Vào khoảng 7h50 sáng 28-5 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin AFP tường thuật: “Truyền thông Mỹ dẫn thông tin từ các quan chức giấu tên cho biết quân đội Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái được phóng từ Iran và tấn công một trung tâm điều khiển tại thành phố cảng Bandar Abbas”.
Theo Đài CNN và báo New York Times, cuộc tấn công tại Bandar Abbas đã ngăn chặn việc Iran phóng chiếc drone thứ năm.
“Lực lượng Mỹ đã tấn công một trạm điều khiển mặt đất của Iran tại thành phố cảng Bandar Abbas, nơi được cho là đang chuẩn bị phóng chiếc drone thứ năm. Các quan chức Mỹ nói những hành động này có chừng mực, hoàn toàn nhằm mục đích phòng vệ và vẫn duy trì lệnh ngừng bắn” – CNN tường thuật.
Trước đó, truyền thông Iran đưa tin 3 tiếng nổ đã vang lên ở phía đông thành phố cảng Bandar Abbas của nước này vào khoảng 1h30 sáng 28-5 theo giờ địa phương.
Họ tường thuật các hệ thống phòng không đã được kích hoạt trong vài phút và giới chức đang xác minh nguồn gốc của các tiếng nổ đó.
Động thái mới nhất diễn ra sau các cuộc tấn công mà quân đội Mỹ mô tả là hành động “tự vệ”, nhằm vào các địa điểm đặt tên lửa và tàu rải thủy lôi của Iran trong đêm từ 25 tới 26-5.
Ngày 28-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông vẫn chưa hài lòng với các đề xuất của Iran nhằm đạt được thỏa thuận, sau khi truyền hình nhà nước Iran công bố những chi tiết mà họ khẳng định là dự thảo thỏa thuận giữa hai bên, theo Hãng tin AFP.
Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump nói rằng ông không vội vàng đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, dù cuối tuần qua ông từng nói rằng sắp đạt thỏa thuận.
“Iran rất quyết tâm, họ muốn đạt được thỏa thuận. Cho đến nay họ vẫn chưa làm được điều đó. Chúng tôi chưa hài lòng, nhưng rồi sẽ hài lòng thôi” – ông Trump nói.
“Hoặc là như vậy, hoặc chúng tôi sẽ phải hoàn tất công việc” – ông chủ Nhà Trắng nói thêm, ám chỉ khả năng nối lại các hoạt động quân sự mà Mỹ và Israel phát động ngày 28-2 và tạm dừng hồi tháng 4.
Ông Trump nhận định thêm phía Iran đang “đàm phán trong tình thế gần như cạn kiệt mọi lựa chọn”.
Trước đó cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran cho biết dự thảo bản ghi nhớ (MOU) với Washington bao gồm cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran, khôi phục hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz và rút lực lượng Mỹ khỏi vùng Vịnh.
Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy phi cơ tiếp dầu KC-135R có số đuôi 62-3578 cất cánh từ căn cứ Al Dhafra tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 5/5, sau đó bay nhiều vòng khép kín ở độ cao 7.000-8.200 m trên không phận quốc tế ở vịnh Ba Tư.
Máy bay sau đó chuyển hướng về phía không phận Qatar, bật mã phát đáp "7700" và bắt đầu giảm độ cao. Tín hiệu định vị của chiếc KC-135R bị ngắt ở độ cao khoảng 4.200 m. Hai trực thăng hạng nhẹ đa năng H125 sau đó cất cánh từ căn cứ Al Udeid ở Qatar và hướng tới khu vực chiếc KC-135R mất tín hiệu, nhưng chưa rõ có liên quan tới sự việc hay không.
Một máy bay tiếp dầu KC-46A Mỹ hôm 4/5 cất cánh từ Israel, bay qua Arab Saudi và UAE rồi tới eo biển Hormuz, sau đó bật mã phát đáp "7700" và mất tín hiệu ở phía đông thủ đô Riyadh của Arab Saudi. Theo hãng thông tấn Fars News của Iran, máy bay KC-46A đã "hạ cánh khẩn cấp".
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.
Mã "7700" được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, như sự cố động cơ, mất áp suất hay có người cần trợ giúp y tế. Sau khi bật mã 7700, phi công phải thông báo với đài kiểm soát không lưu trong khu vực rằng họ đang gặp vấn đề gì.
Ian Petchenik, cơ trưởng điều khiển máy bay Boeing 757/767, khẳng định 99% trường hợp bật mã phát đáp 7700 được ghi nhận trên các trang theo dõi dân sự là "sự kiện bình thường". Ông lưu ý rằng tín hiệu 7700 không đồng nghĩa với phi cơ đang đối mặt nguy hiểm cận kề, mà có thể là phi công tỏ ra thận trọng và muốn thông báo đang gặp tình huống bất thường.
"Trong môi trường quốc tế, khi giao tiếp trở nên khó khăn vì bất đồng ngôn ngữ, phát tín hiệu 7700 sẽ giúp đài kiểm soát không lưu hiểu rõ máy bay đang cần được ưu tiên và hỗ trợ", Petchenik nói.
