Mới đây, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh) vừa tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp hội chứng Lyell do dị ứng thuốc.
Bệnh nhân là phụ nữ 35 tuổi (Hải Phòng). Trước đó, sau khi ăn lẩu tại nhà và xuất hiện ban đỏ toàn thân, người bệnh tự ra hiệu thuốc mua thuốc dị ứng về uống. Tuy nhiên, sau 3 ngày, tình trạng không cải thiện mà còn diễn biến nặng hơn với các bọng nước lớn lan nhanh khắp cơ thể, kèm sốt cao và đau rát nhiều nên được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Khi nhập viện, bệnh nhân sốt cao, ban đỏ lan rộng toàn thân, xuất hiện nhiều bọng nước lớn ở ngực, bụng và lưng, da bong tróc từng mảng, niêm mạc miệng và mắt bị tổn thương nghiêm trọng, gây đau đớn và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt.
Sau thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc hội chứng Lyell – một dạng dị ứng thuốc hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Tại bệnh viện, người bệnh được điều trị tích cực với nhiều biện pháp phối hợp như sử dụng kháng sinh để kiểm soát nhiễm trùng, truyền dịch, cân bằng điện giải, đồng thời chăm sóc tổn thương da và thay băng hằng ngày trong điều kiện vô khuẩn.
Các bác sĩ cũng theo dõi sát diễn biến toàn thân nhằm hạn chế tối đa biến chứng và hỗ trợ quá trình tái tạo da.
Đáng chú ý sau hơn hai tuần điều trị, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt: Hết sốt, tổn thương niêm mạc dần hồi phục, da bắt đầu tái tạo. Các chỉ số xét nghiệm ổn định, người bệnh ăn uống tốt, sinh hoạt trở lại bình thường và được xuất viện.
Theo các chuyên gia, hội chứng Lyell có tiên lượng rất nặng, tỉ lệ tử vong lên tới 30 – 40%. Nguyên nhân tử vong thường do nhiễm khuẩn, rối loạn nước, điện giải hoặc suy đa tạng. Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng như giảm thị lực, loét giác mạc không hồi phục dẫn đến mù lòa, tổn thương gan thận, suy thận cấp, chít hẹp thực quản, xuất huyết tiêu hóa, viêm màng não hay nhiễm khuẩn huyết.
Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt, nổi ban đỏ, phỏng nước sau khi dùng thuốc, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng.
Vậy tại sao không thể là mạng xã hội phiên bản trẻ em Việt Nam? Không phải cấm đoán mà là chúng ta đang tạo ra không gian phù hợp với lứa tuổi, bảo vệ sự phát triển toàn diện trong khi vẫn khuyến khích các em làm quen với công nghệ.
1. Cốt lõi của giải pháp là bắt buộc tách biệt tài khoản. Các nền tảng mạng xã hội phổ biến như TikTok, Facebook, Instagram, YouTube... phải triển khai chế độ "dưới 16 tuổi Việt Nam" riêng biệt. Việc xác thực độ tuổi kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo nhận diện khuôn mặt và thông tin từ căn cước công dân gắn chip.
Trẻ em chỉ được phép truy cập phiên bản này. Khi hệ thống phát hiện tài khoản người dùng dưới 16 tuổi đang cố truy cập phiên bản toàn cầu, tài khoản đó sẽ tự động bị khóa hoặc chuyển hướng ngay lập tức. Cách làm này không mới, đã có quốc gia áp dụng nguyên tắc tương tự và Việt Nam hoàn toàn có cơ sở pháp lý từ các luật đã ban hành.
Phiên bản mạng xã hội này phải được thiết kế chống nghiện từ gốc rễ. Không còn sử dụng vô tận, lướt không ngừng như hiện nay.
Trẻ em chỉ được xem nội dung theo chủ đề đã chọn hoặc từ bạn bè thực trong danh sách được phê duyệt. Thời lượng video tối đa chỉ 60 giây, livestream không được phép hoạt động nếu không có giám sát của người lớn.
