Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm 6/7 cho biết trong cuộc tập kích quy mô lớn của Nga vào rạng sáng cùng ngày, họ đã đánh chặn 37 tên lửa hành trình cùng 326 máy bay không người lái (UAV), nhưng không hạ được mục tiêu nào trong 29 tên lửa siêu vượt âm Zircon, tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-400 hoán cải để đánh đất.
Ít nhất 12 người thiệt mạng và gần 50 người bị thương khi tên lửa đạn đạo Nga đánh trúng nhiều mục tiêu ở Kiev. Trong cuộc tấn công của Nga nhằm vào Kiev hôm 2/7, ít nhất 4 tên lửa Zircon và 20 tên lửa đạn đạo Nga đã xuyên thủng lưới phòng không Ukraine, khiến 31 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương, nhiều công trình hư hại.
Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, chỉ ra rằng lưới phòng không Ukraine đã đạt tỷ lệ đánh chặn gần 100% với tên lửa hành trình Nga, nhưng thừa nhận kết quả chiến đấu chống lại tên lửa đạn đạo tồi tệ hơn rất nhiều.
Các cuộc tấn công của Nga đã phơi bày thực tế nghiệt ngã rằng Ukraine gần như đã cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn Patriot, lá chắn có thể vô hiệu hóa tên lửa đạn đạo từ Nga. Đây là hệ quả của tình trạng khan hiếm trên toàn cầu về tên lửa phòng không Patriot do Mỹ sản xuất, đỉnh điểm là trong giai đoạn xung đột Iran.
“Để chặn tên lửa đạn đạo, cần có vũ khí để bắn hạ chúng. Ukraine có đủ hệ thống Patriot, cái chúng ta cần là nguồn cung đạn tên lửa không ngừng nghỉ”, ông Ignat nói.
Ukraine là một trong số khoảng 20 quốc gia đang phải xếp hàng chờ đợi để được bàn giao tên lửa Patriot, loại khí tài mà ngay cả Mỹ cũng có kho dự trữ nội địa thấp và các nhà máy phải mất tới hơn hai năm để sản xuất.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kêu gọi Mỹ ưu tiên đáp ứng nhu cầu cấp bách của Ukraine về phòng thủ tên lửa.
“Tên lửa cho các tổ hợp Patriot là ưu tiên hàng đầu. Chúng tôi hiểu rằng chỉ cần Mỹ có đủ quyết tâm chính trị thì hoàn toàn có thể khắc phục tình trạng thiếu tên lửa Patriot. Nhưng đến nay, chúng tôi vẫn chưa nhận được mức độ hỗ trợ cần thiết”, ông nói tối 5/7, vài giờ trước cuộc tập kích của Nga.
Khi đà tiến trên chiến trường gặp nhiều khó khăn, Nga đang tăng cường chiến dịch không kích bằng tên lửa và UAV vào các đô thị Ukraine. Dù Kiev có thể đánh chặn hầu hết các đợt tấn công bằng UAV tầm xa của Nga, họ gần như bất lực trước tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm, những vũ khí có tốc độ rất cao và sức công phá lớn.
Tổng thống Zelensky cho rằng các nước phương Tây vẫn còn nhiều đạn tên lửa Patriot trong kho dự trữ, nhưng chính phủ các nước này còn e ngại và chưa muốn chia sẻ với Ukraine.
“Bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc cung cấp tên lửa cho hệ thống phòng không, đặc biệt là tên lửa dành cho tổ hợp Patriot, đều đồng nghĩa với việc sẽ có thêm người thiệt mạng”, ông nói. “Điều Ukraine cần lúc này là tên lửa Patriot được triển khai tại các đơn vị chiến đấu, chứ không phải nằm trong các kho dự trữ ở nước ngoài”.
Hệ thống phòng thủ Patriot đã chứng minh là giải pháp duy nhất giúp Ukraine đánh chặn tên lửa đạn đạo một cách hiệu quả. Tốc độ của tên lửa đạn đạo có thể lên tới vài km một giây khi lao xuống mục tiêu, khiến chúng rất khó bị đánh chặn bằng những tổ hợp phòng không thông thường.
Theo phân tích của tổ chức điều tra nguồn mở mang tên Trung tâm Phục hồi Thông tin (CIR) tại Anh, Ukraine đã đánh chặn khoảng 90% UAV tầm xa của Nga trong năm nay, cùng với 80% trong số 722 tên lửa hành trình bắn vào lãnh thổ nước này.
