Mỗi năm, khi tiếng trống bế giảng trường con vang lên cũng là lúc vợ chồng tôi bước vào một cuộc tranh luận quen thuộc: ai sẽ trông con suốt ba tháng hè? Người ngoài thường nghĩ nghỉ hè là khoảng thời gian đẹp nhất của tuổi thơ sau một năm học căng thẳng. Nhưng với nhiều gia đình trẻ ở thành phố như tôi, mùa hè đôi khi lại là áp lực âm thầm kéo theo mệt mỏi, tranh cãi và cảm giác bất lực.
Gia đình tôi có hai con, một bé 12 tuổi và một bé 7 tuổi. Vợ chồng đều làm giờ hành chính, không thể nghỉ dài ngày. Để con ở nhà một mình thì không yên tâm, mà thuê người trông trẻ cả ngày là khoản chi quá lớn. Còn để con suốt ngày ôm điện thoại, TV thì càng đáng lo hơn. Cuối cùng, như rất nhiều gia đình khác, chúng tôi thường chọn cách đưa con về quê cho ông bà chăm sóc trong dịp hè.
Nhiều năm liền, tôi từng nghĩ đó là giải pháp hợp lý. Ông bà ở quê có cháu cũng đỡ cô đơn. Mỗi lần nghe tin các cháu sắp về nghỉ hè, mẹ tôi lại tất bật dọn phòng, đi chợ mua đồ ăn ngon rồi khoe với hàng xóm rằng nhà sắp đông vui. Nhưng niềm vui ấy không kéo dài được lâu như tôi tưởng.
Hè năm ngoái, chỉ sau vài tuần đầu hào hứng, tôi nhận ra bố mẹ bắt đầu mệt mỏi. Hai đứa trẻ nhà tôi vốn quen sống trong căn hộ thành phố với điều hòa, wifi và điện thoại, gần như không thích nghi nổi với nhịp sống ở quê. Chúng thức khuya, ngủ nướng, cãi nhau suốt ngày. Phần lớn thời gian, chúng cắm mặt vào điện thoại để xem video, chơi game hoặc lướt web.
>> Gánh nặng chăm cháu nghỉ hè của ông bà ở quê
Tôi nhiều lần gọi điện nhắc con phải giúp quét sân, nhặt rau, rửa bát hay ít nhất là ngồi nói chuyện với ông bà vài phút. Nhưng những lời dặn dò từ xa nhanh chóng biến mất sau khi cuộc gọi kết thúc. Chỉ khi ông bà nghiêm khắc nhắc nhở, các con mới miễn cưỡng làm. Lúc đó tôi mới nhận ra, không phải cứ đưa con về quê là trẻ sẽ tự động sống tình cảm hơn hay hiểu giá trị gia đình hơn.
Nhiều phụ huynh đang lãng mạn hóa tuổi thơ ở quê như một “liều thuốc chữa lành” cho trẻ em thành phố. Nhưng khoảng cách thế hệ và lối sống hiện đại khiến điều đó ngày càng khó xảy ra. Ông bà bây giờ cũng không còn đủ sức khỏe để trở thành “bảo mẫu miễn phí” cho con cháu suốt ba tháng hè. Nhiều người đã ngoài 70 tuổi, đau lưng, mất ngủ, huyết áp cao nhưng vẫn phải dậy sớm nấu ăn, dọn dẹp và chạy theo những đứa trẻ hiếu động. Có người thương con cháu nên không than phiền, nhưng sự mệt mỏi hiện rõ trong giọng nói và dáng đi của họ.
Trong khi đó, nhiều phụ huynh thành phố đôi khi vô tình xem việc gửi con về quê như một cách “giải phóng trách nhiệm” mùa hè. Chúng ta tự an ủi rằng trẻ được gần gũi thiên nhiên, tránh xa áp lực học hành, nhưng thực tế nhiều đứa trẻ chỉ đổi từ chiếc sofa ở thành phố sang chiếc võng ở quê để tiếp tục dán mắt vào màn hình điện thoại.
Thực tế, mùa hè của trẻ em Việt Nam đang thiếu định hướng. Một số người bắt con học thêm triền miên vì sợ bị tụt lại, số khác để con trải qua ba tháng hè buông thả với điện thoại và Internet. Dường như, chúng ta chưa thật sự tạo ra được một mùa hè đúng nghĩa cho trẻ: vừa nghỉ ngơi, vừa trưởng thành.
Nhiều gia đình như tôi rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: không cho con về quê thì không ai trông. Còn cho về quê lại sợ ông bà quá tải và con sống thiếu kỷ luật. Điều đó phản ánh khoảng trống trong việc chăm sóc trẻ ngoài thời gian học chính khóa ở đô thị hiện nay.
