Văn phòng Thống đốc California Gavin Newsom ngày 25/5 thông báo Tổng thống Donald Trump đã phê duyệt đề nghị của bang về ban bố tình trạng khẩn cấp nhằm hỗ trợ hoạt động ứng phó với sự cố bồn hóa chất ở nhà máy hàng không GKN Aerospace, thành phố Garden Grove, quận Cam.
Thống đốc Newsom ngày 23/5 đã ban bố tình trạng khẩn cấp cấp bang, sau khi bồn chứa 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) tại nhà máy GKN Aerospace gặp sự cố, nóng dần lên và có nguy cơ nổ tung, phát tán hóa chất độc hại ra môi trường xung quanh.
Chính quyền quận Cam đã sơ tán 50.000 dân xung quanh, đồng thời liên tục phun nước làm mát vào bồn trong 4 ngày qua, nhằm hạ nhiệt và ngăn nguy cơ bồn phát nổ.
Tình trạng khẩn cấp liên bang là cơ chế chính thức cho phép chính phủ Mỹ, thông qua Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA), hỗ trợ chính quyền bang và địa phương triển khai các biện pháp bảo vệ khẩn cấp khi tính mạng, sức khỏe cộng đồng hoặc an toàn bị đe dọa.
Với quận Cam, cơ chế này giúp họ nhận được ngân sách khẩn cấp liên bang cho các hoạt động như sơ tán, bố trí nơi trú tạm, hỗ trợ y tế khẩn cấp và các biện pháp bảo vệ khác cho người dân.
Các cơ quan địa phương cũng có thể tiếp cận hỗ trợ công để chi trả tiền làm thêm giờ, thiết bị và những hoạt động khẩn cấp cần thiết, trong khi FEMA có thể trực tiếp điều nhân sự, thiết bị chuyên dụng và hỗ trợ kỹ thuật tham gia vào nỗ lực ứng phó của bang và địa phương.
Do California đề nghị kích hoạt cơ chế này từ sớm, nguồn lực liên bang có thể được triển khai ngay khi sự cố đang diễn ra, thay vì phải chờ đánh giá đầy đủ thiệt hại. Đây là điểm khác biệt với cơ chế “thảm họa lớn” của liên bang, vốn thường được phê duyệt sau khi hậu quả đã rõ ràng hơn.
Sau nhiều ngày ứng phó, giới chức California thông báo nguy cơ nổ bồn chứa hóa chất đã được loại bỏ, song rủi ro về rò rỉ hóa chất chưa qua và 50.000 dân trong diện sơ tán chưa được quay về nhà. Lệnh sơ tán có hiệu lực tại một số khu vực thuộc Garden Grove, Stanton, Anaheim, Cypress, Westminster và Buena Park.
Trong số này, Garden Grove và Westminster là hai trung tâm chính của Little Saigon ở quận Cam, nơi tập trung cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam.
MMA là chất lỏng dễ bay hơi và dễ cháy, được sử dụng để sản xuất nhựa. MMA gây kích ứng da, mắt và niêm mạc, ảnh hưởng hệ hô hấp và thần kinh nếu tiếp xúc với nồng độ cao hoặc trong thời gian dài.
Giới chức quận Cam cũng đang theo dõi chặt chẽ chất lượng không khí, một số cư dân đã xuất hiện các triệu chứng nghi do tiếp xúc với khí độc. Nhiều trường học đã đóng cửa và chuyển sang hình thức học trực tuyến để phòng ngừa.
Trên hành trình tìm kiếm sự sống ngoài trái đất, các nhà nghiên cứu phát hiện một ứng viên vô cùng tiềm năng: một hành tinh đang xoay quanh sao lùn đỏ GJ 3378 ở cách đây 25 năm ánh sáng, theo báo cáo đăng trên chuyên san The Astrophysical Journal.
Được tìm thấy năm 2024, hành tinh có tên GJ 3378b và thuộc nhóm siêu trái đất, chỉ danh sách các hành tinh lớn hơn địa cầu nhưng đủ nhỏ để có cấu tạo đá giống như trái đất của chúng ta.
Kết quả thu được từ những quan sát bổ sung cho thấy GJ 3378b nằm ở khoảng cách thích hợp với sao trung tâm để nước có thể tồn tại trên bề mặt. Khối lượng của hành tinh cũng được điều chỉnh từ gấp 5,3 lần trái đất xuống còn 2,3 lần.
Hành tinh trên cũng ở gần trái đất, cho phép nơi này trở thành mục tiêu khả dĩ hơn để nghiên cứu về khả năng có sự sống ngoài địa cầu.
Dựa trên những quan sát mới, đội ngũ nghiên cứu do nhà thiên văn học Paul Robertson của Đại học California ở Irvine (Mỹ) cho biết GJ 3378b nằm trong số các ngoại hành tinh giống trái đất nhất từng được tìm thấy trong phạm vi khoảng 33 năm ánh sáng quanh hệ mặt trời
"Đây là phát hiện đáng chú ý", trưởng nhóm Robertson cho biết, thêm rằng 25 năm ánh sáng nghe qua có vẻ xa, nhưng thật ra lại gần theo bình diện vũ trụ. Chẳng hạn, Dải Ngân hà của chúng ta trải rộng khắp 100.000 năm ánh sáng.
Trong nỗ lực tìm kiếm sự sống ngoài địa cầu, các nhà nghiên cứu tập trung tìm kiếm bằng chứng của nước dưới dạng lỏng.