Máy bay KC-135R Mỹ hoạt động trong khu vực diễn ra xung đột, với hoạt động tác chiến điện tử và gây nhiễu phức tạp. Điều này gây ảnh hưởng đến liên lạc và định vị, khiến phi công bật mã 7700 dù bản thân máy bay không gặp nguy hiểm.
Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.
Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.
Trong 6 tuần xung đột Trung Đông, không quân Mỹ đã mất hàng loạt máy bay KC-135, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm trên không và nhiều máy bay trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.
Mỹ cùng Bolivia, Costa Rica, Guyana, Paraguay, Trinidad và Tobago ngày 28.4 đã ra tuyên bố chung phản đối Trung Quốc liên quan vấn đề Panama.
Tuyên bố chung do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố viết: "Panama là trụ cột trong hệ thống thương mại hàng hải của chúng ta, nên phải được giữ vững độc lập khỏi bất kỳ áp lực bên ngoài không đáng có nào. Bất kỳ nỗ lực nào nhằm làm suy yếu chủ quyền của Panama đều là mối đe dọa đối với tất cả chúng ta".
Đáp lại, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm nay 29.4 gọi tuyên bố chung nói trên là "hoàn toàn vô căn cứ và gây hiểu nhầm", cáo buộc Mỹ chính trị hóa các cảng, và tuyên bố Bắc Kinh sẽ có những bước đi để bảo vệ lợi ích của Trung Quốc tại Panama, theo Reuters.
"Trung Quốc cũng kêu gọi các quốc gia liên quan không bị những thế lực xấu lừa dối hoặc lợi dụng", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm nói thêm.
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao Panama hồi tháng 1, chính phủ Panama đã giành lại quyền kiểm soát hai cảng ở hai bên của kênh đào Panama từ một tập đoàn có trụ sở tại Hồng Kông.
Trong tháng trước, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã cáo buộc Bắc Kinh bắt giữ hai tàu mang cờ Panama để trả đũa việc Panama tiếp quản hai cảng, theo AFP.
Trung Quốc đã đe dọa sẽ trả đũa Panama về vụ tiếp quản hai cảng, nhưng phủ nhận việc bắt giữ tàu mang cờ Panama, cáo buộc Mỹ bịa đặt, theo AFP.
Trang Kyiv Independent hôm 26.4 dẫn thông tin cập nhật chiến sự Ukraine từ Bộ Tổng Tham mưu quân đội nước này cho biết một trong những mục tiêu tấn công bằng UAV là nhà máy lọc dầu ở tỉnh Yaroslavl của Nga. Đây là cơ sở có ý nghĩa chiến lược quan trọng với công suất khoảng 15 triệu tấn dầu thô/năm, biến nơi này thành một trong những mắt xích chủ chốt của ngành công nghiệp lọc hóa dầu Nga.
Phía Nga chưa bình luận về thông tin trên.
Một cuộc tấn công đáng chú ý khác của Ukraine được ghi nhận tại tỉnh Vologda, phía bắc Moscow, nơi đặt một trong những tổ hợp hóa chất lớn nhất châu Âu. Thống đốc Vologda Georgy Filimonov nói rằng UAV Ukraine đã tấn công chi nhánh thành phố Cherepovets của công ty Apatit chuyên sản xuất phân bón gốc phosphate.
Cherepovets nằm cách biên giới Ukraine khoảng 800 km, mà theo phía Ukraine là bằng chứng mới nhất phản ánh năng lực của Ukraine trong việc thọc sâu vào lãnh thổ Nga.
Trong khi đó, ông Mikhail Razvozhayev, người đứng đầu chính quyền Sevastopol trên bán đảo Crimea, thông báo trên Telegram rằng lực lượng vũ trang Ukraine đã phóng khoảng 100 UAV vào Sevastopol trong đêm 26.4.
Cùng ngày, TASS dẫn lời Bộ Quốc phòng Nga cho biết các hệ thống phòng không của nước này đã bắn hạ 7 quả bom dẫn đường, 2 tên lửa từ hệ thống pháo phản lực HIMARS, cùng 530 UAV cánh cố định của đối phương.
Trong cùng thời gian, quân đội Nga cũng tấn công các kho chứa và bệ phóng UAV tầm xa, cũng như các cơ sở hạ tầng giao thông và năng lượng phục vụ cho quân đội Ukraine và các địa điểm triển khai tạm thời của phía Ukraine và lính đánh thuê nước ngoài tại 140 khu vực.
Bộ cũng ghi nhận trong 24 giờ qua lực lượng vũ trang Ukraine đã tổn thất khoảng 1.215 binh sĩ trên khắp các mặt trận. Ukraine chưa bình luận về thông tin này.
Trong khi đó, giới chức địa phương Ukraine cho hay ít nhất 8 người đã thiệt mạng và 21 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga nhằm vào Ukraine hôm 26.4. Nga chưa bình luận nhưng trước nay phủ nhận tấn công mục tiêu dân sự.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 144 UAV trong đêm 25.4, rạng sáng 26.4, và phía lực lượng phòng không trong nước đánh chặn được 124 chiếc. Tổng cộng phía Ukraine ghi nhận 19 đòn tấn công của Nga tại 11 địa điểm, thuộc các tỉnh Donetsk, Zaporizhzhia, Sumy, Kherson, Dnipropetrovsk, Kharkiv, Odessa, Mykolaiv và Chernihiv.