Tuy nhiên, khoảng 70% trong số 522 tên lửa đạn đạo do Nga phóng đi đã xuyên thủng hệ thống phòng không của Ukraine. Tỷ lệ này được dự báo sẽ còn tăng lên khi kho đạn tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine cạn sạch.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine tuần trước cho biết ông đã đề nghị gần 40 quốc gia đối tác chuyển giao khẩn cấp đạn tên lửa Patriot trong kho của họ, đổi lại Ukraine cam kết sẽ hoàn trả bằng các lô hàng mới dự kiến bàn giao từ năm sau.
Kiev cũng đang tự phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo riêng, đồng thời nỗ lực xin cấp phép từ Mỹ để sản xuất đạn đánh chặn Patriot ngay trong nước. Tuy nhiên, cả hai dự án đều được đánh giá là khó có thể sớm giúp Kiev cải thiện năng lực phòng thủ tên lửa.
Nguồn cung vốn đã khan hiếm của tên lửa đánh chặn Patriot càng bị bào mòn hơn trong năm nay, sau khi Mỹ và các nước vùng Vịnh khai hỏa hàng chục quả mỗi ngày để đánh chặn tên lửa đạn đạo Iran.
Tập đoàn quốc phòng Mỹ Lockheed Martin đã chuyển giao cho các đối tác khoảng 620 quả đạn đánh chặn PAC-3 cho tổ hợp Patriot vào năm ngoái, tăng từ mức khoảng 500 quả vào năm 2024. Lockheed tuyên bố sẽ tăng hơn gấp ba lần sản lượng, lên khoảng 2.000 quả mỗi năm, nhưng mục tiêu này chỉ có thể đạt được vào năm 2030. Mỗi quả đạn đánh chặn PAC-3 như vậy có giá khoảng 2 triệu USD.
Theo một tài liệu của quốc hội Mỹ, vào năm 2024, tập đoàn quốc phòng RTX của Mỹ sản xuất khoảng 240 quả đạn PAC-2 đời cũ hơn và có kế hoạch nâng sản lượng lên khoảng 420 quả mỗi năm vào cuối năm 2027.
Ukraine đã đặt những đơn hàng mua tên lửa Patriot, gồm gần 100 quả PAC-2 từ một nhà máy mới ở Đức. Tuy nhiên, nhà máy này phải đến cuối năm nay mới bắt đầu đi vào hoạt động.
Bản thân các quốc gia NATO cũng đang ráo riết đặt hàng tên lửa đánh chặn để củng cố hệ thống phòng không toàn châu Âu, khi nhiều nhà phân tích đánh giá chúng vẫn còn nhiều lỗ hổng và mang tính chắp vá.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 3/7 có chuyến thị sát hiếm hoi tới vùng tiền tuyến, chuyến đi đầu tiên sau khoảng 6 tháng. Ông Putin đã nghe báo cáo từ các chỉ huy quân sự rằng Nga đã kiểm soát được Kostiantynivka, thành trì quan trọng của Ukraine ở vùng Donbass.
Đây là điểm cực nam trong số bốn thành phố chiến lược cấu thành nên “vành đai pháo đài” trọng yếu giúp Ukraine giữ vững khu vực này. Tuy nhiên, Ukraine phủ nhận thông tin thành phố Kostiantynivka đã thất thủ.
Chuyến thăm tiền tuyến của ông Putin dường như là một phần trong nỗ lực nhằm bác bỏ những cho rằng Ukraine đang nắm lợi thế quân sự hoặc có thể bảo vệ được phần lãnh thổ ít ỏi còn lại ở vùng Donbass, theo Mary Ilyushina, nhà bình luận của Washington Post.
Ukraine gần đây tiến hành chiến dịch “40 ngày trừng phạt tầm xa”, liên tục sử dụng UAV tấn công các nhà máy lọc dầu, cơ sở hạ tầng trọng yếu nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Các cuộc tấn công này đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tại Nga, buộc Moskva phải tìm cách nhập khẩu xăng từ các đối tác.
Nga đã đáp trả bằng cách tiến hành các cuộc tập kích tên lửa với cường độ ngày càng dữ dội vào Ukraine, tập trung vào thủ đô Kiev. Ông Putin cảnh báo rằng Ukraine càng tấn công nhiều cơ sở hạ tầng của Nga, Nga sẽ càng tăng cường độ không kích, cũng như kiểm soát thêm nhiều lãnh thổ để lập ra “vùng an ninh” tại các tỉnh giáp biên giới Nga.
