Khoảng 5h ngày 14/6/1983, Cindy bị Robert còng tay, đưa đến sân bay Merrill Field ở Anchorage, chuẩn bị đến vùng hoang dã Alaska. Hắn dừng xe, bảo cô đừng cử động nếu không sẽ phải chết.
Sau khi Robert rời chiếc Buick để tiếp nhiên liệu và chất hàng lên máy bay, Cindy lao người vào ghế lái và tìm cách mở cửa. Cô không rõ đã làm thế nào mà mở được cửa sau chiếc Buick, nhưng biết chắc rằng nếu không tìm cách trốn thoát, cô sẽ chết.
“Tôi nghe thấy những giọng nói trong đầu bảo ‘Chạy đi'”, Cindy nhớ lại. Vài giây sau, cô gái 17 tuổi chạy nước rút bằng chân trần với hai tay bị còng và dính đầy máu, vượt qua đường băng trải sỏi của sân bay.
Robert quay lại kịp lúc nhìn thấy Cindy bỏ chạy. Hắn cầm súng đuổi theo, hét lên bảo cô quay lại, nhưng Cindy đã vọt ra đường cao tốc.
“Dừng lại! Tên này muốn giết tôi!”, Cindy hét lên với một tài xế xe bán tải đi ngang qua, người này vội tấp vào lề.
Sáng hôm ấy, Cindy không biết rằng cô đã trở thành người sống sót duy nhất của một trong những kẻ giết người hàng loạt tàn bạo và bệnh hoạn nhất nước Mỹ.
Kẻ săn gái mại dâm
Từ năm 1971, Robert Hansen, chủ tiệm bánh 44 tuổi ở Anchorage, đã bắt cóc các vũ nữ và gái mại dâm, đưa đến vùng hẻo lánh bằng máy bay Piper Super Cub riêng. Tại đó, Robert thả họ ra, còn bản thân hắn trang bị súng và dao săn để truy đuổi họ như con mồi hoang dã.
Robert có thể trốn tội trong nhiều năm nhờ vỏ bọc hiền lành, khiêm tốn, là một người chồng và người cha tận tụy. Tiệm bánh của Robert còn là nơi các cảnh sát địa phương thường đến mua bánh rán và cà phê. Mặt khác, hắn cố tình chọn nạn nhân là những người cô độc, có quá khứ bất ổn để dễ dụ dỗ và ít người nhớ đến họ nếu có đột ngột biến mất.
“Những gì Robert Hansen đã làm có lẽ là tội ác kinh hoàng nhất mà tôi từng tham gia điều tra. Không ai giết nhiều người hơn hắn và làm điều đó một cách máu lạnh, tàn nhẫn như vậy”, cựu thám tử Sở Cảnh sát Anchorage, John Daily, nói.
Khi gặp cảnh sát, Cindy kể lại chi tiết về trải nghiệm kinh hoàng của mình, mô tả chính xác về Robert, xác định được xe và máy bay của hắn, con phố nơi hắn ở, nội thất trong nhà, thậm chí cả những chi tiết nhỏ về khẩu súng mà tên sát nhân đã đe dọa cô.
Lời kể của Cindy đã giúp nhà chức trách xác định Robert và liên kết hắn với sự mất tích của hàng chục phụ nữ.
Tháng 10/1983, vài tuần sau khi thi thể một phụ nữ khác được phát hiện trên sông Knik ở Alaska, cảnh sát bắt Robert tại tiệm bánh. Khi khám xét nhà Robert, họ phát hiện đồ trang sức thuộc về các nạn nhân, một bản đồ chỉ ra nơi chôn cất các thi thể và khẩu súng trường cỡ nòng .223 được sử dụng trong các vụ giết người.
“Tôi có một… có lẽ các người muốn gọi đó là căn bệnh hay gì đó… một sự thù hận đối với gái mại dâm”, Robert nói với các điều tra viên trước khi nhận tội giết bốn phụ nữ vào năm 1984.
Sau khi nhận bốn tội danh giết người cấp độ một, đồng thời thừa nhận đã giết 17 phụ nữ và cưỡng hiếp hàng chục người từ năm 1971 đến 1983, Robert bị kết án gần 500 năm tù. Kẻ giết người chết vì nguyên nhân tự nhiên vào năm 2014.
