Theo Tân Hoa xã, ngày 1-7, Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) tổ chức lễ kỷ niệm 105 năm thành lập.
Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã có bài phát biểu 40 phút. Theo Đài CNBC, phần lớn thời lượng bài phát biểu được dành cho những thông điệp đối ngoại và mang tính toàn cầu, thay vì xoay quanh chủ đề phục hưng dân tộc như tại lễ kỷ niệm các năm trước.
Ông Tập Cận Bình khẳng định CCP là “đảng cầm quyền lớn nhất thế giới với ảnh hưởng toàn cầu to lớn”, đồng thời nhấn mạnh đảng “đã làm thay đổi sâu sắc xu hướng và quỹ đạo phát triển của thế giới thông qua những nỗ lực đấu tranh không ngừng nghỉ”.
Ông cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục thúc đẩy xây dựng kiểu quan hệ quốc tế mới, dù không nêu cụ thể quốc gia hay khu vực nào. Tân Hoa xã dẫn lời ông kêu gọi toàn đảng “không ngừng thúc đẩy xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai cho nhân loại”.
Theo ông Tập, thế giới đang bước vào “thời kỳ biến động và chuyển đổi mới”, với những biến chuyển chưa từng có trong một thế kỷ đang diễn biến ngày càng nhanh. Vì thế nhân loại đã một lần nữa đứng trước ngã rẽ lựa chọn.
Ông cũng nhận định sự phát triển của Trung Quốc hiện đang ở giai đoạn cơ hội chiến lược tồn tại song hành với rủi ro, thách thức, trong khi “những yếu tố bất định, khó lường đang gia tăng”.
“Do đó Trung Quốc phải luôn sẵn sàng ứng phó với những thử thách lớn của sóng to gió lớn, thậm chí là bão tố dữ dội”, ông khẳng định.
Lãnh đạo Trung Quốc cũng nhấn mạnh thêm rằng “thời gian không chờ đợi ai và lịch sử cũng vậy”, đồng thời đặt mục tiêu hiện thực hóa toàn diện hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa vào giữa thế kỷ này.
Về quốc phòng, ông Tập nêu quan điểm rằng “một quốc gia hùng mạnh phải có một quân đội hùng mạnh, và chỉ quân đội hùng mạnh mới có thể bảo đảm an ninh quốc gia”.
Liên quan vấn đề Đài Loan, ông tái khẳng định lập trường phản đối “Đài Loan độc lập” và “sự can thiệp từ bên ngoài”, đồng thời nhấn mạnh giải quyết vấn đề Đài Loan, hoàn thành thống nhất hoàn toàn với đại lục là “trách nhiệm lịch sử không thể lay chuyển” của CCP.
Bộ trưởng Tư pháp Thái Lan Rutthapol Naowarat ngày 3/6 cho biết cựu thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra có tên trong danh sách hưởng ân xá nhân dịp sinh nhật Hoàng hậu Suthida. Ông đủ điều kiện được trả tự do hoàn toàn ngay lập tức do thời gian thụ án còn lại trong án phạt không quá một năm.
Ông Thaksin, 76 tuổi, được phóng thích trước thời hạn hồi tháng 5 với điều kiện phải đeo thiết bị giám sát điện tử cho đến khi kết thúc 4 tháng quản chế, dự kiến hoàn tất vào ngày 9/9.
Theo truyền thông Thái Lan, việc tháo thiết bị giám sát về lý thuyết cần chờ rà soát bởi một ủy ban ba thành viên theo quy định của sắc lệnh. Ủy ban này có tối đa 120 ngày để xác minh những người đủ điều kiện và hoàn tất hồ sơ cần thiết.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Rutthapol nói trường hợp của ông Thaksin đã có thể tháo bỏ thiết bị giám sát điện tử ngay lập tức. Cựu thủ tướng Thái Lan cũng không còn phải trình diện định kỳ với cơ quan giám sát lệnh quản chế.
Ông Thaksin cần chờ nhận giấy chứng nhận hoàn tất án phạt, tài liệu pháp lý xác nhận ông được trả tự do hợp pháp. Văn bản này có thể ảnh hưởng đến hồ sơ tiền án cũng như khả năng xuất nhập cảnh của ông.
Ông Thaksin giữ chức thủ tướng Thái Lan từ năm 2001 nhưng bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006. Ông trở về Thái Lan hồi tháng 8/2023 sau hơn một thập kỷ lưu vong.
Cựu thủ tướng bị kết án 8 năm tù vì tội lạm quyền, nhưng được ân xá xuống còn một năm tù. Tuy nhiên, ông chỉ ở tù vài giờ trước khi được chuyển đến bệnh viện vì đau tim và tức ngực. Ông được ân xá sau 6 tháng nằm trong phòng VIP của bệnh viện.
