niên qua, hệ thống điện của thành phố đã trải qua một cuộc chuyển đổi sâu sắc, từ mô hình cung cấp điện truyền thống sang lưới điện thông minh. Hệ thống này cho phép giám sát tự động, điều khiển từ xa, phân tích dữ liệu và quản trị vận hành bằng công nghệ hiện đại. Nếu trước đây khi xảy ra sự cố, nhân viên điện lực phải đi dọc từng tuyến đường dây để tìm điểm hỏng, thì ngày nay hệ thống có thể phát hiện và cảnh báo sớm, tự động cô lập khu vực sự cố và nhanh chóng khôi phục cấp điện chỉ trong vài phút. Nhờ đó, điện của thành phố không còn chỉ làm nhiệm vụ thắp sáng, mà đã trở thành một hạ tầng thông minh, bảo đảm cho nhịp sống siêu đô thị luôn vận hành liên tục.
Trong kỷ nguyên công nghệ, điện còn mang một ý nghĩa lớn hơn. Khi nói đến thu hút đầu tư công nghệ cao, người ta thường nghĩ đến chính sách, nhân lực hay giao thông; nhưng phía sau tất cả là hạ tầng điện. Không có điện ổn định thì không thể vận hành trung tâm dữ liệu, không thể phát triển nhà máy bán dẫn hay các khu công nghệ cao. Vì vậy, việc phát triển lưới điện hiện đại đã trở thành đòn bẩy quan trọng để thu hút đầu tư và thúc đẩy nền kinh tế số.
Nếu một đứa trẻ ngày nay được kể rằng ngày xưa thành phố từng có nhiều đêm cúp điện kéo dài, có lẽ nó sẽ ngạc nhiên. Bởi với thế hệ hôm nay, ánh đèn dường như luôn sáng, wifi luôn hiện diện và máy lạnh vẫn đều đặn chạy qua những đêm hè oi bức. Còn những người từng là trẻ con lớn lên với ký ức của những con hẻm tối hiểu rằng ánh sáng hôm nay không phải tự nhiên mà có. Đằng sau sự ổn định ấy là công sức của hàng nghìn kỹ sư, là hàng chục năm đầu tư bền bỉ và hàng trăm công trình hạ tầng được xây dựng với một tầm nhìn dài hạn.
Ký ức về những đêm cúp điện vì thế vẫn còn đó, như một thước phim cũ thỉnh thoảng trở lại trong tâm trí: ánh đèn cầy chập chờn, chiếc quạt giấy phe phẩy và tiếng trẻ con reo vang “Có điện rồi!”. Nhưng những thanh âm ngày ấy không còn là dấu vết của thiếu thốn, mà là cột mốc của một hành trình phát triển. Thành phố mình đã đi một chặng đường dài: từ ánh nến nhỏ bé đến lưới điện thông minh kết nối cả đô thị; từ cuốn sổ ghi điện giản dị đến hệ thống vận hành bằng công nghệ số; từ những con hẻm tối đến một thành phố rực sáng ánh đèn.
Và trong hành trình ấy, điện không chỉ thắp sáng những ngôi nhà, mà còn thắp sáng tương lai của cả một thành phố.
Những cơn mưa liên tục xuất hiện tại khu vực Tắc Sậy (Cà Mau) trong những ngày cuối tháng 6 nhưng không làm giảm không khí chuẩn bị trước lễ tuyên phong Chân phước cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp. Dọc tuyến quốc lộ trước Trung tâm hành hương Tắc Sậy, hàng quán nhập thêm hàng hóa, chuẩn bị chỗ nghỉ và sẵn sàng phục vụ lượng lớn khách hành hương.
Đối diện Thánh đường Tắc Sậy, quán cà phê Phương của bà Trần Kim Huệ những ngày này đông khách hơn hẳn ngày thường. Nếu trước đây khu vực chủ yếu đông vào cuối tuần thì nay lượng người hành hương đã tăng lên từng ngày.