“Phải có ai đó chặn hắn lại. Tôi chính là người đó”, Cindy nói.
Cuộc đối đầu với gã sát nhân
Con đường dẫn Cindy đến hiểm cảnh bắt đầu năm cô 9 tuổi, khi cuộc sống hạnh phúc bên bốn chị gái ở Yakima (Washington) bị đảo lộn. Cindy suy sụp khi phát hiện chị cả hóa ra là mẹ của cô, còn “bố mẹ” thực chất là ông bà ngoại. Vài tháng sau, Cindy bỏ nhà đi lần đầu tiên.
Năm 15 tuổi, cô sống ở Anchorage và bắt đầu làm gái mại dâm vào thời điểm thành phố đông công nhân ngành dầu khí. “Một đêm tôi kiếm được ít nhất là 800 USD, đôi khi có thể lên đến 5.000 USD”, Cindy nói.
Nhưng tiền đi liền với nguy hiểm. Cảnh sát nhận được các báo cáo về việc gái mại dâm mất tích trên đường phố, và từ năm 1980, thi thể của nhiều phụ nữ được tìm thấy ở vùng hoang dã bên ngoài thành phố.
Tháng 9/1982, thám tử John Daily tình cờ phát hiện hài cốt của vũ nữ khỏa thân 22 tuổi trên một đoạn sông Knik hẻo lánh trong chuyến đi săn ngoài giờ làm việc. Gần đó, các điều tra viên tìm thấy bằng chứng quan trọng là vỏ đạn súng trường cỡ nòng .223. “Chúng tôi biết có điều gì đó không ổn ở ngoài kia, nhưng không biết đó là gì”, John nhớ lại.
Tối 13/6/1983, cuộc đời Cindy rẽ sang một hướng tăm tối khi Robert lái xe đến vỉa hè nơi cô đứng, đề nghị trả 200 USD để quan hệ tình dục bằng miệng. Ấn tượng ban đầu của Cindy về Robert là “trông rất điềm tĩnh”, nhưng khi vừa lên xe, hắn giơ súng đe dọa và còng tay cô lại.
Nhân lúc vợ và hai con đang đi thăm họ hàng ở Arkansas, Robert đưa Cindy xuống tầng hầm ngôi nhà ở ngoại ô thành phố – nơi trưng bày những chiếc đầu thú nhồi bông mà hắn săn được. Hắn cưỡng hiếp và tra tấn Cindy, xích cô vào cột. Robert nói sẽ lái máy bay đưa cô đến một căn nhà gỗ để quan hệ tình dục rồi thả cô ra. “Tôi biết mình sẽ không thể trở về,” Cindy nhớ lại.
Sau cuộc chạy trốn dũng cảm tại sân bay, Cindy đã cung cấp cho nhà chức trách những mảnh ghép còn thiếu để giải mã bí ẩn rùng rợn mà họ đang cố gắng tìm ra lời giải.
Đến nay, những ký ức về cơn ác mộng cách đây bốn thập kỷ vẫn luôn ám ảnh Cindy. Cô từng lo sợ gã quái vật trên đường phố Anchorage có thể phái đồng bọn đến giết cô. Sau khi Robert chết trong tù vào năm 2014, Cindy nói cuối cùng cũng có thể thở phào nhẹ nhõm.
Từng dành phần lớn cuộc đời nghĩ rằng mình lẽ ra không nên được sinh ra, giờ đây Cindy tin rằng định mệnh đưa cô đến cuộc sống này vì một mục đích: bắt kẻ sát nhân hàng loạt. “Tôi nghĩ về tất cả phụ nữ mà tôi đã cứu sống và tất cả phụ nữ mà tôi đã trả thù cho họ. Bởi tôi đã tóm được tên khốn đó”, cô nói.
Tại tòa, ở vị trí nguyên đơn, Giáng Son chia sẻ theo đuổi vụ kiện đến hôm nay đã 5 năm, điều nữ nhạc sĩ mong mỏi không còn là tiền bồi thường mà là một lời xin lỗi đúng với bản chất vụ việc và một phán quyết công tâm của tòa án, có thể trở thành tiền lệ bảo vệ người sáng tạo trong môi trường số.