Năm nay, sau nhiều suy nghĩ, tôi quyết định không gửi hai con về quê suốt ba tháng hè như trước nữa. Thay vào đó, tôi đăng ký cho các con tham gia một khóa trại hè ngắn ngày và cố gắng sắp xếp thời gian ở bên con nhiều hơn. Tình yêu gia đình không thể được xây dựng bằng sự phó mặc. Tôi không muốn ông bà kiệt sức trong vai trò giữ trẻ, cũng không muốn tuổi thơ của các con trôi qua chỉ với những ngày vô định.
Ở nhiều nước, trẻ em có rất nhiều lựa chọn mùa hè: thư viện cộng đồng, trại kỹ năng, hoạt động thể thao, lớp nghệ thuật hay các chương trình thiện nguyện. Tuy nhiên, tại Việt Nam, không phải gia đình nào cũng đủ điều kiện cho con tham gia các khóa hè đắt đỏ ấy. Với tầng lớp lao động và công chức bình thường, mùa hè của con đôi khi chỉ được giải quyết bằng hai chữ “xoay xở”.
Một mùa hè ý nghĩa là khi con trẻ biết tự lập hơn, biết quan tâm người khác hơn và hiểu rằng nghỉ hè không đồng nghĩa với sống vô trách nhiệm. Vì thế, trẻ em không chỉ cần một nơi để được “giữ hộ” trong ba tháng nghỉ hè. Chúng cần sự hiện diện thật sự của gia đình và những trải nghiệm giúp chúng trưởng thành thay vì chỉ lớn thêm một tuổi sau mỗi mùa hè đi qua.
Văn phòng công ty của tôi nằm ở trung tâm thành phố. Dọc tuyến đường dài hơn một km có rất nhiều tòa nhà văn phòng. Bên cạnh đó cũng có nhiều quán cơm, quán cà phê phục vụ đông đảo nhân viên văn phòng.
Tháng trước có một quán cơm văn phòng khai trương, tôi và nhiều đồng nghiệp gọi vui là quán "bình ổn giá": Suất cơm một món giá 40.000 đồng, có trà đá, trái cây... rất đông khách tới ăn.
Suốt chục năm làm việc ở đây, tôi thấy có nhiều quán khai trương rồi đóng cửa. Giá một phần ăn từ 35.000 - 45.000 rồi tăng lên 50.000 đồng theo thời gian. Nhưng kỳ lạ là, dù mặt bằng giá thay đổi, số phận của nhiều quán vẫn giống nhau: mở ra vài tháng, rồi vắng khách dần và biến mất.
Duy chỉ có một quán bún chả và một quán cà phê trụ lại, dù giá của họ không hề rẻ. Ban đầu, tôi cũng nghĩ đơn giản: Giá rẻ thì đông khách, đông khách thì sống được. Nhưng dường như hai quán kia đã đi ngược lại điều này?
"Khi giá vàng ở mức 60 triệu đồng một lượng, tôi đã dự báo vàng sẽ lên 100 triệu, rồi 200 triệu và thậm chí còn lên nữa. Nhưng vàng không tăng đều một mạch mà sẽ đi qua từng mốc một, từ 60 triệu lên 70 triệu, 80 triệu, 90 triệu..., thậm chí sẽ có những quãng giảm xen kẽ.
Nói cách khác, xét về dài hạn, giá vàng chắc chắn sẽ đi lên. Lý do cực kỳ đơn giản: vàng là tiền thật (real money) từ ngàn đời nay. Một mẩu vàng từ thời cổ đại vẫn giữ nguyên giá trị (undebasement) trong thời đại hiện nay. Trong khi phần lớn các đồng tiền cổ đại đã debased và không còn mang giá trị trao đổi của tiền, chỉ còn giá trị lịch sử.
Cho nên, sẽ đúng hơn khi nói rằng vàng không hề thay đổi, không lên cũng chẳng xuống, cái thay đổi là giá trị của các đồng tiền debasement. Chúng ta không quen nhìn như vậy là bởi vì chúng ta không lấy vàng làm thước đo giá trị, mà quen dùng tiền tệ (currency) làm thước đo cho vàng. Từ đó mới 'dự báo' vàng (money) tăng hay giảm so với tiền tệ.
Lý do gì để vàng tăng trở lại trong thời gian tới? Theo tôi, có rất nhiều. Đầu tiên là tâm lý đám đông, bao phủ bởi sợ hãi hoặc nghi ngờ. Thứ hai, nếu hòa bình lập lại thì khủng hoảng thanh khoản sẽ kết thúc, các nước không phải bán vàng (như Thổ Nhĩ Kỳ) hay thế chấp vàng (như các nước vùng Vịnh) để giải quyết thanh khoản tức thời nữa. Ngược lại, họ sẽ phải mua vàng để bù đắp kho dự trữ".