Phát biểu với Đài ABC ngày 7-5 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào những mục tiêu Iran chỉ là “đánh yêu”.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực bất chấp các đợt tấn công mới, đồng thời nhấn mạnh không có thiệt hại nào với ba tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason của Mỹ.
Tuy nhiên ông Trump đe dọa sẽ triển khai nhiều đợt tấn công nhằm vào Iran hơn nếu thỏa thuận không được ký kết “nhanh chóng”.
Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng Mỹ đã nhắm vào các cơ sở quân sự Iran vì quốc gia Hồi giáo này đã phát động một loạt cuộc tấn công “không có lý do” bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhằm vào các chiến hạm Mỹ đang đi qua eo biển Hormuz.
“Lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công không có lý do của Iran và đáp trả bằng các đòn tự vệ khi các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Oman ngày 7-5”, CENTCOM nêu trong thông báo.
Quân đội Mỹ khẳng định Washington không tìm kiếm leo thang nhưng sẵn sàng dùng vũ lực để bảo vệ lực lượng của mình.
Phát biểu trong một tuyên bố trên truyền hình nhà nước Iran ngày 7-5, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cáo buộc Washington đã vi phạm lệnh ngừng bắn khi nhắm mục tiêu vào tàu chở dầu của Iran tại eo biển Hormuz và tấn công các khu vực dân sự.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya cho rằng Mỹ “đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều khu vực dân sự với sự phối hợp của một số quốc gia trong khu vực tại các vùng ven biển Khamir, Sirik và đảo Qeshm”.
Lực lượng Iran cảnh báo rằng Tehran sẽ “nghiền nát mọi hành động gây hấn… mà không có chút do dự nào”.
Trước đó, một quan chức quân sự Iran cho hay lực lượng Tehran đã phóng tên lửa vào đối thủ, sau khi nước này cho rằng Mỹ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.
Tính đến sáng 8-5 (theo giờ Việt Nam), Đài truyền hình Iran Press TV đưa tin tình hình trên các đảo và thành phố ven biển của Iran dọc theo eo biển Hormuz đã trở lại bình thường.
Viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 7-5, Tổng thống Trump cho hay ông đã có “cuộc điện đàm tuyệt vời” với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.
Theo ông Trump, hai bên đã trao đổi về nhiều chủ đề, trong đó có tình hình Iran và khẳng định cả EU lẫn Mỹ “hoàn toàn nhất trí rằng Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Trước đó, bà von der Leyen đã lên án Iran sau một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), đồng thời cam kết sẽ thúc đẩy nỗ lực giảm leo thang và hướng tới giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao.
Ngày 7-5, Bộ Ngoại giao Iran cho biết lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang “điều hành một cách sáng suốt” mọi vấn đề liên quan đến lợi ích quốc gia và không có hành động nào được thực hiện mà không có sự phê chuẩn của ông.
Trước đó vào cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc hội đàm kéo dài 2,5 giờ đồng hồ với lãnh tụ Khamenei.
"Điều gây ấn tượng mạnh nhất với tôi trong cuộc gặp này là cách nói chuyện, ánh mắt và thái độ khiêm nhường, thân mật sâu sắc của lãnh tụ tối cao.
Một cách tiếp cận đã biến bầu không khí thảo luận đầy sự tin tưởng, bình tĩnh, thấu cảm và đối thoại trực tiếp", đài IRIB dẫn lời ông Pezeshkian.
Ông Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm vào đầu tháng 3-2026. Ông được cho đã bị thương nặng trong vụ tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28-2 - vụ việc khiến cha ông - cố lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng.
"Nga có thể ngừng bắn bất cứ lúc nào. Chúng tôi cũng sẽ ngừng đáp trả và chiến sự sẽ chấm dứt. Hòa bình là cần thiết, cần có những bước đi thiết thực để đạt được mục tiêu đó", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm nay cho hay.
Ông cáo buộc Nga "giả tạo khi kêu gọi ngừng bắn chỉ để tổ chức kỷ niệm, trong lúc vẫn tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái mỗi ngày cho đến sát thời điểm ngừng bắn".
Nga đã phóng 11 tên lửa đạn đạo và 164 máy bay không người lái trên khắp Ukraine vào đêm qua. Tổng thống Zelensky nói rằng Nga chủ yếu nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
Cuộc tấn công khiến 4 người thiệt mạng ở tỉnh Poltava. Cơ quan khẩn cấp Ukraine cho biết Nga đã phóng 4 tên lửa vào cùng địa điểm trước đó bị drone tấn công, gây ra vụ nổ lớn. Một người khác thiệt mạng tại Kharkov.