Sau 4 ngày tạm dừng phiên tòa, hôm nay (ngày 26-6) Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở lại phiên xét xử sơ thẩm vụ kiện tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm, ghi hình giữa các nguyên đơn là nhạc sĩ Giáng Son, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến và Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media).
Đây là vụ kiện đã kéo dài từ năm 2021, trải qua nhiều lần làm việc, hòa giải bất thành và hai lần phải tạm dừng phiên tòa.
Sau khi phiên xử hồi tháng 5 phải hoãn vì một số đương sự vắng mặt, phiên tòa mở lại hôm 22-6 tiếp tục tạm dừng để cơ quan tố tụng xem xét thêm các tình tiết của vụ việc trước khi dự kiến tiếp tục xét xử vào hôm nay.
Khởi nguồn của vụ việc là một thông báo bản quyền trên YouTube. Năm 2021, nhạc sĩ Giáng Son lập kênh YouTube cá nhân để lưu giữ và giới thiệu lại những sáng tác của mình. Thế nhưng khi đăng tải ca khúc Giấc mơ trưa, chị bất ngờ nhận được thông báo xác nhận bản quyền liên quan đến BH Media.
Theo trình bày của nữ nhạc sĩ tại tòa, bản ghi Giấc mơ trưa do ca sĩ Khánh Linh thể hiện trong album Giáng Son phát hành năm 2007 hoàn toàn do chị đầu tư sản xuất.
"Tôi tự bỏ tiền làm album, thuê phòng thu, thực hiện phối khí, mời ca sĩ thu âm. Toàn bộ bản ghi này thuộc quyền sở hữu của tôi", Giáng Son trình bày.
Theo nữ nhạc sĩ, sau khi ca khúc ra đời, nghệ sĩ đàn nhị Dương Thùy Anh từng xin sử dụng phần phối khí để biểu diễn và phát hành một đĩa CD thông qua Hồ Gươm Audio. Tuy nhiên, đó là một bản ghi hoàn toàn khác với bản ghi do ca sĩ Khánh Linh thể hiện.
Chính vì vậy, việc video do mình sở hữu bị hệ thống YouTube xác nhận bản quyền từ BH Media khiến chị cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.
Đồng quan điểm, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến cho rằng quyền tác giả đối với ca khúc cũng như quyền liên quan đối với bản ghi do Giáng Son đầu tư sản xuất đương nhiên thuộc về chính nữ nhạc sĩ.
"Chúng tôi bỏ tiền đầu tư, tổ chức sản xuất bản ghi. Thế nhưng chính chủ sở hữu lại bị thông báo vi phạm bản quyền đối với tác phẩm của mình", ông nói.
Ở phía ngược lại, BH Media phủ nhận cáo buộc xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan.
Theo đại diện doanh nghiệp, năm 2020 công ty ký hợp đồng nhận chuyển nhượng quyền quản lý, khai thác các bản ghi âm số từ Hồ Gươm Audio trên nền tảng YouTube, trong đó có bản ghi Giấc mơ trưa do nghệ sĩ Dương Thùy Anh thể hiện.
BH Media khẳng định không quản lý bản ghi do Giáng Son sản xuất, mà chỉ quản lý bản ghi được chuyển nhượng từ Hồ Gươm Audio.
Theo bị đơn, việc đưa tệp âm thanh lên hệ thống Content ID của YouTube chỉ là thao tác kỹ thuật nhằm bảo vệ bản ghi của chủ sở hữu, không phải hành vi đăng ký quyền tác giả hay khai thác trái phép tác phẩm.
Đại diện BH Media cũng cho biết ngay sau khi nhận phản ánh từ phía Giáng Son vào tháng 10-2021, doanh nghiệp đã chủ động gỡ thông báo bản quyền và loại bỏ tệp tham chiếu khỏi hệ thống để tránh phát sinh tranh chấp.
Từ khác biệt trong cách xác định quyền sở hữu bản ghi, vụ việc không còn dừng ở những trao đổi giữa các bên, mà trở thành một trong những vụ kiện bản quyền được giới sáng tạo đặc biệt quan tâm trong nhiều năm qua.