"Phương châm của chúng tôi là "hãy lần theo dấu vết của nước", ông Robertson giải thích, vì mọi dạng sống trên trái đất đều cần đến nước.
Manh mối kế tiếp là kết cấu của hành tinh. Giới khoa học biết rằng các hành tinh đá có thể chứa chấp sự sống, với ví dụ rõ ràng nhất là trái đất của chúng ta.
Tờ The Guardian ngày 7.5 đưa tin một thẩm phán liên bang tại Mỹ vừa công bố một bức thư tuyệt mệnh được cho là do tỉ phú Jeffrey Epstein viết, lần đầu tiên tài liệu này được công khai.
Bạn tù Nicholas Tartaglione của ông Epstein tại Trung tâm Cải huấn Metropolitan ở thành phố New York cho biết ông tìm thấy bức thư sau khi ông Epstein tự tử bất thành vào tháng 7.2019, vài tuần trước khi tỉ phú này được phát hiện tử vong trong phòng giam.
"Họ điều tra tôi suốt nhiều tháng trời. Không tìm thấy gì cả! Thật tuyệt khi được tự chọn thời điểm nói lời tạm biệt. Các người muốn tôi làm gì? Khóc lóc thảm thiết à? Không vui, không đáng!", theo bức thư tuyệt mệnh không có chữ ký.
Bộ Tư pháp Mỹ chưa phản hồi ngay lập tức đề nghị bình luận về bức thư trên.
Bức thư tuyệt mệnh được công bố sau khi tờ The New York Times đăng tải một bài báo vào tuần trước, trong đó nêu chi tiết sự tồn tại của bức thư và đệ đơn lên tòa án ở New York yêu cầu công bố nó.
Ông Tartaglione, một cựu cảnh sát, đang thụ án tù chung thân vì tội giết bốn người và đang kháng cáo. Theo hồ sơ liên bang, ông phát hiện bạn tù Epstein bất tỉnh trong phòng giam. Sau đó, ông Epstein đã nói với các quan chức nhà tù rằng mình bị ông Tartaglione tấn công. Trong những tuần trước khi chết, tỉ phú Epstein vẫn khẳng định rằng ông không có ý định tự tử.
Sau khi đến tay, ông Tartaglione đã chuyển bức thư cho đội ngũ luật sư của mình để làm bằng chứng bào chữa, đề phòng trường hợp ông Epstein lại cáo buộc ông hành hung. Các luật sư sau đó đã nhờ những chuyên gia phân tích chữ viết tay xác thực tác giả của bức thư.
Bức thư này đã được niêm phong trong hồ sơ vụ kháng cáo của ông Tartaglione, do được bảo vệ bởi quyền bảo mật giữa luật sư và thân chủ.
Năm 2019, giám định viên y tế thành phố New York kết luận cái chết của ông Epstein là do tự tử. Tuy nhiên, mối quan hệ thân thiết của tỉ phú này với giới quyền lực và giàu có tiếp tục làm dấy lên nhiều thuyết âm mưu về cái chết của ông.
Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho rằng Bắc Kinh và Washington nên “bảo vệ sự ổn định khó khăn mới đạt được” trong quan hệ song phương, theo Hãng tin AFP.
“Hai bên cho rằng cần bảo vệ sự ổn định khó khăn mới đạt được, chuẩn bị tốt cho các cuộc tiếp xúc cấp cao quan trọng nhằm mở rộng lĩnh vực hợp tác, cũng như kiểm soát các bất đồng”, Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lời Ngoại trưởng Vương.
Theo thông cáo, quan hệ Mỹ - Trung “nhìn chung vẫn ổn định” dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump.
Tuy nhiên Ngoại trưởng Vương nhấn mạnh “vấn đề Đài Loan liên quan đến lợi ích cốt lõi của Trung Quốc là điểm rủi ro lớn nhất trong quan hệ Trung - Mỹ”.
“Mỹ phải tôn trọng các cam kết và đưa ra lựa chọn đúng đắn, mở ra những triển vọng mới cho hợp tác song phương và góp phần thúc đẩy hòa bình thế giới”, ông Vương nói.
Một quan chức ngoại giao Mỹ tiết lộ mục đích của cuộc điện đàm này là sắp xếp chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump.
Ngoài ra hai bên cũng trao đổi quan điểm về tình hình Trung Đông, nhưng không nêu chi tiết.
Tổng thống Trump dự kiến có chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc vào ngày 14 và 15-5 theo lời mời của Chủ tịch Tập. Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông Trump đến đất nước tỉ dân kể từ khi ông quay lại nắm quyền vào tháng 1-2025.
Cùng ngày 30-4, Phó thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hà Lập Phong đã có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent về vấn đề thương mại.
Theo Tân Hoa xã, ông Hà đã có các trao đổi “thẳng thắn, sâu sắc và mang tính xây dựng” với ông Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, đặc biệt về việc “giải quyết các quan ngại của mỗi bên trong lĩnh vực kinh tế và thương mại”.
Phía Bắc Kinh đã bày tỏ “sự quan ngại nghiêm túc về các biện pháp hạn chế gần đây của Mỹ đối với Trung Quốc”.
Về phía Washington, ông Bessent gọi đây là cuộc trao đổi “thẳng thắn và toàn diện”, nhưng cũng lưu ý: “Các quy định mang tính khiêu khích và áp dụng ngoài lãnh thổ gần đây của Trung Quốc đang gây cản trở chuỗi cung ứng toàn cầu”.