Đó là quan điểm của độc giả Hoàng Tùy Phong khi nói về sự biến động khó lường của giá vàng thời gian qua. Đóng cửa phiên giao dịch 19/6, giá vàng thế giới giao ngay giảm 53 USD xuống 4.154 USD một ounce. Trong phiên, giá có thời điểm xuống 4.119 USD - thấp nhất kể từ ngày 11/6. Tổng cộng cả tuần, giá đã giảm hơn 100 USD - ghi nhận tuần giảm thứ 3 liên tiếp. Trong khi đó, giá vàng miếng trong nước sáng nay lại nhích lên. 9h ngày 20/6, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng tại 144,32 - 147,2 triệu đồng, tăng 500.000 đồng ở cả hai chiều so với cuối ngày hôm qua.
>> Có nên mua vàng 'bắt đáy' lúc này?
Nói về nguyên tắc đầu tư vàng để đảm bảo an toàn, bạn đọc Lethetung bình luận: "Giá vàng mà dễ dự báo đến mức người bình thường cũng đoán chính xác được thì mọi người đã thành tỷ phú lâu rồi. Xác định mua vàng là tài sản thì phải nắm giữ lâu dài, chứ đừng có kiểu ngày nào cũng mở bảng ra xem giá thì rất mệt mỏi. Nếu thích cảm giác đầu cơ 'lướt sóng' thì tốt nhất nên tìm loại tài sản khác như cổ phiếu hoặc tiền số thay vì mua vàng".
Đồng quan điểm, độc giả Huongngoclan nhận định: "Nếu không phải đi vay tiền mua vàng thì hãy cứ để trong két, và cũng đừng xem giá mỗi ngày rồi hoang mang. Tôi tin giá vàng cuối năm sẽ tăng trở lại, lúc đấy không lời cũng vẫn hòa vốn, còn hơn vội vàng cắt lỗ lúc này. Cô bạn tôi mua 20 lượng vàng từ thời điểm giá 170 triệu đồng một lượng nhưng giờ cũng không vội vàng bán tháo, mà cứ cất trong két, chẳng lo nghĩ gì".
"Đã đầu tư thì phải xác định có lời, có lỗ. Tôi chỉ buồn cười mấy người thấy giá giảm là vội vàng cắt lỗ. Hiện tại, tôi vẫn mua tiếp, chờ khi nào có lời mới bán, còn không cứ ôm đấy, chẳng mất gì. Tôi mua vàng từ cách đây chục năm chứ không phải mới đây, và thực tế là chưa bao giờ lỗ", bạn đọc Thousandsmagister kết lại.
"Ở thành phố, các nhà san sát nhau, lại trong ngõ hẻm nên đỡ nóng hơn. Nhà tôi trong ngõ Hà Nội, tầng một và hai chỉ cần bật quạt vẫn ngủ được còn tầng 3 thì không, dù trên sân thượng có mái chống nóng.
Tuy nhiên tôi về quê ở ngoại thành Hà Nội, nhà cũng 3 tầng nhưng tầng một và hai vào buổi trưa không thể ngủ được vì nóng. Bốn bức tường xung quanh nhà khiến phòng ngủ như cái lò ấp trứng, mặc dù tường xây gạch 20 cm nhưng cũng không thể chống chọi được cái nóng trên 40°C".
Độc giả Trần Văn Hùng cho biết như trên, sau bài viết 'Nhà ở quê giữa vườn cây xanh nhưng phải gắn máy lạnh mới ngủ được'. Trong bài viết này, tác giả kể: "Nhà bốn bề là vườn cây ăn trái nhưng có lẽ cây xanh cũng không cứu vãn được nhiệt độ không khí.
Buổi trưa, ánh nắng gay gắt, nhìn ra ngọn cây không nhúc nhích (không gợn gió), bật quạt thì chỉ phà hơi nóng vào người - lại càng nóng thêm. Buổi tối thì phải có điều hòa mới ngủ nổi, nếu không mồ hôi ra ướt như đang tắm".
Đồng quan điểm với độc giả Trần Văn Hùng, độc giả nickname hienlam1988 nói: "Riêng cái nóng thì tôi có cảm giác ở quê vùng đồng bằng ngột ngạt hơn thành phố. Nhà thưa nắng gắt chiếu vào nên oi bức. Còn thành phố nhà sát nhau lại mát mẻ hơn.
Tôi về quê mùa nóng là bật điều hòa gần như cả ngày. Còn ở trên phố chỉ bật lúc đi ngủ. Có ai cảm nhận giống tôi không?".