Điều đáng chú ý là sau 5 năm theo đuổi vụ kiện, yêu cầu của Giáng Son đã thay đổi.
Tại tòa, nữ nhạc sĩ cho biết ban đầu yêu cầu BH Media bồi thường thiệt hại về vật chất và tinh thần. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, chị quyết định rút toàn bộ yêu cầu này.
Điều nữ nhạc sĩ mong muốn không phải là một lời xin lỗi mang tính hình thức. "Tôi chỉ mong nhận được một lời xin lỗi đúng với bản chất sự việc. Hy vọng phán quyết của tòa án sẽ khách quan, công minh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người sáng tạo, những chủ thể sở hữu trí tuệ như chúng tôi", Giáng Son nói.
Chị cho biết hành trình 5 năm qua không hề dễ dàng. Khó khăn lớn nhất, theo nữ nhạc sĩ, là việc hoàn thiện hồ sơ cùng các luật sư, bổ sung tài liệu, lời khai cũng như nhiều lần phải trình bày lại toàn bộ nội dung vụ án khi có sự thay đổi người tiến hành tố tụng.
"Mỗi lần thay đổi thẩm phán, tôi lại phải lên làm việc và trình bày lại từ đầu những gì đã ghi trong đơn khởi kiện", chị kể.
Bên cạnh đó, việc nhiều lần được khuyên nên hòa giải cũng tạo áp lực không nhỏ.
"Dù vậy, tôi vẫn kiên quyết theo đuổi vụ kiện đến cùng. Tôi sẵn sàng chờ thêm 5 năm hay thậm chí 10 năm nữa để bảo vệ quyền lợi chính đáng của những người làm sáng tạo nghệ thuật", nữ nhạc sĩ khẳng định.
Bên lề phiên tòa hôm 22-6, chị chia sẻ với báo chí rằng, "nếu vụ việc chỉ kết thúc bằng một sự thỏa hiệp mà không làm rõ đúng sai thì mục tiêu theo đuổi vụ kiện sẽ không còn nhiều ý nghĩa".
Diễn biến đáng chú ý nhất tại phiên xử vừa qua diễn ra sau phần thẩm vấn, khi Hội đồng xét xử dành thời gian để các bên trao đổi khả năng hòa giải.
Đại diện BH Media cho biết nếu hai bên đạt được thỏa thuận, công ty sẵn sàng đăng tải lời xin lỗi trên báo chí với nội dung bày tỏ sự tiếc nuối về "sự cố kỹ thuật" phát sinh trên nền tảng YouTube, đồng thời khẳng định luôn tôn trọng quyền tác giả và không có ý định gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các nghệ sĩ.
Tuy nhiên, phía Giáng Son và Nguyễn Vĩnh Tiến không chấp nhận. Theo nguyên đơn, nội dung xin lỗi trên không xác định rõ BH Media có hay không có hành vi xâm phạm quyền của họ mà chỉ coi vụ việc là một "sự cố kỹ thuật". Vì vậy, lời xin lỗi không phản ánh đúng bản chất tranh chấp.
Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến cho rằng điều nhóm nguyên đơn mong muốn không chỉ là bảo vệ quyền lợi của bản thân.
"Chúng tôi muốn vụ kiện này đi đến cùng, không chỉ vì quyền lợi của mình mà còn vì hàng nghìn nghệ sĩ khác từng gặp những vấn đề tương tự", ông nói tại tòa.
Theo nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến, vụ kiện cần một phán quyết rõ ràng của tòa án để làm cơ sở pháp lý cho những tranh chấp tương tự trong tương lai.
"Chúng tôi cần quyết định của tòa án, không cần nghe những người mơ hồ về pháp luật xin lỗi", ông nhấn mạnh.
Mở rộng điều tra chuyên án rửa tiền với quy mô giao dịch hơn 67.000 tỉ đồng, 43 triệu USD, 1,5 triệu euro và 1 triệu CAD, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an Đà Nẵng) vừa khởi tố 2 nhân viên một ngân hàng để điều tra về tội rửa tiền.