Tòa án Tối cao Thái Lan hồi tháng 9/2025 phán quyết rằng việc cựu thủ tướng Thaksin được chuyển từ nhà tù sang điều trị tại bệnh viện hồi năm 2023 là trái pháp luật. Ông bị đưa đến nhà tù để thụ án đủ thời hạn, nhưng được phóng thích sớm hồi đầu tháng 5.
Đài NBC News hôm qua đưa tin tòa phúc thẩm liên bang Mỹ ngày 17.4 đã cho phép tiếp tục xây dựng phòng khiêu vũ mới của Nhà Trắng cho đến tháng 6. Cụ thể, hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa phúc thẩm khu vực Washington D.C đã ra phán quyết cho phép tiếp tục xây dựng cả phòng khiêu vũ trên mặt đất rộng hơn 8.000 m2 lẫn khu phức hợp quân sự dưới lòng đất mà Tổng thống Trump đưa vào dự án trị giá 400 triệu USD để thay thế Cánh Đông hiện tại. Phán quyết cũng ấn định lịch tranh luận về tính hợp pháp của việc xây dựng phòng khiêu vũ vào ngày 5.6.
Chỉ một ngày trước đó, thẩm phán liên bang Richard Leon ra lệnh tạm dừng xây dựng phòng khiêu vũ của Nhà Trắng với lý do Tổng thống Trump đang cố lách luật bằng cách phớt lờ phán quyết ngày 31.3 của thẩm phán. Cụ thể, ông Leon ra lệnh tạm dừng dự án cho đến khi Nhà Trắng nhận được sự chấp thuận từ quốc hội, nhưng có ngoại lệ đối với các hoạt động hoàn toàn cần thiết để đảm bảo an toàn và an ninh cho Nhà Trắng, cho phép Nhà Trắng tiếp tục xây dựng công trình dưới lòng đất, trong đó có khu phức hợp quân sự.
Đáp lại, chính quyền Tổng thống Trump ngày 16.4 lập luận rằng ngoại lệ mà ông Leon đề cập bao gồm toàn bộ dự án, kể cả phòng khiêu vũ trên mặt đất, vì dự án này cần thiết cho sự an toàn và an ninh của Nhà Trắng. Thẩm phán Leon đã không đồng ý, cho rằng lập luận của phía chính quyền "không phải là cách hiểu hợp lý cũng không phải là cách hiểu chính xác về phán quyết".
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho hay phòng khiêu vũ mới có sức chứa 650 người, dự kiến hoàn thành trước khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump kết thúc vào tháng 1.2029. Đây sẽ là một trong những dự án lớn nhất tại Nhà Trắng trong hơn một thế kỷ qua, theo AFP.
Kế hoạch xây dựng khải hoàn môn theo yêu cầu của Tổng thống Trump cũng đã nhận được sự chấp thuận sơ bộ từ một hội đồng nghệ thuật liên bang do chính nhà lãnh đạo Mỹ lựa chọn hôm 16.4. Đài CBS trích dẫn đề xuất cho hay khải hoàn môn này sẽ được xây dựng trên đảo Columbia, một dải đất nhân tạo trên sông Potomac và thuộc thủ đô Washington D.C. Trên đỉnh công trình được đặt tượng Nữ thần Tự do mạ vàng và hai bên có hình đại bàng, trong khi khu vực chân đế được bố trí 4 tượng sư tử.
Cổng vòm này tương tự khải hoàn môn cao gần 50 m ở Paris (Pháp), nhưng cao tới 76,2 m, hơn gấp đôi chiều cao 30 m của Đài tưởng niệm Lincoln nằm bên kia sông Potomac. Nếu được xây dựng, đây sẽ là khải hoàn môn cao nhất thế giới, đúng như mong muốn của Tổng thống Trump. Thư ký báo chí Nhà Trắng Leavitt hôm 15.4 thông báo tên chính thức của công trình này là "Khải hoàn môn Mỹ", nhấn mạnh đây là công trình kỷ niệm 250 năm lập quốc, theo AFP.
Tuy nhiên, việc Tổng thống Trump thúc đẩy xây dựng khải hoàn môn quá lớn khiến nhiều nhóm cựu chiến binh và kiến trúc sư không ủng hộ, theo tờ The New York Times. Họ cho rằng công trình mới sẽ làm giảm giá trị của Nghĩa trang quốc gia Arlington gần đó. Nhà phê bình kiến trúc Catesby Leigh, từng khuyến khích ông Trump xây dựng khải hoàn môn, cho rằng cổng này không cần phải quá khổng lồ và không nên cao hơn 15 m.