Nga trước đó công bố lệnh ngừng bắn đơn phương với Ukraine trong 2 ngày 8-9/5, trong khi Kiev cũng tự tuyên bố lệnh ngừng bắn riêng vào ngày 5-6/5. Ngày 8-9/5 năm nay là thời điểm Moskva tổ chức lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng trong Thế chiến II. Nga cảnh báo nếu Ukraine có ý định phá hoại sự kiện, Moskva sẽ phát động cuộc tấn công tên lửa trả đũa "quy mô lớn" nhằm vào trung tâm Kiev.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng của họ nhắm vào ngành quốc phòng và cơ sở năng lượng Ukraine, để đáp trả "các cuộc tấn công vào mục tiêu dân sự ở Nga". Nga cũng cho biết đã bắn hạ hơn 300 drone của Ukraine từ tối 4/5 đến sáng 5/5, khiến nhiều sân bay trên khắp cả nước phải tạm dừng hoạt động trong buổi sáng.
Một drone Ukraine ngày 5/5 đâm vào tòa chung cư tại thành phố Cheboksary của Nga, cách tiền tuyến khoảng 1.000 km. Ủy ban Điều tra Nga cho biết có "người chết và bị thương", nhưng chưa công bố con số cụ thể.
Các lệnh ngừng bắn ngắn hạn giữa Nga và Ukraine không phải hiếm. Hai bên từng tạm dừng tấn công tầm xa trong dịp lễ Phục sinh Chính thống giáo tháng trước. Tuy nhiên, không dấu hiệu nào cho thấy cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm này sắp được giải quyết thông qua đàm phán.
Nhà phân tích chính trị Ukraine Volodymyr Fesenko nhận định các lệnh ngừng bắn đối ứng chỉ là "cuộc đấu chiến thuật" trên mặt trận chính trị.
Trang Axios ngày 18.5 đưa tin trong một buổi phỏng vấn qua điện thoại, ông Trump nhấn mạnh nếu chính quyền Iran không đưa ra một đề xuất thỏa thuận tốt hơn, họ sẽ hứng chịu những đòn không kích "nặng nề hơn nhiều" và "sẽ không còn lại gì".
Viết trên mạng xã hội Truth Social sau đó, ông Trump cảnh báo: “Với Iran, thời gian đang cạn dần và họ cần hành động nhanh chóng”.
Các quan chức Mỹ tiết lộ ông Trump dự kiến triệu tập đội ngũ an ninh quốc gia cấp cao tại Phòng tình huống vào ngày 19.5 để thảo luận phương án quân sự, trong bối cảnh Iran từ chối nhượng bộ về chương trình hạt nhân.
Phản ứng trước sức ép từ Mỹ, Reuters ngày 18.5 dẫn lời ông Abolfazl Shekarchi, người phát ngôn cấp cao của lực lượng vũ trang Iran, tuyên bố rằng nếu Mỹ thực hiện các lời đe dọa, Washington sẽ "đối mặt với những kịch bản mới, quyết liệt, bất ngờ và chìm sâu vào vũng lầy do chính họ tạo ra".
Căng thẳng Trung Đông leo thang trong ngày 17.5, với loạt sự cố liên quan máy bay không người lái (UAV) tại khu vực vùng Vịnh.
Theo thông cáo từ Bộ Quốc phòng Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), một UAV đã tấn công trúng nhà máy điện hạt nhân Barakah vào ngày 17.5, gây hỏa hoạn và làm hư hỏng máy phát điện, Reuters đưa tin.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân UAE và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết mức độ an toàn bức xạ không bị ảnh hưởng. Giới chức UAE cũng đã đánh chặn thành công hai UAV khác xâm nhập không phận từ "hướng biên giới phía tây" và đang mở cuộc điều tra.
Axios dẫn lời một cố vấn ngoại giao UAE Anwar Gargash nói rằng: "Việc nhắm mục tiêu vào nhà máy điện hạt nhân Barakah, dù được thực hiện trực tiếp bởi chủ thể chính hay thông qua một trong các bên ủy nhiệm, đều thể hiện sự leo thang nguy hiểm”, được cho là ám chỉ đến Iran.
Giới chức Tehran chưa bình luận về vụ UAV tập kích UAE.
Cùng ngày 17.5, Ả Rập Xê Út thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn thành công 3 UAV xâm nhập từ không phận Iraq, đồng thời cảnh báo Riyadh sẽ áp dụng mọi biện pháp tác chiến cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia.