Trên các kệ hàng, nước giải khát được chất thêm nhiều hơn bình thường. Gia đình bà Huệ cũng chuẩn bị thêm võng cho khách nghỉ qua đêm với chi phí 100.000 đồng/người trong 3 ngày.
"Cha sở dặn bà con địa phương phải đón tiếp khách hành hương đàng hoàng, đừng để người ở xa về phiền lòng vì chuyện giá cả. Vì vậy, chúng tôi vẫn bán như ngày thường, không tăng giá đồng nào", bà Huệ nói.
Các loại nước uống tại quán vẫn giữ mức giá 20.000 đồng như nhiều năm qua. Lượng hàng nhập về cũng tăng gấp hai, ba lần để tránh thiếu hụt khi khách đông. Nếu ngày thường quán chỉ bán đến khoảng 4 giờ chiều thì những ngày này, các thành viên trong gia đình phải thay phiên nhau thức đêm để phục vụ khách.
"Lâu rồi Tắc Sậy mới có không khí nhộn nhịp như vậy. Thấy bà con từ nhiều nơi về đông, người dân ở đây ai cũng vui và mong góp một phần nhỏ để đón tiếp khách hành hương", bà Huệ nói.
Những hàng quán bán đúng giá niêm yết để đón khách hành hương
ẢNH: NHẬT THỊNH
Đối diện nhà thờ, quán cơm Thùy Trang của anh Nguyễn Hoàng Nghị vẫn giữ mức giá bình dân dù lượng khách tăng lên. Các món cơm sườn, bún, phở đồng giá 40.000 đồng. Theo anh Nghị, gia đình chỉ chuẩn bị lượng thực phẩm nhỉnh hơn ngày thường bởi nhiều đoàn từ thiện cũng tổ chức phát cơm miễn phí cho người hành hương.
"Chính quyền cũng thường xuyên nhắc nhở phải bảo đảm an toàn thực phẩm, không được chặt chém khách", anh nói. Điều anh mong nhất lúc này là thời tiết thuận lợi trong ngày diễn ra đại lễ.
Tại quán ăn Kiều Trinh, những thùng nước, mì gói, rau củ và nguyên liệu nấu ăn đã được chất kín phía sau khu bếp. Chủ quán cho biết phải chuẩn bị trước vì đến ngày lễ xe cộ có thể khó lưu thông.
Chị Thùy Trang, chủ quán, cho biết quán đã bắt đầu phục vụ xuyên đêm. Các thành viên trong gia đình phải chia ca để kịp đón khách. Dù lượng khách tăng nhanh, quán vẫn giữ nguyên mức giá khoảng 35.000 đồng mỗi phần ăn. Chị cho biết từng nghĩ đến việc tăng giá nhưng cuối cùng quyết định giữ nguyên.
"Thà lời ít một chút nhưng khách vui. Nếu khách hành hương đến mà thiếu đồ ăn thì thấy tội lắm", chị chia sẻ.
Gia đình chị còn có hai khách sạn nằm gần nhà thờ. Theo chị, các phòng đã kín chỗ từ trước tết nhưng giá vẫn giữ nguyên như ngày thường. "Khách ở xa về dự lễ tuyên phong Chân phước nên gia đình xác định không tăng giá. Bản thân mình cũng chịu nhiều ơn cha nên đây là dịp góp một phần nhỏ để phục vụ mọi người", chị nói.
Trong sáng 2.7, riêng quán của chị sẽ phục vụ bữa ăn sáng cho khoảng 800 thành viên đội kèn tham gia phục vụ thánh lễ. Những ngày cao điểm, quán chỉ tập trung bán các món ăn phục vụ nhanh để mọi người có thể tiếp tục công việc và các hoạt động của đại lễ.