2. Quan trọng nhất là chuyển hướng từ "tiêu thụ" sang "tạo ra". Nền tảng sẽ ưu tiên và khuyến khích nội dung mà trẻ tự làm như quay video học tập, kể chuyện dân gian, ghi lại thí nghiệm khoa học đơn giản tại nhà, trình bày tranh vẽ, biểu diễn nghệ thuật truyền thống hay chia sẻ kỹ năng sống. Những nội dung giải trí thuần túy sẽ bị hạn chế nghiêm ngặt.
Có thể tích hợp trò chơi giáo dục. Trẻ hoàn thành thử thách thực tế sẽ nhận huy hiệu ảo. Chẳng hạn chụp ảnh và báo cáo thí nghiệm trồng rau sạch tại nhà, phỏng vấn ông bà về truyền thống gia đình, học và thực hành một điệu múa dân gian rồi quay lại chia sẻ. Những hoạt động này không chỉ giữ chân trẻ mà còn rèn luyện kỹ năng, kết nối trong đời sống thực.
Việc loại bỏ các yếu tố gây nghiện như sử dụng vô tận, thông báo liên tục và nội dung kích thích mạnh... cần có quy định pháp lý bắt buộc các nền tảng tuân thủ khi cung cấp dịch vụ tại Việt Nam. Chúng ta đã có tiền lệ thành công với nhiều quy định về nội dung và dữ liệu.
Các nền tảng nước ngoài muốn hoạt động tại Việt Nam phải đóng phí cấp phép hoặc trích phần trăm doanh thu quảng cáo để hỗ trợ duy trì nền tảng. Các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam hay đơn vị truyền thông trong nước được ưu đãi phát triển tính năng, nội dung và mở rộng hệ thống, thúc đẩy ngành công nghệ nội địa.
Mới đây, các bác sĩ tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 vừa điều trị thành công cho bé gái 10 ngày tuổi mắc khối u quái (teratoma) vùng cùng cụt kích thước lớn, gây chèn ép nhiều cơ quan, dẫn đến suy hô hấp nặng và suy thận cấp.
Bé sinh thường, đủ tháng và hoàn toàn khỏe mạnh khi chào đời, được nuôi bằng sữa mẹ. Trong thai kỳ, các lần khám định kỳ không ghi nhận bất thường. Tuy nhiên, đến ngày thứ 10 sau sinh, trẻ bắt đầu có dấu hiệu bất thường như bụng chướng căng, bỏ bú, không đi tiêu, không tiểu được và nhanh chóng diễn tiến suy hô hấp nặng.
Khi nhập viện, bé trong tình trạng nguy kịch. Khối u lớn trong ổ bụng gây chèn ép khiến bụng căng chướng, trẻ khó thở nghiêm trọng. Đồng thời, khối u tiếp tục chèn ép hệ tiêu hóa và tiết niệu, gây tắc ruột, bí tiểu và suy thận cấp.
Điều đáng nói kết quả siêu âm, X-quang và CT cho thấy khối u kích thước khoảng 55 x 33 x 81 mm, kéo dài từ vùng bụng xuống vùng cùng cụt, chèn ép nhiều cơ quan trong ổ bụng. Xét nghiệm máu ghi nhận tình trạng tổn thương thận cấp nặng.
Ngay sau đó, ê-kíp bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật khẩn cấp. Trong mổ, ghi nhận khối u quái xuất phát từ vùng cùng cụt, lan rộng vào ổ bụng, chèn ép bàng quang, niệu quản, tử cung, ruột và đại tràng.
Theo các bác sĩ, u quái vùng cùng cụt ở trẻ sơ sinh là bệnh lý hiếm gặp, với tần suất khoảng 1/35.000-1/40.000 ca sinh sống. Tiên lượng thường khả quan nếu được phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn, tuy nhiên nguy cơ tái phát vẫn khoảng 10-15%.
Đây là trường hợp đặc biệt phức tạp do khối u lớn, xâm lấn và gây chèn ép đa cơ quan, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.
Ê-kíp đã phải thực hiện phẫu thuật qua hai đường tiếp cận gồm đường bụng và đường cùng cụt để bóc tách trọn vẹn khối u, đồng thời bảo đảm an toàn cho các cơ quan nội tạng còn rất non nớt của trẻ.