Một vết nứt (đới tách giãn) đang hoạt động đã chạm đến "ngưỡng tới hạn" và sẽ sớm đứt gãy, hình thành nên một đại dương mới ở châu Phi, trang Science Alert ngày 1.5 dẫn nghiên cứu mới được đăng trên chuyên san khoa học Nature Communications cho biết. Khu vực này gọi là đới tách giãn Turkana, kéo dài khoảng 500 km từ Kenya sang Ethiopia và là một phần của đới tách giãn Đông Phi.
Tuy nhiên, từ "sớm" ở đây chỉ mang tính tương đối vì quá trình này vẫn sẽ mất vài triệu năm nữa. Đó là thời gian quá dài đối với loài người nhưng chỉ là một "cái chớp mắt" so với quy mô thời gian địa chất.
Sự sắp xếp các lục địa hiện tại của trái đất có vẻ là cố định đối với chúng ta, nhưng chúng luôn chuyển động dù cực kỳ chậm chạp.
Hơn 200 triệu năm trước, tất cả các lục địa đều gắn liền thành một siêu lục địa (Pangea) nhưng sau đó dần tách rời ra. Trong tương lai, các lục địa được dự báo sẽ tụ họp lại với nhau một lần nữa. Khi các mảng kiến tạo va chạm, núi non hình thành. Khi các mảng kiến tạo tách rời, đại dương ra đời.
Đới tách giãn Đông Phi là một minh chứng rõ rệt cho sự tách rời. Mảng châu Phi hiện đang tách thành 2, gồm mảng Nubian khổng lồ ở phía tây (chiếm phần lớn lục địa) và mảng Somalia nhỏ hơn ở phía đông (bao gồm phần lớn bờ biển phía đông và đảo Madagascar).
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học tập trung vào đới tách giãn Turkana. Nhóm nghiên cứu đã phân tích các phép đo địa chấn và tính toán độ dày của lớp vỏ tại đây.
Sự tách giãn lục địa là quá trình xảy ra khi lớp vỏ trái đất bắt đầu bị kéo giãn ra, theo ông Christian Rowan, nhà địa chất học tại Đại học Columbia (Mỹ) và là tác giả chính của nghiên cứu. Khi đó, lớp vỏ bắt đầu nứt vỡ, đứt gãy và sụt xuống trong quá trình bị kéo giãn, từ đó hình thành hệ thống đới tách giãn.
Turkana là khu vực tách giãn đang hoạt động duy nhất trên trái đất hiện nay thể hiện hiện tượng "thắt cổ chai" (necking), một giai đoạn địa chất mà các bồn đại dương mới được hình thành. Tất cả các quá trình như biến dạng, đứt gãy và tích tụ trầm tích đều tập trung trong một khu vực, khiến lớp vỏ trái đất mỏng đi đáng kể, theo Rowan. Khi lớp vỏ bị kéo giãn liên tục đến mức vỡ hoàn toàn, lớp vỏ đại dương mới có thể được hình thành.
Trong vài triệu năm tới, khu vực này sẽ hoàn tất giai đoạn "thắt cổ chai" và bước vào giai đoạn tiếp theo là đại dương hóa. Lớp vỏ sẽ giãn ra mỏng đến mức magma phun trào từ bên dưới, sau đó tụ lại và nguội đi để tạo thành lòng chảo. Đây sẽ là đáy biển mới khi nước từ Ấn Độ Dương bắt đầu tràn vào. Quá trình này đã bắt đầu diễn ra tại vùng trũng Afar ở Đông Bắc Phi, gần biển Đỏ.
Lâu nay, các nhà khoa học cho rằng Đông Phi vẫn đang ở giai đoạn mới bắt đầu giãn tách nhưng nghiên cứu mới chỉ ra rằng thực tế quá trình này đã tiến đến giai đoạn "thắt cổ chai" từ 4 triệu năm trước.
Trước đây, vùng trũng Afar (Ethiopia) được coi là nơi duy nhất sắp thành biển. Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy vùng Turkana ở phía nam cũng đang tiến triển rất sát nút, mở ra khả năng toàn bộ dải Đông Phi sẽ bị nước biển tràn vào sớm hơn các mô hình cũ dự báo.
"Chúng tôi nhận thấy rằng sự rạn nứt trong khu vực này đang ở giai đoạn tiến triển hơn, và lớp vỏ trái đất tại đây mỏng hơn so với những gì mọi người từng công nhận. Đông Phi đã tiến xa hơn trong quá trình phân tách so với những suy nghĩ trước đây", ông Rowan cho biết.