Chương trình "Tiên Thường Tuần Du 2026" diễn ra tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn (TP.HCM) sáng nay 25.4. Sự kiện quy tụ khoảng 600 người đến từ 13 đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa và phục dựng cổ phục. Chương trình gồm hai phần chính: diễu hành Việt phục theo các khối và nghi thức tiến lễ tại đền thờ Vua Hùng.
Lễ hội không chỉ là một cuộc diễu hành, mà còn là dịp để mọi người cùng hướng về ngày Giỗ tổ Hùng Vương, bày tỏ lòng tri ân với các bậc tiền nhân. Anh Phạm Hưng Thịnh, đại diện ban tổ chức cho biết đây là cách để người tham gia trực tiếp chạm vào những giá trị truyền thống qua từng bước đi, từng nghi thức.
Đoàn diễu hành được chia thành 6 khối, mỗi khối mang một sắc thái riêng, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng. Không chỉ dừng lại ở trang phục, nhiều đơn vị còn mang theo nghi lễ, đạo cụ, sản vật vùng miền, tái hiện sinh động đời sống lịch sử.
Hành trình bắt đầu từ cổng đường Nguyễn Thị Minh Khai với phần dẫn lễ và nghi trượng, sau đó diễu hành qua các trục chính, vòng qua khu vực ven hồ trước khi hội quân tại sân khấu trung tâm.
Lộ trình được thiết kế như một "Việt Nam thu nhỏ", mỗi bước chân đi qua đều gợi mở một lát cắt văn hóa khác nhau, vừa đủ rộng để phô diễn đội hình, vừa có những đoạn tĩnh để giữ nhịp trang nghiêm.
Điểm nhấn của đoàn diễu hành là hình ảnh người tham gia khoác Việt phục, tay nâng lễ vật, di chuyển chậm rãi trong đội hình chỉnh tề. Lễ vật không tách rời mà được rước xuyên suốt hành trình, trở thành phần liên kết giữa diễu hành và nghi thức dâng lễ phía sau.
Chương trình được chuẩn bị công phu trong nhiều tuần, từ khâu tổ chức đến từng chi tiết trang phục. Ở khối Ba miền, chị An Toàn (29 tuổi) cho biết đã dành hơn 1 tháng để hoàn thiện các bộ trang phục, phần lớn đều do chị tự tay phối kiểu dáng và chọn màu sắc. "Những bộ như áo quan, áo nhật bình khá cầu kỳ, riêng phần này đã mất gần 1 tháng để chuẩn bị", chị chia sẻ.
Sau khi hoàn tất lộ trình, đoàn người tiến về đền thờ Vua Hùng trong khuôn viên Thảo Cầm Viên Sài Gòn để thực hiện nghi thức dâng lễ.
Phần dâng hương được xem là điểm nhấn của chương trình, nơi cả đoàn dừng lại sau hành trình diễu hành để cùng hướng về Quốc Tổ. Từ việc chuẩn bị lễ vật, xếp đội hình đến từng chặng di chuyển, mọi thứ đều được chuẩn bị để nối lại ở khoảnh khắc này, khi người tham gia không chỉ đi trong lễ hội mà thật sự bước vào một nghi thức truyền thống.
Các khối lần lượt tiến lễ theo thứ tự. Những mâm lễ được rước suốt quãng đường giờ được nâng bằng hai tay, dâng lên trong không khí trang nghiêm, chậm rãi và đầy thành kính.
Mỗi mâm lễ đều mang dấu ấn riêng của từng đơn vị. Có nhóm chuẩn bị sản vật đặc trưng vùng miền, có đơn vị chọn những lễ phẩm quen thuộc trong truyền thống. Sự đa dạng ấy không chỉ thể hiện cách mỗi nhóm bày tỏ lòng tri ân với tổ tiên, mà còn góp phần tạo nên một nghi thức nhiều lớp ý nghĩa, đậm màu sắc văn hóa.
Chương trình là một phần của chuỗi hoạt động "Sắc màu văn hóa" ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn, hướng đến việc đưa các giá trị truyền thống đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là người trẻ.