Sau phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi cải thiện rõ rệt. Trẻ tự thở tốt hơn, tiêu tiểu trở lại bình thường, chức năng thận hồi phục hoàn toàn, bú tốt và sức khỏe ổn định. Hiện bé đã được xuất viện và tiếp tục được theo dõi lâu dài.
Janet Z, 32 tuổi, ở bang Utah, sinh ra trong một nhánh ly khai của giáo phái Mormon. Nhóm này từng do Warren Jeffs - tội phạm tình dục từng bị FBI truy nã - điều hành.
Tại thành phố Salt Lake, Janet sống cùng cha, mẹ ruột và bốn người mẹ kế. Cô là người con thứ 25 trong số 45 anh chị em. Đại gia đình sống chung trong ngôi nhà có 13 phòng ngủ và 15 phòng tắm.
"Từ nhỏ, tôi được dạy việc chung chồng là một đặc ân", Janet nói. Cô cho biết trong cộng đồng này, người cha là lãnh đạo tuyệt đối. Quyền lực đó sẽ chuyển giao sang người chồng khi con gái kết hôn.
Do sống biệt lập, Janet và các anh chị em được mẹ ruột và các chị lớn dạy học tại nhà. Ngày học bắt đầu từ 8h sáng với một tiếng học kinh thánh, sau đó đến các môn Văn học, Toán và Lịch sử cho đến 15h30.
Năm 2010, do số lượng trẻ trong nhà quá đông, các em của Janet mới được đến trường. Riêng cô ở nhà phụ việc nội trợ và tốt nghiệp qua một chương trình học trực tuyến.
Cô được định hướng sẽ bước vào một cuộc hôn nhân sắp đặt khi 20 tuổi. Việc hẹn hò bị cấm tuyệt đối. Khi đến tuổi lập gia đình, Janet trò chuyện với những người đã kết hôn trước đó. Cô nhận ra những người vợ lẽ xung quanh đều gặp khó khăn về tâm lý khi chung chồng. "Họ kể việc sống chung nhà với nhiều phụ nữ khác rất khó khăn. Cảm giác đó giống như nhìn chồng ngoại tình ngay trước mặt mà không thể làm gì", Janet kể.
Năm 2014, Janet thông báo với gia đình việc sẽ chuyển đến trung tâm thành phố Salt Lake để sống tự lập. Cha cô phản đối và cho rằng cô sẽ không có tương lai nếu rời khỏi nhóm. Bất chấp sự ngăn cản, Janet vẫn dọn khỏi nhà.
Trong giai đoạn đầu, cô bị gia đình cắt hỗ trợ tài chính, phải tự bươn chải để hòa nhập với "thế giới thực" bên ngoài. Cô tìm việc làm, học cách xây dựng các mối quan hệ xã hội mới và phải trải qua quá trình trị liệu tâm lý để chữa lành những tổn thương do môi trường cũ để lại. Sự dũng cảm của Janet cùng với việc hai người anh trai ruột là Clayne và Calvin Wayman cũng quyết định rời bỏ giáo phái về sau đã trở thành động lực lớn giúp mẹ ruột cô thức tỉnh và từ bỏ đức tin vào nhóm đa thê này.
Đến nay, sau hơn một thập kỷ thoát khỏi cộng đồng, Janet đã có cuộc sống tự do. Phần lớn chị em gái của Janet hiện đã rời giáo phái, trong khi các anh em trai của cô vẫn ở lại.
Chồng của Janet là anh Lorin Zitting, cũng có gốc gác từ giáo phái nhưng đã thoát ly. Cuộc hôn nhân của cô theo chế độ một vợ một chồng, được xây dựng dựa trên sự tự do, tôn trọng và bình đẳng.
Hiện tại, Janet làm nội trợ, nhà sáng tạo nội dung và chủ kênh podcast Manifest More Magic. Trên các nền tảng mạng xã hội, Janet thường xuyên chia sẻ về sự đồng hành, thấu hiểu của chồng trong những giai đoạn cô gặp khó khăn về sức khỏe tinh thần, đánh dấu việc cô đã hoàn toàn làm chủ được hạnh phúc của riêng mình.