Những người này đã lợi dụng vị trí công tác, cấu kết với nhiều đối tượng khác trong đường dây mở tài khoản thanh toán trái quy định, hỗ trợ, luân chuyển dòng tiền bất hợp pháp, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy vết.
Liên quan vụ án, công an đã phong tỏa trên 1.000 tài khoản, thu giữ khoảng 100 tỉ đồng, 15 máy khắc dấu, 500 con dấu và hình dấu giả, cùng 1.200 trang tài liệu lập doanh nghiệp.
Qua điều tra cho thấy các đối tượng trong đường dây đã cấu kết với nhân viên ngân hàng, sử dụng giấy tờ giả để mở hơn 1.000 tài khoản doanh nghiệp "ma" và mua khoảng 10.000 tài khoản không chính chủ. Hệ thống tài khoản này sau đó được chuyển cho các băng nhóm ở Campuchia sử dụng vào hoạt động lừa đảo, rửa tiền.
Cơ quan chức năng xác định nhiều nhân viên ngân hàng đã tiếp nhận hồ sơ, mở tài khoản không đúng quy định, tạo điều kiện cho tài khoản ngân hàng doanh nghiệp ma, tài khoản cá nhân không chính chủ thực hiện các giao dịch lừa đảo, rửa tiền.
Đến nay, đã có 97 người bị khởi tố về các tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản; sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản; rửa tiền; mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng; làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Qua vụ án, Công an Đà Nẵng đã kiến nghị các ngân hàng thương mại cần tăng cường giáo dục pháp luật, nâng cao trách nhiệm của nhân viên trong công tác phòng chống rửa tiền. Đồng thời đẩy mạnh kiểm tra, giám sát nội bộ để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh sai phạm.
Luật sư Phạm Thảo - Đoàn luật sư Đà Nẵng cho biết đối với hành vi rửa tiền tùy tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện có thể bị xử lý với mức phạt đến 300 triệu đồng hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù cao nhất đến 15 năm tù. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề...
Theo luật sư Thảo, việc khởi tố các nhân viên ngân hàng trong chuyên án rửa tiền có quy mô giao dịch lên đến hàng chục ngàn tỉ đồng cho thấy tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án. Và gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ tội phạm lợi dụng chính hệ thống ngân hàng để hợp pháp hóa dòng tiền bất hợp pháp.
"Hoạt động phòng chống rửa tiền chỉ thực sự mang lại hiệu quả cao nhất khi các cá nhân làm việc trong hệ thống các ngân hàng tuân thủ các quy định, quy trình nội bộ và xử lý kịp thời các dấu hiệu bất thường.
Nếu chính các cá nhân làm việc trong ngân hàng mà tiếp tay cho các hành vi rửa tiền thì các cơ quan có thẩm quyền bên ngoài khó có thể nắm được thông tin để giám sát, quản lý hiệu quả.
Khi những người được giao nhiệm vụ kiểm soát và ngăn ngừa rủi ro lại bị lôi kéo hoặc tiếp tay cho hành vi phạm tội, hậu quả không chỉ dừng lại ở một vụ án mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tính minh bạch, an toàn và uy tín của hệ thống ngân hàng" - luật sư Thảo đánh giá.
Để ngăn chặn tình trạng này, luật sư Thảo cho rằng cần siết chặt quy trình nhận biết khách hàng, xác minh đầy đủ giấy tờ, đối chiếu thông tin sinh trắc học và xác định chủ sở hữu hưởng lợi, đặc biệt là đối với khách hàng doanh nghiệp.
Cùng với đó là tăng cường kiểm soát nội bộ và cơ chế phê duyệt nhiều cấp đối với việc mở tài khoản, nhất là các trường hợp mở tài khoản từ xa hoặc có dấu hiệu bất thường.
Kiểm soát việc thực thi nhiệm vụ của chính các nhân viên ngân hàng, giám sát chặt chẽ để ngăn chặn các hành vi tiếp tay của chính nhân viên ngân hàng cho các đối tượng rửa tiền.
Xây dựng hệ thống cảnh báo đối với các giao dịch có dấu hiệu đáng ngờ như giao dịch giá trị lớn, giao dịch nhiều lớp, giao dịch bất thường về tần suất hoặc địa điểm...
